مدارج علمی واساتیدحضرت آیت الله زین العابدین قربانی لاهیجی گیلانی
28 بازدید
موضوع: اخلاق و عرفان



** مدارج علمی واساتیدحضرت آیت الله زین العابدین قربانی لاهیجی گیلانی

... ...  مُعَظَّمُُ لَه پس از طی تحصیلات مُقدّماتی و فراگیری و گذشتن  از کتابِ مَعالِم ، قوانین را نزد امام موسی صدر و لُمعه را نزد آیات نوری و سُتوده ، دروس رَسائِل و مَکاسِب را از محضر آیت الله مِشکینی ، منظومه و حکمت را در محضر آقا رضا صدر، برادر امام موسی صدر و دیگر اساتید حوزه آموختند و جلد اول کِفایَةُ الأُصُول را در خدمت آیت الله سلطانی و جلد دوم را در خدمت آیت الله مُجاهدی تبریزی به پایان رساندند. در ادامه تحصیل به دروس خارج حضرت آیت الله بروجردی (رَحمَةُ اللهِ عَلَیه) شرفیاب شدند و در این ایام رساله ای درباره (صَلوةُ الأِحتِیاط) نوشتند و امتحان درس خارج را با نمره عالی قبول شدند . دروس فلسفه ، تفسیر و قسمتی از کتاب شِفاء بوعلی سینا و چند جلد از کتاب اَسفارِ مُلاّ صَدرای شیرازی را در محضر علاّمه سید محمد حسین طباطبایی صاحبِ تفسیرِ اَلمیزان در مدرسه حُجَّتیّه و مسجد سَلماسی در شهر مقدّس قم آموختند و بقیه مُجَلَّدات را در محضر اساتید دیگر خواندند و مدت 8 سال از محضر درس فقه و اصول حضرت امام خمینی (ره) بهره بردند . از این رو حضرت ایشان از آیت الله بروجردی ، حضرت امام خمینی  و علامه طباطبائی بیش از همه تأثیر پذیرفتند ....  ...  ...

http://www.safiresabz.ir/index.php?mod=about  .


*************************************************

*** موضوعات و عناوین اخلاقی و تربیتی و اجتماعی و اعتقادی و حدیثی+پایگاه اندیشوران حوزه+آیت الله سیداصغرسعادت میرقدیم لاهیجی


*** عناوین و موضوعات اخلاقی،تربیتی ، اجتماعی، سیاسی...+وبلاگ نسیم معرفت+آیت الله سیداصغرسعادت میرقدیم لاهیجی


**********************************

**********************************

معانی و مراتب پنج گانه اجتهاد بر پایه مبانی و ادله اعتبار «فقاهت»

شبکه اجتهاد (@ijtihad1388) | Twitter


***اگر خدا بخواهد روزی دهد روی تپّه نامیله هم می دهد+ موضوعات و عناوین شبکه اجتهاد (شماره 1) +http://saadat.andishvaran.ir/fa/ShowNote.html?ItemId=16857 .+پایگاه اندیشوران حوزه .+کلیک کنید.

*********************************

*** موضوعات و عناوین فقهی و اقتصادی و اعتقادی و سیاسی و تحلیلی شبکه اجتهاد+مشهد مقدس+تنظیم توسط استاد سیداصغرسعادت میرقدیم لاهیجی+سایت حکیم زین العابدین عسکری گیلانی لشت نشایی.


***موضوعات و عناوین شبکه اجتهاد... + لطفا روی عناوین زیر کلیک کنید :+تنظیم توسط استاد سیداصغرسعادت میرقدیم لاهیجی


**  ادامه موضوعات و عناوین شبکه اجتهاد (شماره 3):


***گزارش تصویری/ وداع با پیکر آیت‌الله محمد واعظ زاده خراسانی+1395 .

***سه دهه کنفرانس وحدت اسلامی؛ کاستی‌ها و بایسته‌ها+آسیب شناسی کنفرانس وحدت اسلامی/ بهمن دهستانی+1395 .

***اجتهاد ناظر به قانون، طرحی برای کارآمدی قوانین برآمده از فقه+حجت‌الاسلام  احمد مُبلِّغی، رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس شورای اسلامی با بیان این که امروز سرنوشت دین در جامعه بر اساس قانون و چگونگی اجرای آن رقم می‌خورد، گفت: بدون قانون سخن گفتن از کاکرد دین در حوزه سیاست گذاری جامعه بی معنا است.....آن مکتبی غالب است که بتواند قانونی را متناسب با نیازهای جامعه از یک طرف و اصول خود از یک طرف به جامعه عرضه کند و بتواند جامعه را در معرض بهره گیری از قانون برای حل مشکلات خودش از یک طرف و پیشرفت از طرف دیگر قرار دهد و این جز با گشودن یک فضایی به صورت عالمانه در ارتباط با اجتهاد ناظر به قانون ممکن نیست.+در مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) قم+1395 .

***نیازی به قانونی کردن همه احکام فقهی نیست+حجت الاسلام سید حسن وحدتی شُبَیری عضو هیأت علمی دانشگاه قم، با اشاره به این که برخی احکام فقهی در سطح کلان به ضرر جامعه است، گفت: نیازی نیست هر چیزی که در فقه است را تبدیل به قانون کنیم. .... وی یکی از بایسته‌های پژوهش در مرکز تحقیقات اسلامی مجلس را شناخت موضوعات اجتماعی و حقوقی دانست و اظهار دشت: امام خمینی(ره) فرمودند که روابط فقهی وقتی در سطح کلان جامعه قرار می‌گیرد موضوعش عوض می‌شود و فقیه باید موضوعات را به خوبی بشناسد و آنها را از نزدیک لمس کرده باشد...وحدتی شبیری با بیان این که یک پژوهشگر باید فقه را به خوبی بلد باشد و قدرت مراجعه به مبانی فقهی را داشته باشد و بداند هر موضوعی با چه جایی در فقه ارتباط پیدا می‌کند، خاطرنشان کرد: ما نیازی نداریم در قانون گذاری ریزه خوار غربی‌ها باشیم.+1395 .

***پیام تسلیت رهبر انقلاب(امام خامنه ای) در پی درگذشت آیت‌الله شیخ محمد واعظ زاده خراسانی+1395 .

***فقه‌پژوهان تولیدات قابل اعتنای خود را به زبانی عربی تدوین کنند+آیت‌الله شیخ مصطفی اشرفی شاهرودی استاد خارج فقه و اصول حوزه علمیه مشهد با تأکید بر تحقیق و پژوهش در زمینه‌های گوناگون خواستار تلاش علمی به صورت مُقارَن و تطبیقی شد و گفت: در پژوهش‌ها به مسائل حقوق بین‌الملل و مسائل بین الادیانی بپردازید و تولیدات ارزشمند و قابل اعتنا خود را به زبان عربی تدوین کنید...آیت‌الله اشرفی شاهرودی استاد خارج فقه و اصول حوزه علمیه مشهد، در دیدار اعضای پژوهشکده اسلام تمدنی، با اشاره به آثار علمی به جا مانده از علمای قدیم، رمز موفقیت، ماندگاری و پویایی پژوهش‌ را در دلسوزی برای دین و مذهب و جهد و تلاش در راستای کسب علم دانست و گفت: فقه آل محمد(صلی‌الله‌علیه‌وآله) راحت به دست ما نرسیده است و برای آن زحمت‌ها کشیده شده و علما مشقت‌ها دیده‌اند...+.آیت‌الله اشرفی شاهرودی در بخشی از سخنان خود به خاطره‌ای از روزهای حضور در نجف و نامه‌ای که سبب تشکیل گعده علمی چهارنفره به دستور مرحوم آیت‌الله خویی شد، اشاره کرد و گفت: از کابل نامه‌ای به دست آیت‌الله خویی(ره) رسید که 14 سؤال و شبهه بر علیه دین از سوی کمونیست‌ها مطرح شده بود، ایشان این سؤالات را به آیت‌الله فیّاض و من دادند تا پیرامون آن تحقیق کنیم و پاسخ مستند و مُستَدَلّ بدهیم....همین نامه سبب شد به همراه آیت‌الله معرفت و شیخ محمدمهدی آصفی گعده‌ای علمی پنجشنبه‌ها تشکیل بدهیم و پیرامون مسائل بحث و بررسی کنیم؛ که در نهایت هم پاسخ دادیم اما پس از آن بر اثر جنایات صدام که به خانه آقای آصفی هجوم بردند و متأسفانه نوشته‌ها و تحقیقات از بین رفت....حجت‌الاسلام  علی شفیعی، مدیر گروه فقه کاربردی پژوهشکده اسلام تمدّنی+1395 .

***تشییع پیکر آیت‌الله شیخ محمد واعظ زاده خراسانی  اولین دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی و مؤسِّس دانشگاه مذاهب اسلامی در مشهد با حضور گرم اقشار مختلف جامعه+1395 .

***گزارش تصویری/ حاشیه‌های مراسم تشییع پیکر آیت‌الله شیخ محمد واعظ زاده خراسانی+1395 .

***ارتباط با اهل‌سنّت و چند نکتۀ تُراثی/ حجت الاسلام سیدحسن موسوی بروجردی+در محضر حضرت آیت‌الله علی سیستانی ـ دامَ ظِلُّه ـ صحبت از ارتباط میان ما با اهل سنت شد، ایشان کلامی فرمودند که نصّ فرمایششان چنین است: «اگر ما از اهل سنت دوری کنیم و بینمان شکاف شود، بیشتر از آنها ما مُتضرِّر خواهیم شد»......در طول تاریخ هر بار به دانشمندی از اهل سنت نزدیک شدیم او به نفع ما قلم زد، و هرگاه دور شدیم نام ما و یاد اهل بیت (علیهم السلام) را مخفی نمود. برای درک این مطلب نمونه‌های فراوانی است که می‌توان به کتابهایی اشاره کرد که اهل سنت در فضائل اهل بیت (علیهم‌السلام) نگاشته‌اند که به قول مرحوم مَولَی محمد طاهر قُمی، مُؤلِّفین آنها «سُنّی دوازده امامی» هستند، مانند: «مَطالِبُ السَّؤُول» از اِبن طَلحهٔ شافعی، «تَذکِرَةُ الخَواصّ» سِبط ابن الجَوزی، «یَنابیعُ المَوَدَّة» قُندُوزی شافعی و کتاب‌های دیگر که خارج از حوصلۀ این مَقال است.....+1395 .

***اجازه مراجع از استفاده سهم امام «ع»برای یک امر خیر+1395 .

***متن و حاشیه‌های مراسم رونمایی از منشور هفت جلدی «فقه مدیریت شهری»+قالیباف از دیدن هفت جلد کتاب فقهی در عرصه‌ای نوپا از فقه‌های مضاف، به وجد آمده بود. چمران، درِگوشی، از نگرانی‌اش از بازخورد کتاب در محافل سنّتی حوزوی سخن می‌گفت و اسماعیلی به دنبال نسخه چاپ شده کتاب می‌گشت.....+ حجت‌الاسلام مصطفی دُرّی، مدیر پروژه فقه مدیریت شهری+1395 .

***واکنش همزمان 4 مرجع تقلید به «نظام بانکی رَبَوِی»+چهار تن از مراجع تقلید و علمای عظام قم  نسبت به نظام بانکی ربوی ابراز نظر صریح داشتند.  بیت چند تن از مراجع عظام تقلید، میزبان اعضاء کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی بود که برای گرفتن نظر علمای اعلام درخصوص طرح در دست بررسی «بانکداری جمهوری اسلامی» به قم مشرّف شده بودند. در این دیدارها، مراجع و علمای بزرگوار درباره لزوم اصلاح نظام رَبَوی بانک‌ها هشدارهای کم‌سابقه‌ای دادند؛ حضرت آیات مکارم شیرازی، جوادی آملی، محمد علی علوی گرگانی و سُبحانی در این مورد اظهارنظر داشتند....+آیت‌الله عبدالله جوادی آملی، یکی از بزرگ‌ترین مُنتقدان سیستم بانکداری در ایران است و بارها و بارها به موضوع ربا در بانکداری اسلامی اعتراض کرده است. پیگیری سخنان ایشان در چند سال اخیر نشان می‌دهد که به جدیت پیگیر این موضوع بوده و هستند و کار حتی به جایی رسیده که حجت الاسلام غلامرضا مصباحی‌مقدّم  در یک گفت‌وگوی تلویزیونی اعلام کرد برخی افراد از او خواسته بودند تا آیت‌الله جوادی آملی را «توجیه» کند که در خصوص سیستم ربوی بانک‌ها موضع‌گیری سفت و سختی نکند....آیت الله جوادی آملی :....دشمن درونی ما غده سرطانی رباست؛ خداوند صریحاً در قرآن فرمود گزینه نظامی من در مقابل ربا روی میز است؛ ربا این‌ چنین است اما بسیاری این را باور نکردند....+آیت‌الله شیخ جعفر سبحانی تبریزی در دیدار با رئیس کمیسیون اقتصاد مجلس شورای اسلامی که در مؤسسه امام صادق‌(ع) قم برگزار شد تصریح کرد: در سال ۱۳۶۲ مسئله بانکداری بدون ربا در کشور مطرح شد، ولی به دلیل جنگ تحمیلی چندان این مسئله مورد توجه و اهتمام قرار نگرفت و متأسفانه مسکوت ماند....در ابتدا باید مشخص کنیم آیا «وظیفه یک بانک، تجارت است یا امانت‌داری»؛ اگر بانک کارش صرفاً تجارت شد دیگر نمی‌توان انتظار داشت که به سوی ربا کشیده نشود؛ ولی اگر کار او امانت‌داری شد، باید مردم پولی را که در بانک می‌گذارند و ارزش آن به هر دلیلی پایین آمد، بانک همان ارزش پایین آمده را جبران کند، در این صورت‌مسئله فرق می‌کند. آیت‌الله سبحانی خاطرنشان کرد: کثرت بانک‌ها مشکلی را برطرف نمی‌کند و صِرف تجارت با پول مردم ربا را برنمی‌دارد، بنابراین باید برای این مسئله فکری اساسی کرد...+1395 .

***کنفرانس «حُدود ایمان و کفر» توسط اَلاَزهَر برگزار شود+از اَلاَزهَر می‌خواهم کنفرانسی درباره ایمان و کفر برگزار کند و از علمای جهان اسلام دعوت نماید تا در این کنفرانس «حدود ایمان و کفر» را مشخص نمایند، چون در این روزها هر انسانی گمان می‌کند پیامبر است و حدود ایمان و کفر را بیان می‌کند و مسلمانان را کافر خطاب می‌کند . جمعی از علما و مبلّغان و فعالان اسلامی ساکن اروپا به ویژه انگلستان که برای شرکت در کنفرانس وحدت به ایران آمده اند، با آیت‌الله شیخ جعفر سبحانی تبریزی دیدار و گفتگو کردند.آیت‌الله سبحانی در سخنانی با اشاره به آیه «وَاعْتَصِمُواْ بِحَبْلِ اللّهِ جَمِیعًا وَلاَ تَفَرَّقُواْ» گفت: این آیه ما را به تمسک به ریسمان الهی فرا می‌خواند و خداوند متعال در این آیه از واژه حبل استفاده کرده و به جای اینکه بفرماید «واعتصوا بالقرآن الکریم»، فرموده «و اعتصموا بحبل الله جمیعا». استفاده از کلمه «حبل» ما را به تفکر در مفهوم و حقیقت آن فرا می‌خواند و من گمان می‌کنم، خداوند متعال می‌خواهد به ما بفهماند جامعه متفرق و پراکنده همچون جامعه‌ای است که در چاه افتاده و سرنوشتی جز هلاکت ندارد و در صورتی می‌تواند نجات پیدا کند که ریسمانی از بالا برای او انداخته شود و او بدان ریسمان دست بیندازد تا نجات یابد..+1395 .

***قانون ساماندهی فتوا در پارلمان مصر تصویب شد+بر اساس قانون صدور فتوا که برای اولین بار در مصر تصویب شد فقط دارالأِفتاء و هیئت علمای بزرگ اَلاَزهَر حقِّ صدور فتوا دارند .قانون ساماندهی به فتوا، به عنوان اولین قانونی که در زمینه ساماندهی فتوا به پارلمانِ مصر ارائه... و توسط ۶۰ نماینده به رئیس پارلمان مصر تقدیم شد و رئیس پارلمان نیز بررسی آن را به کمیته امور دینی واگذار کرد. دکتر عُمَر حَمرُوش دبیر کمیته امور دینی پارلمان گفت: با نگاهی به واقعیت‌های مصر و برخی کشورهای عربی و اسلامی می‌بینیم که یکی از خطرناک ترین چالش‌های پیش روی این جوامع سوء استفاده از فتوا برای تحقق اهداف شخصی و جناحی و سیاسی است و این پدیده آثار خطرناکی را در جهان عرب و اسلام از جمله مصر بر جای گذاشته است.....+1395 .

***تعیین معیار «آواز پاک» در فقه موسیقی+می‌توان کمیته‌ای از دانشمندان آواز و فقهای آشنا به فقه موسیقی را تشکیل داد که بتوانند با آن معیارهای فقهی را تنظیم کرده و از سوی دیگر دانشمندان هنر موسیقی با فرمول‌های صحیح، تعیین‌کننده آواز پاک در عرصه موسیقی باشند . آیت‌الله شیخ محسن اراکی در اختتامیه دومین جشنواره موسیقی «پیامبر مهربانی» به تعریف سه دانش اسلامی درباره موسیقی پرداخت و گفت: اولین دانش از سه دانش اسلامی، جهان‌بینی موسیقی و آواز است که در این عرصه حرف برای گفتن زیاد داریم؛ چرا که رابطه جهان آفرینش و معاد، مساله‌ بسیار جدی است که می‌تواند در ارتباط با موسیقی مورد بررسی قرار گیرد و همان‌گونه که در آیه‌ای از سوره زمر اشاره شده که پایان جهان با نفخ صور و آغاز جهان با نفخ صور همراه است که این شایسته تحلیل است و باید در این عرصه حرف‌های زیادی گفته شود. در این زمینه هم منابع فراوانی داریم که قابل بررسی است. او با بیان اینکه فلسفه آواز و موسیقی دومین دانش اسلامی درباره موسیقی است، اضافه کرد: که این موضوع جای تحقیق و پژوهش زیادی دارد. فلسفه آواز و موسیقی در هر آواز و آهنگی، انرژی‌زاست که گاه این انرژی مثبت و گاه منفی معرفی می‌شود. از سوی دیگر در درون آدمی همان‌گونه که در قرآن هم به صراحت پیرامون آن نشانه‌های زیادی داریم، دو استعداد صعود (مثبت) و هبوط (منفی) وجود دارد و صدا و آواز با این دو استعداد رابطه مستقیم دارد. به عبارتی آنجایی که صدا و آهنگ با آن نهاد مثبت درون آدمی ارتباط پیدا می‌کند، انسان را به اوج و صعود می‌برد و آدمی را به یاد انسان و حیات می‌اندازد و به طور طبیعی اگر خلاف این جریان اتفاق بیفتد، انسان به سراشیبی و سقوط می‌رود.دبیرکل مجمع تقریب مذاهب اسلامی گفت: آوازها ارتباط مستقیمی با این دو بخشی که به آن اشاره کردم، دارند که بخشی از آهنگ‌ها، همان‌هایی است که نشاط‌آور است و در درون انسان، ذکر، حیات و زندگی را فعال می‌کند و می‌توان گفت این آهنگ مثبت به قدری اثرگذار است که حتی سایر زندگان و حتی جمادات را به حرکت می‌اندازد.وی با اشاره به روایاتی از حضرت داود (ع) و حضرت ابراهیم (ع)، از اهالی آواز و موسیقی خواست تا در این حوزه‌ها وارد ارتباط شوند و دانش در این عرصه جدی شود.رئیس مجمع تقریب مذاهب اسلامی به موضوع فقه آواز و موسیقی به عنوان سومین دانش اسلامی درباره موسیقی اشاره کرد و گفت: قطعاً باید چنین بحثی در حوزه فقه و موسیقی جدی گرفته شود و من معتقدم می‌توان در این زمینه فضایی را تنظیم کرد که سر رشته آن در بحث فلسفه آواز و موسیقی است.....+1395 .

***فتاوای ائمه مذاهب، در تحریم تکفیر مسلمانان +امام شافعی در «اَلرِّسالَة» گفته: «لا اُکَفِّرُ اَهلَ الأَهواءِ بِذَنبِِ»(یعنی اهل هوی و هوس های نفسانی را به سب گناه ، تکفیر نمی کنم) و در جایی دیگر گفته: «لا اُکَفِّرُ اَحَداََ مِن اَهلِ القِبلَِةِ بِذَنبِِ» به این معنی که هیچ کس از اهل قبله را بواسطه گناه تکفیر نمی‌کنیم .(فُصُولُ المُهِمَّةِ – شَرَفُ الدّین).+(برگرفته شده از کتاب استراتژی وحدت، نوشته توسط سیداحمد مُوثَّقی گیلانی)+1395 .

***ولایت فقیهان از دیدگاه شیخ فضل الله نوری و نقد دیدگاه مخالف+آیا شیخ فضل الله در اسناد، لوایح و مکتوباتش، سخنی در تأیید ولایت فقیه و مطلبی علیه سلاطین صاحب قدرت و غیر معصوم دارد؟ و نظر وی در این مسأله چیست؟ آیا سندی وجود دارد؟ این مقاله، نظر ایشان را درباره‌ «ولایت فقیه»، «سلطنت اسلامیه»، «صاحبان امر غیر معصوم و سلاطین صاحب قدرت»، «میزان اعتبار رأی اکثریت»، «منشأ قدرت» تبیین نموده و ضرورت بحث را روشن می‌سازد. شیخ فضل‌الله نوری قائل به «ولایت فقیهان» بود، نه معتقد به «ظل‌اللهیِ» شاه. به عبارتی، مجتهد نوری، حکومت را از آن فقهای مبسوط‌الید می‌دانست، نه سلطان صاحب قدرت؛ شیخ فضل‌الله نوری قائل به «ولایت فقیهان» بود، نه معتقد به «ظل‌اللهیِ» شاه. به عبارتی، مجتهد نوری، حکومت را از آن فقهای مبسوط‌الید می‌دانست، نه سلطان صاحب قدرت ...+ نویسنده : علی احمدی‌خواه طلبه سطح چهار مؤسسه امام رضا(ع) و همکار علمی گروه تاریخ معاصر مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)+1395 .

***قاطعانه با تفرقه انگیزی برخورد کنیم/ «وحدت» یا «همگرایی»؟+حجت‌الاسلام  محسن اَلویری عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم+1395 .

***نقدی بر شیوه تحوّل‌خواهی در متون حوزوی+فراموش نکنیم که حوزه مانند دانشگاه نیست که درخواست‌های صنفی از طریق «تجمعات سِلف‌سرویسی» به نتیجه برسد؛ بلکه ساختاری کاملاً سنتی و حساب‌شده دارد. اگر تحول‌خواهان بخواهند به نتیجه‌ی مطلوبی برسند، باید بزرگان حوزه را اقناع کنند؛ آنان هستند که باید به نیازها و ضرورت‌های جدید رضایت دهند.....در ماه‌های اخیر جلساتی با عنوان «بررسی زوائد علم اصول» از سوی «مؤسسه فقاهت و تمدن‌سازی اسلامی» در قم و برخی از شهرستان‌ها برگزار شده‌ است. برگزاری جلسات مختلف علمی در قم امری طبیعی است و در هفته ده‌ها جلسه مناظره و نقد و سخنرانی‌های علمی برگزار می‌شود؛ اما به دلایل مختلفی نشست بررسی زوائد علم اصول واکنش‌هایی در بین اساتید و بزرگان حوزه داشته و از سوی دیگر اصرار این مؤسسه بر برگزاری و تبلیغ آن با ابزار مختلف به حاشیه‌ای نگران‌کننده در حوزه تبدیل شده است....آیت‌الله خامنه‌ای بیست و پنج سال پیش در نخستین سفر خود به قم در منصب رهبری، موضوع ضرورت تحول در حوزه را مطرح و در طی این‌ سال‌ها نیز بارها در قالب و اشکال مختلف آن را بازنمایی کرده‌اند. آن‌چه مهم است توجه و باور ایشان به ساختار حوزه و روش تغییر و تحول است و دقیقاً به همین علت به هیچ‌وجه از اختیارات حاکمیتی خود برای به نتیجه‌رسیدن دیدگاه‌ها استفاده نکرده‌اند. ایشان در این سال‌ها هر تصمیمی را – اعم از انتخاب اعضای شورای عالی و مدیریت حوزه تا برخی تحولات عالیه – به نظر و تصمیم مراجع بزرگوار ارجاع داده‌اند. اگر واقعاً خود را تابع رهبر معظم انقلاب می‌دانیم، باید در این مسأله نیز به سیره و روش ایشان عمل کنیم؛ نمی‌توانیم چند جمله و عبارت ایشان را وسیله‌ای برای توجیه دیدگاه‌های خود قرار دهیم؛ اما به سیره‌ی عملی ایشان بی‌اعتنایی کنیم.....تجربه نشان داده است واکنش‌های ناگهانی و شدید یک اقلیت، آن‌هم با چاشنی به‌چالش‌کشیدن یک ساختار بسیار مستحکم و پیشینه‌دار، در نهایت به انزوا و سرخوردگی شدید آن گروه منجر خواهد شد و حتی ممکن است اعضا و حلقه‌های اصلی نسبت به کلیت ساختار اصلی (حوزه) دچار تردید جدی و بدبینی شوند. هشدار برادرانه و دلسوازنه ما آن است که هیجانات حاکم بر «مؤسسه فقاهت و تمدن» با درایت مدیر محترم آن (حجت الاسلام محمد تقی اکبرنژاد تبریزی) کنترل شود تا انشاءالله بدون هیچ آسیب و ریزشی، سرمایه‌های موجود در مسیر درست به حرکت خود ادامه دهند.+احمد نجمی+1395 .

***اسباب ناکامی تقریب مذاهب در چیست؟+حجت‌الاسلام مهراب صادق‌نیا عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب گفت: برنامه تقریب توسط نخبگان دنبال می‌شود و این در حالی است که اختلافات و تشتات مذهبی در سطح توده مردم هست؛ همچنین ابهام در معنای تقریب در مواضع خود می‌تواند یک مانع بسیار بزرگی برای پیدایش تقریب در میان جهان اسلام باشد.... اختلاف بین توده مردم نشان دهنده آن است که نخبگان به رسالت خود خوب عمل نکرده‌اند. مباحث مربوط به وحدت و تقریب مذاهب در سطح کلان باقی مانده است و امکان تسرّی آن به توده مردم برای نخبگان وجود نداشته و شاید هم میلی وجود نداشته نخبگان جامعه توده مردم را توجیه کنند. و مردم به همان حالت باقی مانده‌اند.+1395 .

***چه کسانی در اجلاسیه «نشست دوره‌ای اساتید» شرکت کردند؟!+ اجلاسیه عمومی نشست دوره‌ای اساتید سطوح عالی و خارج حوزه علمیه قم با موضوع «جایگاه تراث در تحول حوزه» در دفتر حضرت آیت‌الله صافی گلپایگانی برگزار شد. در این نشست که قریب بر هزار نفر از اساتید حوزه حضور داشتند، آیت‌‌الله علیرضا اعرافی مَیبُدی یزدی مُدیر حوزه‌های علمیه و دیگر اساتید به سخنرانی پرداختند.+1395 .

***از «اصول ارتقا و بالندگی حوزه» تا «مدیریت تحوّل» و «نقش تُراث»+جلاسیه عمومی نشست دوره‌ای اساتید سطوح عالی و خارج حوزه علمیه قم با موضوع «جایگاه تراث در تحول حوزه» در دفتر حضرت آیت‌الله صافی گلپایگانی برگزار شد. در این نشست که قریب بر هزار نفر از اساتید حوزه حضور داشتند، آیت‌‌الله شیخ علیرضااعرافی مَیبُدی یزدی مُدیر حوزه‌های علمیه و حُجَج‌اسلام مُحبّی و صرفی به سخنرانی پرداختند ...در ابتدای نشست، متنی از بیانات رهبر معظم انقلاب (امام خامنه ای) در دیدار با اساتید و فضلای حوزه علمیه قم قرائت شد : یکی از سنت‌های رایج حوزه علمیه احترام و تواضع شاگردان در برابر استاد بود، گعده‌های علمی و نشست تحقیقی، سوال و جواب این سنت‌های خوب حوزه ماست، دیگران می‌خواهند این‌ها را از ما یاد بگیرند حال ما بیاییم اینها را تبدیل کنیم به روش‌های دیگران که منسوخ و کهنه شده است؟ پس این سنت‌ها باید باقی بماند و تقویت شود. تحول به معنای تغییر اینها نیست+....+1395 .

