حسادت
139 بازدید
تاریخ ارائه : 9/18/2014 8:01:00 AM
موضوع: اخلاق و عرفان

به نام خدا

حسادت

حسادت یعنی آرزوی زوال نعمت از دیگری . حسود كسي است كه از وجود نعمت و خیر وخوبی وآسایش وراحتی ورفاه وپیشرفت  در دست دیگری ناخشنود وناراضی وخشمگین   است و دوست ندارد كه ديگري از این امور برخوردار باشد اميرالمومنين (ع) می فرماید: «اَلحَسُودُ يَغتاظُ عَلي مَن لا ذَنبَ لَهُ ؛ حسود نسبت به کسي که هيچ گناهي ندارد خشمگين مي شود. (علامه مجلسي، بحار الأنوار، ج 73، ص 256 )حسد شعله ای در جان حاسد است  که پیوسته  شخص حسود درآن می سوزد،  فرد حسود هراندازه حسادتش  افزایش یابد ، رنج وعذابش بیشتر می گردد  وپیوسته دچارکینه ودشمنی و غم واندوه وحسرت و ناراحتی وخشم واضطراب وبی قراری می باشد واز زندگی  گوارا  وباصفا  وازنشاط وشادابی درونی  محروم است وبه تدریج به افسردگی شدید نیزدچار میگردد.  فرد حسود مدام در تصوررات وخیالات شیطانی است تا بتواند ضربه ای به  محسود واردکند ویا آرزو می کند که خسارت و مشکلی برای او ایجاد شود. اگر محسودش دچار گرفتاری وحادثه وبلاء گردد ، احساس سرور وشادابی وخوشحالی می کند واگر پیشرفت وموفقیت وخیر وخوبی  داشته باشد ، غمگین وناراحت می شود . حضرت علي (ع)دراین باره  فرموده است:  هر شخص داراي امتياز و رتبه شايسته، مورد حسادت واقع مي شود(خوانساري ، شرح فارسي غررالحکم، ج 4، ص 531 )پس اگر پیشرفتی ازنظر زندگی واقتصادی وعلمی  وغیره دارید به خدا پناه ببرید واز خدا کمک بخواهید تاشما را از شر حسودان حفظ فرماید ودوسوره آخر قرآن (قل اعوذ برب الناس وقل اعوذ برب الفلق) را بخوانید که بسیار مؤثر است. فرد حسود در خشم وغضب الهی قرار دارد چونکه بد دلی وبدخواهی ودشمنی نسبت به دیگران را روش خود قرار داده  ونیات شیطانی در دل دارد وبا حسادت خود نشان داده که از خدا راضی  نیست و عملاً معتقد است که خداوند در حقش ظلم کرده است.  کسی که حسادت نمی ورزد  معنایش آن است که راضی به تقدیرات الهی است و باعمل ورفتار خود  معتقد است که خدا عادل است وبه احدی ظلم روا نمی دارد واگر کسی نعمت ورشد و پیشرفتی داشته باشد  از خدا می خواهد که اگر صلاح می داند به او نیز عطا فرماید. پس حسادت معنایش  ناخشنودی از خداوند است وشخص حسود به چندین گناه  وصفت رذیله دچار است: 1- حسادت2- تهمت 3- اهانت وتحقیر  دیگری4- تکبر5- دروغ ودروغ پردازی 6- ناخشنودی وناخرسندی از خدا 7- نسبت دادن ظلم به خداوند در مقام عمل  واعتقاد 8- بد دلی وبدخواهی ودشمنی نسبت به محسود 9ضرر وزیان رساندن به فرد مورد حسادت10- قهرکردن باکسی که  نسبت به او حسادت می ورزد11-...