***بازشناسی زندگی و اندیشه آیت‌الله عبدالجواد غَرَوِیان+غایبانه به نوّاب صفوى عشق می‌ورزیدم و محبّت او دلم را گرفته بود/ اگر عملى خداپسندانه داشته باشم تربیت همان طلّاب می‌باشد و بس/ سیّدى جلیل‌القدر با قامتى بلند و استوار از آن سر بازار به طرف مسجد گوهرشاد می‌آمد، هر کسى او را می‌دید، می‌ایستاد و به او نگاه می‌کرد، نگاهش هر دلى را تسخیر و دل دیوانه را زنجیر می‌‏کرد...دوستم به من گفت: «فلانى ، حاج آقا روح اللّه خمینى است».ما دو نفر جلو رفتیم سلام کردیم، آقا جواب دادند و به ما محبّت نمودند .دوم دی‌ماه ۹۵ اولین سالگرد رحلت آیت‌الله عبدالجواد غرویان امام‌جمعه فقید نیشابور است. مؤسس مدرسه علمیه بعثت مشهد که از شاگردان شیخ‌هاشم قزوینی، میرزا جوادآقا تهرانى، آیت‌الله مروارید و آیت‌الله میلانی به شمار می‌رفت........ +آیت‌الله عبدالجواد غرویان.....درباره تألیفات و تحقیقات علمى باید بگویم که بنده با وجود بزرگانى که اهل تألیف و تحقیق بوده و می‌باشند، خود را لایق نمی‌دیدم چیزى تألیف کنم، ولى بعد از رحلت آیت‌الله میرزا جواد آقا تهرانى مکرّر دوستان از بنده سؤال می‌کردند که تو سال‏‌هاى متمادى با ایشان مأنوس بودى، خاطرات خودت را هر چه از استاد دارى نقل کن تا در مجلّه‌ای و نوشته‌ای بیاوریم، بنده استنکاف می‌کردم، چون اصرار بعضى را دیدم بر این شدم که خودم در باره معظّم‏ له چیزى بنویسم و از خداوند بزرگ و روح بلند خود استاد مدد جستم و نوشته کوچکى به‏ نام جلوه‏‌هاى ربّانى در حالات آیت‌الله تهرانى را تألیف نمودم که به چاپ رسید و مورد استقبال فراوان علاقه‌مندان و مشتاقان قرار گرفت و اینک سفارش می‌کنم که هر کس آن کتاب را ندیده از قم انتشارات شفق تهیّه کند و بخواند که لذت بخش خواهد بود.....+1395 .

***استادی جامع که رفتارش مبنای ایمان و الهام‌بخش صدق بود+در درس تنها مطلب کتاب را نمی‌گفت، صفای روح را نیز می‌گفت. اگر مطلب درس در نظرشان مشکل می‌آمد، هرگز سعی نمی‌کردند ژست فهمیده را بگیرند و اینکه در حضور شاگردان، کتابی را که درس می‌گوید مطالعه کند، برایشان بهتر بود از اینکه مطلبی را که روشن نشده، روشن‌شده قلمداد کنند و از آن بگذرد.(مرحوم آیت‌الله شیخ عبدالجواد غَرَوِیان امام‌جمعه فقید نیشابور و مُؤسِّس مدرسه علمیه بعثت مشهد که از شاگردان شیخ‌هاشم قزوینی، میرزا جوادآقا تهرانى، آیت‌الله مروارید و آیت‌الله میلانی بود )...+مرتضی مُروارید+1395 .

***یادهایی کوتاه از آن شیخ شیرین سخن+شیخ ما، با درس محبّت، ما گریزپایان را صباح و مساء به مدرسه می‌کشاند و در کنار فقه و اصول، به تلاوت و حفظ قرآن و ادعیه و سخنرانی و درست‌نویسی وادار می‌کرد. به اَدنی مناسبت، جلسه‌ای می‌گذاشت، خواه برای کمیل‌خوانی و ندبه‌خوانی و خواه برای جشن غدیر و بعثت(مرحوم آیت‌الله شیخ عبدالجواد غَرَوِیان امام‌جمعه فقید نیشابور).....+رضا مُروارید+1395 .

***بررسی شمول «لا حَرَج» نسبت به مُحرَّمات+فقها در شمول «لا حَرَج» نسبت به مُحرَّمات اختلاف دارند. مشهور فقها «لا حَرَج» را شامل مُحرَّمات نمی‌دانند و در مقابل، برخی مانند مرحوم آقای حکیم، نسبت دلیل «لا حَرَج» به واجبات و مُحرَّمات را مساوی می‌دانند.  مُثبِتین بر مدعای خویش، ادله‌ای را اقامه کرده‌اند که در این نوشتار درصدد بیان و بررسی این ادله هستیم. 1- عدم فرق بین واجبات و مُحرَّمات : مرحوم آقای حکیم بعد از آنکه اقتضای دلیل «لا حَرَج» نسبت به نفی مُحرَّماتِ حَرَجی را تامّ می‌دانند می‌فرمایند: بنای فقها بر طبق این اقتضا نیست و به همین سبب، زنا یا اَکلِ مال غیر یا شُرب خمر را در موارد حَرَجی جایز نمی‌دانند، درحالی که وجه تفکیک بین واجبات و محرمات روشن نیست.!  .+ بررسی : این ادعا که فرق روشنی نسبت به واجبات و محرمات نیست، نادرست است؛ زیرا می‌توان بین آنها چنین فرق گذاشت، از آنجا که قوایی چون شهوت، غضب، حبّ جاه و مقام، قدرت و… مقتضای طبیعت بشر است و از سوی دیگر اقتضائات این قوا، عمدتاً در ناحیه ارتکاب محرمات است نه در ناحیه ترک واجبات، ارتکاب محرمات عمدتاً ناشی از غلبه شهوت و غضب و مانند آن است و ترک واجبات از علل دیگری ناشی می‏‌گردد. بر این اساس اگر بنا باشد حرج مجوّز ارتکاب محرّمات باشد، چون اکثر افرادی که مرتکب قتل نفس، تجاوز به نوامیس، آزار و اذیت دیگران و سایر محرمات می‏‌شوند، در کنترل شهوت و غضب خود در حرج می‌افتند، هرج و مرج و اختلال نظام پیش آمده و معنای رفع حرج در حرام، اجازه دین نسبت به تحقق این مفاسد در غالب موارد است. این سخن نه تنها بالضروره باطل است بلکه باعث می‏‌شود نزول کتب آسمانی و ارسال رسل لغو باشد؛ رسولان و کتب آسمانی برای مهار شهوت و غضب و جلوگیری از این مفاسد آمده‌‏اند. همین بیان به منزله قرینه متصله‏‌ای است که مانع شمول «لا حرج» نسبت به رفع محرمات می‌‏گردد.( کتاب نکاح (زنجانى)، ج‌۹، ص: ۲۹۵۶٫)....+عباس نوری؛ مرکز فقهی امام محمدباقر(علیه‌ااسلام) +1395 .

***آسیب‌شناسی عملکردهای تقریبی در گفتگوی صریح با مهدی فرمانیان+رئیس دانشکده مذاهب اسلامی دانشگاه ادیان قم گفت: آسیبی که وجود دارد، جهل نسبت به اهل سنت است. همچنین در فضای تقریب متاسفانه بشدت سیاست‌ زده هستیم. شاید آنچه ضمن برگزاری همه ساله کنفرانس وحدت و حواشی مربوط به آن مورد غفلت قرار می‌گیرد آسیب شناسی عملکرد تقریبی دستگاه‌‌های نظام است. عملکردی که باید مورد ارزیابی قرار گیرد تا بررسی شود اقدامات انجام شده تا چه حد در ایجاد وحدت اسلامی و همگرایی کشورهای اسلامی موثر بوده است. برای این منظور با حجت‌الاسلام دکتر مهدی فرمانیان رئیس دانشکده مذاهب اسلامی دانشگاه ادیان قم به گفتگو نشستیم +1395 .

***شَیخ عَبدالنّاصر اَلجَبری درگذشت+شَیخ عَبدالنّاصر اَلجَبری دبیرکل جنبش اَلاُمَّة لبنان، عضو مجمع عمومی مجمع جهانی تقریب و عضو تجمع علمای مسلمان و از فعالان عرصه تقریب و وحدت اسلامی دار فانی را وداع گفت.  اَلجَبری ... هنگامی که برای تبلیغات اسلامی به آفریقا سفر کرده بود دچار عارضه سکته مغزی شد و سرانجام  پس از دو ماه تحمل رنج بیماری درگذشت . شیخ جَبری از برجسته‌ترین علمای لبنان و جهان عرب و مُؤسس جمعیت‌های تقریب مذاهب اسلامی و علمای بلاد شام است که تلاش زیادی در مبارزه با اندیشه افراطی و تکفیری انجام داد...+1395 .

***تبیین و نقد «اِستِصحاب کلّی»، «استصحاب تعلیقی» و مسأله «تَجرّی»+حجت‌الاسلام  محمدتقی اکبرنژاد تبریزی : «تجری» در فقه ثمره دارد مثل مترتب شدن احکامی چون وجوب توبه و سقوط عدالت. با این بیان تجری یک قاعده‌ی فقهی است، زیرا ارتکاب حرام مسأله‌ فقهی است بر فروعات مختلف فقهی قابل تطبیق می‌شود. برخی از علما تجرّی را اصولی می‌دانند و معتقدند چون به حُسن و قبح برمی‌گردد، اصولی است....... حجت الاسلام اکبرنژاد با بیان فقهی دانستن تجری گفت: در تجری بحث بر سر عمل کسی است که با علم به حرمت، اقدام به عمل می‌کند ولی کشف خلاف می‌شود. تا قبل از اینکه کشف خلاف شود، او معصیت کار است. بعد از اقدام عمل انجام شده و حکمش همان حکم قبل از عمل است. پس تجری حتی در فقه جای بحث ندارد، چون کبرای اثبات حکم فقهی قرار نمی‌گیرد؛ اما با دقت بیشتر، در فقه ثمره دارد مثل مترتب شدن احکامی چون وجوب توبه و سقوط عدالت. با این بیان تجری یک قاعده‌ی فقهی است، زیرا ارتکاب حرام مسأله‌ی فقهی است بر فروعات مختلف فقهی قابل تطبیق می‌شود. برخی از علما تجری را اصولی می‌دانند و معتقدند چون به حسن و قبح برمی گردد، پس اصولی است. آیت‌الله سبحانی (زید عزه) در جواب ایشان می‌فرماید: «حسن و قبح دلیل حرمت و عدم حرمت تجری است. دلیل مسأله‌ی اصولی است ولی خود تجری مسأله‌ی فقهی است.» مانند حجیت ظواهر بر وجوب اقامه‌ی نماز. حجیت ظواهر مسأله‌ی اصولی است ولی وجوب نماز فقهی است. در تجری هم حرمت تجری فقهی است....+1395 .

***چه کسانی برای مناظره با مُجتهدشبستری اعلام آمادگی کردند؟+پس از انتشار نامه‌ای از محمد مجتهد شبستری مبنی بر درخواست وی برای مناظره با مراجع تقلید، شخصیت‌های مختلف حوزوی و دانشگاهی برای مناظره اعلام آمادگی کردند....+دکتر محمد محمد رضایی+حجت الاسلام عبدالحسین خسرو پناه +حجت الاسلام علیرضا قائمی نیا+حجت الاسلام محمد تقی سُبحانی+حجت الاسلام ابوالفضل ساجدی ....+1395 .

***آیت‌الله  واعظ زاده  «الگویی» برای جامعه امروز است+حجت‌الاسلام  سید مصباح عامِلی مدیر حوزه علمیه خراسان با اشاره جامعیت علمی آیت‌الله شیخ محمد واعظ زاده خراسانی، از طلاب و دانشگاهیان خواست، این عالم روشن‌بین را به عنوان الگوی خود قرار دهند. ...+1395 .

***آیت‌الله واعظ زاده و بازتبیین «نظریه فقه فتوایی قُدَما»/حجت الاسلام احمد مُبلِّغی+مرحوم واعظ زاده خراسانی(آیت‌الله شیخ محمد واعظ زاده خراسانی) بر اندیشه‌های آیت‌الله العظمی بروجردی متمرکز بود؛ وی در این چارچوب، به مهارت‌ها و خطوطی دست یافت که در آثار خود آن‌ها را منعکس کرده است....خطوطی که مرحوم واعظ زاده در مدرسه آیت‌الله بروجردی آموخت و آن‌ها را پی گرفت، چهار خط فکری است که عبارتند از: “1- شناخت مختصات فقه تفریع و فقه ما قبل تفریع به عنوان دو مرحله تاریخی”،  2-“شناخت کارکرد تُراث فقهی قدما در اجتهاد”، “3-ضرورت حضور بخشی به شیعه در مناسبات مشترک با اهل سنت” 4- و “باورمندی به برقراری تعامل مباحثه ای میان  فقه‌های مذاهب”.....+1395 .

***علامه واعظ زاده خراسانی، پژوهشگرِ مُنصِف+آن پژوهشگر بزرگ با هر دو جبهه‌ی علمی یعنی (مکتب تفکیک و فلسفه صدرایی) آشنایی عمیقی داشت و بدون واسطه از بزرگان هردو مکتب بهره‌های وافری برده بود و در نزد اصحاب هردو دیدگاه از منزلتی شایسته برخوردار بود. در حدیث‌شناسی و تفسیر قرآن، روش‌ها و گرایش‌های متضاد را آزموده بود و هر یک از این مشرب‌ها را به‌خوبی و در کمال انصاف تحلیل و ارزیابی می‌کرد(صبح روز یکشنبه ۹۵/۹/۲۸  «علامه شیخ محمد واعظ زاده خراسانی» به دیار باقی شتافت )....+1395 .

***آیت‌الله واعظ زاده مورد احترام علما بود/ کسی در علم و آثارش تردید نداشت+حجت‌الاسلام  محمدباقر فرزانه رئیس دانشگاه علوم اسلامی رضوی :  آیت‌الله واعظ زاده خراسانی سال‌‌ها در حوزه و دانشگاه تدریس می‌کرد و مورد احترام علمای مشهد بود و کسی را ندیدم در علم و یا آثار پژوهشی ایشان تردید کند. حجت‌الاسلام  محمدباقر فرزانه ضمن تسلیت به مناسبت ارتحال آیت‌الله واعظ زاده خراسانی، با اشاره به پیام تسلیت مقام معظم رهبری (امام خامنه ای)و ترسیم شخصیت علمی و عملی ایشان گفت: مرحوم آیت‌الله شیخ محمد واعظ زاده خراسانی «انسانی خوش‌فکر»، «عالمی مجتهد»، و «معتقد به انقلاب، امام و رهبری» بود..... +1395 .

***مرحوم واعظ زاده صاحب سِرِّ آیت‌الله بروجردی بود/ در مسیر تقریب افراد را زخمی نکنیم+حجت‌الاسلام  سید ابوالحسن نوّاب ریاست دانشگاه ادیان و مذاهب :  ایشان (مرحوم آیت الله شیخ محمد واعظ زتده خراسانی)به فاصله زیاد بین شیعه و سنی قائل نبود. عمق مطالبی که ایشان راجع به اهل‌سنت مطرح کرده نشان می‌دهد که آنان را کاملاً شناخته و محققانه ارزیابی کرده است و این، نشان‌دهنده خوش‌فکری ایشان است....+1395 .

***ولایت فقیه از الزامات حکومت اسلامی است/ سوء مدیریت‌ها را به حساب حوزه نگذاریم+حجت‌الاسلام  ابوالقاسم علیدوست اَبَرکوهی یزدی عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم و رئیس انجمن فقه و حقوق اسلامی حوزه علمیه قم گفت: حوزه و روحانیت باید ‌هادی برای نظام اسلامی باشد. نمی‌تواند بگوید من حسابم از حساب حاکمیت جدا است، اگر ما یک حکومت سکولار داشتیم خیلی راحت روحانیت می‌توانست خودش را کنار بکشد . وی با اشاره به وظایف و رسالت‌های حوزه و روحانیت اظهارداشت: روحانیت در دو ساحت می‌تواند از اصول انقلاب اسلامی صیانت کند؛ یکی ساحت نظریه پردازی و دیگری ساحت رفتار و عمل است..... +1395 .

***بررسی جایگاه خطابات مَقاصِدی در فقه شیعه+جایگاه خطابات مَقاصِدی در فقه شیعه با ارائه ابوالحسن حسنی مورد نقد و بررسی قرار گرفت و سه دیدگاه فقهای شیعه در این زمینه بیان شد.  نشست علمی «بررسی جایگاه خطابات مقاصدی در فقه سیاسی شیعه» با ارائه ابوالحسن حسنی از سوی گروه فقه سیاسی انجمن علمی مطالعات سیاسی حوزه علمیه چندی پیش در ساختمان انجمن‌های علمی حوزه علمیه واقع در بلوار جمهوری اسلامی قم برگزار شد. عضو گروه فقه سیاسی انجمن علمی مطالعات سیاسی حوزه علمیه با بیان این که خطابات شرعی به دو قسم خطابات مقاصدی و حُکمی تقسیم می‌شوند، اظهارداشت: : خطابات مقاصدی، بیان کننده حُکم و قانون معینی نیستند بلکه مقاصد کلی شریعت یا حکمت حُکمی را بیان می‌کنند؛ خطابات حکمی نیز بیان کننده قانون معینی که از سوی شارع بیان شده، است. وی ادامه داد: در علمیات استنباط فقهی سه دیدگاه در میان فقهای شیعه دیده می‌شود؛ نخستین دیدگاه نص پسند است که خطابات مقاصدی را در جریان استنباط فقهی کنار می‌گذارد و دومین دیدگاه نص پسند با نظارت بر مقاصد است که مختار استاد علیدوست است؛ سومین دیدگاه نیز نص محور با گرایش بر مقاصد است....+1395 .

***نگاه اَلاَزهَر مصر  به قم و نجف است/ آسیب شناسی مسئله «وحدت اسلامی»+اگر ما ایرانی‌ها یا شیعه بتوانیم حساسیتهای یک ارتباط و گفت‌وگو را رعایت کنیم و گام‌های اساسی‌تر و مهمتری هم برداریم، قطعاً وحدت اسلامی وضع بهتری خواهد داشت. اَلاَزهَر موانع و مشکلاتی دارد، دغدغه‌هایی دارد و گاهی القائاتی به آنجا شده است باید مراجع هم پای کار بیایند چون نگاه آنها به قم و نجف است . حجت‌الاسلام  احمد مُبلِّغی رئیس دانشگاه مذاهب اسلامی و عضو مجلس خبرگان رهبری، ناگفته‌هایی از سفر خود به دانشگاه اَلاَزهَر مصر و دیدارهای خود با بزرگان بزرگترین نهاد دینی اهل‌سنت جهان را تشریح کرد ....+1395 .

***بررسی اعتبار حدیث فقهیِ مشترک میان مذاهب+محور بحث، نسبت سنجی میان سه قاعده‌«حُجّیّت اشتراک در اثبات صدور حدیث»، «حمل بر تقیه» و «أخذ به مخالف عامه به عنوان مرجحی در مقام تعارض» می‌باشد؛ و نیز پیش فرض بحث اعتبار اولیه‌ هر یک از این قواعد به عنوان قاعده‌ای اصولی است .نشست علمی «احادیث فقهی مشترک میان مذاهب اسلامی، حُجّیّت و قواعد هم عرض آن»  با حضور حجت‌الاسلام  سید محمدحسن حکیم در پژوهشکده حدیث حوزه، تالار ثِقَةُ الاِسلام کُلَینی (ره) برگزار شد. ....+1395 .

***قواعد فلسفی شهید صدر پیرامون علم اصول+آیا کاربرد قواعد فلسفی در علم اصول ناشی از خلط میان ادراکات حقیقی و ادراکات اعتباری است یا می‏توان با پذیرش خلط‏ ناپذیری ادراکات حقیقی و ادراکات اعتباری، قواعد فلسفی را در علم اصول به کار برد؟ کاربرد قواعد فلسفی در مباحث الفاظ علم اصول با تکیه بر اندیشه شهید صدر در قالب پایان نامه سطح ۳ حوزه، اثر محمدعلی اسماعیلی در جشنواره علامه حلی به عنوان اثر برتر انتخاب شده است. علم اصول به عنوان منطق علم فقه، داخل در یک نظام به هم پیوسته علمی، تعامل متقابل با برخی علوم از جمله فلسفه دارد. قواعد فلسفی جزء ادراکات حقیقی‏ اند و علم اصول را غالبا جزء ادراکات اعتباری قلمداد می‏نمایند، اکنون این مسأله مطرح می‏گردد که آیا کاربرد قواعد فلسفی در علم اصول ناشی از خلط میان ادراکات حقیقی و ادراکات اعتباری است یا می‏توان با پذیرش خلط ‏ناپذیری ادراکات حقیقی و ادراکات اعتباری، قواعد فلسفی را در علم اصول به کار برد؟دیدگاه نفی ارتباط منطقی میان علم اصول و فلسفه، توسط محقق اصفهانی(آیت الله شیخ محمد حسین غَرَوی اصفهانی معروف به کُمپانی) پایه ‏گذاری شده و توسط علامه محمد حسین طباطبایی(ره) صاحب تفسیر اَلمیزان ، امام خمینی(ره) و شهید مرتضی مطهری(ره) دنبال گردید؛ اما دیدگاه برگزیده این است که میان ادراکات حقیقی و ادراکات اعتباری‏ ای که از پشتوانه حقیقی و نفس ‏الامری برخوردار باشند، رابطه استنتاج منطقی برقرار بوده و علم اصول نیز از همین سنخ ادراکات اعتباری است.در سایه پذیرش رابطه استنتاج منطقی بین قواعد فلسفی و مسائل علم اصول، زمینه تبیین قواعد فلسفی به کار رفته در علم اصول فراهم می‏گردد. شهید صدر از قواعد فلسفی فراوانی در مباحث الفاظ علم اصول استفاده نموده که در این نوشتار به تبیین دوازده قاعده فلسفی و کاربرد آنها در مسائل علم اصول پرداخته شده است…+1395 .

***فقاهت و ولایت کمال است نه مرجعیت! +آیت‌الله عبدالله  جوادی آملی : آنچه مهم است فقاهت و اجتهاد است؛ زن می‌تواند در حد صاحب جواهر یا بالاتر باشد و چندین شاگرد تربیت کند و آنان مرجع شوند؛ مرجع نشدن زن هنر نیست مگر مرجع شدن مرد کمال است؟..در اسلام هیچ کمالی از کمالات الهی مشروط به ذکورت یا ممنوع به انوثت نیست؛ این‌گونه نیست که مرد بودن شرط باشد یا زن بودن مانع باشد..آنچه کمال است ولایت است که حضرت زهرا(س)، حضرت خدیجه(س) و حضرت معصومه(س) دارد.+1395 .

***انتشار مجلد اول و دوم کتاب «فقه نظام اقتصادی اسلام»+مُجلَّد اول و مُجلَّد دوم کتاب فقه نظام اقتصادی اسلام از سوی «انتشارات مَجمَعُ الفِکرِ الاِسلامی» راهی بازار نشر شد. ... به نقل از پایگاه اطلاع‌رسانی آیت‌الله محسن اراکی، مجلد اول و مجلد دوم کتاب فقه نظام اقتصادی اسلام از سوی «انتشارات مَجمَعُ الفِکرِ الاِسلامی» انجام و در اختیار محققین و علاقه‌مندان قرار گرفت. در جلد اول این کتاب به «مفهوم نظام اقتصادی و رابطۀ با مکتب و علم اقتصاد» و همچنین «ضوابط و ملاک‌های کار اقتصادی منشاء مالکیت» پرداخته شده و به تفصیل به ذکر مطالب مربوط به این دو بخش اهتمام شده است. آیت‌الله اراکی در  مجلد دوم کتاب فقه نظام اقتصادی اسلام با اشاره به انگیزه‌های تولید (انگیزه‌های دنیوی و اخروی) موارد هر یک را ذکر کرده و در ادامه به مبحث «تکلیف اجتماعی تولید» و «منابع تولید» پرداخته است. +1395 .

***نشست‌های زوائد علم اصول، یک جنایت علمی است/ تمام مَباحِث اصولی اثر فقهی دارد+آیت‌الله محسن اراکی برگزاری نشست‌های زوائد علم اصول را جنایتی علمی خواند و با تأکید براینکه نباید افراد غیر مُتخصص در این مَباحِث اظهار نظر کنند تأکید کرد: ما با دلیل اثبات کرده‌ایم که تمام مباحث اصولی ثمره فقهی دارد.  آیت‌الله محسن اراکی استاد خارج فقه و اصول حوزه علمیه قم، با اشاره به پخش فایل صوتی از وی در جلسه درس خارج مبنی بر اینکه نباید نشست‌هایی با عنوان زوائد علم اصول برگزار شود، به رسا گفت: هرکس می‌خواهد در این عرصه‌ها وارد شود باید متخصص باشد و در این عرصه کار کرده باشد، مثل اینکه فردی که طبیب نیست بگوید نصف علم طب اضافی است. وی افزود: مسأله مهم این است که این سبک بحث‌ها توسط کسانی مطرح می‌شود که تخصص کافی  در این عرصه ندارند و اطلاع درستی از معنای علم اصول و جایگاه مباحث اصولی ندارند و صرف اینکه فردی دو تا درس خوانده باشد که متخصص نمی‌شود. ...آیت‌الله اراکی با تأکید براینکه هر انسانی که می‌خواهد در علمی اظهار نظر کند باید احاطه نظری و کاربردی به آن علم داشته باشد، ابراز داشت: احاطه نظری یعنی این‌که خوب درس‌ها را خوانده و بلد باشد و احاطه کاربردی مهم‌تر است که فرد حداقل بیست سال یا سی سال در آن علم فعالیت کند و در محل بحث ما باید فرد در عرصه‌های مختلف فقه استنباط و اجتهاد کند و بعد بگوید که این مسأله اصولی به درد می‌خورد یا نه. وی تأکید کرد: کسی که در علمی سابقه ندارد و نظری بدهد این می‌شود اظهار نظر غیر متخصص که این کار خودش فی نفسه جنایتی و تخلفی است علمی که به هیچ وجه پذیرفته نیست.....آیت‌الله اراکی در پایان گفت: این افراد با برگزاری این نشست‌ها به بزرگترین محققان علم اصول اتهام می‌زنند که شما کار غیرعاقلانه کرده‌اید و مطلب سوم آنکه ما در بحث‌های خود روشن کردیم که تمام مباحث اصولی اثر فقهی دارد و به همین دلیل اصلا عنوان زوائد علم اصول هیچ معنایی ندارد.+1395 .

***شاخصه‌های علمی علامه  آیت‌الله شیخ محمد واعظ زاده خراسانی+حجت‌الاسلام مهدی شریعتی تبار، مدیر عامل بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قُدس رضوی+مرحوم آیت‌الله واعظ زاده خراسانی مُنادی وحدت و پژوهشگر برجسته علوم و معارف اسلامی و دارای «نشاط علمی»، «سخت‌کوشی»، «روشن بینی» و «تواضع و فروتنی» بود....آیت‌الله واعظ زاده خراسانی در بین علمای معاصر به ابعاد مختلف معارف اسلامی و دین احاطه کامل داشته و از چهره‌هایی بود که به فقه، اصول، تفسیر، تاریخ، کلام، فلسفه، کاملاً واقف بود...+1395 .

***«اجتهاد گروهی» یا «شورای فتوی»؟ +آنچه در دهه‌های اخیر ذهن اندیشمندان تیز بین را به خود مشغول کرده است، امکان اجتهاد گروهی و فتوای شورایی، چگونگی حجیت و نیز راهکارهای اجرایی آن است. اگر چه این نظریه در پایان دهه سی و اوائل دهه چهل از سوی صاحب نظران طرح و تاکید شد اما پس از آن مورد اقبال حوزویان قرار نگرفته و مغفول واقع شده است....مقاله ادله اجتهاد جمعی و نقد ادله مخالفان؛ به قلم سیدمحمدعلی ایازی است که با نگاه مثبت به مقوله اجتهاد شورایی ادله آن را بررسی کرده و ادله مخالفان را نیز به بوته نقد گذاشته است. به اعتقاد ایشان یکی از مباحث مطرح در حوزه انجام تکالیف شرعی، رجوع به متخصص و فقهای جامع شرایط برای تعیین تکلیف در احکام فرعی فرعی شریعت است. در گذشته این کار با تقلید از یکی از مجتهدین انجام می‌گرفت، ولی با گسترده شدن ابواب فقهی و عدم امکان احاطه یک مجتهد به همه مسائل از یک سو و دشواری شناخت همه موضوعات که نیاز به تخصص و آگاهی در تطبیق حکم بر موضوع را در همه ابواب دارد، از سوی دیگر، تا جایی که تشخیص اعلم را دشوار می‌کند، ضرورت مراجعه به آرای جمعی را دو چندان کرد، این مسئله از ده‌های چهل شمسی در میان برخی از متفکران و مصلحان اجتماعی و دینی مطرح شد و مقالاتی در جهت ضرورت و حمایت این اندیشه نشر یافت.پایه این بحث از اصل در کتاب‌های فقهی از جواز تقلید و چگونگی اجتهاد در کتاب‌های اصولی برداشته شد و موضعی در برابر اخباریان تلقی می‌گردید، اما بعدها به کتاب‌های فقهی رفت و در آن جا صورت مسئله فقهی پیدا کرد. مهم‌ترین محور بحث مشروعیت تقلید و حدود و مسائل آن بود، اما مسائل دیگری مانند صورت تعارض قول مجتهد اعلم با غیر اعلم و تجزی اجتهاد هم بحث و بررسی می‌شد، اما جالب این که در اصول و فقه شیعه هیچ گاه در باره جواز مراجعه به گروهی از مجتهدان با عنوان شورای فتوایی و جواز اجتهاد جمعی بحث نشده است....+1395 .

***خلأهای فقهی مهمترین عامل سوء استفاده افراط گرایان است/ 8 دی؛ آغاز کنفرانس مبارزه با افراط گرایی+مبلغی با بیان این که ویروس افراطی گری در خلاء و فضاهای خالی و شکاف‌ها رشد می‌کند و فاجعه می‌آفریند، اظهار کرد: امروز خلاء‌های علوم فقهی مهمترین عامل سوء استفاده افراط گرایان است.....حجت‌الاسلام احمد مبلغی، در نشست خبری «کنفرانس بین المللی علوم دینی و انسانی؛ مبارزه با افراط گرایی»، در دانشگاه مذاهب اسلامی تهران، با بیان این که مفاهیم تبیین نشده در فقه زیاد هستند، گفت: اولویت حوزه‌های علمیه شیعه و اهل سنت و دانشگاه‌های کشورهای اسلامی این است که مفاهیم تدوین نشده را از فضای ابهام آلود فعلی خارج کرده و تعاریف دقیقی از آنها ارائه نمایند تا  [شاهد] صاحب سوء برداشت‌های فعّالی از این فضا نباشیم....+1395 .

***پدر «تقریب» و سازنده «مکتب»+مرحوم علامه آیت الله شیخ محمد واعظ زاده خراسانی/دکتر محمدحسن تبرائیان+از ابتدای تأسیس مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی که به امر مبارک حضرت آیت‌الله خامنه‌ای انجام شد، افتخار داشتم به مدت ده سال به عنوان دستیار ارشد و مشاور نخستین دبیرکل این مجموعه در خدمت حضرت آ‌یت‌الله واعظ زاده خراسانی (رضوان‌الله‌تعالی‌علیه) باشم. ایشان شخصیتی نام آشنا و معروف در جهان اسلام بود و همه برای دانش ایشان در عرصه‌های مختلف معارف اسلامی احترام خاصی قائل بودند. آثار علمی ایشان به‌ویژه «المعجم فی فقه لغه القرآن و سر بلاغته»، «نصوص الإقتصاد الإسلامی» و «نصوص فی علوم القرآن» باقیات و صالحات این اندیشمند فرزانه است که مورد استفاده تمام بزرگان جهان اسلام قرار گرفته است. بارها از مفتیان اعظم جهان اسلام و نخبگان دانشگاهی شنیدم که کمتر کتابی به عمق آثار علامه واعظ زاده خراسانی دیده‌اند؛ افزون بر این‌که ده‌ها کتاب در زمینه وحدت و تقریب و صدها مقاله تحقیقی به چاپ رسانده است.هرگز یادم نمی‌رود در اوائل دهه هفتاد حضرت استاد در خانه خدا یک روز صبح تا عصر بدون دسترسی به منابع و در اختیار داشتن کتاب، نامه‌ای بسیار محکم و مستدل به مفتی اعظم عربستان آقای «بِن باز» نوشت و در آن نامه به شبهاتی که از سوی علمای اهل‌سنت مطرح شده بود، با ذکر منبع پاسخ گفته بود و برای من عجیب بود.مفتی سعودی بعد از ۱۱ ماه طی نامه‌ای پاسخی تشریفاتی ارسال کرد و معلوم بود در پاسخ دادن به سؤالات علامه فرزانه درمانده است.!!…+1395 .

***بازدید معاون آموزشی دفتر تبلیغات اسلامی از «شبکه اجتهاد»+حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر شمس‌الله مریجی معاون آموزشی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم و هیأت همراه از «شبکه اجتهاد» بازدید کرد. رئیس دانشگاه باقرالعلوم(ع) در این دیدار کوتاه از برنامه‌ها و پروژه‌های جاری و پیش روی شبکه قرار گرفت و از نزدیک با فعالیت گروه‌‌های علمی، شورای سردبیری و همچنین با نسخه‌های مستقل فارسی، عربی و انگلیسی «شبکه اجتهاد» آشنا گردید...+1395 .

***بررسی عوامل مُؤثر در کاهش انگیزه «فقه آموزی»+نوزدهمین جلسه شورای مراکز تخصصی فقهی حوزه علمیه قم، در تاریخ ۱۸ آذرماه  1395  به میزبانی مدرسه تخصصی فقه امام خمینی(ره) و با حضور مسئولان ۱۱ مرکز تخصصی برگزار شد. اعضاء حاضر در مورد هجمه‌های صورت گرفته به فقه جواهری، بحث و تبادل نظر نموده و با بررسی عوامل مؤثر در کاهش انگیزه فقه آموزی طلاب، همچون اختلاف استعداد‌ها و سنگین بودن محتوای متون برای برخی از طلاب و … راهکارهایی برای مقابله با این هجمه‌ها ارائه کردند. +1395 .

***اصول و مبانی مکتب سیاسی «نجف»+کتاب «اصول و مبانی مکتب سیاسی نجف» در ۳۱۶ صفحه به قلم مهدی بشارت و با مقدمه دکتر جلال درخشه از سوی انتشارات دانشگاه امام صادق(ع) در سال ۹۱ به چاپ رسیده است . نویسنده این کتاب می‌کوشد اصول و مبانی مکتب سیاسی نجف را به عنوان یکی از سه مکتب سیاسی دوران معاصر در میان شیعیان بررسی کند...+1395 .

***کتاب وقف اموال غیرمادی در حقوق ایران و فقه امامیه+کتاب وقف اموال غیرمادی در حقوق ایران و فقه امامیه با مطالعه تطبیقی بر فقه اهل سنت و حقوق انگلیس تألیف محسن آقاسی منتشر شد... این اثر که در پنج فصل به رشته تحریر درآمده است به بررسی مباحثی چون وقف اموال غیرمادی در حقوق ایران و فقه امامیه استفاده از وحدت ملاک در عقود مشابه و بررسی وقف اموال در فقه عامه پرداخته شده است. در معرفی اجمالی این اثر می‌توان گفت: وقف یکی از نهادهای اقتصادی است که با اهداف خیرخواهانه از آغاز زندگی مدنی بشر با او همراه بوده است. افراد در جوامع مختلف و در زمان‌های متفاوت منافع اموال خود را به‌صورت وقف در اختیار همگان قرار می‌دادند و این امر سبب شد تا در تمامی ازمنه از واقفان به نیکی یاد گردد، لیکن، وقف به‌ویژه در خصوص اموال غیرمادی از مباحثی است که در آثار حقوق‌دانان مهجور مانده و جایگاه واقعی خود را نیافته است......+1395 .

***پاسخ نقدهای فضلا را بدهید، مناظره با مراجع، پیشکش!+استاد رشاد در واکنش به بیانیه‌های مجتهد شبستری گفت: اقدام جناب مجتهد شبستری مبارک و مطلوب است اما؛ پاسخ همین فضلا و اساتید را که عموما شاگردان حضرات مراجعند برای پذیرش مناظره بدهید، مناظره با مراجع تقلید پیشکش! ...حجت‌الاسلام علی‌اکبر رَشاد رئیس شورای حوزه‌های علمیه استان تهران ، ششم دی ماه1395  در آغاز درس خارج فقه خود، با اشاره به بیانیه‌ای که چندی پیش آقای محمد مجتهد شبستری منتشر و در آن مراجع تقلید را به مناظره درباره مسائل دینی دعوت کرد، گفت: گفتگوی علمی، بهترین طریق انکشاف حقیقت و شفافیت نظرات و موجب به کرسی حقانیت نشستن آن است. ضمن این که این اقدام فی‌نفسه مبارک و مطلوب است ، اما جای تعجب است که جناب شبستری که طی سالیان متمادی پاسخگوی نقدهای علمی فراوان واردشده بر مطالبشان نبوده‌اند و همواره از مناظره با دیگران تن می‌زدند، چه رخ داده که اکنون عَلَم مناظره به دوش گرفته، شعار «هَل مِن مُبارِز» سرداده‌اند؟ و علی رغم اینکه مدتی است اساتید و فضلای حوزه و دانشگاه برای مناظره اعلام آمادگی کرده‌اند، آنها را بی پاسخ نهاده‌اند؟....جناب شبستری که روزگاری طلبه حوزه بوده‌اند، خود می‌دانند با چند مقاله‌ روزنامه‌ای نمی‌توان با میراث عظیم علمی بازمانده از بزرگان دین مقابله کرد، این مجموعه‌های فلسفی و کلامی، فقهی و اصولی که در میان آنها دهها دایرهالمعارف گسترده و عمیقی قرار دارد که حاصل رنج و تحقیق روشمند علمی صدها فیلسوف و متفکر، متکلم و فقیه تاریخ بلند شیعه است، حکما و فقهایی این آثار فاخر و فخیم را پدید آورده‌اند که شمار بزرگی از آنها از نوادر و نوابغ تاریخ بشرند....+1395 .

***خاندانی از جنس «فقاهت» و «جهاد»+خاندان حکیم+این خاندان، فقها و مجتهدان فراوانی را به جهان شیعه هدیه کرده است که زعامت و هدایت شیعیان را در عصرهای مختلف به دوش کشیده و در عرصه‌های گوناگون به مبارزه با دشمنان اسلام پرداخته‌اند..خاندان حکیم، از خاندان‌های علمی و سیاسی شیعی معروف در عراق معاصر هستند که نسبشان به حسن مثنی، پسر امام حسن علیه‌السلام، می‌رسد ....+به بهانه سالروز رحلت مرحوم آیت الله سید محسن حکیم+1395 .

***مُباحثه تاریخی امام خمینی و آیت‌الله سید محسن حکیم درباره «قیام علیه حاکم جائر»+حضرت امام خمینی(ره) پس از تبعید از ایران، چند ماهی را در ترکیه به سر بردند و سپس به نجف تبعید شدند. ایشان در ایام اقامت در نجف، با بی‌خبری حوزه علمیه نجف از مسائل روز کشور‌های اسلامی و توطئه‌های استکبار در میان مسلمانان مقابله می‌کردند. به همین منظور با حضرات آیات عظام سید محسن حکیم، شاهرودی و سید ابوالقاسم خویی ملاقات‌هایی کردند... امام خمینی(ره) در تاریخ ۲۷ مهر ۱۳۴۴ پس از اقامه نماز مغرب و عشاء از مدرسه آقای بروجردی به همراه جمعی از طلاب و یاران خود جهت عیادت به منزل آیت‌الله حکیم(ره) از مرجع تقلید عام مردم عراق در آن روز رفتند.+(از نظر حکمی هر دو بزرگوار یک سخن را می‌گویند که در صورت وجود شرائط و یاران جان بر کف باید تا حدّ شهادت جنگید امّا در صورت فراهم نبودن شرائط باید به حفظ اصل دین و مبارزه نرم پرداخت...مباحثه امام خمینی با آیت‌الله حکیم در تشخیص مصداق بوده است؛ امام معتقد است که شرائط آن روز عراق و ایران برای یک انقلاب شیعی یکپارچه فراهم است و مرجعیت عراق و ایران می‌توانند هماهنگ با هم وارد میدان شوند لیکن آیت‌الله حکیم شرائط را فراهم نمی‌دیدند. شاید در مورد کشور عراق حقّ با آیت‌الله حکیم بود زیرا سرکوب شدید قیام ۱۹۲۰ عراق باعث دلسردی مبارزین و عقب‌گرد مردم شده بود .+مُباحَثه سیاسی بین امام خمینی و آیت الله سید محسن حکیم : پس از انجام تعارفات معمولی بین ایشان و آیت‌الله حکیم(ره)، امام خمینی به آیت‌الله حکیم(ره) فرمودند: شنیدم کسالت دارید. خوب است به ایران برای مداوا تشریف ببرید و در ضمن قضایای ایران را از نزدیک لمس کنید و مشاهده کنید که بر این ملت مسلمان چه می‌گذرد. در زمان مرحوم آیت‌الله بروجردی عدم اقدام ایشان را علیه دولت جابره حمل بر صحت می‌کردم و می‌گفتم: مطالب را به ایشان نمی‌رسانند. نسبت به جنابعالی هم این طور معتقدم که فجایع حکومت ایران را به سمع شما نمی‌رسانند والا شما هم ساکت نمی‌ماندید. در تهران به عنوان بیست و پنج سال سلطنت پهلوی جشن گرفتند و به زور چهارصد هزار دلار از این مردم فقیر برای مصارف جشن گرفتند، ۸۰۰ دختر و ۸۰۰ پسر به عنوان دعا در محلی به جان هم انداختند به عنوان دعا چه کرده‌اند که از گفتنش خجلم». آیت الله حکیم : من از تمام قضایا کاملاً واقف هستم.  امام خمینی : گمان نمی‌کنم که از همه قضایا مطلع باشید. چه اگر مطلع بودید در قضایای اخیر ایران شما کوتاه نمی‌آمدید.!  آیت الله سید محسن حکیم : آنچه وظیفه شرعی بود به‌جا آوردم، و شما هنوز از اوضاع سیاسی جهان باخبر نیستید. یک عده افراد سودجو این قضایا را ایجاد می‌کنند که خود سود ببرند، و باید خیلی متوجه و بیدار باشیم.!!...........)+1395 .

***تصاویر آیت‌‌الله سید محسن حکیم در سال‌های مرجعیت+تمام عمرش را بی‌وقفه برای سرافرازی اسلام و فقاهت شیعی گذراند، بی‌آنکه اخمی بر روی صورت بنشیند سال‌های سال به جهاد، تدریس و شاگرد پروری پرداخت. هر زمانی از جهادگری مرجعیت شیعه به زبان می‌آید، نام آیت‌الله سید محسن حکیم بر اذهان متبادر می‌گردد. تصاویری از نماد علم و عمل در تاریخ معاصر حوزه نجف در ادوار گوناگون...+1395 .

***بررسی نظریّه تَزاحُم حفظی در نگاه «شهید صدر»+ این نوشتار، تبیین و بررسی نظریه تزاحم حفظی و ثمرات مترتب بر آن از نگاه شهید صدر می‌باشد که از زوایای مختلفی مورد بحث قرار می‌گیرد . «نظریه تزاحم حفظی در نگاه شهید صدر» در قالب پایان نامه سطح ۴ حوزه، اثر محمد خادمی در جشنواره علامه حلی به عنوان اثر برتر انتخاب شده است. در چکیده مقاله «بررسی نظریه تزاحم حفظی در نگاه شهید صدر» آمده است: یکی از مَباحِثی که در علم اصول فقه، توسط دانشیان اصولی به‌مناسبت‌های مختلف از آن سخن رانده شده، بحث از حقیقت و روح حکم ظاهری و مؤلفه‌های آن می‌باشد. در این میان شهید صدر، از دانشمندانی است که تفسیر دیگری از حکم ظاهری طرح نموده است. حقیقت و روح حکم ظاهری که در نگاه ایشان، موسوم به نظریه تزاحم حفظی است از ابداعات اصولی ایشان به شمار رفته و ثمرات اصولی مهمّی را بر آن مترتب نموده است.در این نظریه، حکم ظاهری ـ بر خلاف حکم واقعی ـ بر گرفته از ملاک در مُتعلَّق خود نمی‌باشد بلکه از ملاکات واقعی شارع سرچشمه گرفته به‌گونه‌ای که در هنگام تزاحم ملاکات واقعی، شارع بر طبق مهم‌ترین ملاک خویش، حکمی را جعل می‌کند و ملاک مهمّ را فدای ملاک اهمّ خود می‌نماید.…+1395 .

***جنجال حرمت جشن میلاد مسیح در میان علمای سعودی و مصری+علمای سعودی و مصری در پاسخ به فتواهای پیرامون تبریک میلاد مسیح(ع) و شرکت در جشن کریسمس دچار اختلاف شدید شده‎اند.  هر ساله با آغاز میلاد حضرت عیسی (ع) موضوع حرمت برگزاری جشن میلاد برای این پیامبر اولوالعزم در میان علمای اهل تسنن و سلفی رواج پیدا می‎کند. محمد لطفی عامِر از علمای سلفی تبریک میلاد حضرت مسیح (ع) حرام دانست و خاطرنشان کرد: هر کس که به غیر از این حکم فتوا دهد به خدا، رسول اکرم (ص) و مسلمانان خیانت کرده و جایگاهش در عمق جهنّم است.... +1395 .

***تعامل حوزه قم و نجف برای پرداختن به ابعاد فقه حکومتی+نماینده حضرت آیت‌الله سید علی سیستانی، شناسایی نیازهای جامعه را از ضروریات فقه حکومتی دانست و گفت: در فقه حکومتی باید به همه جهات و ابعاد اجتماعی و جهانی توجه داشت.  حجت‌الاسلام سید جواد شهرستانی، با تأکید بر این که در عرصه فقه حکومتی باید قدم‌های رو به جلویی برداشته شود، گفت: برای موفقیت در این مسیر باید مقدماتی فراهم شود. وی که در دیدار اعضای تحریریه پایگاه اطلاع رسانی فقه حکومتی وسائل سخن می‌گفت: شناسایی نیازهای جامعه را از ضروریات فقه حکومتی دانست +1395 .

***پیش‌بینی رؤیت‌پذیری هلال ماه ربیع الثانی ۱۴۳۸ قمری+1395 .

***بسیاری از مَباحِث علم اصول، ثمره‌ فقهی ندارند، اما دفع شبهات هستند+«جمع بین حکم واقعی و ظاهری» در هیچ کجای فقه ثمره ندارد؛ ولی اگر این اشکال وارد شود که جزء زوائد اصول است، نود و پنج درصد فقه استدلالی (نه نصوص متواتر) شیعه و سنی روی هواست...پیرامون نظرات آقای اکبرنژاد در نقد استصحاب، مطالب مفصلی دارم که در جلسات آینده بیان خواهم کرد. اما نکته‌ی اساسی در زوائد یک مغالطه صورت می‌گیرد. اینکه «چون ثمره‌ی فقهی ندارد، پس زائد است» یک مغالطه است،...خیلی از مباحث علم اصول، ثمره‌ی فقهی ندارند، اما دفع شبهات هستند. تمام مطالب ایشان به عنوان زائد بیان کرده، خود اصولیان ذکر کردند......به نظر من افراد دو دسته اند. یک عده تصمیم فقاهت و اجتهاد دارند. برای ایشان رسائل، کفایه و مکاسب ضرورت دارد. عده‌ای ‌هم تصمیم به فقاهت ندارند. برای این عده (حالا شوخی و جدی را با هم می‌گفتیم) یا جاهلند، یا مجبورند و یا سفیهند، چون مصالح و مفاسد را تشخیص نمی‌دهند..کسی که بنا ندارد مجتهد شود، این کتابها به دردش نمی‌خورد. من حداقل ده دوره رسائل را تدریس کردم و چقدر به تدریس کفایه پرداختم. تازه این مطالب برای من ملکه شده. با یک بار خواندن، با شرح خواندن، بدون مباحثه کردن که نمی‌شود. مگر می‌شود که یک بار بخوانی و بعد هم احساس کنی که فقیه هم شدی. در صورتی که نمی‌شود...+پرسش :چرا شما و اساتیدی که سالهاست این کتابها را تدریس می‌کنید، کتابهای بهتر نمی‌نویسید ؟  من مسئول حوزه نیستم. خوب بنویسند. این اشکال به جامعه مدرسین و شورای عالی است. مگر مقام معظم رهبری در سال ۷۰ نگفتند که یکی از مراجع، برای خدا مرجعیت را کنار بگذارد و به اداره‌ی حوزه بپردازد. اداره‌ی حوزه بسیار سخت است. در حالیکه رئیس حوزه مجمع المشاغل است. بنده رئیس حوزه نیستم و این اشکال ربطی به من ندارد......+1395 .

***شرح «اَلحَلَقَةُ الاُولَی» از کتاب حَلَقات شهید صدر در قالب پرسش و پاسخ+کتاب الفبای اجتهاد؛ شرح «اَلحَلَقَةُ الاُولَی» از کتاب حَلَقات در قالب پرسش و پاسخ اثر سیدرضا پیمبرپور از سوی مرکز بین‌المللی ترجمه و نشر المصطفی (صلی‌الله علیه و آله و سلّم) منتشر شد..... +1395 .

***واکاوی وظایف حکومت اسلامی در تحقق، حمایت و نظارت عرصه «عبادات»+گرچه جنبه فردی عبادات و فِقهُ العِبادات در اسلام بر جنبه‌های دیگر غلبه دارد، اما با یکسری مسائل اجتماعی و حکومتی در تعامل است  ، حکومت نیز درباره اجرا، تحقق، حمایت و نظارت بر حسن اجرای آن در جامعه وظیفه، رسالت و به تَبَع آن اختیاراتی دارد.....+نَجَف علی غلامی/ فصلنامه علوم سیاسی، سال نوزدهم، شماره ۷۴، تابستان ۱۳۹۵ ..    +1395 .

***حجت الاسلام دکترسید سجّاد ایزدهی: لازمه فقه حکومتی، قوانین جامع و فراشمول است/ حجت الاسلام سید کاظم سیدباقری: رسیدن به فقه سیاسی حکومتی خیلی هم پیچ و خم ندارد+نشست علمی «مفهوم شناسی فقه سیاسی و فقه حکومتی» به همت پژوهشگاه فقه نظام در موسسه نُورُالثَّقَلَین برگزار شد ... +1395 .

***نظریه «داعِوِیّت»، تبیین کننده تعامل فقه و ارتباطات+حجت‌الاسلام علی نهاوندی مدیرکل پژوهش‌های اسلامی رسانه  با بیان این که نظریه داعِوِیّت می‌تواند تعامل میان علم فقه و علم ارتباطات را توضیح دهد، گفت: فقه دستور العمل جامع زندگی در تمام ابعاد آن است و موضوعاتی مانند ارتباطات و رسانه هم داخل در دایره دین و فقه هستند.....+1395 .

***تبیین نسبت «فقه» با «علوم اجتماعی»+حجت‌الاسلام حمید پارسانیا عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی به تشریح فلسفه فِقه‌ُالاِجتِماع پرداخت و نسبت علم اجتماعی با فقه، مطالعه جامعه شناختی نسبت به فقه و این‌که فقه اجتماعی چگونه باید شکل بگیرد را از شیوه‌های ورود به این موضوع عنوان کرد....+حجت‌الاسلام عبدالحسین خسروپناه :...علوم اجتماعی سه کار مهم را انجام می‏دهد که شامل توصیف انسان مطلوب، توصیف انسان محقق و نقد و تغییر انسان محقق به مطلوب که فقه الاجتماع، به این امر سوم می‏پردازد؛ در واقع فلسفه فقه الاجتماع، شکاف بین انسان محقق و مطلوب را برطرف می‏کند؛ به طور کلی می‏توان گفت، فلسفه فقه الاجتماع دانشی است که با روش خاصی به مسائل بیرونی فقه الاجتماع می‏پردازد....+1395 .

***ساختار دانشی علم اصول، هم زوائد دارد و هم نواقص+حجت‌الاسلام مصطفی دُرّی استاد سطح عالی حوزه علمیه قم : ساختار دانشی علم اصول، هم دارای بسیاری از مسائل زائد است و هم خیلی نواقص دارد، بی ثمر بودن مسأله‌ای به این معنا نیست که باید اصول را کم کرد، بلکه باید مسائل دیگری به آن اضافه شود. +1395 .

***برش‌هایی از زندگی و اندیشه آیت‌الله سید محمد هادی میلانی/ حسن طالبیان شریف+آیت‌الله ‌العظمی سید محمدهادی میلانی از فقهای عالی‌قدر و مراجع بزرگ شیعه بود که در حدود نیم‌قرن به تدریس فقه و اصول پرداخت و در ۲۰ سال آخر عمر خود در مشهد اقامت نمود و ضمن تدریس خارج فقه و اصول، فضلای بسیاری را تربیت نمود......ایشان علاوه بر فقه و اصول، در سایر علوم نیز به تحصیل پرداخت: فلسفه و کلام و عرفان را از آیت‌الله شیخ محمدحسین غروی اصفهانی فراگرفت و در درس فلسفه آیت‌الله سید حسین بادکوبه‌ای نیز شرکت نمود؛ ریاضیات را از علامه سید ابوالقاسم خوانساری فراگرفت و علم تفسیر و مناظره و کلام را از علامه آیت‌الله شیخ جواد بلاغی آموخت؛ درس حدیث و اخلاق و عرفان را سال ها نزد حضرات آیات میرزاعلی قاضی و سید عبدالغفار مازندرانی آن‌گونه فراگرفت که خود در این علوم نیز به مقام استادی رسید......آیت‌الله میلانی با آیت‌الله خویی در اکثر اساتید خارج فقه و اصول و کلام و تفسیر و فلسفه و اخلاق و عرفان و ریاضیات مشترک بود و با این بزرگوار هم‌دوره، همدرس وهم مباحثه بود و با یکدیگر رفاقت و انسی دیرینه داشتند که تا پایان عمر ادامه یافت؛ اما در بین اساتید خارج آقای خویی بیشتر به میرزای نائینی گرایش یافت و آقای میلانی بیشتر گرایش به مرحوم کمپانی داشت که در درس‌های خارج اصول این دو بزرگوار نیز مشهود بود...جمله‌ای منسوب به آیت‌الله کمپانی است که آیت‌الله میلانی و آیت‌الله خویی را از نظر علمی مقایسه نموده و فرموده است آقای میلانی اَدَقّ است و دقت نظر بیشتری دارد ولی آقای خویی زحمت بیشتری در مطالعات و تحقیقات می‌کشد....در سال ۱۳۷۳«ه‌ق» معادل ۱۳۳۳«ه‌ش» بنا به دعوت اساتید بزرگ حوزه علمیه مشهد که نوعاً از شاگردان بزرگ آیت‌الله میرزا مهدی اصفهانی بودند بالأخص آیت‌الله شیخ مجتبی قزوینی ، در شهر مشهد اقامت نمود و تدریس خارج فقه و اصول خود را آغاز کرد که تا دو ماه قبل از فوت ایشان ادامه یافت....+1395 .

اصلاح‌گرِ «حوزه» و مدافع «حریم اهل‌بیت» (ع)/ آیت الله دکتر محمدهادی عبدخدایی+اینجانب از اواخر دهه سی تا سال‌ها از دهه چهل در محضر حضرت استاد آیت‌الله سید محمد هادی میلانی (ره) تلمذ نمودم؛ ایشان صبح‌ها درس «اصول» را در منزل و شب‌ها درس «فقه» را در مسجد جامع گوهرشاد تدریس می‌نمود، گاهی در درس فقه به صورت کوتاه اشاره به قواعد اصولی می‌فرمود که برای ما بسیار جالب بود زیرا هم قاعده اصولی معرفی شده بود و هم کاربرد آن در فقه مشخص گردیده بود.مرحوم آیت‌الله میلانی فکری نو برای اصلاح و پیشرفت حوزه علمیه و طلاب آن داشت و از این‌رو به مدرسه علمیه حقانی در قم عنایت داشت و مدرسه علمیه عالی حسینی و امام صادق (ع) را هم در مشهد تأسیس نمود....+1395 .

***مرجع تحوّل خواهی که طلاب آرزو داشتند در مدارس ایشان درس بخوانند+مرحوم آیت‌الله سیدمحمدهادی میلانی با تاسیس مدرسه‌های علمیه جدید در شهر مشهد، ثابت کرد که مرجع آینده نگری‌اند. بعد از وفات مُعظَّم‌ُُلَه بود که مدرسه‌های علمیه و دارای برنامه ، در حوزه علمیه تاسیس شد که هنوز هم ادامه دارد. آیت‌الله شیخ جعفر سبحانی تبریزی به مناسبت همایش نکوداشت مرحوم میلانی(ره) در گفتگویی به پرسش‌هایی در رابطه با شخصیت این عالم پارسا پاسخ دادند که در پی می‌آید. مراد از «زمان» در حدیث حضرت امام صادق (ع) چیست؟ آیت‌الله سبحانی: بی گمان، مقصود از زمان، همان شرایط زندگی انسان‌هاست که در هر دوره‌ای پدید می‌آید ....بنده با مرحوم علامه سید محمد حسین طباطبایی بسیار محشور بودم. سالیان دراز در خدمت و محضر آن عالم بزرگ بودم و درس خواندم. رفت و آمدم به منزل مُعظَّمُُ لَه بسیار بود. وقتی آیت‌الله آقا حسین بروجردی چشم از دنیا فرو بستند، از علامه طباطبایی سوال کردم که آقا! از نظر شما مردم باید به چه کسی مراجعه کنند. ایشان که همیشه ساکت و درون گرا بود، حساب شده حرف می‌زد. در جوابم فرمود: مردم در ایران، باید به آیت‌الله سید‌هادی میلانی رجوع کنند و در عراق، به آیت‌الله آقا سید محسن حکیم......+1395 .