شهید محراب حضرت آیت الله دستغیب در باره حسادت و حسود پنین می فرماید:

حسداز گناهان قلبی واز بیماری های کشنده روانی است. حسد ، بلائی است خانمانسوز وفتنه ای است آتش افروز وخراب کننده دین ودنیا. هرکه از دیدن یا شنیدن نعمتی مانند مال وفرزند وفضیلت وکمالی مانند علم وشجاعت وسخاوت  که دیگری دارا شده ، ناراحت وناخشنود وخشمگین شده ونتواند این نعمت وفضیلت را در او ببیند وگرفته شدن آن را از او آرزومند باشد خواه تنها گرفته شدن آن نعمت را از او بخواهد یا گرفته شدن از او ورسیدن به خودش را آرزومند باشد  این حالت درونی ، حسادت است وصاحبش را حاسد وآنکه به او حسد می ورزند محسود می گویند واگر از اینکه دیگری نعمتی را دارا است کراهتی ندارد وگرفته شدن آن را از او نخواهد وتنها دارا شدن خود را به مانند آن آرزومند باشد  این حالت را غبطه می گویند وغبطه در نعمت های دنیوی مباح ودر نعمت های آخرتی مطلوب است . باید دانست که تمام طبقات از زن ومرد ، دانا ونادان ، پست وشریف ، پروتمند وتهیدست ، توانا وناتوان در خط آلوده شدن به این بیماری کشنده هستند وبرهر مسلمانی واجب است که از آن باخبرباشد تا گرفتار نشود.

کتاب حسد ودروغ ازشهید آیت الله  دستغیب ره ص17

**درروایتی آمده که امام صادق ع فرمود:

شش چیزدر مؤمن نیست

1-سختگیری  2-کارشکنی  3- لج بازی  4-  دروغگویی   5- حسد ورزی  6- ستمکاری

عن الصّادق عليه السلام : سِتَّةٌ لاتَكونُ فِى المُؤمِنِ: اَلعُسرُ وَالنَّكَد وَالحَسَدُ وَاللَّجاجَةُ وَالكَذِبُ وَالبَغىُ؛

شش (صفت) در مؤمن نيست: سخت گيرى، بى خيرى، حسادت، لجاجت، دروغگويى و تجاوز. تحف العقول،چاپ انشارات جامعه مدرسین  ص 377

شعر

توانم آنکه نیازارم اندرون کسی        حسود را چه کنم کو خود به رنج در است

بمیر تا برهی ای حسود کاین رنجی است   که از مشقت آن جز به مرگ نتوان رست

*شور بختان به آرزو خواهند   مقبلان را زوال نعمت وجاه

سعدی

چند حدیث درباب حسادت:

1- امام صادق عليه السلام:

قالَ لُقمانُ لاِبنِهِ: وَلِلحاسِدِ ثَلاثُ عَلاماتٍ: يَغتابُ إِذا غابَ وَيَتَمَلَّقُ إِذا شَهِدَ وَيَشمَتُ بِالمُصيبَةِ؛

لقمان به فرزندش گفت: حسود را سه نشانه است: پشت سر غيبت مى كند، روبه رو تملّق مى گويد و از گرفتارى ديگران شاد مى شود.

(خصال، ص 121)

2- امام على عليه السلام:

اَلحَسَدُ عَيبٌ فاضِحٌ وَشُحٌّ فادِحٌ لايَشفى صاحِبَهُ إِلاّ بُلوغُ آمالِهِ فيمَن يَحسِدُهُ؛

حسادت عيبى رسوا و بخلى سهمگين است و حسود تا به آرزوى خود درباره محسودش نرسد آرام نمى گيرد.

(غررالحكم، ج2، ص164، ح2205)

3- امام على عليه السلام:

اَلحَسودُ سَريعُ الوَثبَةِ، بَطى ءُ العَطفَةِ؛

حسود زود خشمگين مى شود و دير كينه از دلش مى رود.

(بحارالأنوار، ج73، ص256، ح29)

4- امام على عليه السلام:

اَلحَسَدُ لايَجلِبُ إِلاّ مَضَرَّةً وَغَيظا يوهِنُ قَلبَكَ وَيَمرِضُ جِسمَكَ؛

حسادت نتيجه اى جز زيان و ناراحتى كه دلت را سست و تنت را بيمار مى گرداند به بار نمى آورد.

(بحارالأنوار، ج73، ص256، ح29)

5- امام صادق عليه السلام:

يَقولُ إِبليسُ لِجُنودِهِ: أَلقوا بَينَهُمُ الحَسَدَ وَالبَغىَ، فَإِنَّهُما يَعدِ لانِ عِندَ اللّه  الشِّركَ؛

شيطان به سپاهيانش مى گويد: ميان مردم حسد و تجاوزگرى بياندازيد چون اين دو، نزد خدا برابر با شرك است.