***آیت‌الله میلانی هرگز در عصر خود شناخته نشد/ مقام ثبوت‌شان از مقام اثبات‌شان فزون‌تر است+آیت‌الله میلانی فرمودند من در این مدت که در مشهد بودم، سختی‌های بسیاری را تحمل کردم، تا به مقصود برسم که سربلندی روحانیت و حوزه علمیه خراسان است. ایشان هرگز در عصر خودش، شناخته نشد. آیت‌الله میلانی از کسانی بود که مقام ثبوت شان از مقام اثبات شان فزون تر است.حضرت آیت‌الله شیخ حسین وحید خراسانی به مناسبت آیین نکوداشت مرحوم آیت‌الله العظمی سیدمحمدهادی میلانی (ره) در پاسخ به چند سؤال ابعاد شخصیتی این عالم و فقیه ربانی را تشریح کرده‌اند؛ که در پی می‌آید.....ایشان، واقعا گوهری ناشناخته بودند. چه در اعتقادات و چه در اخلاق و چه در افعال، بی گمان، در حد کمال قرار داشتند. آنچه بیش از هر خصلتی، توجه مرا به خود جلب کرده است، همانا ذوب شدن مرحوم آقای میلانی در ولایت ائمه معصومین – علیهم السلام- است. این بیت شعر که در وصیت نامه ایشان ذکر شده است، قابل تامل است:  بنده‌ام ، بنده ، ولی بی خَرَدم * خواجه ، با بی خَرَدی می‌ خَرَدم.....+1395 .

***مجموعه مصاحبه‌‌هایی درباره «آیت‌الله سیدمحمدهادی میلانی(ره)»+مجموعه مصاحبه‌‌هایی با مراجع تقلید، علمای اعلام و شاگردان، درباره شخصیت و جایگاه علمی و سیاسی «آیت‌الله سیدمحمدهادی میلانی(ره)» .  این مصاحبه خاطراتی است که از شخصیت‌های گوناگون و با دیدگاه‌های متفاوت در باره شخصیت آیت‌الله العظمی سیدمحمدهادی میلانی گرفته شده و آنان متناسب با ارتباط و حضور ذهنی خود سخن گفته‌اند، طبعا از موضع نظر و اندیشه آنان نشأت گرفته شده است و گاه در گزارش آنان در نقل حوادث و داوری تفاوت دیده می‌شود و به احترام دیدگاه آنان تصرفی نشده است و قضاوت در باره آن سخنان به خواننده این کتاب احاله داده شده است....... + دانلود+1395 .

***تصاویر مراسم بزرگداشت آیت‌الله سید محمدهادی میلانی در قم...+1395 .

***چالش‌های شرعی بازاریابی شبکه ای + تقریبا اکثر مراجع تقلید در مورد بازاریابی شبکه ای، نظر خود را اعلام کرده اند. از آنجا که نظر مراجع تقلید در مواجهه با بازاریابی شبکه ای متفاوت است، لازم است متن با دقت کافی مطالعه شود. علاوه براین، باید توجه کنیم که مراجع به صورت کلی حکم می دهند اما موضوع شناسی به مقلد مربوط می شود. ...برای مثال، مراجع تقلید می گویند احتکار حرام است اما این که عملی که انجام می شود، مصداق احتکار است یا نه؟ به عهده مقلد گذاشته اند. لذا حکم مراجع براساس آیین نامه وزارت صنعت می باشد. حال چنانچه این آیین نامه در واقعیت عمل نشود، موضوع دیگری است که حکم مذکور ناظر به آن نیست. ...حکم فقهی بازاریابی شبکه‌ای همواره محل ابهام بوده و برخی از این ابهام سوء استفاده کرده و با جعل، تحریف و سوالات مبهم سعی کرده‌اند نظرات فقهی پیرامون بازاریابی شبکه‌ای را غیر از آن چه که هست جلوه دهند..در پایگاه اطلاع رسانی آیت‌الله مکارم شیرازی آمده است:نظر حضرت عالی در مورد فعالیت های اقتصادی به صورت بازاریابی شبکه ای که تحت عناوین جدید و با تغییراتی در روش اجرا، رایج گردیده و بعضا مدعی اخذ مجوز های قانونی هستند، چیست؟ .  پاسخ : تنها در صورتی که بازاریابی به صورت شبکه ای و زیرمجموعه ای نباشد و سود حاصله فقط به بازاریاب اول تعلق گیرد، اشکالی ندارد و غیر آن اشکال دارد. البته ممکن است در طرح های جدید، بعضی از اشکالات این کار برطرف شده باشد ولی هنوز اشکال اصلی که استفاده بازاریاب های بالواسطه می باشد و نوعی «اَکل مال به باطل» است وجود دارد.+ در آخرین به روزرسانی «پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری» در مورخ ۳۰ آذرماه ۹۵ نظر ایشان این گونه بیان شده است: همانگونه که مستحضرید آیین نامه‌ای توسط وزارت صنایع، جهت فعالیت شرکت های بازاریابی شبکه ای تنظیم شده است، خواهشمند است نظر فقهی مقام معظم رهبری (مدظلّه العالی) را در مورد این آیین نامه و فعالیت طبق آن اعلام فرمایید.  پاسخ :  چنانچه آیین نامه مزبور از نظر شورای محترم نگهبان مورد تأیید باشد، فعالیت اقتصادی بر طبق آن فی نفسه اشکال ندارد.(همانگونه که از این سوال و جواب برمی آید، نظر رهبری تبعیت از نظر شورای نگهبان است. از آنجایی که فعالیت بازاریابی شبکه ای براساس آیین نامه وزارت صنعت مجاز است و مسیر قانون گذاری را از مسیر مجلس طی نکرده، به تصویب شورای نگهبان نرسیده است.).....+1395 .

***بزرگداشت آیت‌الله‌ سید محسن حکیم در عراق + تصاویر+1395 .

***گزارشی از همایش بزرگداشت آیت‌الله سید محمد هادی میلانی(ره) مرزبان سترگ اندیشه اسلامی+همایش بزرگداشت مرجع فقید شیعه، مرحوم آیت‌الله سید محمدهادی میلانی با حضور جمعی از مراجع عظام تقلید و علما؛ حضرات آیات شبیری زنجانی، مکارم شیرازی، سبحانی، علوی بروجردی، استادی، اعرافی، مقتدایی، حسینی بوشهری، میلانی، ری شهری، رضازاده، سیدان، قاضی‌زاده، رجایی شاهرودی، حسینی زنجانی، شیرازی، مسعودی خمینی، رجایی خراسانی، سعیدی و دیگر علما و نمایندگان بیوت مراجع از جمله حجت‌الاسلام مَروی نماینده رهبر معظم انقلاب(امام خامنه ای) و نیز حسین فریدون دستیار  (و برادر) رئیس جمهور(دکتر حسن روحانی)، در مدرسه علمیه امام کاظم(ع) قم برگزار شد....+1395 .

***آیت‌الله میلانی؛ از موضع جانشین رهبری در جنبش تا کناره گیری+آیت‌الله میلانی یکی از استوانه‌های علم و سیاست در دوره پهلوی دوم است. از نقطه نظر علمی، دوران تحصیل و تدریس وی در نجف، تا زمان استقرار در مشهد و داشتن کرسی تدریس در سطح درجه یک، و تا پایان عمر، مرجع و معلمی مقبول و شناخته شده است. از نقطه نظر سیاسی، وی با کوله باری از تجربه‌های سیاسی عراق، وارد ایران شد و در جریان جنبش انقلابی سال ۱۳۴۱ و پس از آن تحت رهبری امام خمینی، قدرت مندانه وارد میدان مبارزه گردید. در تمام این سالها تا اوائل دهه پنجاه، تکیه گاهی استوار برای انقلابیون بود ...زمانى که نخستین صداهای اعتراض روحانیت به رهبری امام در قم آغاز شد آیت‌الله میلانى با قدرت تمام وارد میدان مبارزه با شاه شد. این نکته بسیار مهمی بود که می‌توانست انقلاب را در سطحی وسیع‌تر مطرح کند. مواضع آیت‌الله میلانی چنان قاطع و انقلابی بود که بر اساس اسناد و مدارک برجاى مانده باید گفت، در مسائل مبارزاتى و موضع‌گیرى‌هاى سیاسى، آیت‌الله میلانی، پس از امام، نفر دوم به حساب مى‌آمد...این زمان، امام مشتاق بود تا آیت‌الله میلانى به قم بیاید. به نقل از شیخ على تهرانى، وى و آقاى‌هاشمى رفسنجانى از طرف امام مأموریت یافتند تا این پیشنهاد را با ایشان در میان بگذارند اما آیت‌الله میلانى رها کردن حوزه مشهد را که به دست او رونقى یافته بود، به مصلحت ندانست.... +حجت الاسلام رسول جعفریان اصفهانی......+1395 .

***فقه ما وابسته به کلامی است که بحران زده است/ حجت الاسلام محمدتقی سُبحانی+فقه ما وابسته به کلام است و کلام ما دچار بحران است تا کلام یعنی الهیات جامعه قرآنی، در مدرسه اهل بیت، تفسیر و بازتفسیر نشود، نمی‌تواند فقهی با‌هاضمۀ یک فقه نظام‌مند تولید کند. در سال‌های اخیر شاهد ترمیم و پر کردن شکاف میان سنت و تجدد هستیم، اما مشکلی که در اینجا وجود دارد، تلاش‌ها در نقطۀ خلأ انجام می‌شود و تلاش‌هایی از جنس سازمانی و سیستماتیک نیست. احساس خطر می‌شود که نکند تلاش‌ها، سرپلی برای بازگشت‌های جدی‌تر و سهمگین‌تر به سنگر سنت شود.طبیعی است ما در آغاز پرکردن این خلأ، تجربه‌ها و دانش‌ها و متدولوژی‌های دیگران را ببینیم و فرا بگیریم؛ اما بعد از آنکه این روش‌ها و دانش‌ها را آموختیم، چه اتفاقی می‌افتد؟ اگر قرار است این خلأ با این ابزارها پر شود، این ابزارها عمدتاً برخواسته از فرهنگ رقیب است. تازه اولین سؤال این است که بین موجودیت ما و عقبۀ معرفتی سنتی ما چه پیوندی برقرار خواهد شد؟ می‌گویند در اقتصاد، سیاست، سیاست‌گذاری فرهنگی، مطالعات راهبردی و مطالعات آینده پژوهی در حال پیشرفت هستیم، اما عقبه معرفتی این مطالعات کجاست؟ چه کسی در حوزه، این ریشه‌ها را پیوند می‌زند و آنها را بر اساس نیازها بازسازی می‌کند؟.....فقه ما هنوز فقه فردی است که البته در شرایط خودش درست بوده و برای سنت‌گرایی ما پاسخ‌گو بوده است؛ اما کسی که ادعا می‌کند قرار است در حوزۀ مدیریت اجتماعی دخالت کند، اول باید نظام معرفتی را بازسازی کند؛ آن هم بازسازی روشمند و معقول و مبتنی بر حجت....ما سه حوزه داریم: مبانی، دانش‌های پایه و دانش‌های کاربردی. اگر کسی بنشیند، مسأله، موضوع و نظام را از یک دانش غربی بگیرد و بعد بخواهد شروع کند از این، فتوا دربیاورد و با چهار روایت در مدیریت و اقتصاد، دانش بسازد، راه به جایی نمی‌برد...+1395 .

***دعوت مجدد نماینده آیت‌الله شیخ جعفر سبحانی از دکتر مجتهد شبستری برای مناظره+این مناظره می‌‌‌توانست تا حدی اصلاح مورد نظر شما را عملی سازد، زیرا در این قبیل مناظره‌‌ها، افکار، عقاید دو طرف مطرح و مخاطبین خود به قضاوت و گزینش می‌ پردازند. علاوه بر آن جناب عالی از این آیه برداشت کرده ‌اید که تنها راه اصلاح جامعه (که لغو نیست) مناظره با مراجع عظام تقلید است. دکتر محمد محمدرضائی نماینده آیت‌الله شیخ جعفر سبحانی، در نامه‌ای به دکتر محمد شبستری مجددا از ایشان جهت مناظره دعوت کرد. متن نامه در پی می‌‌آید: باسمه تعالی حضور محترم جناب آقای دکتر محمد شبستری (دام عزه) با اهداء سلام و درخواست توفیق الهی . احتراماً بدین وسیله آخرین پیام و دعوت به مناظره را خدمت جناب عالی اعلام می‌دارم. در صورت پذیرش مناظره، این فرصت، مغتنم بود که مبانی فلسفی و کلامی قرائت جدیدتان از کتاب و سنت، مورد ارزیابی نقادانه قرار می‌گرفت، و از این طریق به نقایص احتمالی، آگاه و سپس به اصلاح و ترمیم آنها همت می‌ گماشتید. شما که براساس دیدگاه هرمنوتیکی خود، “هیچ قرائتی را از دین، قطعی الانطباق نمی‌دانید و معتقدید که هیچ کس نمی‌تواند بگوید قرائت من قطعی الانطباق با قرائت پیامبر و ائمه است”، در عجبم که با این معیار شکاکانه، چگونه با قرآئت مراجع عظام تقلید (دامت برکاتهم) از دین مخالفت می‌‌‌ورزید و تنها قرائت خود را از دین ، انسانی و اخلاقی و سازگار با قرائت پیامبر و ائمه می‌‌‌دانید و از مسلمات تاریخ شیعه به زعم خود سخن به میان می‌آورید.....+1395 .

***تأمّلات مُلا احمد نَراقی در باب «ولایت فقیه»/ قلمرو امور حِسبِیَّه تا کجاست؟+آیت‌الله شیخ عباس کَعبی عضو مجلس خبرگان رهبری و استاد خارج فقه و اصول حوزه علمیه قم : مرحوم نراقی دو دلیل ذکر می‌کند برای اختیارات فُقها که ولایت فقیه بعد از ائمه(ع)، همان ولایت رسول الله (ص) است؛ اول، اجماع. سپس ادعا می‌کند که این از مُسلَّمات بوده و بالاتر از اجماع است و بعد از آن مجموعه روایات را ذکر می‌کند...مُحقِّق نراقی در کتاب عَوائِد الاَیّام، عائِدَه ۵۳، درصدد بیان وظیفه فقها در عصر غیبت است و می‌فرماید: آنچه فقیه نسبت به آن اختیار دارد و وظیفه‌اش است، دو امر مهم است؛ امر اول :  کُلُّ ما کانَ لِلنَّبِیِّ وَ الاَئِمَّةِ «اَلَّذینَ هُم سَلاطینُ الاَنامِ وَ حُصُونُ الاِسلامِ» فِیهِ الوِلایَةُ وَ کانَ لَهُم ، فَلِلفَقیهِ اَیضاََ کَذلِکَ اِلّا ما اَخرَجَه ُ الدَّلیلُ : هر آنچه که پیامبر (ص) و ائمه اطهار (ع) که سلطان خلائق هستند و حاکم بر خلائق هستند و دِژهای مُستحکم اسلام هستند، ولایت دارند و جزء وظایف رسول الله (ص) و ائمه اطهار (ع) است، همان وظیفه را فقیه در عصر غیبت دارد مگر اینکه دلیل خاصّی بیاید بعضی از اختیارات ائمه (ع) یا رسول ‌الله (ص) را استنثاء کند؛ مثلاً جهاد ابتدائی در عصر غیبت وجود نداشته باشد (با دلیل خاصّ) اما اگر دلیلی نداشته باشیم، اطلاقات و عمومات ادلّه جهاد و ولایت فقیه، همین ولایت فقیه در عصر غیبت را اقتضا خواهد کرد.پس مطلب اول این است که اختیارات ولی فقیه همان اختیارات رسول الله (ص) و ائمه اطهار(ع) است. همان‌طور که رسول الله (ص) در رأس دولت بودند، ولی فقیه هم در رأس دولت است و مشروعیت نظام اسلامی ناشی از ولایت فقیه است...+1395 .

***حل نزاع مِثلی-قِیمی پول اعتباری در سایه موضوع‌شناسی /حجت الاسلام علی نعمتی+متأسفانه عمده تلاش‌های پژوهشی و اجتهادی در حوزه پول و بانکداری اسلامی صرفاً معطوف به حل مسئله ربا – اعم از ربای قرضی و معاملی – بوده است. فراتر از این، مرور این پژوهش‌ها، خواننده را به این نتیجه می‌رساند که تصور محققان این عرصه بر این بوده که ریشه هرگونه معضل پولی و بانکی را باید در مسئله ربا جست. حال‌آنکه ربا یکی از دو بال و دو رکن نظام پولی و بانک مدرن است و رکن دیگر و بلکه مهم‌تر آن «خلق پول و اعتبار» است. یکی از این مسائل که به نظر می‌رسد به‌اشتباه تلاش شده است با غور در ادله ربای معاملی و باب صرف راه‌حلی برای آن یافت شود، مسئله جبران کاهش ارزش پول اعتباری و بحث مثلی یا قیمی بودن پول اعتباری است. تطویل و معرکه آرائی که در بحث مثلی یا قیمی بودن اسکناس و پول‌های اعتباری به وجود آمده است، حاکی از بن‌بستی پژوهشی است که به‌نوبه خود ناشی از عدم موضوع شناسی صحیح آن است.......با این توضیحات، طبق حکم اولی، نمی‌توان جبران کاهش ارزش پول اعتباری (که نوعاً در شرایط تورمی روی می‌دهد) را تجویز کرد؛ زیرا این پدیده، یک پدیده طبیعی در نظام اقتصادی نبوده و خود معلول نقض برخی احکام شرعی اقتصاد است؛ و در ثانی، تجویز جبران کاهش ارزش پول باعث وخیم‌تر کردن اوضاع و تخریب بیشتر نظم پولی اقتصاد می‌گردد. چنانچه با استناد به قیمی بودن پول هر طلبکاری قدرت خرید روز پول خود را مطالبه کند در عمل پول دو کارکرد از سه کار ویژه اصلی خود را از دست داده است: وسیله سنجش ارزش و ذخیره ارزش بودن. افزون بر این، تجویز جبران، خود می‌تواند منجر به تشدید و شتاب گرفتن تورم گردد. بالطبع این عدم تجویز به معنای دست روی دست گذاشتن نیست، بلکه موضع و فتوای فقیه متجزی در اقتصاد در این مسئله متوجه دولت و سیاست‌گذاران پولی کشور است.+1395 .

***مسائل کلان نظام و رسالت حوزویان+حجت‌الاسلام مجتبی الهی خراسانی استاد خارج فقه و اصول حوزه علمیه مشهد بخشی از درس خارج فقه امر به معروف خود را به مسئله ۹ دی و وظایف آحاد جامعه و علی الخصوص حوزویان در قبال دفاع از اصل حاکمیت اسلام اختصاص داد .....+1395 .

***بررسی الگوی خلافت داعش از منظر جریان‌ها‌ی سَلَفی+نیازی به انتقادات درون شیعی نسبت به خلافت داعش و جریان‌ها‌ی سلفی نداریم؛ چرا که خود جریانات سلفی انتقادات جدی به آن دارند، اما لازم است که نگاه درجه دوم به خلافت داشته باشیم تا درک دقیق تری از خلافت داعش داشته باشیم. نشست علمی «نقد و بررسی الگوی خلافت داعش» با ارائه بحث توسط حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر سیدمهدی علیزاده موسوی رئیس پژوهشکده حج و زیارت و نقادی دکتر فراتی برگزار شد. در ابتدای این نشست دکتر شیخ حسینی، دبیر این نشست به مقدمه شکل گیری داعش در جهان اسلام پرداخت..+1395 .

***انتشار جلد سوم «اصول فقه نوین»+سومین جلد کتاب «اصول فقه نوین» تألیف آیت‌الله محسن اراکی استاد خارج فقه و اصول حوزه علمیه قم و دبیرکل مجمع تقریب مذاهب اسلامی از سوی انتشارات مجمع الفکر الاسلامی منتشر شد. مؤلف در این جلد از کتاب به قسمت دوم قواعد خاصۀ دلالت وضعی لفظی که قواعد خاضۀ دلالت در هیئات است پرداخته است.  آیت‌ا‌الله اراکی بیان داشته که هیئات بر سه قسم هستند :1- «هیئات مفردات»، 2- «هیئات مرکبات ناقصه» 3- و «هیئات مرکبات تامه». ...+1395 .

***سنت‌های فراموش شده «مرجعیت»+در مرجعیت همیشه یک نوع گریز از نشستن در این منصب وجود داشته اما حالا گاهی وقت‏ها احساس می‏شود که یک نوع رقابت برای احراز این مصدر به چشم می‏خورد. حجت‌الاسلام‌ مسعود ادیب عضو هیأت علمی دانشگاه مفید در گفتگویی به تبیین «جایگاه مرجعیت و سنت های فراموش شده» پرداخته و اظهار می‌کند: درباره مرجعیت یک شکل و صورت و یک لُب حقیقت داریم. در لب حقیقت، مرجعیت عبارت است از رجوع عامه مردم یا به تعبیری مردم فاقد شرایط علمی استاندارد به عالمان واجد شرایط علمی استاندارد یا به تعبیر رایج رجوع جاهل به عالم است. این رجوع اختصاصی به روزگار ما ندارد و حتی در عصر حضور ائمه (ع) هم اتفاق افتاده است، یعنی در مواردی خود ائمه اطهار (ع) مردم را به عالمان و فقیهانی از شاگردان و اصحاب خودشان ارجاع می‏دادند و این یک سنت بسیار جاافتاده‏ اسلامی و شیعی است که یک ریشه عقلانی هم دارد یعنی اختصاصی به مسلمان‏ها ندارد بلکه در همه جای دنیا عاقلان و اندیشمندان مردم را در مسایل تخصصی به متخصصین ارجاع می‏دهند....+1395 .

***نقش‌ مثبت و منفی «فتوا» در بروز و یا مهار خشونت+حجت الاسلام احمد مُبلِّغی عضو مجلس خبرگان رهبری با تاکید بر نقش‌های مثبت و منفی نوع فتوا در بروز و یا مهار خشونت گفت: افراط گرایی جدا از برخی از فتواها نیست، برخی از فتواها در بروز خشونت نقش دارند. ...+1395 .

***در جمهوری اسلامی به دنبال فقه هستیم یا تفقه ! +به طور کلی قانون اساسی ما در اصول اولیه «تفقه» را اصل قرار داده است ولی در اصول جزئیه «فقه» را جایگزین کرده است؛ پس ما در جمهوری اسلامی در قانون اساسی تعارض داریم که به دنبال فقه بوده‌ایم یا تفقه.چهارمین نشست راهبردی فقه تمدن ساز با موضوع «حکم حکومتی و قانون‌گذاری در جمهوری اسلامی ایران» با حضور حجت‌الاسلام دکتر جلیل مُحبی، عضو مرکز مطالعات حقوقی مجلس و جمعی از نخبگان حوزه و دانشگاه برگزار شد.محبی در ابتدای این نشست با طرح این سؤال که ما در جمهوری اسلامی به دنبال فقه هستیم یا تفقه و فرق فقه و تفقه در چیست، اظهار داشت: تفقه به معنای روش و عملکرد است، در وضعیت موجود، ما جامعه را با فقه اداره می‌کنیم و هرچه پیش می‌رویم حرکت ما از اداره فقهی به سمت اداره تفقهی است. وی در ادامه افزود: اصل ۲ قانون اساسی بسیار خوب نگاشته شده است و حتی گمان بر این است که نویسنده آن با نویسنده اصل ۷ یا ۵۷ و اصول دیگر متفاوت باشد؛ اصل ۲ قانون اساسی به تعریف جمهوری اسلامی و متد مدیریتی آن می‌پردازد....+حجت‌الاسلام دکتر جلیل مُحبی، عضو مرکز مطالعات حقوقی مجلس.....+1395 .

***حُجِّیّت دو بَیِّنَه مُتعارض در مدلول مشترک+اگر دو بینه در مدلول مطابقی خود، با یکدیگر تعارض کنند، آیا نسبت به مدلول التزامی مشترک‌شان حجیت دارند یا خیر؟؛ یادداشت ذیل به بررسی این موضوع می پردازد....مثلا اگر بینه‌ای شهادت داد که زید أعلم است و بینه دیگر شهادت داد که بکر أعلم است آیا این دو بینه نسبت به نفی أعلمیت از خالد حجیت دارد؟ ......+عباس نوری؛ مرکز فقهی امام محمدباقر(علیه‌ااسلام)+1395 .

***«مرجعیت پدر» مانع و یا زمینه ساز «مرجعیت پسر» نیست+اگر پسر مرجعی خصوصیاتی از لحاظ علمیت، تقوا، مدیر و مدبر بودن و سایر جهاتی که در کتب فقهی نوشته شده را داشته باشد بِالطَّبع به مقام مرجعیت هم می‌رسد همانگونه که در طول تاریخ سابقه داشته است مانند مرجعیت مُلّا مهدی نراقی و فرزندش ملا احمد نراقی که پسر از لحاظ فضل کمتر از پدر نبود و کتاب «مستند الشیعه» که یکی از کتب معتبر فقهی شیعه است را نوشت. ....ایشان(مرحوم آیت‌الله سیدعبدالکریم موسوی اردبیلی) فوق العاده فرد قانعی بودند، هیچ وقت دنبال این نبودند که تغییر و تحول خاصی در وضعیت زندگی و معیشت خود به وجود بیاورند، من بارها به ایشان عرض می‌کردم که یک وسیله‌ای برای منزل لازم است و اجازه دهید که آن را تهیه کنم، اما ایشان می‌فرمودند که لازم نیست، هدفی که شما دارید با وسیله قدیمی هم تامین می‌شود و احتیاجی به تهیه وسیله جدید نیست.....ایشان تاکید می‌کردند آنچه در میان علمای سلف وجود داشته و متاسفانه اخیرا به فراموشی سپرده شده یا به آن اهمیت داده نمی‌شود، این است که علمای سابق در دوره‌های مختلف کتاب‌هایی می‌نوشتند و مسایلی را مطرح می‌کردند که با مسایل فقهای سابق آنها متفاوت بوده است، در حقیقت مسایل نویی مطرح می‌شد و این مسایل نو، مسایل مردم بوده چرا که علما با مردم ارتباط داشتند و وقتی می‌دیدند مساله جدیدی در حوزه دین پیش می‌آید، خودشان را موظف می‌دانستند که پاسخگو باشند لذا آن مسایل را مطرح و پاسخ آن را بیان می‌کردند، اما این روزها به دلیل فاصله‌ای که از نظر نیاز و افکار، میان روحانیت و مردم افتاده، پاسخگویی روحانیت کمرنگ شده؛ امروز باید به همان سنت سلفی که در بین روحانیت وجود داشت، برگردیم و روحانیت خود را پاسخگوی مسایل روز مردم بداند و پاسخگو باشد.+حجت‌الاسلام علی موسوی اردبیلی+1395 .

***پیشنهاداتی برای ترویج «زکات»+نماینده ولی‌فقیه در استان فارس گفت: مجموعه‌ دستگاه‌های فرهنگی وابسته به ستاد جمع‌آوری زکات در سراسر کشور تمثیلات قرآنی درباره زکات را جمع‌آوری کنند و در قالب فیلم‌نامه‌های کوتاه که قابل پذیرش و تحمل برای جوانان و مردم باشد منتشر کنند.   آیت‌الله اسدالله ایمانی، نماینده ولی‌فقیه در استان فارس، در نشست روحانیان ستاد جمع‌آوری زکات استان فارس، گفت: اگر آیات کریمه قرآن را مورد توجه قرار دهیم می‌بینیم که مسأله زکات به عنوان یک تکلیف لازم و ضروری که حکومت باید از مردم بگیرد مطرح است.....+1395 .

***بنده را در نفی یا اثبات خواندن «فلسفه» قرار ندهید/ یک ریال از وجوهات ایران را قبول نمی‌کنم+اینکه آیا امروز طلاب فلسفه بخوانند یا خیر؟ بنده را در نفی یا اثبات قرار ندهید؛ ولی خود آقایان و حوزه علمیه قم می‌دانند که چه مقدار برای طلاب مفید است و چه مقدار را نخوانند./ وجوهات ایران با کمک آقا سید جواد شهرستانی برای امور حوزه‌ها، مشکلات آنان و مستمندان می‌رسد و بنده به این امور رسیدگی و اهتمام دارم.آیت‌الله شیخ عباس محفوظی گیلانی از علمای حوزه علمیه قم در سفری به کشور عراق ضمن زیارت ائمه معصومین(ع) در عَتَبات عالیات با مراجع تقلید شیعه، حضرات آیات سیستانی، حکیم، فیاض و بشیر نجفی دیدار کرد. ....حضور در بیت حضرت آیت‌الله سیستانی یکی از این دیدارها بود که این مرجع تقلید ضمن خوش آمدگویی و آرزوی قبولی زیارات خطاب به آیت‌الله محفوظی، اظهار داشت: ان شاءالله منش، رفتار و سلوک شما برای حوزه‌های علمیه نافع باشد و طلاب جوان از آن سرمشق و الگو بگیرند....حضرت آیت‌الله سیستانی در ادامه این دیدار ضمن انتقاد از حرکت طلاب جوان به سمت زندگی اعیانی، خاطرنشان ساختد: ما در مدرسه علمیه فیضیه که کمبود امکانات داشت، تحصیل کرده و به همراه هم حجره‌ای ام با سماور حلبی که امروز فکر نمی‌کنم در ایران باشد، به زحمت چای درست می‌کردیم...معظم‌له در پاسخ به سؤال یکی از همراهان آیت‌الله محفوظی که آیا شما فلسفه را خدمت مرحوم «إیسی» خوانده‌اید و امروز هم خواندن آن را جایز می‌دانید یا خیر؟ تصریح کردند: بله؛ بنده شوارق و مقداری از اسفار را خدمت مرحوم إیسی خواندم؛ البته ایشان در ابتدا مشهور نبودند؛ بلکه بعدها معروف شدند؛ همچنان که صاحب معالم در مقدمه این کتاب آورده که باید علم منطق خوانده شود که لازمه اعتقادات است و در علم کلام مدخلیت دارد. آیت‌الله سیستانی ادامه دادند: اما اینکه آیا امروز طلاب فلسفه بخوانند یا خیر؟ بنده را در نفی یا اثبات قرار ندهید؛ ولی خود آقایان قم و حوزه علمیه قم می‌دانند که چه مقدار برای طلاب مفید است و چه مقدار را نخوانند.....ایشان ابراز داشتند: امروز حوزه علمیه همانند نهال است و متأسفانه اشخاصی که استعداد خوبی داشته و می‌توانند برای آینده حوزه مفید باشند، جذب نهادها و مؤسسات شده و هدر می‌روند....حضرت آیت‌الله سیستانی با گرامی داشت یاد و خاطره اساتید عرفانی، همچون آیت‌الله میرزا حسینقلی همدانی، ملا فتحعلی سلطان آبادی، سید جمال الدین گلپایگانی و سید احمد کربلایی، خاطرنشان ساختند: بنده ۶۷ سال قبل وارد نجف شده و سید جمال الدین گلپایگانی حال مساعدی نداشت که بخواهد تدریس کند؛ ولی به محضر او رسیده؛ ایشان را دیده و دارای مقامات و کمالات بوده است....پس از سخنان حضرت آیت‌الله سیستانی، آیت‌الله محفوظی بیان داشت: آیا حوزه امروز در نجف و قم می‌تواند مثل ملا فتحعلی سلطان آبادی، ملا حسینقلی و سید احمد کربلایی تحویل دهد؟ همین ملا فتحعلی سلطان آبادی وقتی عده‌ای از علمای اصفهان به محضر او رسیدند که بروند خدمت میرزای شیرازی در سامرا، «ملافتحعلی گفت؛ شما از اصفهان آمده‌اید و می‌خواهید نامه به محضر میرزا ببرید و محتوای نامه‌ای که در جیب شماست، این مطالب است» علمای اصفهان تعجب کرده که نامه را تمام و کمال بدون دیدن، خوانده است.....+1395 .

***گفتگوهایی پیرامون «حقوق خانواده»+کتاب «حقوق خانواده: چالش‌ها و راهکارها» به قلم فرج الله هدایت‌نیا عضو هیات علمی گروه فقه و حقوق پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی منتشر شد. کتاب یادشده گفتگوی گروهی از پژوهشگران داخل و خارج کشور پیرامون مباحثی از حقوق خانواده می‌باشد....+1395 .

***بررسی ساختارهای اصولی پیشین با تأکید بر ساختار شیخ انصاری+باید گفت پس از شیخ(مرحوم شیخ مرتضی انصاری) نوعی امتناع معرفتی و عقیم شدن در بعضی از ابواب اصول، رخ داده است؛ مانند همان اتفاقی که پس از صَدرُالمُتألِّهین در فلسفه روی داد. اگرچه بزرگانی مانند آخوند خراسانی، محقق اصفهانی و شهید صدر طی عمر پربرکتشان در حوزه علمِ اصول منشأ آثار بسیار مهمی شده‌اند ولی قلّه شیخ آن‌چنان بلند است که هر کوهنوردی نمی‌تواند به آن دست پیدا یابد....آثار فراوانی در تاریخ علم اصول ما پدید آمده‌اند که بعضی از آنها نسبت به آثار دیگر، ساختار متفاوتی داشته‌اند. کتاب «اَلذَّریعَةُ اِلَی اُصُولِ الشَّریعَةِ-ازسیّد مُرتضی عَلَمُ الهُدی» نخستین اثر جامع اصولی ما به شمار می‌آید (البته بعد از تذکره شیخ ، که خلاصه‌ای از آن در اختیار ما قرار دارد)، ساختاری متفاوت با آنچه در اصول عامّه رایج بوده طراحی کرده است. پس از او (سید مرتضی عَلَمُ الهُدی) ، شیخ طوسی، شاگرد ایشان، «اَلعُدَّةُ فِی اُصُولِ الفِقه» را نوشت که هرچند شباهت ساختاری بسیاری با«اَلذَّریعَة» دارد و از آن تأثیر پذیرفته است ـ به‌گونه‌ای که در حد دو سه صفحه از کتاب اَلذَّریعَه عیناً در«اَلعُدَّة» آمده است ـ ولی نسبت به آن ساختار متفاوتی دارد. با این حال تا زمانی که شهید ثانی «تَمهیدُالقَواعِد» را ننوشته بود تحول چشمگیری در ساختار علم اصول رخ نداد. زبُدةُ الأُصُول شیخ بهایی نیز تغییر اساسی در ساختار علم اصول پدید آورد، به‌گونه‌ای که ابتکار تفکیک مَبادی به نام مسائل از شیخ بهایی ثبت شده است. در زمان اوج اخباری‌گری، مرحوم فاضل تونی بُشرَوِی با نگارش «اَلوافِیَه» در سال ۱۰۷۱ «ه.ق» ساختار جدیدی را پیشنهاد داد و در آن بخش عقلیِ اصول را از غیر آن تفکیک کرد. علّامه محمد باقر وحید بهبهانی نیز در کتاب‌های «اَلفَوائِدُ الحائِرِیَّةُِ العَتیقَةُِ» و «اَلفَوائِدُ الحائِرِیَّةُِ الجَدیدَةُِ» ساختار متفاوتی ارائه کرد.«اَلاُصُولُ الاَصلِیَّةُ» از علامه شُبَّر و ««مَفاتیح‌ُالاُصُولِ»» از سیدمحمد مجاهد، فرزند سیدعلی طباطبائی، نیز ساختارهای کاملاً متفاوتی داشتند......+حجت الاسلام استاد علی اکبر رشاد(متولد1335«ه.ش» در تهران)+1395 .

***حوزه‌های قانونگذاری اجراپذیرترین «فتوا» را انتخاب کنند+حجت‌الاسلام  دکتر مهدی مهریزی، یکی از فعالان جدی در حوزه حقوق زنان است که محتوای علمی دقیق و مفیدی در این زمینه تولید کرده است. او در یکی از مقاله‌های خود، تفاوت‌های فقهی میان زنان و مردان را تا ۱۷۰ مورد برشمرده و هر کدام از این زاویه که به سود مردان یا زنان بوده، بررسی کرده است....حجت‌الاسلام مهدی مهریزی، استاد دانشگاه و پژوهشگر حوزه دین در گفت وگو با شفقنا با اشاره به دسته‌ای از قوانین در ایران که تفاوت‌هایی میان زن و مرد قایل می‌شود، اظهار کرد: به ویژه در قانون مدنی ایران، اینگونه قوانین کم نیستند. سال‌ها پیش در یک سخنرانی و مقاله این موضوع را بیان کردم که ادبیات قانون مدنی ما، ادبیاتی مردسالارانه است؛ جمله‌ای که واقعا درست است. مرد هروقت که بخواهد، می‌تواند زن خود را طلاق دهد، مرد می‌تواند چنان کند و …؛ این ادبیات مردسالارانه تا حدود بسیاری در قوانین مدنی ما وجود دارد. او با بیان اینکه این قانون مدنی عمدتاً متکی بر فقه امامیه است، گفت: این تفاوت‌های بین زن و مرد در فقه امامیه هم وجود دارد. این موضوع هم جای انکار ندارد. در مقاله‌ای دیگر درباره تفاوت‌های فقهی زن و مرد به این مساله اشاره کرده ام که در فقه ما حدود ۱۷۰ مورد تفاوت بین زن و مرد وجود دارد و این تفاوت‌ها را تفاوت‌های به نفع زن و به نفع مرد دسته بندی کرده ام. تفاوت‌هایی که به نفع مرد و الزامی هم هست ، نه از مستحبات، حدود 60 مورد است. در فقه ما تفاوت‌هایی بین زن و مرد از جمله در دیه، ارث، شهادت در محکمه، ازدواج، تمکین و مسایلی از این قبیل وجود دارد و در آن جای تردیدی نیست....+1395 .

***بررسی احتمالات پیرامون مرجعیت شورایی+آیت‌الله اعرافی با اشاره به اینکه در خصوص مسأله دوم که مرجعیت به حقیقی و حقوقی تقسیم می‌شود گفت: در این مسأله چهار احتمال وجود دارد که عبارتند از: «عدم جواز افتای شورایی»، «جواز افتای شورایی»، «وجوب و بی بدیل بودن افتای شورایی»، و «تفصیل در مسئله».  آیت‌الله علیرضا اعرافی، مدیر حوزه‎های علمیه و امام جمعه شهر مقدس قم در هشتمین جلسه درس خارج «اجتهاد و تقلید» که با حضور فضلای حوزوی در ماه مِهر تحصیلی(96-95) در مدرسه عالی دارُالشّفای قم برگزار شد به مسأله مرجعیّت شورایی پرداخت. وی در ابتدای جلسه به تقریر مسأله سیره عقلا در اعتبار اکثریت پرداخت و گفت: سیره‌ عقلا در فضاهای علمی این است که عالمان یک علم به گفتگو و تبادل‌نظر می‌پردازند و این مشورت برای این است که به یک نتیجه واحده‌ای رسیده و یا حداقل اکثریت آنها به یک نتیجه‌ی مشترکی دستیابی پیدا کنند و همان نظر هم معتبر دانسته می‌شوند. در واقع همان چیزی که اکثریت بعد از مُباحثات به آن دست یافتند، همان مبنای عمل می‌شود....اولین سؤالی که به مجتهدین مربوط می‌شود این است که آیا صاحب‌نظران و متخصصان، در میان خود بایستی مشورت، رایزنی، تبادل‌نظر و مباحثه کنند یا ضرورتی ندارد؟ یعنی اینکه آیا می‌تواند خودش گوشه‌ای نشسته و نظری بدهد یا اینکه بایستی کلام‌های مختلف را ببینید و بسنجد؟ چه در مقام شناخت حکم و چه در موضوع شناسی......(تداول فتوای شورایی در جوامع غیر شیعی) این نمونه در جوامع غیر شیعی بیشتر متداول است و الآن هم در خیلی از کشورها همین را ملاحظه می‌کنید که یک شورایی وجود دارد که جمعی در آنجا وجود دارد و آن‌ها نظر می‌دهند. فرض بگیرید شورایی که در ترکیه است که جمعی فتوا می‌دهند. در سفر قبلی ما این افراد ۱۶ نفر بودند که با یک سازوکاری انتخاب می‌شوند و فتوای مورد عمل مردم نظری است که از این جمع ۱۶ نفری بیرون می‌آید....+1395 .

***نگاهی به مقالات شماره جدید فصلنامه «پژوهش‌های فقهی»+فصلنامه علمی- پژوهشی «پژوهش‌های فقهی» (دوره ۱۲، شماره ۳، پاییز ۱۳۹۵) در جهت انعکاس جدیدترین یافته‌های فقهی اساتید برجسته حوزه و دانشگاه به جامعه علمی، به صاحب امتیازی پردیس فارابی دانشگاه تهران، مدیرمسئولی دکتر سید محمود میرخلیلی و سردبیری دکتر محمد رسول آهنگران چاپ و منتشر شد. «نقدی بر صاحب جواهر پیرامون نحوۀ محاسبه فاضل دیۀ قاتلان قصاص‌شده در قتل عمد»، «مطالعۀ تطبیقی وضعیت زوجۀ غایب مَفقُودُالأثر در فقه مذاهب خمسه»، «تحلیل فقهی و حقوقی مالیت استقلالی اوراق بهادار»، «تحلیلی بر حجّیت خبر ثقه در موضوعات با تأکید بر دیدگاه سید احمد خوانساری».....+1395 .

***ادلّه وجوب تلاش برای تأسیس «حکومت اسلامی»+اگر به ابواب مختلف فقهی مراجعه کنیم، از طبیعت ابواب فقهی در می‌‌آید که اسلام دین اجتماعی– سیاسی است و اگر ما در ظرف حکومت، اسلام را اجرا نکنیم خیلی از احکام اسلام معطل می‌‌شود و احکام اسلامی بدون حکومت قابل اجرا نیست...چهارمین نشست علمی «حکومت دینی و کارآمدی آن» با سخنرانی آیت‌الله شیخ عباس کَعبی اهوازی خوزستانی استاد خارج فقه و اصول حوزه علمیه قم و عضو مجلس خبرگان رهبری،  با حضور جمعی از طلاب و اساتید حوزه علمیه در مرکز تحقیقات حکومت اسلامی دبیرخانه مجلس خبرگان رهبری برگزار شد.....+1395 .

***غایت‌گرایی فقه شیعه بستری برای پاسخگویی به مسائل جدید+رویکرد «ملاک محور» یعنی کشف و تبیین اهداف و غایت فقه به شکل عام ، این از مکانیزم‌هایی است که فقه اسلامی را در پاسخ‌گویی و مواجهه با مسائل جدید توانمند می‌کند و مجموع این ظرفیت‌ها تحت عنوان کلیدی «اجتهاد» مطرح می‌شوند . لغت‌شناسان معتبر عرب واژه فقه را در لغت به معنای مطلق فهم علم آورده‌اند؛ اما در اصطلاح می‌توان گفت فقه مجموعه گزاره‌هایی است که مستند به منابع معتبر اسلامی شامل قرآن و سنت بوده و حکم شرعی را برای انسان مکلف بیان می‌کند ....+1395 .

*** همه مَباحِث اصول فقه ثمره دارند، چون اصولی اند!+حجت‌الاسلام مرتضی اسکندری، استاد قدیمی سطوح عالی حوزه علمیه مشهد، چند سالی است به تدریس خارج فقه نیز می‏پردازد. سال‏ها حضور در درس اصول و فقه مرحوم آیت‌الله فلسفی و ارادت دیرینه به مرحوم سیّد محمود مجتهدی در کنار تبحّر در تاریخ و ادبیّات، وی را به فقه پژوهی ذوالفنون بدل کرده است. او اگرچه از ترویج کنندگان مکتب آیت‌الله سیستانی و شهید صدر است، لکن با تغییر کتب درسی و کاهش حجم مباحث اصول، آنچنان موافق نیست. مُدیر مرکز فقهی ائمّه اطهار مشهد، تمام مَباحِث ساختار فعلی اصول فقه را دارای ثمره می‏داند. ....بحث مسائل بی‌ثمر علم اصول، یکی از مسائلی است که امروز اذهان را به خود مشغول داشته. البته بی‌سابقه هم نیست، در کلمات نویسندگانی، مؤلفینی این نکته دیده می‌شود. از دیرباز این مسئله مطرح است. لکن نکته‌ای که باید نسبت به آن دقت کنیم این است که یک وقت مسئله‌ای اصولی است، یعنی ضابطه، قاعده اصولیه بر آن صدق می‌کند. یک وقت نه، یک مسئله فلسفی یا کلامی است، داخل در علم اصول شده است. نزاع سر چیست؟ سر این کتاب‌های اصولی که تدوین شده که مخلوط است با بعضی از مسائل فلسفی، کلامی و مباحث دیگر؟ یا نزاع سر آن مسئله‌ای است که ضابطه قاعده اصولی بر آن صدق می‌کند. حالا سؤال من این است، کسانی که می‌گویند بحث‌های بی‌ثمر در علم اصول زیاد است، نقص‌هایشان کتب اصولی است، این طبیعی است که یک سری از مسائل فلسفی و کلامی به این کتاب‌ها، راه پیدا کرده که به علت‏های آن اشاره خواهم کرد. اگر ضابطه، قاعده اصولیه بر مسئله‌ای صدق کند، اصلاً بی‌ثمر بودن معنی ندارد. یعنی چی؟ ضابطه قاعده اصولیه بنابر آنچه که مشهور بوده در میان قدما است آنچه که در طریق استنباط واقع می‌شود، حال اگر چیزی در طریق استنباط واقع شود، یا ممکن است واقع شود، دیگر این بی‌ثمر بودن چه معنی دارد؟ بگوییم این ثمره دارد یا ندارد؟ این هم قابلیت دارد که در طریق استنباط حکم کلی الهی قرار بگیرد، و بگوییم این بی‌ثمر است؟....+1395 .

***هر چه می‌گوییم دیرکرد وام حرام است، ترتیب اثر نمی‌دهند!!!+آیت‌الله شیخ حسین نوری همدانی گفت: گرفتن دیرکرد وام حرام و رباست، ولی متأسفانه هر چه می‌گوییم، کسی ترتیب اثر نمی‌دهد...+1395 .

***فقه فضای مَجازی به‌صورت فقه پویا تبیین شود+دکتر رسول جلیلیعضو شورای عالی فضای مجازی در دیدار اعضای ستاد برگزاری همایش فضای مجازی پاک با آیت‌الله ناصر مکارم شیرازی ضمن تأکید بر ضرورت توجه به فضای مجازی در عرصه‌های گوناگون، گفت: دغدغه اساتید و دوستان حاضر، فقه وب و فقه فضای مجازی است. دکتر رسول جلیلی افزود: گرچه فضای مجازی و فضای حقیقی خیلی تفاوتی ندارد اما جامعه جهانی  و جامعه ما درگیر مسئله فضای مجازی هستند و اساتید دلسوز دانشگاه‌ها از مراجع و بزرگان می‌خواهند که فقه فضای مجازی را به‌صورت فقه پویا تبیین کنند.....+1395 .

***رویکردهایی که انرژی زیادی از ظرفیت‌های سیاسی حوزه گرفت+بعد از انقلاب تصور می‌کردیم که جمهوری اسلامی نیازمند یک نظریه مستحکم در باب مشروعیت سیاسی است، البته این تحلیل درست بود؛ اما ما دو دهۀ اول انقلاب، وقتمان را مصروف تبیین مبنای این مشروعیت کردیم، ما نیازی نداشتیم این همه وقتمان را صرف این بحث کنیم؛ مثلاً خیال می‌کردیم اگر این نظریه را خوب تبیین نکنیم حکومت دینی در ایران از دست می‌رود. دکتر عبدالوهاب فراتی عضو هیأت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی و همکار علمی مرکز تحقیقات اسلامی مجلس شورای اسلامی در باب بررسی گزارش نهایی طرح «نحوه فعالیت احزاب و گروه‌های سیاسی» می‌باشد. از او مقالات فراوانی و کتاب‌هایی چون: اندیشه سیاسی امام خمینی، اندیشه سیاسی سید جعفر کشفی و ‎انقلاب اسلامی چالش‌ها و بحران‌ها به چاپ رسیده است. مصاحبه‌ای که در ادامه می‌آید، حاصل گفتگوی رسای اندیشه با دکتر فراتی در محل کار ایشان است. سال‌های قبل از انقلاب اساساً چیزی به عنوان مطالعات سیاسی یا دانش سیاسی در فضای حوزه و روحانیت نداشتیم. بسیاری از این اسامی که امروزه روی زبان ماست، مثل عنوان فقه سیاسی، فلسفه سیاسی، کلام سیاسی و اخلاق سیاسی ارتباطی به ادبیات سال‌های قبل از انقلاب ندارد.در آن دوران، گفتگوهای طلاب یا حوزویان درباره سیاست سه ویژگی مهم داشت: اول اینکه اگر بحثی در مورد سیاست درمی گرفت، بیش از آنکه ذیل عنوانی به نام دانش سیاسی باشد، تحت عنوانی با نام مباحث سیاسی مطرح می‌شد. مباحث سیاسی، مباحثی بود که هر از چند گاهی پیرامون برخی از موضوعات سیاسی در حوزه درمی‌گرفت و بیشتر هم خصلت سنتی داشت؛ به این معنا که روحانیون یا عالمان ما در امتداد مباحث سنتی شان در فقه یا کلام و فلسفه به مباحثی برمی‌خوردند که ذاتاً سیاسی بود و مجبور بودند آراء پیشینیان یا نظرات خویش را نسبت به این موضوع بیان بکنند؛ مثلاً در مکاسب مجبور بودند از انواع و اقسام حکومت‌ها بحث کنند و بگویند حکومت یا جائر است یا جائر نیست. حکومت جائر هم در واقع سه دسته بود: جائر مخالف، جائر موافق و جائر کافر.....حضرت امام خمینی «ره» در کتاب ولایت‌فقیه تصریح می‌کند چیزی که من در باب حکومت فقیه می‌گویم حرف من نیست، پیشینیان نیز این را گفته اند. فقه که فربه‌ترین دانش در تمدن اسلامی است و فلسفه و کلام در حاشیۀ آن قرار دارد، واجد مباحث و ساختار و احکام سیاسی متعددی است که در سنت‌های پیشین هم وجود داشته؛ اما امام و یا برخی از فقهای قبل از امام در مشروطه از آن لایه‌برداری می‌کنند....+1395 .

***مبانی و اصول فقهی حاکم بر سیاست خارجی+توجه به فقه اساسا به معنای مخالفت با تفکرات مدرن که به عقل بهای زیادی می‌دهند نیست/ «جمهوری اسلامی» اصلی ترین گزاره فقه سیاسی کشور است/ هیچ اندیشه‌ای به اندازه اسلام به جمهوریت، آراء و نظر مردم و خرد جمعی نخبگان جامعه میدان نداده است/ ارتباط بین فقه و سیاست می‌تواند مصلحت و منافع ملی را از منظر دین به درستی تئوریزه کند+نشست تخصصی «مبانی و اصول فقهی حاکم بر سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران» با سخنرانی حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر مرتضی جوادی آملی، دکتر دهقانی فیروزآبادی و دکتر ساداتی نژاد، ۱۵ دی‌ماه در محل سالن ارس دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امورخارجه ....+1395 .

***باید فقه را از «تقابل» به «تعامل» کشاند+ نشست علمی «حوزه و بایسته‌های دیپلماسی مذهبی» به همت پژوهشکده مهدویت و آینده‌اندیشی مسجد مقدس جمکران با حضور اساتید، طلاب و فضلای حوزوی و دانشگاهی + در این نشست علمی  حُجَج‌اسلام  ابوالقاسم علیدوست، ابوالحسن نواب و احمد رهدار به ارائه بحث پرداختند. همچنین در این نشست ضمن بررسی موضوع اصلی، کتاب جریان‌ساز اطلس رهبران (اهل سنت) نیز مورد نقد و بررسی اساتید قرار گرفت. +(وقتی هدفی به‌عنوان مواجهه تمدنی تعریف می‌شود، باید اصول فقه را ترمیم کرد و فقه را در آن‌چه مربوط به مواجهه تمدنی مربوط می‌شود تکان داد؛ باید فقه را از فقه تقابل به فقه تعامل کشاند. این، هم وظیفه‌ی مراجع و فقهاست و هم وظیفه‌‌ی طلاب. ) .....+1395 .

***دکترشَوقِی ابراهیم عَلّام بار دیگر به عنوان «مُفتی مصر» انتخاب شد+جلسه هیأت علمای مصر  ریاست اَحمَد اَلطَّیِّب شیخ اَلاَزهَر تشکیل شد و نتایج بررسی فعالیت‎های شیخ شَوقِی عَلّام مُفتی این کشور در ۴ سال گذشته طی پیامی اعلام شد. لازم به ذکر است که شوقی علام طبق نظر کارشناسان فعالیت‎های بسیاری در ۴ سال گذشته در دارالافتای مصر به ویژه در مورد مبارزه با اندیشه افراطی و تکفیری داشته است....+1395 .

***پنج خطر و آسیب‌ افراط گرایی مذهبی در جامعه+رئیس دانشگاه مذاهب اسلامی با اشاره به خطر و آسیب‌های افراط گرایی مذهبی بیان کرد: انجام و تعمیق مطالعات دانش بنیان پیرامون افراط گرایی، مبارزه با این پدیده را تسریع و تعمیق، دامنه‌های آن را وسعت و نقش آن را پر کیفیت می‌نماید. حجت‌الاسلام احمد مُبلِّغی عضو مجلس خبرگان رهبری و رئیس دانشگاه مذاهب اسلامی در یادداشتی تحلیلی پیرامون موضوع «همایش علوم انسانی و دینی و افراط گرایی» آورد: حقیقت این است که در میان دانش‌هایی که باید بر اساس آن‌ها افراط گرایی را بررسی نمود، سه دانش جامعه شناسی، روابط بین الملل و دانش فقه از اهمیت بیشتری در این خصوص برخوردار هستند....+1395 .

***تسلط استاد واعظ زاده بر فقه؛ علت موفقیتش در تقریب مذاهب بود+پژوهشگر علوم قرآنی بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس و شاگرد مرحوم واعظ‌زاده با بیان اینکه هر دو طرف شیعه و سنی بر تسلط استاد واعظ‌زاده به فقه اذعان داشتند، گفت: استاد به خاطر تسلطی که به فقه و سایر علوم داشت، در زمینه تقریب مذاهب بسیار موفق و تأثیرگذار عمل کرد. +میزگرد «بررسی شخصیت علمی آیت‌الله محمد واعظ‌زاده‌خراسانی»، از علمای بزرگ جهان اسلام و نخستین دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی به همت ایکنای خراسان رضوی در بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی برگزار شد....در این میزگرد علیرضا غفرانی، پژوهشگر علوم قرآنی بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس و شاگرد مرحوم واعظ‌زاده با اشاره به سابقه ورود این عالم ربانی به دانشگاه گفت: در قبل از انقلاب که دانشگاه با هدف مقابله با حوزه وارد ایران شد، مرحوم واعظ‌زاده به همراه مرحوم آشتیانی و مکارم و چند نفر دیگر به این نتیجه رسیدند که لازم است الهیات و معارف اسلامی را وارد دانشگاه کنند، در آن زمان رابط بین حوزه و دانشگاه شهید دکتر بهشتی بود و مرحوم واعظ‌زاده از ایشان اجازه گرفت که آیا لازم است وارد دانشگاه شویم، دکتر  بهشتی هم در پاسخ گفته بود من به شما توصیه می‌کنم حتما وارد این عرصه بشوید....+1395 .

***دو اشکال اساسی در جایگاه سازمانی شورای فقهی بانک مرکزی+حجت‌الاسلام سیدعبّاس موسویان عَجَب شیری آذربایجانی رئیس شورای فقهی بانک مرکزی با انتقاد از حفظ نقش تشریفاتی این شورا در لایحه اصلاح قانون بانک مرکزی به رغم تأکیدات رهبری بر لزوم تقویت جایگاه شورا در این بانک هشدار داد: اداره کردن کشور با حرام‌های الهی، افتخاری برای کشور ندارد..... +1395 .

***نظر آیات مکارم شیرازی و نوری همدانی درباره «عقیم‌سازی زنان و مردان مُعتاد کارتن‌خواب»+حضرات آیات ناصر مکارم شیرازی و حسین نوری همدانی در پاسخ به استفتائی «عقیم‌سازی زنان و مردان معتاد کارتن‌خواب» را جایز ندانستند +در پی اظهارات برخی مسوولان درباره عقیم‌سازی معتادان متجاهر کارتن‌خواب جمعیت طلاب انقلاب اسلامی در استفتایی از مراجع عظام حکم شرعی این اقدام را جویا شدند. متن استفتا و پاسخ حضرات آیات ناصر مکارم شیرازی و شیخ حسین نوری همدانی بدین شرح است: باسمه تعالی .
سَلامُُ عَلَیکُم وَ رَحمَةُ الله . در روزهای اخیر برخی از مسئولان مبارزه با مفاسد اجتماعی اعلام کرده‌اند که در میان هزاران کارتن‌خواب در تهران، برخی زنان بی‌سرپرست وجود دارند که کارشان، فرزندآوری و فروش آن‌ها است. وجود این افراد علاوه بر ایجاد مشکلات اجتماعی و بهداشتی متعدد، موجب رواج اعتیاد و فحشا می‌شود. مسئولین برای حل این معضل، بجای برخورد عقلانی، جامع و مبنایی، طرح “عقیم سازی زنان و مردان معتاد کارتن خواب” را مطرح کرده‌اند. ...+1395 .

***اجتهادهای متفاوت هرگز نتوانست در رفاقت و محبت خللی وارد آورد+اختلاف نظرها و اجتهادهای متفاوت در برهه‌هائی از این دوران طولانی هرگز نتوانست پیوند رفاقتی را که سرآغاز آن در بَین‌ُالحَرَمَین کربلای مُعَلّی بود به کلی بگسلد و وسوسه‌ خنّاسانی که در سال‌های اخیر با شدت و جدیت در پی بهره برداری از این تفاوت‌های نظری بودند، نتوانست در محبت شخصی عمیق او (مرحوم آیت الله هاشمی رفسنجانی) نسبت به این حقیر خلل وارد آورد. متن کامل پیام تسلیت رهبر انقلاب اسلامی(حضرت آیت الله العُظمی امام سید علی خامنه ای) در پی ارتحال آیت‌الله‌ شیخ اکبر هاشمی رفسنجانی بدین شرح است:بسم الله الرحمن الرحیم . انّا لله و انّا الیه راجعون .با دریغ و تأسف خبر درگذشت ناگهانی رفیق دیرین، و همسنگر و همگام دوران مبارزات نهضت اسلامی، و همکار نزدیک سالهای متمادی در عهد جمهوری اسلامی جناب حجت‌الاسلام والمسلمین آقای حاج شیخ اکبر‌هاشمی رفسنجانی را دریافت کردم. فقدان همرزم و همگامی که سابقه‌ی همکاری و آغاز همدلی و همکاری با وی به پنجاه و نه سال تمام می‌رسد، سخت و جانکاه است.....هوش وافر و صمیمیت کم‌نظیر او در آن سالها، تکیه‌گاه مطمئنی برای همه‌ی کسانی که با وی همکار بودند به ویژه برای اینجانب به شمار می‌آید.....با فقدان‌هاشمی اینجانب هیچ شخصیت دیگری را نمی شناسم که تجربه ای مشترک و چنین دراز مدت را با او در نشیب و فرازهای این دوران تاریخ ساز به یاد داشته باشم....غفران و رحمت و عفو الهی را برای وی از صمیم قلب تمنا می‌کنم و به همسر گرامی و فرزندان و برادران و دیگر بازماندگان ایشان تسلیت عرض میکنم ...+1395 .