(كافى، ج2، ص327، ح2)

6- امام صادق عليه السلام:

اَلنَّصيحَةُ مِنَ الحاسِدِ مُحالٌ؛

نصيحت و خيرخواهى از حسود محال است.

(خصال، ص 269)

7- پيامبر صلى الله عليه و آله:

اِستَعينوا عَلى قَضاءِ حَوائِجِكُم بِالكِتمانِ، فَإِنَّ كُلَّ ذى نِعمَةٍ مَحسودٌ؛

در برآوردن نيازهاى خود از پنهان كارى كمك بگيريد، زيرا هر صاحب نعمتى مورد حسد واقع مى شود.

(شرح نهج البلاغه، ج1، ص316)

8- پيامبر صلى الله عليه و آله:

إِيَّاكُمْ وَ الْحَسَدَ فَإِنَّهُ يَأْكُلُ الْحَسَنَاتِ كَمَا تَأْكُلُ النَّارُ الْحَطَب‏

از حسادت بپرهيزيد، زيرا حسد نيكى ها را مى خورد چنان كه آتش هيزم را مى خورد.

جامع الأخبار(شعیری) ص 159

9- امام على عليه السلام:

لِلّهِ دَرُّ الحَسَدِ ما اَعدَلَهُ! بَداَ بِصاحِبِهِ فَقَتلَهُ؛

آفرين بر حسادت! چه عدالت پيشه است! پيش از همه صاحب خود را مى كشد.

(شرح نهج البلاغه، ج1، ص316)

10- امام صادق عليه السلام:

سِتَّةٌ لاتَكونُ فِى المُؤمِنِ: اَلعُسرُ وَالنَّكَد وَالحَسَدُ وَاللَّجاجَةُ وَالكَذِبُ وَالبَغىُ؛

شش (صفت) در مؤمن نيست: سخت گيرى، بى خيرى، حسادت، لجاجت، دروغگويى و تجاوز.

تحف العقول،چاپ انشارات جامعه مدرسین  ص 377

11- امام على عليه السلام:

اَلحَسَدُ يُضنِى الجَسَدَ ؛

حسد، بدن را فرسوده و عليل مى كند.

(غررالحكم، ح 943)

12- امام على عليه السلام:

اَلثَّناءُ بِاَكثَرَ مِنَ الستِحقاقِ مَلَقٌ وَ التَّقصيرُ عَنِ الستِحقاقِ عِىٌّ اَو حَسَدٌ؛

تعريف بيش از استحقاق، چاپلوسى و كمتر از استحقاق، از ناتوانى در سخن و يا حسد است.

(نهج البلاغه، حكمت 347)

13- امام صادق عليه السلام:

إِنَّ المُؤمِنَ يَغبِطُ وَ لايَحسُدُ وَ المُنافِقُ يَحسُدُ وَ لايَغبِطُ؛

مؤمن غبطه مى خورد و حسادت نمى ورزد، منافق حسادت مى ورزد و غبطه نمى خورد.

(غبطه آن است كه آرزو كنى آنچه ديگرى دارد، داشته باشى بدون اينكه آرزوى نابودى نعمت ديگرى را داشته باشى و حسد آن است كه بخواهى نعمتى را كه ديگرى دارد، نداشته باشد).

(كافى، ج2، ص307، ح7)

14- پيامبر صلى الله عليه و آله:

رَأى موسى عليه السلام رَجُلاً عِندَ العَرشِ فَغَبَطَهُ بِمَكانِهِ فَسَأَلَ عَنهُ فَقالَ: كانَ لايَحسُدُ النّاسَ عَلى ما آتاهُمُ اللّه  مِن فَضلِهِ؛

حضرت موسى عليه السلام مردى را نزد عرش ديد و به جايگاه او غبطه خورد و در مورد او سؤال كرد. به او گفته شد كه او به آنچه خداوند از فضل خود به مردم داده است حسد نمى برد.

(روضة الواعظين، ص 424)

15- امام على عليه السلام:

اَلحِرصُ وَالكِبرُ وَالحَسَدُ دَواعٍ إِلَى التَّقَحُّمِ فِى الذُّنوبِ؛

حرص و تكبّر و حسادت، انگيزه هاى فرورفتن در گناهانند.