***«فِقهُ المَصلَحة» در گفتگو با آیت‌الله شیخ اکبر هاشمی رفسنجانی بَهرَمانی+ باید مصلحت- قبل از ورود به دلایل مصلحت- از نظر عقلانی و تحلیلی تشخیص داده شود و حتی تشخیص مصلحت یکی از اصول مهم اجتهادی است که می‌خواهد مکمل خاتمیت باشد. آیت‌الله هاشمی رفسنجانی طی گفتگویی، به جایگاه مصلحت در فقه و حقوق اسلامی همچنین جایگاه این نهاد در جامعه، ضرورتهای تشکیل مجمع تشخیص مصلحت وکارکرد آن در مواجهه با تحولات و چالش‌های سیاسی اشاره کرد که  مشروح این گفتگو بدین شرح است : اگر از پایه نگاه کنیم، فرض بر این است که دین اسلام، دین خاتم است و بعد از آن دینی نیست. پس باید اجتهاد مکمل خاتمیت باشد. نمی‌توان گفت الان که جامعه اسلامی این همه گسترش یافت، براساس همان قوانین صریح اسلامی که در صدر اسلام و در جامعه محدود جزیره‌العرب عمل می‌شد، اداره شود. جامعه اولیه اسلام یک جامعه پیچیده نبود. در زمان پیامبر(ص) یک جامعه عشایری کوچک بود. خود پیامبر(ص) هم ۱۳ سال اول بعد از بعثت را در مکه بودند که غیر از کلیات به احکام نمی‌پرداختند. در ده سال اقامت ایشان در مدینه، قرآن کریم سراغ احکام رفت. قبل از آن در حد کلیات بود که مثلاً می‌فرمودند: نماز بخوانید. حتی درباره تعداد رکعات و مواقع نماز هم بحث است که بعضی‌ها می‌گویند در آخرین سال حضورشان در مکه و بعضی‌ها می‌گویند در مدینه مشخص شد و عده‌ای هم می‌گویند در معراج تعیین شد. می‌خواهم بگویم کاملاً مشخص نیست.احکام اولیه حتی در عبادات در حد کلیات گفته شده بود. روزه و خمس هم این‌گونه بودند که وارد جزئیات مسائل اجرایی آنها نشده بودند. بنابراین اگر منظور از خاتمیت دین اسلام این باشد که قرار است همان قواعدی که توسط پیامبر(ص) آمده، تا قیامت و بدون اجتهاد ادامه پیدا کند، طبعاً معنایش این است که نباید مسلمانان و علمای اسلامی وارد بسیاری از زمینه‌ها شوند. مسائل سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و علمی فراوانی است. الان در کتب قانون کشورها مسائل زیادی است که هر روزه بر حجم آنها افزوده می‌شود. مطمئناً خیلی از مسائل در زمان صدر اسلام نبوده و اگر هم بود، ضرورت اجرا نداشت....+ 1395 .

***تَأَمُّلات فقهی شیخ سیاست‌ورز+آیت‌الله هاشمی رفسنجانی به فقهِ عقلانی می‌اندیشید.+سید هادی طباطبایی+التفات بر اقتضائات زمانه در فقه اسلامی، ذهن و ضمیر آیت‌الله هاشمی را به خود مشغول داشته بود. هاشمی با این نگاه به فقه بود که بر گوهر عقلانیت تأکید می‌کرد و دستاوردهای نوین را در اجتهاد نیز دخیل می‌دانست .قبای سیاست چنان بر هاشمی رفسنجانی راست آمده بود که رویکردهای علمی و فقهی‌اش کمتر مورد توجه قرار گرفت. وی از ۱۴ سالگی به قم رفته و به تحصیل علوم دینی پرداخته بود. نمی‌شد که در محفل آیت‌الله‌العظمی بروجردی زانو زده باشد، انفاس امام خمینی بر جانش نشسته باشد، از محضر حضرات آیات محقق داماد، گلپایگانی و شریعتمداری بهره برده باشد، اما دستی در فقه نداشته باشد.شیخِ سیاست‌ورز، در فقه هم به تأملاتی پرداخته و به گره‌گشایی‌هایی نائل آمده بود. آیت‌الله هاشمی رفسنجانی به فقهِ عقلانی می‌اندیشید. بسنده‌کردن بر نص را برنمی‌تابید و بر این باور بود که پیامبر مکرم اسلام نیز بر پایه‌ی عقل خود بسیاری از اعمال را به انجام می‌رسانید. به تعبیر او: پیامبر (ص) نیز به غیر از وحی، بر اساس عقلانیت و تشخیص خودشان در مفاهیم و محتوا اجتهاد می‌کرده‌اند. پیامبر(ص) در مصادیق هم به مشورت با افراد متعدد می‌پرداخته و حل مشکلات را طلب می‌کرده است .‎ هاشمی رفسنجانی همین مبنای رفتاری پیامبر را بر می‌گرفت و اذعان می‌کرد که پایه‌ی اجتهادات امروزین نیز می‌باید بر پایه‌ی عقل و تفکر سامان پذیرد....وی در سخنان خود بارها بدین نکته اشراف می‌داد که انبیاء آمده‌اند تا گنج‌های عقلانیت را که در ویرانه‌ها خوابیده و انسان‌ها از آن‌ها استفاده نکردند استخراج کنند؛ در کلمات ائمه(ع) و فقها با صراحت می‌بینیم که عقل را در کنار رسالت می‌گذارند. وی با این سخن، اذعان می‌داشت که حاکمیت اسلامی نیز می‌باید عقلانیت زمانه را برگیرد و با فقه اسلامی منطبق سازد.‏..+مرحوم آیت الله حاج شیخ اکبر هاشمی رفسنجانی بَهرَمانی+1395 .

***پیام‌های مراجع و علمای اعلام در فقدان «مجتهد مبارز انقلابی» آیت الله حاج شیخ اکبر هاشمی رفسنجانی بَهرَمانی +1395 .

***طلبه با نوار گوش کردن مُلّا نمی‌شود+آیت‌الله سبحانی با بیان این که اگر طلاب می‌خواهند نظام را حفظ کنند باید واقعا ملا باشند، گفت: طلاب برای موفقیت باید از استراحت خود بکاهند و رنج مطالعه و تحصیل بکشند تا بتوانند بار امانت را به دیگران برسانند. +آیت‌الله شیخ جعفر سبحانی تبریزی  در درس خارج خود که در مسجد اعظم قم برگزار شد، با اشاره به داستانی از حضرت امام خمینی «ره» گفت: تابستان سال ۱۳۳۱ حضرت امام به شهر مَحَلّات رفته بودند. از ایشان پرسیدم که تابستان در محلات چه می‌کردید، ایشان فرمودند که یک ساعتی برای مردم درس اخلاق می‌گفتند و تعریف می‌کردند که از صبح زود قالیچه ای در حیات می‌انداختند و کتاب و نوشته‌ها را می‌آوردند و مشغول مطالعه بودند و هر زمان خسته می‌شدند شروع به نوشتن درس‌ها می‌کردند.استاد برجسته درس خارج حوزه علمیه قم با بیان این که چنین فردی می‌تواند فقیهی شود که کشور را عوض کند، اظهار داشت: اگر این ملایی و سواد نبود دیگران زیر بار ایشان نمی‌رفتند، یکی از دلایل موفقیت ایشان علم و دانش فراوان ایشان بود. اگر طلاب بخواهند بدون همت و تلاش و حضور نامنظم در کلاس‌ها درس بخوانند آخوند ده هم نمی‌شوند، اما اگر می‌خواهند نظام را حفظ کنند باید واقعا ملا باشند، این امانت الهی که علمایی بزرگی همچون آیت‌الله بروجردی، آیت‌الله گلپایگانی و آیت‌الله خویی به ما سپرده اند را باید مراقبت کنیم. آیت‌الله سبحانی با بیان این که برخی می‌گویند اگر در درس شرکت نکنیم با نوار درس را گوش می‌دهیم، ابراز داشت: کسی با نوار گوش کردن ملا نمی‌شود، ملا باید درس بیاید و هیأت و کلمه استاد را ببیند و حلقه حلقه مطالعه و مباحثه کند....در گوشه و کنار واقعا انسان‌هایی هستند که خوب کار می‌کنند، طلاب برای موفقیت باید از استراحت خود بکاهند و رنج مطالعه و تحصیل بکشند تا بتوانند بار امانت را به دیگران برسانند.+1395 .

***ابعاد فقهی ‌وام‌های خانوادگی؛ کارمزد غیرواقعی، ممنوع+اگر بانک‌ها ۴ درصد کارمزد دریافت می‌کنند؛ واقعاً ۴ درصد هم هزینه دارند و خیلی این عدد دور از واقعیت نیست. ولی اداره یک صندوق کوچک یا برگزاری یک جلسه برای قرعه کشی به اندازه ۴ درصد خرج ندارد و اگر کارمزد بیش از حد واقعی دریافت شود، شرعاً اشکال دارد. ....حجت‌الاسلام  دکتر سیدعباس موسویان عَجَب شیری آذربایجانی ، عضو شورای فقهی بانک مرکزی در گفت و گو با خبرنگار صبح نو درباره صندوق‌های خانوادگی می‌گوید: صندوق‌های قرض الحسنه با نیت‌های خیر و برکات زیادی تشکیل می‌شوند اما متاسفانه تا جایی که می‌دانم بانک مرکزی و نهادهای قانونی دیگر برنامه‌ای برای کمک و ساماندهی این صندوق‌های قرض الحسنه ندارند. این عضو شورای فقهی بانک مرکزی درباره برخی شبهات شرعی در فعالیت این صندوق‌های خانوادگی می‌گوید: چند نکته باید در راه اندازی و مدیریت این صندوق‌ها رعایت شود تا هرگونه شبهه شرعی برای شرکت در این صندوق‌ها برطرف شود. مساله اول این است که مبلغ وام‌ها نبایستی کم و زیاد شود و به صورت پلکانی وام پرداخت شود.وی ابراز می‌کند: برخی صندوق‌ها به دلیل زمان طولانی دوره وام و به جهت اینکه می‌خواهند اعضای حاضر در صندوق ضرر نکنند؛ اعلام می‌کنند که در طول دوره وام میزان وام را زیاد می‌کنند؛ مثلاً نفر اول ۵ میلیون وام دریافت می‌کند و نفر بعدی صدهزار تومان بیشتر وام می‌گیرد و به این ترتیب نفرات بعدی نیز به صورت پلکانی وام بیشتری می‌گیرند که این نحوه توزیع وام شرعاً اشکال دارد و همه وام‌ها باید به یک میزان پرداخت شوند.+1395 .

***ترکیب شورای فقهی نظارت بر عملیات بانکی بدون ربا تعیین شد+وکلای ملت ترکیب شورای فقهی برای حصول اطمینان از اجرای صحیح عملیات بانکی بدون ربا در نظام بانکی کشور و نظارت بر عملکرد نظام بانکی را مشخص کردند.....براساس این گزارش در ماده ۱۸ این لایحه آمده است: برای حصول اطمینان از اجرای صحیح عملیات بانکی بدون ربا در نظام بانکی کشور و جهت نظارت بر عملکرد نظام بانکی و اظهارنظر نسبت به رویه‌ها و ابزارهای رایج، شیوه‌های عملیاتی، آئین‌نامه‌ها، دستورالعمل‌ها، بخشنامه‌ها، چارچوب قراردادها و نحوه اجرای آن‌ها از جهت انطباق با موازین فقه اسلامی، شورای فقهی در بانک مرکزی با ترکیب زیر تشکیل می‌شود: *پنج فقیه (مجتهد متجزی در حوزه فقه معاملات و صاحب‌نظر در مسائل پولی و بانکی) *  رئیس‌کل (معاون نظارتی) بانک مرکزی * یک ‌نفرحقوقدان آشنا به مسائل پولی و بانکی و یک اقتصاددان(هر دو با معرفی رئیس‌کل بانک مرکزی)  * یک نفر از نمایندگان مجلس شورای اسلامی با اولویت آشنایی به بانکداری اسلامی با انتخاب مجلس (به‌عنوان ناظر) *یکی از مدیران عامل بانک‌های دولتی به انتخاب وزیر اقتصاد +و چند تبصره .....+1395 .

***علامه بهبهانی به ما جرأت داد تا در مَباحِث رجالی مقابل گفتمان غالب بایستیم+مرحوم علامه محمد باقر وحید بهبهانی (معروف به وحید بهبهانی)همان‌ گونه که شدیداً اخباری‌ها را به نقد می‌‌کشد، با اصولیین هم به همین اندازه برخورد می‌کند. ایشان با صاحب مدارک (سید محمد بن علی موسوی عامِلی ۹۴۶-۱۰۰۹ق) و بحث عدالت فقهی راوی به شدت مقابله کرده و این بحث را نپذیرفته است. حجت‌الاسلام  سید حسن موسوی بروجردی، رئیس مُؤسسه دارُالتُّراث نجف اشرف و کتابخانه علامه مجلسی قم، ضمن بیان کاربرد حدیث در فقه به نوآوری‌های علمای شیعه از نقش حدیث در استنباط مسائل سخن گفت که در پی می‌آید....+1395 .

***نگاهی به آراء و اندیشه آیت‌الله سید کمال حیدری+به باور سید کمال، وجود تعداد زیادی از روایات جعلی در میراث روایی شیعه و سنی سبب شد که عقلانیت موجود در جهان اسلام، نه عقلانیت قرآنی، بلکه عقلانیت روایی باشد.+آیت‌الله سید علی میلانی؛ فقیه ۶۸ ساله متولد کربلا و مقیم قم که دغدغه‌اش مَباحِث اعتقادی شیعه بوده است، در سایت اینترنتی خود درباره آیت‌الله سید کمال حیدری؛ فقیه ۶۰ ساله متولد کربلا و مقیم قم که دغدغه او هم سال‌ها دفاع از اعتقادات شیعی بوده، نوشته است: افکار وی مردود است. آقای میلانی تنها مجتهدی نیست که در نقد سید کمال حیدری وارد صحنه شده است. برخی مراجع دیگر  بیانیه‌هایی صادر کردند و  به ردّ آرای جنجالی سید کمال حیدری پرداختند. ....سید کمال از طریق سیمای جمهوری اسلامی به شهرتی فراگیر رسیده است. وی حدود یک دهه در شبکه ایرانی «الکوثر» در دفاع از عقاید شیعیان سخن می‌گفت و وهابی‌ها را به چالش می‌کشید. مدیران شبکه کوثر معتقد بودند که برنامه‌های سید کمال تأثیرات عمیقی در جهان اسلام گذاشته و موجب گرایش اهل سنت به شیعه شده است. آن‌ها از عمق اثرگذاری این برنامه در عربستان سعودی سخن می‌گفتند. تا این‌که در ماه رمضان سال ۹۲ سید کمال حیدری جمله‌ای بر زبان آورد که چالش عمیقی در محافل شیعی و حوزوی علیه وی ایجاد کرد: «من ادعا می‌کنم که بسیاری از میراث روائی شیعه از کَعب‌ُالاَحبارها و یهودیان و نصرانی‌ها و مَجوس‌ها به ما رسیده است!!!».....این جمله و بازتاب‌های گسترده آن، سید کمال را به مسیری انداخت که سایت وی، آن را «حرکت اصلاحی علامه سید کمال حیدری» می‌خواند و برخی رسانه‌های عرب‌زبان از آن به‌عنوان یک انتفاضه علیه برخی اعتقادات شیعی یاد می‌کنند. از آن سال موجی در سایت‌ها و شبکه‌های اجتماعی عرب‌زبان به راه افتاد که: «یکی از علمای شیعه اعتراف کرده که شیعه، یک مذهب اسلامی نیست و ریشه یهودی و مجوسی و نصرانی دارد»....در این میان واکنش مدیران شبکه کوثر و برخی سایت‌های اصولگرای داخلی هم قابل توجه بود. آنها ضمن دفاع از سید کمال و موجه‌دانستن سخنان وی، از «نگرانی شیعیان جهان» نسبت به تعطیلی برنامه سید کمال سخن گفتند و مدیر شبکه نیز گفت: «سید کمال الحیدری ده سال در الکوثر ماهیت وهّابیّت را افشا می‌کرد و این اعتراضات تأثیری در قطع برنامه نداشته است». وی وعده داد که این برنامه با رویکرد جدیدی به فعالیت خود ادامه خواهد داد؛ وعده‌ای که با شتاب سید کمال در پروژه فکری جدیدش محقق نشد. او بدین نتیجه رسید که همچون غرب، ما نیز برای پیشرفت جامعه، باید از «اصلاحات دینی» به سبک «مارتین لُوتر» آغاز کنیم. البته تعبیر سید کمال، اصلاح فهم دینی است...+1395 .

***جنجال در مصر بر سر خطبه‌های نماز جمعه+تصمیم وزیر اوقاف مصر مبنی بر تنظیم خطبه‌های نماز جمعه در برنامه چند سال آینده میان محافل دینی این کشور جنجال به پا کرده است . به گزارش پایگاه اینترنتی اَلشَّرقُ الاَوسَط چاپ لندن، تصمیم محمد مُختار جمعه وزیر اوقاف مصر مبنی به تنظیم خطبه‌های نماز جمعه این کشور در برنامه‌ای برای پنج سال آینده و ارائه این طرح به عبد الفَتّاح اَلسِّیسی رئیس جمهوری مصر در بین علمای اَلاَزهَر و وزارت اوقاف جنجال‌آفرین شده است.... +1395 .

***ارزیابی اخلاقی «فقه» و «حقوق خانواده»/ در فضای خانواده قواعد حقوقی باید به حداقل برسد+هرچند میان حقوق و اخلاق اسلامی تلازمی نیست، ولی تنافی میان این دو نیز دور از انتظار است. شریعتی که صاحب آن برای تکمیل مکارم اخلاق مبعوث شده است، چگونه ممکن است احکام و قواعد غیراخلاقی تشریع کند؟ نشست علمی نقد و بررسی «ارزیابی اخلاقی فقه و حقوق خانواده» از سوی حلقه تخصصی مطالعات زن و خانواده با همکاری مرکز مطالعات بینا رشته‌ای پژوهشگاه فرهنگ و‌اند‌یشه اسلامی، با حضور اساتید برجسته حوزوی و دانشگاهی در سالن فرهنگ این پژوهشگاه برگزار شد..حجت‌الاسلام  فرج الله هدایت‌نیا استاد حوزه و دانشگاه و عضو هیأت علمی پژوهشگاه فرهنگ و‌اند‌یشه اسلامی به عنوان ارائه دهنده بحث، و حجت‌الاسلام  علی محمدی جورکویه استاد حوزه و دانشگاه و رئیس پژوهشکده فقه و حقوق پژوهشگاه فرهنگ و‌ اند‌یشه اسلامی و حجت‌الاسلام  فاضل حِسامی عضو هیأت علمی پژوهشگاه فرهنگ و‌اند‌یشه اسلامی در جایگاه نقاد حضور داشتند. همچنین حجت‌الاسلام حمیدرضا شاکرین پژوهشگر حوزه منطق فهم دین و زهرا امینی مَجد عضو هیأت علمی دفتر مطالعات و تحقیقات زنان نیز از ناقدان بحث بودند و نیز حجت‌الاسلام پیروز ، دبیری علمی نشست را عهده دار بود.....اصل دهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران  بر ابتنای تمام قوانین و مقررات خانواده بر پایه اخلاق و حقوق تأکید کرده است.... عضو هیأت علمی پژوهشگاه فرهنگ و‌اند‌یشه اسلامی با تصریح بر اینکه قواعد حقوقی نباید در تقابل قواعد اخلاقی باشد، یادآور شد: انتظار می‌رود که در فقه اسلامی مسأله‌ای مغایر با ارزش‌های اخلاقی خانواده نباشد و نیز انتظار می‌رود قوانین و مقررات خانواده غیراخلاقی نباشند؛ خوشبختانه حقوق خانواده اسلام و جمهوری اسلامی ایران با ارزش‌های اخلاقی هماهنگ است، البته برخی مسائل یا فتاوی در ساحت فقه خانواده با ارزش‌های اخلاقی ناسازگار به نظر می‌رسند.....+1395 .

***«علم اصول» راحت و ارزان به دست نیامده/ نباید «میراث علمی» را سبک بشماریم+ آیت‌الله شیخ محسن اراکی استاد خارج فقه و اصول حوزه علمیه قم : ما اگر نتوانیم علم مربوط به استنباط و قوانین استنباط را محکم کنیم ضربه به استنباط می‌زند و اگر ضربه به استنباط بزند به دین ضربه وارد می‌شود. نقد کردن بسیار خوب و پسندیده است که باید به درستی صورت بگیرد ولی نباید نقد ما حالت هوچی گری به خود بگیرد...دین اسلام، دین مظلومی است که هر کسی به خود اجازه می‌دهد در هر سطحی در مسائل دینی اظهارنظر کند ، درحالی‌که در علوم دیگر این‌چنین نیست....در علوم دینی بسیاری به خود اجازه می‌دهند اظهارنظر کنند بدون اینکه مایع علمی و پختگی لازم در آن فن را داشته و درس کافی را خوانده باشند.....یکی از خطرناک‌ترین روش‌ها این است که عده‌ای آدم‌های غیرمتخصص و ناپخته، با دانشی‌اند‌ک در یک علم، بخواهند آن علم را نقد کنند.... اینکه عده‌ای از افراد ناپخته‌ها، باسواد‌ اند‌ک در مورد علم اصول نظر می‌دهند ظلم بزرگی است و دیگران باید بدانند اگر این راه ادامه پیدا کند راه بدعت‌ها باز می‌شود....در گذشته حتی کتاب برای مطالعه نداشتیم و برای به دست آوردن یکی از کتاب‌های معمولی حوزه باید ماه‌ها صبر می‌کردیم تا نوبت به ما برسد تا آن را برای مدتی مطالعه کنیم.....امروز خداوند متعال نعمت‌های بسیاری مانند نظام اسلامی، فرصت مطالعه، منابع، کتاب، امنیت و ابزارهای پیشرفته را به شما ارزانی داشته است و باید از آن‌ها به بهترین شکل استفاده کنید.....این جریان‌ها، علمی نیستند بلکه جوسازی‌هایی هستند که می‌خواهند به هویت حوزه حمله کنند.+1395 .

***جریان‌شناسی «فقه» و ضعف روش‌شناسی در حوزه / حجت الاسلام اَحمَد مُبلِّغی+آن‌قدر حوزه در بحث روش شناسی ضعیف است که اگر کسی حرف شاذی بگوید، سریع به او اقبال می‌شود و او شاخص نوآوران حوزه می‌شود، حال آنکه صرف ارائه فتواهای شاذ ارزشی ندارد چون ممکن است اساساً برای برخی خروج از فقه را در پی داشته باشد.......مرحوم مطهری از آن دسته افرادی بود که حرف‌های جدید فقهی بسیاری گفته است حتی تحول در موضوع را قبل از اینکه امام بگوید ایشان گفته بود، منتهی امام به صورت اصولی و نظریه کامل مطرح کرد و این یعنی همان فقه سنتی پویا....+1395 .

***بررسی «قواعد فقهی عمومی اموال و مُعامَلات»+در این کتاب سعی شده است مهم‌ترین مسائلی که فقیهان به ویژه معاصرین در مورد هر قاعده مطرح کرده‌اند‌ و به باب اموال و معاملات نیز مرتبط است، تبیین گردد و مهم‌ترین اقوال در هر مسئله، همراه با استدلال‌ها و نقدهای آن‌ها تقریر و بررسی شود...کتاب قواعد فقهی عمومی اموال و معاملات به قلم سیدحسین میرمعزی از برای سطح سه (کارشناسی ارشد) و سطح چهار (دکتری) رشته فقه اقتصادی، از سوی مرکز بین‌المللی ترجمه و نشر اَلمُصطَفی(ص) وابسته به جامِعَةُ المُصطَفَی العالَمِیَّةِ، منتشر شد....+1395  .

***اجتهاد، انقلاب اسلامی و تمایزآفرینی در الگوی فقه سیاسی شیعه/ بهمن دهستانی+فقه سیاسی شیعه باوجود رهاوردهای گران‌مایه در دوره معاصر همچون نظریه نفیس ولایت‌فقیه همچنان از برخی کاستی‌ها در رنج است و ساحت‌های نپیموده متعددی دارد که طبعاً این وضعیت زیربنایی تأثیر و نمود خود را در روبنای اداره جامعه و نظام به اشکال گوناگون نشان می‌دهد....در متن پیام تسلیت رهبرِ حکیم انقلاب(امام خامنه ای) برای مرحوم آیت‌الله اکبر هاشمی رفسنجانی آمده بود: «اختلاف‌نظرها و اجتهادهای متفاوت در برهه‌هایی از این دوران طولانی هرگز نتوانست پیوند رفاقتی را که سرآغاز آن در بَین‌ُالحَرَمَین کربلای مُعلّی بود به‌کلی بگسلد و وسوسه‌ خنّاسانی که در سال‌های اخیر با شدّت و جدیت در پی بهره‌برداری از این تفاوت‌های نظری بودند، نتوانست در محبت شخصی عمیق او نسبت به این حقیر خِلَل وارد آورد». +«اختلاف‌نظر»، «اجتهاد متفاوت» و «تفاوت نظری» عناصری است که در این بیان توسط مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی پیرامون عالی‌ترین کانون «قدرت» در نظام اسلامی ابراز می‌گردیده و درعین‌حال به اذعان رهبر فرزانه نتوانسته در روابط متین سیاسی در سطوح کلان نظام خللی ایجاد نماید. مسئله‌ای که در نظر این قلم توسط رهبر معظم انقلاب اسلامی به رسمیت شناخته‌شده است...حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در بیانات خود در رابطه با اهمیت اجتهاد برای انقلاب اسلامی می‌فرمایند: («اساس انقلاب، مثل خود اسلام بر احکام ثابت و احکام متغیّر استوار است. یک سلسله احکام، تغییرناپذیر است؛ یک سلسله احکام در شرایط گوناگون تغییر پیدا می‌کند. انقلاب هم همین‌طور است. اجتهاد، خصوصیتی است که این امکان را به یک مسئول می‌دهد تا بتواند به اقتضای شرایط، روش‌ها و راه‌ها و تاکتیک‌های درست را انتخاب کند. البته انتخاب روش و اجتهاد برای پیدا کردن روش نو و مناسب، کار مجتهد است». بیانات رهبر انقلاب درسالگردارتحال حضرت امام خمینی(ره) ۱۳۸۱/۳/۱۴)...+1395 .

***ساختار فعلی اصول فقه، «نظام ساز» نیست+بحث از کارآمدی ساختار فعلی دانش اصول فقه، چندی است که به بحث روزانه حوزویان تبدیل شده است. برخی ساختار فعلی را کارآمدترین ساختار می‌دانند و پاره‌ای نیز چاره را در تحوّل می‌انگارند. گفتگوی «شبکه اجتهاد» با حجت‌الاسلام دکتر علیرضا پیروزمند، قائم مقام فرهنگستان علوم اسلامی قم در رابطه با تناسب ساختار فعلی دانش اصول فقه با نظام سازی فقهی است و اینکه آیا ساختار موجود می‌تواند به نظام سازی منجر شود یا خیر؟ نقاط ضعف کنونی ساختار دانش علم اصول فقه را در چه اموری می‌دانید؟ ....+1395 .

***مراسم ترحیم آیت‌الله شیخ اکبرهاشمی رفسنجانی بَهرَمانی با حضور علمای مشهد در حرم رضوی(ع)+1395 .

***نیم‌نگاهی به مقالات شماره جدید فصلنامه «حکومت اسلامی»+شماره ۷۹ فصلنامه علمی- پژوهشی «حکومت اسلامی» ویژه اندیشه و فقه سیاسی اسلام، وابسته به دبیرخانه مجلس خبرگان رهبری، با مدیرمسئولی سیدمحمود‌‌ هاشمی شاهرودی و سردبیری سیدهاشم حسینی بوشهری به همراه چکیده عربی و انگلیسی در ۱۹۰ صفحه منتشر شده است.....+1395 .

***«جَستارهای رِجالی» آیت‌الله شیخ محمد مهدی شب زنده‌دار منتشر شد+«کتاب کافی شریف»، «کتاب مَسعَدَةِ بن صَدَقَه» و «کتاب تفسیر علیّ بن ابراهیم» جَستارهای رجالی آیت‌الله شب زنده‌دار است که شامل مَباحِثی درباره راویان، کتب قدما و مبانی علم رجال می‌باشد. ارزیابی و شناخت اعتبار روایت معصومین(علیهم‌السلام)، غالباً متوقف بر بررسی سندی آنهاست. این مهم، با تسلط بر علم رجال حاصل می‌شود که آن نیز جز به ممارست و رجوع مکرر به کتب و اقوال رجالیون به دست نمی‌آید. برخی فقهاء بر اساس تسلطی که بر مباحث و مبانی رجالی دارند، در ضمن درس‌هایشان به بررسی اقوال رجالیون درباره میزان وثاقت راویان احادیث، کتب قدماء و مبانی ایشان می‌پردازند. یکی از اساتیدی که در سالیان اخیر به این امر اهتمام داشته، آیت‌الله محمدمهدی شب زنده‌دار استاد خارج فقه و اصول حوزه علمیه قم و از فقهای شورای نگهبان می‌باشد....+1395 .

***پاسخ حجت الاسلام استاد شهیدی به نقد شدن مَباحِثش، چه تفاوتی با سایرین داشت؟/ حجت الاسلام مُصطفی دُرّی+به همین سادگی! نه کسی را متّهم کرد، نه برافروخت، نه تکبّر ورزید و نه آشفته شد. اشکالی مطرح شد و او به سان همیشه، لختی درنگ کرد و پاسخ داد. نه مسجدی ضرار شد، نه کسی جنایتکار گردید، نه حوزه را ملتهب کرد و نه سؤالی بی‌پاسخ ماند. - فعّالیّت‌هائی که اخیراً یکی از مؤسّسات آموزشی قم، در راستای تنقیح و پالایش علم اصول از مباحث بی‌ثمره انجام داده است، واکنش‌های مختلفی را در میان اساتید و طلّاب به دنبال داشته است. این فعالیت‌ها به برگزاری نشست‌های متعدّد تحت عنوان «زوائد علم اصول» محدود نشده، بلکه یادداشت‌هایی نیز در نقد مباحث مطرح شده در دروس برخی اساتید به نام نگاشته شده است. واکنش‌های اساتید به این تلاش‌ها امّا متفاوت بوده است. برخی برای حلّ محذور بی‌ثمره بودن برخی مباحث، رسالت دانش اصول را صرفاً بیان قواعد حلّ مسائل در فقه نداسته، بلکه پاسخ به شبهات مختلفی که در دین وجود دارد و لو که ثمره‌ای در فقه نداشته باشد را نیز از اهداف تدوین این دانش انگاشته‌اند. ایشان با پذیرش بی‌ثمره بودن برخی مباحث نظیر حقیقت شرعیه و مقدّمه واجب، رسالت این مباحث را پاسخ به شبهاتی می‌دانند که اگرچه اثری را به لحاظ نتیجه فقهی به دنبال ندارد، لکن به هر حال، از آنجا که لازم است این شبهات در یکی از دانش‌ها پاسخ داده شوند، این دانش را محمل مناسبی برای پاسخ به آن‌ها می‌پندارند.....طرفدار تقریب مذاهب(آیت الله محسن اراکی) نیز با «جنایتکار» خواندن برگزارکنندگان این همایش‌ها، عمل آن‌ها را ضربه‌ی بزرگی به پیکره‌ی حوزه‌ی علمیّه نامید. او البتّه توضیح نداد که چه‌طور می‌توان با مذاهب دیگر دوستی کرد و در نماز، به اقتدایشان نشست، امّا با چند طلبه شیعه اثنی عشری که هر نشستشان را با سخنان رهبرشان آغاز می‌کنند، نمی‌توان حتّی گفتگو کرد، دوستی که دیگر جای خود دارد!!...+1395 .

***تأثیر نسخـه‌ شناسـی در فرایند اجـتـهاد+تا حد امکان از تصحیح اجتهادی پرهیز کنیم تا اینکه بر متن اصلی روایت تحفظ صورت گیرد، به جهت اینکه در برخی موارد یک کبری کلی و قاعده کلیه منوط به نسخه است و تحفّظ بر متن اصلی در نسخه‌شناسی و تصحیح متون بسیار حائز اهمیت است.در ادامه سلسله نشست‌های علمی مدرسه فقهی امام محمدباقر(ع)، بیست و هفتمین نشست علمی با موضوع «تأثیر نسخه‌شناسی در فرایند اجتهاد» با حضور حجت‌الاسلام علی فاضلی در این مدرسه برگزار گردید......حجت‌الاسلام فاضلی در ابتدای سخنان خود، تحفظ بر متن اصلی در نسخه‌شناسی و تصحیح متون بسیار حائز اهمیت دانست و گفت: در برخی موارد استنباط یا عدم استنباط یک کبری کلی منوط به تعبیر به کار رفته در روایت می‌باشد؛ به عنوان مثال در برخی موارد اینکه در روایت از فاء یا واو استفاده شده باشد، بسیار حائز اهمیت است کما اینکه در روایات مطرح شده در بحث استصحاب، اصولیون استنباط قاعده کلی استصحاب را به جهت به کار رفتن واو صحیح دانسته‌اند (... وَ لاتَنقُضِ الیَقینَ بِالشَّکِّ)و لذا در موارد تصحیح لازم است دقت کافی صورت گیرد و تا حد امکان از تصحیح اجتهادی پرهیز شود تا اینکه بر متن اصلی روایت تحفّظ صورت گیرد.... 1395 .

***مشکلات فقهی بازاریابی شبکه‌ای هنوز حل نشده است+گزارش کارشناسی شورای نگهبان در موضوع بازاریابی شبکه‌ای، بر قانون‌گذاری برای آیین‌نامه این شرکت‌ها در مجلس شورای اسلامی تأکید شده است و تائید فقهی مقام معظم رهبری را منوط به همین موضوع دانسته است. در هفته‌های گذشته رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی حامی شرکت‌های‌ بازاریابی شبکه‌ای سعی در القا این موضوع داشتند که مشکلات فقهی بازاریابی شبکه‌ای رفع شده است و دیگر مراجع تقلید با عملکرد این شرکت‌ها مشکلی ندارند. این اتفاق بعد از آن افتاد که شورای نگهبان بند «ب و ج» ماده اول آیین‌نامه اجرایی چگونگی صدور و تمدید پروانه کسب و نحوه نظارت بر افراد صنفی در فضای مجازی و ماده ۱ دستورالعمل تأسیس و نحوه فعالیت و نظارت بر شرکت‌های بازاریابی شبکه‌ای را غیر مغایر با موازین شرع اعلام کرد و این فضا به وجود آمد که بعد از این اتفاق مقام معظم رهبری از نظر فقهی اشکالی به این موضوع وارد نمی‌دانند.چراکه پیش‌تر مقام معظم رهبری طی حکمی شرعی بودن بازاریابی شبکه‌ای را مشروط به نظر اعضای شورای نگهبان اعلام کرده بودند .اما در این موضوع دو نکته مغفول مانده قابل توجه است که به تفصیل به آن می‌پردازیم : .....

***انتشار کتاب «مشروح مذاکرات شورای نگهبان سال 1392 ........+1395 .

***غنای در رساله‌های عملیه با بحث غنا در خارج فقه متفاوت است+حجت الاسلام علی ریاحی گفت: در بسیاری از موارد، غنایی که علما در رساله‌های عملیه نقل کرده‌اند، با غنایی که در خارج فقه بحث می‌شود، متفاوت است+حجت‌الاسلام علی ریاحی، استاد حوزه، طی یادداشتی که در مجله «عصر اندیشه» شماره‌ی دی‌ماه ۹۵ منتشر شده، با اشاره به اینکه بسیاری از فقهای دوران معاصر بر این نظر هستند که موسیقی فی‌نفسه حرام نیست گفت: از همین رو، افرادی مانند امام خمینی و مقام معظم رهبری(امام خامنه ای) و جمع کثیری از فقها بعضی از انواع موسیقی و حتی موسیقی‌سازی را حلال برشمرده‌اند....طبق نظر اسلام، لطمه روحی یا جسمی به بدن، مکروه است و حتی در مواردی حرام هم شمرده می‌شود. موسیقی هم از این قاعده کلی مستثنی نیست؛ مثلا کسی که شنیدن موسیقی‌های غمناک او را دچار افسردگی و اندوه فراوان می‌کند و حتی گاهی منجر به خودکشی می‌شود، این نوع موسیقی برایش حرام است، اما شاید همین موسیقی حزن‌انگیز برای فرد دیگری لطمات روحی و جسمی نداشته باشد و بر همین اساس برای این فرد حرام تلقی نمی‌شود. از طرفی هیچ یک از فقهای ما استفاده از طبل، سنج و بعضی دیگر از آلات موسیقی را در دسته‌های عزاداری امام حسین(ع) و مجالس این چنینی فی‌نفسه حرام نمی‌دانند، مگر موجب گناه، فساد و یا آزار دیگران شود. پس نمی‌توان از احکام فقه موسیقی این نتیجه را گرفت که ذات موسیقی حرام است. یکی از مسائلی که در فقه موسیقی مطرح می‌شود، این است که آیا «دفع افسد به فاسد» مجاز است یا خیر؟ دفع اَفسَد به فاسِد در تمامی موارد مجاز نیست. باید دید افسد چیست و چه تاثیراتی دارد و فاسد چیست و چه تاثیراتی می‌گذارد و یا اینکه آیا شرایط اضطرار یا ضرورت بر آن بار می‌شود یا خیر؟ در این خصوص متشرعین ما باید بتوانند تشخیص دهند چه نوع از موسیقی حرام و چه نوع آن حلال است. برخی از فقها معتقدند غنا حرام است، اما قبل از آنکه حرام و حلال بودن غنا مشخص شود، باید به یک تعریف جامع و درستی از این کلمه رسید. در بسیاری از موارد، غنایی که علما در رساله‌های عملیه و یا استفتائات نقل کرده‌اند، با غنایی که در خارج فقه بحث می‌شود، متفاوت است. در رساله‌های عملیه و استفتائات، غنا برابر حرام و مانند آن است و وقتی می‌گویند موسیقی غنایی، یعنی موسیقی حرام، در حالی که در بحث‌های علمی، تعریف فرق می‌کند..امام خمینی در کتاب مکاسب، ۲۲ تعریف از غنا ارائه کرده و در نهایت به این تعریف رسیده است که «غنا عبارت است از صدای انسان که رقت و حسن ذاتی داشته باشد و می‌تواند برای افراد ایجاد طرب کند.» پس غنا تنها شامل صدای انسان می‌شود و صدای سازهای متعارف را نمی‌توان غنا دانست و اگر کسی دایره و تنبک زد و به نظر حرام آمد، نباید گفت موسیقی غنایی حرام است. یکی از دلایل متفاوت بودن فتاوای فقها، تفاوت در تعاریف است. در مباحث فقه استدلالی غنا و موسیقی، با عنایت به روایات معتبری که در این زمینه وجود دارد و همچنین نظر اهل لغت، باید گفت معادل فارسی غنا، همان چیزی است که معمولا ما به عنوان خوانندگی می‌شناسیم، یعنی تقریبا همان نظر امام خمینی. حال خوانندگی شامل فرم و محتواست، فرم، همان دستگاه و گوشه است و محتوا شعری است که خواننده می‌خواند. حال با توجه به اینکه خوانندگی حلال و حرام دارد، غنای حلال و حرام نیز داریم. به عبارت دیگر غنا فی‌نفسه حلال است و البته در بعضی موارد حرام هم می‌شود....+1395 .

***«تجربه بانکداری بدون ربا در ایران» کتاب شد+کتاب «تجربه بانکداری بدون ربا در ایران» در گروه نظام‌ها و مطالعات انقلاب اسلامی مرکز پژوهش‌های جوان پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با هدف تبیین بانکداری اسلامی و به دور از ربا منتشر شد. «بانکداری و مالی اسلامی» دانش نوپایی است که متفکران بانکداری اسلامی درباره ابعاد گوناگون آن به کاوش پرداخته‌اند. امروزه توسعه این موضوع، افزون بر ابعاد نظری، در مقام عمل و تجربه نیز، رشد فراوانی داشته است که خود ضرورت توجه بیشتر به ابعاد و مسایل آن در فضای علمی کشور را آشکار می‌کند. “تجربه بانکداری بدون ربا در ایران”به دنبال تبیین بانکداری اسلامی در فضای تجربی و چارچوب‌های رایج ایران است که در آن، مسایل مهمی مانند اصول و ضوابط بایسته انطباق بانکداری با شریعت، نظارت شرعی و غیره بیان شده است....تجربه بانکداری بدون ربا در ایران اثر مشترک حجت‌الاسلام والمسلمین سید عباس موسویان و حسین میثمی از نه فصل تشکیل شده است... +1395 .

***فقها باید در فتوا دادن به تقیه سیاسی ائمه (ع)دقت کنند/ تقیه سیاسی از مسائل حکومتی است+بر اساس نظرات فقهی آیت‌الله عبدالله جوادی آملی در جلسه بیست ویکم تا بیست و چهارم خارج فقه نکاح در سال تحصیلی ۹۴ ـ ۹۵، تقیه را به دو دسته فردی و سیاسی تقسیم می‌شود که با توجه به کثرت تقیه سیاسی توجه به آن برای استنباط از اهمیت بالایی برخوردار است.....+1395 .

***در حکومت اسلامی هر فقیهی حق قضاوت ندارد/ تأثیر زمان و مکان در فتوا از باب تزاحم است+از مرحوم حاج احمدآقا شنیدم که امام فرمودند: اگر این آهنگ را رادیوی جمهوری اسلامی پخش کند، اشکالی ندارد، امّا اگر همین آهنگ را کشور دیگری پخش کند، حرام است. مرحوم حاج احمدآقا به بنده گفتند: ما نفهمیدیم چرا؟ ولی امام این‌گونه می‌فرماید. آیت‌الله شیخ محمدمهدی شب زنده‌دار استاد خارج فقه و اصول حوزه علمیه قم و از فقهای شورای نگهبان در گفتگویی با «نشریه خط » از چیستی فقه حکومتی و ضرورت پرداختن به آن در حوزه علمیه سخن می‌گوید و معتقد است باید مسائل فقه حکومتی در حوزه حل شود و اگر این کار انجام نشود، ممکن است به تضعیف حکومت بینجامد....+1395 .

***نخبگان کشور ایرادات اعلامیه جهانی حقوق بشر را مطرح کنند+عضو جامعه مدرسین گفت: با توجه به ایرادات اساسی اعلامیه جهانی حقوق بشر پیشنهاد می کنم، کارگروهی از سوی وزارت امورخارجه با همکاری محققین حوزه و دانشگاه برای بررسی این موضوع مهم تشکیل شود. آیت‌الله محمدجواد فاضل لنکرانی در دیدار رئیس مرکز حقوق بشر و تنوع فرهنگی جنبش عدم تعهد که در مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) قم برگزار شد اظهار داشت: ما چهار سال پیش در این مرکز فقهی سلسله نشست‌های علمی در نقد اعلامیه جهانی حقوق بشر برگزار کردیم، تعجب می‌کنم، چرا با وجود این همه نواقص و کاستی و مبانی خلاف آموزه‌های دینی، ایران و خیلی از کشورهای اسلامی این اعلامیه را پذیرفته و ملتزم به آن شده‌اند ؟!!!....+1395 .

***کتاب‌شناسی: اَلذَّریعَةُ اِلَى اُصُول‌ِالشَّریعَةِ+تألیف «اَلذَّریعَة» نقطه عطفی در تاریخ فقه و اصول امامی به شمار می‌رود. از یک سو، تدوین این اثر آن هم به دستِ دانشمندی جامِعُ الاطراف و مُتنفِّذ چون سیِّد مُرتضی عَلَمُ الهُدَی فقیه و مُتکلِّم نامور امامى قرن چهارم و پنجم ، به خودی خود گامی مهم در شکل‌گیری و هویت‌یافتن اصول فقه امامیان بود. از این رو، اَلذَّریعَة چه در میان فقهای امامی و چه از جانب فقیهان مذاهب مختلف اهل سنّت بسیار اقبال یافت....+1395 .

***کاریزماتیک بودن رهبری باید از نظر فقهی و جامعه شناختی مورد پژوهش قرار گیرد+رئیس کمیسیون حوزوی شورای عالی انقلاب فرهنگی گفت: کاریزما بودن در مساله رهبری را باید مورد بازکاوی قرار داد و طبق فرهنگ شیعه بحث کاریزماتیک بودن متعلق به امام عصر(عج) می‌باشد که بواسطه مشروعیت دینی که رهبران نظام اسلامی داشته‌اند این ویژگی در آنها مشاهده می‌شود.- حجت‌الاسلام  حمید پارسانیا در نشست علمی «رهبری در دوره استقرار و دوره تثبیت» اظهار داشت: کاریزما از یک فضای فرهنگی و دینی ما برگرفته شده است و باید متناسب خودش بررسی گردد....کاریزماتیک بودن در فرهنگ و ارزش‌های ما با یک مبانی عقلانی از سطوح عقلانیت و وجوهی مانند اجتهاد شکل می‌گیرد و موضوع ولایت فقیه که در سایه عشق به امام زمان(عج) به وجود می‌آید در همین مسیر نمّو دارد....+1395 .

***حوزه، عقلانیت، مدیریت و فهم «سید مرتضی» را می‌خواهد+«سید مرتضی» قائم به عقل بود و امروز نیز حوزه، عقلانیت، مدیریت و فهم «سید مرتضی» را می‌خواهد تا بتواند خود را اداره کند./ کسی که تنها نقل کننده نظرات دیگران باشد، دَلّال علم است، فقیه کسی است که نظریه پرداز و صاحب نظر باشد. - آیت‌الله جوادی آملی در دیدار جمعی از مسئولان و مدیران مرکز خدمات حوزه‌های علمیه که در بنیاد بین المللی علوم وحیانی اسراء برگزار شد، در بخشی از سخنان خود، با تاکید بر شناسایی طلاب نخبه و مستعد و حمایت از آنها بیان داشت: گرچه حفظ نظام بر همه ما واجب است، اما این واجب کفایی است، حیف است یک طلبه فاضل که می‌تواند استاد خارج شده و فقیه باشد، برای تامین عائله خود وارد کارهای اجرایی شود.یک طلبه فاضل و با استعداد، مسئولیت دارد تا در حوزه بماند و خلاء مرجع و استاد را در آینده پر کند و وظیفه ما این است که این طلبه فاضل را تامین و بورسیه کنیم تا وارد کارهای اجرایی نشود، چرا که اساس حیات حوزه به مراجع و اساتید است. حضرت آیت الله جوادی آمُلی مدیریت «سید مرتضی (ره)» در حوزه علمیه نجف را یادآور شد و بیان داشت: خروجی نجف مدیون مدیریت و عقلانیت «سید مرتضی» است، وقتی ایشان زعیم حوزه علمیه نجف شد، ابتدا وقف کردن را یاد مردم داد که وقف می‌تواند برای تربیت شاگردان و تامین کتاب و لوازم التحریر طلاب هم باشد، در گام بعدی با شناسایی طلاب نخبه، آنها را بورسیه کرد به این طریق توانست شیخ طوسی‌ها را تربیت کند......«سید مرتضی» قائم به عقل بود و امروز نیز حوزه، عقلانیت، مدیریت و فهم «سید مرتضی» را می‌خواهد تا بتواند خود را اداره کند.+حجت‌الاسلام سید حسن ربّانی رئیس مرکز خدمات حوزه‌های علمیه...+1395 .

***گپ‌و‌گفت صریح با دکتر عیسی‌نیا درباره استقلال حوزه و کتاب جدیدش+دکتر رضا عیسی‌نیا گیلانی رودسری  عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگی اسلامی، در گفتگویی با «مُباحَثات» از کتاب جدیدش با عنوان «استقلال حوزه علمیه و دولت جمهوری اسلامی ایران» و مسائل پیرامونی آن سخن گفته است.... بنده در حدود ۱۲- ۱۰ سال است که با گرایش جامعه‌شناسی سیاسی درباره‌ی روحانیت تحقیق می‌کنم. در پژوهشکده ما – پژوهشکده علوم و اندیشه‌های سیاسی وابسته به پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی – سه گروه وجود دارد: گروه فقه سیاسی، گروه فلسفه‌ی سیاسی و گروه علوم سیاسی. در گروه علوم سیاسی چهار قلمرو پژوهشی وجود دارد: قلمروی پژوهشی انقلاب اسلامی، قلمروی جمهوری اسلامی ایران، قلمروی روحانیت و قلمروی جهان اسلام. ما در بحث روحانیت یک کلان‌پروژه را تحت عنوان جامعه‌شناسی سیاسی روحانیت در جمهوری اسلامی ایران تعریف و هدف و ضرورت آن را تعیین کردیم. پس از آن‌که اهداف مشخص شد، فعالیت‌های علمی را هم مشخص نمودیم. پس از فعالیت‌های علمی نیز به بحث برنامه‌های اقدام یا برنامه‌هایی که می‌توانیم انجام دهیم پرداختیم. موضوعات یا زیرپروژه‌هایی نیز در این پروژه تعریف کرده بودیم؛ مواردی مانند نقش مورد انتظار از روحانیت در جمهوری اسلامی ایران، تاریخ روحانیت در ایران معاصر، فقها یا مراجع تقلید و نظام سیاسی در جمهوری اسلامی ایران، رهبری روحانیت در مقابله با جریان‌های فکری ـ سیاسی در جمهوری اسلامی اعم از دینی و غیردینی، ضرورت تحول در نظام آموزش سیاسی در حوزه‌های علمیه‌ی قم در جمهوری اسلامی ایران، عوامل مؤثر در مناسبات روحانیت و قدرت سیاسی در جمهوری اسلامی ایران، روحانیت و بازار در جمهوری اسلامی ایران و مواردی از این دست.......شخصی نزد آقای فلسفی می‌رود و می‌گوید: شما که قبلاً بسیار اعتراض می‌کردید؛ چرا اکنون اعتراض نمی‌کنید؟ آقای فلسفی نزد امام(ره) می‌رود و می‌گوید: «عده‌ای از روحانیون آمده‌اند و می‌گویند: چرا شما که در دوران طاغوت آن‌مقدار زبان برنده داشتید، اکنون این‌طور نیستید؟ من به ایشان پاسخ دادم که آن زمان مشخص بود که آن‌ها زیر پرچم یزید هستند و ما زیر پرچم امام حسین(ع) و حضرت رسول(ص). اکنون چطور است؟ آن‌ها و ما زیر کدام پرچم هستیم؟». سپس امام(ره) فرمودند: «احسنت؛ بهترین راه همین است و همین را ادامه بدهید».....من در یک مقاله‌ای آورده‌ام که مخالفان، یا ناقد اصل نظام و یا ناقد عملکرد نظام هستند. اگر ناقد اصل نظام باشند، امام(ره) می‌گوید مساوی با کفر است؛ یعنی کافر است و کافر  هم که تکلیفش مشخص است. اگر منتقد عملکرد نظام باشند، این بحث مطرح می‌شود که مخالفت با عملکرد نظام چه مقدار به مصلحت است؟ روحانیت و حوزه این مصلحت‌ها را می‌سنجد و جرأت صحبت‌کردن ندارد.....+1395 .

***تحلیل اندیشه‌ فقهای معاصر شیعه پیرامون موسیقی حلال و حرام/ حجت الاسلام سیدمحمد مهدی رفیع‌پور+آیا اساسا تقسیم موسیقی مجاز به موسیقی مطلوب و متعالی و موسیقی عادی دارای مبنای فقهی است یا خیر؟ آیا با عمومات می‌توان به استحباب و بلکه وجوب کفایی تولید آثار هنری فاخر در راستای اهداف والای دینی فتوا داد، یا این کار امکانپذیر نیست؟ آیا انسان معاصر نگاهش به مقوله موسیقی همانند انسان سنتی است یا این نگاه تغییر کرده و در صورت دوم آیا این مسئله تحولی در استنباط احکام آن ایجاد می‌کند یا خیر؟+بررسی «مسئله موسیقی»، جهات مختلفی دارد: جهت هنری، جهت فقهی، جهت عرفانی، جهت فلسفی، جهت روانشناختی، جهت روان درمانی و جهت فرهنگی و اجتماعی، در هر یک از این جهات باید متخصصان مربوط اظهار نظر کنند و مجموع این نظرات است که تکلیف این مسئله تاریخی و پرطرفدار را به سامان می‌رساند..محور بحث در این نوشتار «نوازندگی» است. صرفنظر از دانش موسیقی که علم به الحان و نغمات آوایی موزون است، موسیقی دو معنی دارد: عام و خاص، در معنای عام شامل هر صدای موزونی با هر منشاء است، اما در معنای دوم تنها شامل اصوات موزونی می‌شود که از الاتی چون نی و تار و پیانو تولید شده باشد که بحث ما تعریف دوم است. در متون رسمی و سنتی فقه امامیه موسیقی مطرح نیست و یا نسبت به آن سکوت شده، آنچه مهم است بحث آلات نوازندگی مانند تار و تنبور است که برخی از آن به عنوان آلات لهو و لعب یاد کرده‌اند. در فتوای علمای معاصر که غالبا معتقد به تفصیل میان حرمت موسیقی نامناسب و موسیقی مناسب هستند، کارکردهای غیرلهوی هم به تدریج مورد توجه قرار گرفته است. از جمله: موسیقی حماسی، سرود ملی، سرود انقلابی، موسیقی ملایم که آرامبخش اعصاب است. آهنگ‌های ورزشی، با اینکه این آهنگ‌ها نسبتا تند بوده و برای گرم کردن افراد به کار می‌رود، مارش نظامی، موسیقی برای عزا و موسیقی فکری یا به تعبیر دیگر «معنی‌دار» که منتقل کننده اندیشه و دیدگاه صحیحی باشد. با این اساس نباید موسیقی را با لهو و لعب مساوی بدانیم، هر چند که شاید کارکرد عالب آن لهو و لعب باشد...+1395 .

***بازدهی شورای فقهی بانک مرکزی به عملکرد اعضای آن بستگی دارد+حجت‌الاسلام محمد رجایی باغسیایی، نماینده مجلس نهم گُناباد و بَجَستان از استان خراسان رَضَوی و عضو کارگروه اصلاح قانون عملیات بانک بدون ربا و عضو سابق کمیسیون اقتصادی مجلس اظهار کرد: بخش اصلی بازدهی شورای فقهی بانک مرکزی به عملکرد اعضای این شورا بستگی دارد و اگر افرادی انتخاب شوند که دغدغه حذف ربا از نظام بانکی را داشته باشند اجازه عملکرد غیرشرعی در نظام بانکی را نخواهند داد.....+1395 .

***ادبیات فقهی حقوقیِ مناسب  ، مقدمه پیشرفت زیست‌فناوری است+دکتر محمود حکمت‌نیا دبیر علمی همایش فقه مهندسی ژنتیک و محصولات تراریخته با بیان این‌که عدم سیاستگذاری و تصمیم‌گیری صحیح به عقب‌ماندگی در فناوری منجر می‌شود گفت: ایجاد ادبیات فقه و حقوق مهندسی ژنتیک مقدمه پیشرفت این فناوری است....+1395 .

***مأخذشناسی بیانات رهبر انقلاب(امام خامنه ای) در موضوع «فقه حکومتی»+عناوین و موضوعات ذیل، محصول کاوشی مختصر در بیانات مقام معظم رهبری (امام خامنه ای)می‌باشد که همگی پیرامون فقه حکومتی می‌باشد.حجت‌الاسلام یحیی عبداللهی پژوهشگر مرکز علوم نوین اسلامی(معنا) و محقق در زمینه مباحث فقه حکومتی یادداشتی را در باب مأخذشناسی بیانات مقام معظم رهبری در موضوع «فقه حکومتی» در اختیار وسائل قرار داده است تا علاقه‌مندان و پژوهشگران  «فقه‌ حکومتی» در این زمینه بتوانند با بهره برداری از عناوین و سرفصل‌ها، پژوهش‌های خود را سامان داده و گامی در راستای ترویج و تبیین این حوزه برداشته شود.... +1395 .

***مهاجرت نخبگان از منظر «فقه سیاسی» بررسی شد/ خروج از جامعه ولایی نوعی شرک است+خروج از جامعه ولایی، شرک در طاعت و جزو گناهان کبیره است. نکته قابل توجه این است که مقام معظم رهبری (امام خامنه ای) هم در یک سخنرانی از مهاجرت نخبگان با عنوان «تَعَرُّبُُ بَعدَ الهِجرَةِ» یاد کردند که لازم است احکام اوّلیّه شرعی آن تبیین گردد...سومین کرسی ترویجی پژوهشگاه فقه نظام با ارائه حجت‌الاسلام مجید رجبی، نقد حجت‌الاسلام دکتر علی رضائیان استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم و دبیر علمی حجت‌الاسلام مهدی جعفرزاده، در جمع فضلای حوزه و دانشگاه برگزار گردید.....حجت‌الاسلام مجید رجبی افزود: با توجه به آیات مختلف قرآن همچون آیه «قَالُوا أَلَمْ تَکُنْ أَرْضُ اللَّهِ وَاسِعَهً فَتُهَاجِرُوا فِیهَا .سوره نساء آیه 97» و آیه «یَا عِبَادِیَ الَّذِینَ آمَنُوا إِنَّ أَرْضِی وَاسِعَهٌ فَإِیَّایَ فَاعْبُدُونِ . سوره عنکبوت آیه 56.» فرد در صورتی که نتواند دین و ایمان خود را حفظ کند، واجب است که مهاجرت کند و در صورتی که مهاجرت نکند، قطعا کار حرامی کرده است که مواخذه می‌شود.....+1395 .