(نهج البلاغه، حكمت 371)

16- به چه حسد نمی برند؟

امام حسن عسکری علیه السلام:

التَّواضُعُ نِعمَةٌ لایُحسَدُ عَلیها؛

تواضع و فروتنی نعمتی است که بر آن حسد نبرند.

(تحف العقول، ص489)

17- امام صادق عليه السلام:

اِنَّ صاحِبَ الدّينِ فَكَّرَ فَـعَـلَـتهُ السَّكينَةُ وَ استَـكانَ فَـتَواضَعَ وَ قَنِعَ فَاستَغنى وَ رَضىَ بِما اُعطىَ وَ انفَرَدَ فَكُفىَ الخوانَ وَ رَفَضَ الشَّهَواتِ فَصارَ حُرّا وَ خَلَعَ الدُّنيا فَتَحامَى الشُّرورَ وَ اطَّرَحَ الحَسَدَ فَظَهَرتِ المَحَبَّةُ وَ لَم يُخِفِ النّاسَ فَـلَـم يَخَفهُم وَ لَم يُذنِب اِلَيهِم فَسَلِمَ مِنهُم وَ سَخَت نَفسُهُ عَن كُلِّ شَى‏ءٍ ففازَ وَ استَكمَلَ الفَضلَ وَ اَبصَرَ العافيَةَ فَاَمِنَ النَّدامَةَ؛

آدم دين‏دار چون مى‏انديشد، آرامش بر جان او حاكم است. چون خضوع مى‏كند متواضع است. چون قناعت مى‏كند، بى‏نياز است. به آنچه داده شده خشنود است. چون تنهايى را برگزيده از دوستان بى‏نياز است. چون هوا و هوس را رها كرده آزاد است. چون دنيا را فرو گذارده از بدى‏ها و گزندهاى آن در امان است. چون حسادت را دور افكنده محبتش آشكار است.مردم را نمى‏ترساند پس از آنان نمى‏هراسد و به آنان تجاوز نمى‏كند پس از گزندشان در امان است. به هيچ چيز دل نمى‏بندد پس به رستگارى و كمال فضيلت دست مى‏يابد و عافيت را به ديده بصيرت مى‏نگرد پس كارش به پشيمانى نمى‏كِشد.

(امالى مفيد، ص 52، ح 14)

18-پيامبر صلى الله عليه و آله:

اَلا اُخبِرُكُم بِاَبعَدِكُم مِنّى شَبَها؟ قَالُوا: بَلى يا رَسولَ اللّه‏ِ. قالَ: اَلفاحِشُ المُتَفَحِّشُ البَذى‏ءُ، اَلبَخِيلُ، اَلمُختَالُ، اَلحَقودُ، اَلحَسُودُ، اَلقاسِى القَلبِ، اَلبَعِيدُ مِن كُلِّ خَيرٍ يُرجى، غَيرُ المَمونِ مِن كُلِّ شَرٍّ يُتَّقى؛

آيا شما را از كم شباهت‏ترينتان به خودم آگاه نسازم؟ عرض كردند: چرا، اى رسول خدا! فرمودند: زشتگوىِ بى آبروىِ بى شرم، بخيل، متكبر، كينه توز، حسود، سنگدل، كسى كه هيچ اميدى به خيرش و امانى از شرش نيست.

(كافى، ج 2، ص 291، ح 9)

19- امام صادق عليه السلام:

اِیّـاکُـم اَن یَحسُـدَ بَعضُکـُم بَعضـاً فَـاِنَّ الکُفـرَ اَصلُه الحَسَـد؛

از حسـد ورزى به یکـدیگـر بپـرهیزیـد، زیـرا ریشه کفـر، حسـد است.

(تحف العقول ، ص 315)

20- امام صادق عليه السلام:

اصولُ الکُفرِ ثَلاثَهٌ الحِرصُ وَ الاِستِکبارُ وَ الحَسَدُ؛

ریشه های کفر سه چیز است:حرص و بزرگ منشی نمودن و حسد ورزیدن.

(جهاد النفس، ح 550)

22- امام صادق عليه السلام:

آفَةُ الدِّینِ الحَسَدُ وَ العُجبُ وَ الفَخرُ؛

آفت دینداری حسد و خودبینی و فخر فروشی است.

(جهاد النفس، ح 545)

از سید اصغر سعادت میر قدیم

http://nasimemarefat.parsiblog.com/

وبگاه نسیم معرفت درخدمت شما