***گزارش تصویری/ نشست بررسی «خدمات متقابل دین و سینما»+نشست علمی «خدمات متقابل دین و سینما» با مشارکت حوزه هنری خراسان و اداره کل آموزش دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی، 30 دیماه، با حضور جمعی از فرهیختگان حوزوی و فعّالان عرصه هنر و سینما برگزار شد. در این نشست که به مناسبت برگزاری دهمین جشنواره فیلم کوتاه دینی رویش برگزار گردید، حجت‌الاسلام  مجتبی الهی خراسانی، استاد خارج فقه و اصول حوزه علمیه مشهد، استادیار دانشگاه باقرالعلوم(ع) و عضو هیئت علمی دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی، دکتر محمد علی رجبی دوانی، پژوهشگر فلسفه هنر و زیبایی شناسی و رئیس اسبق بنیاد سینمایی فارابی، شهریار بحرانی، کارگردان مطرح سینمای ایران و سید محمد حسینی مُدرِّس و مُنتقد سینما به ایراد سخن و نظر پرداختند ....+1395 .

***گزارش تصویری/ نشست «توان سنجی فقه در مهار پیامدهای روند رو به گسترش اجتناب مالیاتی»+فقه‌های مضاف به‌عنوان دانش‌های نوپیدایی که می‌توانند در کاربردی شدن فقه سهم به سزایی ایفا کند چندی است مورد توجه اندیشمندان و محیط‌های علمی قرار گرفته است. فقه اقتصاد یکی از این دانش‌های مضاف است که نیازمند تلاش‌های جدی عالمان حوزوی و دانشگاهی است. از این رو، اولین نشست علمی از سلسله نشست‌های تخصصی «فقه و اقتصاد» با عنوان «توان سنجی فقه در مهار پیامدهای روند رو به گسترش اجتناب مالیاتی» از سوی گروه پژوهشی فقه کاربردی پژوهشکده تمدنی اسلام تمدنی، با ارائه استاد دکتر ناصر الهی عضو هیأت علمی گروه اقتصاد و معاون پژوهشی دانشگاه مفید، با حضور رئیس پژوهشکده اسلام تمدّنی.... در 30 دی 95 در دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی برگزار شد ...+1395 .

***دکتر محمد علی رجبی دوانی : مراتب دین، روشنگر مفهوم سینمای دینی خواهد بود/ الهی‌خراسانی: سینمای دینی مفهوم واحدی ندارد+دکتر رجبی می‌گوید مفهوم شناسی دین و مراتبش روشنگر مفهوم سینمای دینی خواهد بود و از این‌سو حجت‌الاسلام الهی خراسانی معتقد است سینمای دینی مفهوم واحدی ندارد و می‌‌تواند طیف وسیعی از فیلم‌ها و تفکرات سینمایی در این قلمرو جای بگیرد. نشست تخصصی «خدمات متقابل دین و سینما» با مشارکت حوزه هنری خراسان و اداره کل آموزش دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی،  30 دی‌ماه 95، با حضور جمعی از فرهیختگان حوزوی و فعّالان عرصه هنر و سینما برگزار شد....در این نشست تخصصی که به مناسبت برگزاری دهمین جشنواره فیلم کوتاه دینی رویش برگزار گردید، حجت‌الاسلام  مُجتبی الهی خراسانی، استاد خارج فقه و اصول حوزه علمیه مشهد، استادیار دانشگاه باقرالعلوم(ع) و عضو هیئت علمی دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی، دکتر محمد علی رجبی دوانی ، پژوهشگر فلسفه هنر و زیبایی‌شناسی و رئیس اسبق بنیاد سینمایی فارابی، شهریار بَحرانی، کارگردان مطرح سینمای ایران به ایراد سخن و نظر پرداختند و دبیری جلسه به عهده سید محمد حسینی ، مُدرس و مُنتقد سینما گذاشته شده بود...(بحرانی به نام تعریف فیلم دینی) :در کشور کمتر کسی همانند شهید مرتضی آوینی به عمق ماجرا پرداخت. پس از انقلاب ما دچار بحران تعریف فیلم دینی بوده‌ایم و همواره به این موضوع به چشم یک چالش نگاه می‌کنند.....+1395 .

***پنج اثر فقهی راه‌یافته به مرحله نهایی جایزه کتاب سال+کتاب‌های زیر به مرحله نهایی این دوره از جایزه کتاب سال راه یافتند: ۱- «بررسی فقهی فرمانبرداری و  نافرمانی مدنی»، تالیف  سیدجواد وَرَعی، قم:  پژوهشگاه حوزه و دانشگاه و سمت. ۲- «روش شناسی حکم»، تالیف  محمد عرب صالحی، قم: پژوهشگاه علوم و اندیشه اسلامی. ۳- «انتخابات از نگاه فقه»، تالیف  روح الله شریعتی،  قم: پژوهشگاه علوم و اندیشه اسلامی. ۴- «مَناط ُ الاَحکام»، تالیف مولا نظرعلی طالقانی تحقیق جواد فاضل بخشایش علی اوسط ناطقی، قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی. 5-تَکمِلَةُ الدُّرُوسِ الشَّرعِیَّةِ»، تالیف  سیدجعفر بن اَحمَد مَلحُوس حُسَینی، تحقیق  گروه مُحقِّقان، مشهد: بنیاد پژوهش های آستان قُدس رَضَوِی...+1395 .

***قواعد اصولی نسبت به قواعد لغوی متمایز است+آیت الله شیخ مُحسن اراکی استاد برجسته حوزه علمیه قم با اشاره به اینکه مَباحِث علم الفاظ باید به عنوان یک علم مستقل و دخیل در استنباط مورد توجه قرار گیرد، گفت: ویژگی مَباحِث لغوی بحث در مورد قواعد صحت کلام بوده و قواعد اصولی نسبت به قواعد لغوی متمایز است. - آیت‌الله شیخ محسن اراکی استاد خارج فقه و اصول حوزه علمیه قم، در نشست علمی «اصول فقه» از سلسله نشست‌های علمی کنگره نکوداشت آیت‌الله بروجردی، با بیان اینکه در نظر بزرگان دینی مَباحِث الفاظ اصول دارای دو ماهیت اصولی و غیر اصولی است، اظهار کرد: بر اساس نظرات برخی از علما ، مَباحِث اصولی پیرامون اثبات حجت بر فقه بوده و بر اساس نظر برخی دیگر از علما ، مباحث الفاظ اصول ، لغوی است...او با بیان اینکه مباحث علم اصول از مباحث الفاظ شروع شده است، گفت: قدیمی‌ترین مباحث در این علم مباحث امر و مقاصد است؛ اینکه اهل اصول این مباحث را جز اصول دانسته نشان می‌دهد که موضوع علم اصول نزد تدوین کنندگان این علم دلیل بر علم فقهی بوده و قواعد آن دخیل بر استنباط است...آیت‌الله اراکی در پایان سخنان خود خاطرنشان کرد: بر اساس تعاریف آیت‌الله بروجردی اصول عبارت از علمی است که قواعد حجت بر فقه را مورد بررسی قرار می‌دهد که بر اساس این تعریف مباحث الفاظ در گروه مَبانی احکام تقسیم‌بندی می‌شود اما برخی روایات متفاوت نسبت به این تعریف از قول آیت‌الله بروجردی نقل می‌شود که مورد نقد قرار می‌گیرد.....+1395 .

***نظریه خَلّاقانه ‌مرحوم آیت‌الله بروجردی در عرصه مراتب احکام+حجت‌الاسلام  سید صادق محمدی رئیس انجمن اصول فقه حوزه :  آیت‌الله بروجردی(ره) بیان کردند که شی اگر بخواهد دارای مراتب باشد باید ذات شی در جمیع مراتب حضور داشته باشد که این مطلب ظریف و بی‌نظیر است... اولین دیدگاهی که در زمینه مراتب حکم مطرح شده است، دیدگاه چهار مرتبه‌ای مرحوم آخوند است که شامل اقتضا، انشا، فعلیت و تَنجُّز است...رئیس انجمن اصول فقه حوزه بیان کرد: امام راحل و بسیاری از محققین با تفاسیر متفاوت، مراتب حکم را دو مرتبه می‌دانند؛ امام راحل بیان می‌کنند که مرتبه اَلاِقتِضاء و تَنجُّز از مراتب حکم نیست؛ اقتضا مرتبه ملاکات و علت غایی حکم است.......+1395 .

***آیا فقه شیعه حاشیه‌ای بر فقه اهل‌سنت است؟+مرحوم آیت‌الله بروجردی در این موضوع نظریه خاصی داشته‌اند که آثار بسیاری در مقام استنباط و اجتهاد دارد/ اینکه اسم آن حاشیه بر فقه سنی گذاشته بشود، خیلی تعبیر خوبی نیست/ فقه شیعه در دوران امام باقر و امام صادق (عَلَیهِمَاالسَّلام) مرحله اوج را طی کرده است. پیش نشست علمی کنگره نکوداشت آیت‌الله بروجردی(ره) با حضور علمای اعلام و اساتید حوزه علمیه قم در سالن اجتماعات کتابخانه آیت‌الله بروجردی در صحن جوادالائمه(ع) حرم مطهر حضرت معصومه(س) برگزار شد.در این نشست علمی آیت‌الله سید محمدجواد علوی طباطبایی استاد عالی‌رتبه حوزه علمیه قم درباره مکتب و روش فقاهتی آیت‌الله بروجردی(ره) سخن گفت که گزارش آن را در ادامه می‌خوانید . مطلبی از مرحوم حضرت آیت‌الله بروجردی رضوان‌الله‌علیه نقل می‌شود که ایشان فقه شیعه را حاشیه‌ای بر فقه سنّی می‌دانستند! طبعاً ظاهر این کلام قابل قبول نیست چون شکل‌گیری و تدوین فقه سنّی به وسیله ائمه اربعه اهل تسنن است و فقه شیعه در دوران امام باقر و امام صادق (علیهماالسلام) مرحله اوج را طی کرده است.....+1395 .

***چرا برخی با رویکرد مُقارَن در فقه، مخالفند؟!! + حجت الاسلام سید مُنذِر حکیم مؤسِّس و مُدیر گروه فقه تخصصی  خانواده جامِعةُ المُصطَفَی العالَمِیَّةِ ... : در ابتدا باید به این نکته توجه نمود که ما با اهل سنت اشتراکات فراوان و اختلافاتی جدّی داریم که بنده از آن مشترکات و اشتراکات، به «فِقهُ الوِفاق» و از اختلافات ، به «فِقهُ الخِلاف» تعبیر می‌کنم. فِقهُ الوِفاق دربردارنده مواردی است که در فقه مذاهب اهل سنت و فقه شیعه مورد اتّفاق و پذیرش همگان است، ولی فِقهُ الخِلاف در بردارنده موارد اختلافی فَریقَین است. به باور ما، اگرچه باید به هر دو پرداخته شود، ولی زیر ساخت مَباحِث فقهی را مُحکَمات فقه -که در «فِقهُ الوِفاق» دیده می‌شوند- تشکیل می‌دهد. به دیگر سخن، نمی‌شود به فِقهُ الخِلاف بدون توجه به فِقهُ الِوفاق پرداخت ..... +1395 .

***از جریان‌شناسی تَطَوُّرات  و تحوّلات حوزه و الزامات دانشی تا رشد فقه‌های مُضاف+برنامه زاویه به موضوع حوزه و وضعیت و کارآمدی آن در دوران جدید پرداخت. زاویه با این رویکرد به سراغ موضوع رفت که بررسی کند که آیا حوزۀ امروز به سنّت گذشته وفادار مانده یا تحوّلات جدیدی به اقتضای زمان در آن رخ داده و بزرگان معاصر حوزه به کدام سنّت حوزوی تعلّق دارند؟+مهمانان زاویه حجت‌الاسلام سیدابوالحسن نوّاب مؤسس و سرپرست دانشگاه ادیان و مذاهب و حجت‌الاسلام  علیرضا پیروزمند قائم مقام فرهنگستان علوم اسلامی قم بحث  زاویه را کارشناسی نمودند.-صلواتی مُجری و کارشناس برنامه سوال خود را با اشاره به دیدار دسته‌جمعی برخی فضلا و اساتید با آیت‌الله عبدالله جوادی آملی در خرداد سال ۹۲ آغاز و گفت در آن مراسم آیت‌الله شیخ عبدالله جوادی آملی عنوان کرد که ما روحانیون با مردم ارتباط زیادی نداریم حتی در قم چه برسد به کل کشور‏، و همواره مشغول نوشتن و تدریس هستیم و به مردم توجه نداریم در حالیکه مردم ستون سیاست هستند و در چنین حالتی نباید انتظار داشت که آنها حرف ما را گوش یا به ما مراجعه نمایند، سپس چنین سوال کرد: آیا از سنت فعلی حوزه انتظار ظهور بزرگانی همچون مطهری و بهشتی هست یا با توجه به تخصصی شدن دانش‌ها چنین انتظاری ناممکن یا نامطلوب است؟!!!....حجت الاسلام نوّاب در پاسخ به زنده بودن و پویایی خاص حوزۀ علمیه در بین ادیان و مذاهب زندۀ ‌جهان اشاره و گفت: هیچ مذهبی به اندازۀ‌ تشیع حوزۀ ‌علمیۀ پویا ندارد و ارتباطات تشیع در طول تاریخ خشک و علمی نبوده بلکه بعد از تاریخ غیبت کبری گسترش یافت که البته آغازگر اصلی تعلیم و تربیت خود ائمه (ع) بودند و ایشان همواره در دسترس عموم مردم بودند و عادی‌ترین مردم نیز به راحتی قادر بودند به نزد ایشان رفته و سوالات خود را بپرسند و این روند توسط علمای شیعه هم ادامه یافت و به ارث رسید و همواره در طول تاریخ تشیع علما علیرغم مقام والای علمی در خدمت و دسترس تودۀ ‌مردم بوده‌اند....نواب گفت: حوزه را باید زمانی و مکانی بررسی کرد زیرا با اقبال و ادبار مواجه بوده و به ظهور دولت‌های تشیع در جهان از جمله اَدارِسَه (اِدرِیسیُّون و فرمانروایان عَلَوی) در شمال آفریقا‏ (مَراکِش)، فاطمیون مصر، ‌همدانیان سوریه و آل بویه در ایران و سپس صفویه و انقلاب اسلامی اشاره و گفت:‌ هرگاه علما مورد اقبال حاکمان بودند از فرصت استفاده و خود را به مردم نزدیک می‌کردند تا از وجودشان بهره‌مند گردند و وقتی حاکمیت با علما درگیر بوده وضعیت فرق داشته‏‏‌، مثلاَ‌ وضعیت زمان رضاشاه با دوران بعد از انقلاب یکی نبوده و برای نمونه حائری(مرحوم شیخ عبدالکریم حائری) در زمان رضاشاه قصد داشت با چنگ و دندان حوزه را حفظ کند و سپس به حوزۀ‌ کنونی اشاره کرد که مُشوِّق بخش دانش است و با توجه به تخصصی شدن علوم لزوماَ‌ کسی مثل مطهری که عالِم به علوم مختلف فلسفه و تعلیم و تربیت و غیره بود نیز تقسیم شده و مطهری‌ها داریم که هر یک در یک بخش از دانش روز مهارت و استادی دارند و قصد حوزه هم تربیت متخصصان است و در پاسخ به سوال صلواتی که پرسید آیا حوزۀ ‌کنونی با توجه به تخصصی شدن علوم ظهور چنین بزرگانی را ممکن یا مطلوب می‌داند؟ گفت:‌ نه ممکن و نه مطلوب است!....+1395 .

***جمع‌آوری کتب «شیخ یوسف القَرضاوِی» در مصر+وزارت اوقاف مصر کتب مروج تفکرات افراط‌گرایانه و تألیفات «شیخ یوسف محمد قَرضاوِی» را از مساجد و کتابخانه‌های این کشور جمع‌آوری کرد... اداره اوقاف استان «سوئز» مصر در این بازرسی‌ها موفق شد ۳۵۰ کتاب مروج افراط‌گرایی را در مساجد این استان کشف و ضبط کند.....+1395 .

***آسیب شناسی قانون گذاری در نظام جمهوری اسلامی ایران+از میان رویکردهای مختلف که در زمینه قانون گذاری مطرح شد تنها رویکردی که می‌تواند در عصر حاضر مبنای قانون گذاری قرار بگیرد، رویکرد کسانی است که ضمن پرهیز از افراط و تفریط‌های رویکردهای دیگر، نگرش نظام مند به دین، اصول گرایی در حوزه فهم دین و توسعه گرایی در حوزه تحقق دین، تکامل در روش اجتهاد و تجدید نظر در روش علوم را موردتوجه قرار داده اند و در دیدگاه آنان همه تلاش‌ها در جهت پی ریزی تمدن نوین اسلامی سامان می‌یابد+خلاصه‌ای از کتاب «فقه و قانون گذاری، آسیب شناسی قانون گذاری در نظام جمهوری اسلامی» توسط ابرهیم شفیعی سروستانی..... مهم ترین بایسته‌های کاربردی و اجرایی توانمندسازی فرآیند قانون گذاری در نظام جمهوری اسلامی عبارت است از: 1- شناخت دقیق تر موضوعات و مصادیق احکام شرعی 2- توجه به شرایط زمانی و مکانی اجرای احکام شرع 3- توجه به اصول و قواعد کلی مورد نظر شرع 4- توجه به تأثیر حکومت بر احکام شرع 5-توجه به نقش زمان و مکان در موضوعات احکام شرعی 6-توجه به تبعات اجتماعی ـ اقتصادی اجرای احکام 7- توجه به کارآمدی احکام شرعی 8-توجه به پیوستگی و ارتباط نظام مند معارف دین 9- توجه به کاراترین فتاوا به هنگام اختلاف آراء 10- توجه به قواعد، فنون و روش قانون گذاری 11-ایجاد سامانه مناسب برای تدوین و گردآوری علمی قوانین 12-مبتنی کردن قوانین بر پژوهش و تحقیق 13- تدوین سیاست‌ها و خط مشی‌های کلان 14-ایجاد سازوکارهای لازم برای آسیب شناسی قوانین 15-ایجاد تعادل در بهره گیری از حقوق بیگانه....+1395 .

***انتشار کتاب «فقه و حقوق قراردادها» اثر جدید حجت الاسلام استاد ابوالقاسم علیدوست اَبَرکوهی یزدی+کتاب «فقه و حقوق قراردادها» اثر جدید استاد ابوالقاسم علیدوست در دو مجلد که به «ادله عام روایی» و «ادله عام قرآنی» قراردادها پرداخته، به‌تازگی از سوی انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی چاپ و روانه بازار نشر شده است... +1395 .

***جای خالی کرسی مَباحِث «فقه شهر و شهرنشینی» در حوزه علمیه مشهد+چرا در حوزه علمیه مشهد، هیچ درس استدلالی و نظری حول مباحث فقه و شهر نداریم؟ این در واقع ضرورت بسیار دو چندان و مضاعفی است که شایسته است  فقه پژوهان، فقیهان و مدرسین خارج به این چالشی که الان شهر مشهد و هویت حرم مطهر رضوی دچار آن است، بپردازند. بحث فقه شهر و شهر نشینی رویکرد جدیدی در فقه است که نیازمند تحلیل و پژوهش است؛ بلند مرتبه سازی پیرامون حرم مطهر رضوی و تخریب بافت فرهنگی، امروز دغدغه علما و صاحبنظران و مردم مشهد شده است...اینکه ضرورت بلند مرتبه سازی با چه ضابطه‌ای انجام شود و دیدگاه فقه در این رابطه چیست؟ مباحثی است که باید به آن پرداخته شود.+گفتگو با حجت‌الاسلام علی الهی خراسانی، محقق و مدرس سطح عالی حوزه علمیه مشهد....+1395 .

***نقش «فقه و اصول» در تبیین جایگاه علوم انسانی اسلامی+نظریه پرداز حوزه علوم انسانی و اسلامی با بیان اینکه اصل اسلامی سازی علوم انسانی واژه‌ای نا مفهوم است، گفت: باید با کنکاش کافی در فقه و اصول فقه به تبیین جایگاه علوم انسانی اسلامی دست پیدا کرد -آیت‌الله شیخ محسن اراکی استاد خارج فقه و اصول حوزه علمیه قم، در هشتمین روز از نخستین دوره کارگاه‌های اسلامی سازی علوم انسانی که در مجتمع آموزش عالی امین برگزار شد، با اشاره به جایگاه علم اصول در اسلامی سازی علوم انسانی اظهار داشت: کلمه «اسلامی سازی» دارای ابعاد مختلفی است ولی به هرحال برای فهم بهتر باید چند واژگان تبیین شود تا چارچوب بحث مشخص شده و زمینه برای کارهای بعدی فراهم شود.....+1395 .

***حکم شرعی محصولات تَراریخته با استفاده از «اَدِلَّه لا ضَرَر»+حجت الاسلام ابوالحسن حسنی، عضو هیأت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با بیان این‌که در مسأله محصولات تراریخته حکم دولت با حکم مکلف متفاوت است، گفت: نمی‌توان گفت که چون مصرف این محصولات جایز است تولید و توزیعش هم جایز است....+1395 .

***نگاهی دین‌پژوهانه به فراخوان مُجتهد شَبَستری + دین‌پژوهی به مثابه دانشی مدرن، رهیافت‌هایی به دین را سرلوحه کار خود دارد که در مجموع برای دینداری کسی که به امر دین پژوهی مبادرت می‌کند، پیامدهایی(مثبت و منفی) دارد. شکل‌گیری دانشگاه ادیان و مذاهب قم با موضوع‌محوری «دین‌پژوهی» به توسط جمعی از درس‌خوانده‌های حوزوی (روحانیون) بی‌تردید، یک پدیده بی‌نظیر در حیات حوزه‌های علمیه است. از زمان پایان یافتن نزاع اصولی – اخباری و حاکمیّت مطلق اصولی‌ها بر فضای حوزوی تا به امروز، «استدالال‌گرایی‌» به معنای مراجعه به عقل و علم (ساینس) (science  به معنای علم و دانش و معرفت) در حوزه مطالعات دین و دینداری، تنها در قالب برشمردن عقل به عنوان یکی از منابع چهارگانه استنباط احکام مطرح بوده است. امروزه مهمترین کاربردی که عقل به معنای استدلاگرایی، در قلمرو بررسی دین و دینداری، می‌تواند داشته باشد، خِرَدورزی دین‌پژوهانه با رهیافت‌های خاص خود است.......مدعای این قلم این است که تقاضای مناظره و تقاضای خواندن مقالات توسط افرادی در مرتبه بعد از مرجعیت که توسط محقق گرامی آقای مجتهد شبستری صورت گرفته است چیزی بیرون از ساختار کلی حوزه نیست؛ یعنی گفتگویی میان متن و حاشیه در حوزه است که باید روزی صورت گیرد. مدعای دوم این است که چنین مواجهه‌ای حاکی از وقوع تحولات ژرف (sea change) نا پیدا در درون ساختار حوزه است که به تغبیر جامعه‌شناختی از «تمایزپذیری» (differentiation) در ساختار حوزه خبر می‌دهد...اینکه باید منتظر بود و دید که آیا «متن» روزی «حاشیه»ها را کلا خواهد زدود یا با «حاشیه»ها به گفت‌وگو می‌پردازد. آینده مراکز دانشگاهی و پژوهشگاهی در یک تعامل دوسویه است. در درون ساختار حوزه باید به تعامل با «متن» همت گمارند و به «کنش ارتباطی» که به تولید «‌گفتگو» بینجامد، بپردازند. در بیرون از ساختار حوزه، این «حاشیه» باید واسطه دانشگاهیان و «متن» حوزه شوند تا دو طرف درک بهتری از هم حاصل کنند. +باقر طالبی دارابی، عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب-دین آنلاین  +1395 .

***نقش قضایای تاریخی در نگرش و استنباط فقیه+اطلاع بر تاریخ است که مجتهد را در موردی وادار به صدور فتوا، و در موردی دیگر وادار به سکوت و استنکاف از إصدار حکم و فتوا می‌نماید. اطلاع بر تاریخ است که مجتهد، شرایط موجود را منطبق بر شرایط زمان سیدالشهدا(ع) ارزیابی می‌‌کند... + کتاب «فقاهت در تشیع؛ نگرشی در مبانی اجتهاد و شرایط افتاء» توسط سید محمدمُحسن حسینی‌طهرانی نگاشته و توسط انتشارات مکتب وحی منتشر شد. مولف این اثر (فرزند علامه طهرانی) مَباحِث این کتاب را سابقا در خاتمه کتاب «اجتهاد و تقلید» مرحوم آیت الله سید محمدحسین حسینی طهرانی مطرح نموده بود که به علت اهمیت موضوع با اضافات جدیدی بصورت مستقل به چاپ رسانده است.....نویسنده در این کتاب، اولین شاخص از شاخص‌های اجتهاد و استنباط را «اطّلاع بر تاریخ اسلام و چهارده معصوم(ع)» می‌داند و می‌نویسد: «یکی از منابع و لوازم استنباط، اطّلاع بر تاریخ اسلام و چهارده معصوم(ع)می‌باشد؛ مخصوصاً تاریخ فقه، در نگرش مجتهد به کیفیّت استحصال ملاکات و مناطات احکام نقش بسزایی دارد. مجتهدی که صرفاً در دروس فقه و اصول شرکت کرده و اوقات خویش را به تحقیق و تدقیق در آنها سپری نموده، ولی از تاریخ اسلام و حوادث و قضایای واقعه در دوران رسول خدا و ائمّۀ هدیٰ (صلوات الله علیهم أجمعین) اطّلاعی ندارد، مانند دانشجویی است که چند سال در دانشگاه، دروس اقتصاد و معماری خوانده امّا خود به اماکن و موارد عملیِ ظهور اقتصاد و معماری نرفته و از کیفیّت داد و ستد و خصوصیّات أبنیه و عمارت‌های مدوّنۀ در کتب، سر در نمی‌آورد؛ و یا مانند دانشجویی که سال‌ها به تحصیل دروس طب اشتغال داشته است ولی برای یک‌ بار پای او به بیمارستان و کلینیک و مراکز درمانی و بیماران نرسیده است.....تاریخ، مجتهد را در ادراک عینی و شهودی ملاکات احکام، قوی و نیرومند می‌سازد و او را همراه با حوادث و قضایای متعدّده به پیش می‌َبرد و حضور عینی و حسّی او را در تمامی دوران برقرار می‌سازد؛ چنانچه امیرالمؤمنین(ع) خطاب به فرزند برومندش امام حسن مجتبی(ع) در وصیّت‌نامۀ حاضِرَِین (نامه 31 از نهج البلاغه فَیضُ الاسلام ص906)چنین می‌فرماید: «و سِرْ فی دیارِهِم و آثارِهِم، فَانظُرْ فیما فَعَلوا، و عَمّا انتَقَلوا، و أینَ حَلّوا و نَزَلوا! فَإنَّکَ تَجِدُهُم قَدِ انتَقَلوا عَنِ الأحِبّهِ، و حَلّوا دیارَ الغُربهِ. و کأنّکَ عَن قَلیلٍ قَد صِرتَ کَأحَدِهِم؛ فَأصلِح مَثواکَ، و لا تَبِعْ آخِرَتَکَ بِدُنیاکَ. (نهج البلاغه (عبده)، ج ۳، ص ۳۹٫) «در دیار و آثار گذشتگان بیندیش (چه به‌واسطۀ دیدن و مشاهدۀ خانه‌های مخروبه و آثار باقیمانده و مساکن فرو ریخته، و چه با مطالعه در تاریخ آنها و قرائت کتب و آثار به جای مانده از ایشان)،  پس در کار و کردار آنان نیک تأمّل کن، و به یاد آور که از کجا نقل مکان نمودند و به چه سرا و جایگاهی فرود آمدند (از منازل رفیع و کاخ‌های مرتفع و باغ‌های سرسبز نقل مکان نموده، به قعر خاک و درون قبر مأوا گزیدند)!.....+1395 .

***جدیدترین استفتائات مطابق با فتوای رهبر معظم انقلاب(امام خامنه ای)+سؤال : استفاده از پودر ژلاتین که عموما از خارج کشور وارد می‌شود چه حکمی دارد؟  ج. حلیت و حرمت ژلاتین دایرمدار موادی است که از آنها تهیه می‌شود؛ ژلاتین گیاهی حلال است و ژلاتین تهیه شده از استخوان حیوان‌های حلال گوشت که ذبح شرعی نشده اند حلال است و اما ژلاتین تهیه شده از پوست حیوان حلال گوشت که ذبح شرعی نشده، نجس و حرام است و ژلاتین تهیه شده از اجزای حیوانات حرام گوشت حرامند؛ و در هر صورت اگر ژلاتین دارای قسم حلال و حرام باشد و شما ندانید آنچه می‌خواهید بخورید از کدام قسم می‌باشد، محکوم به حلیت است.+سؤال :کسی شک میکند که این سجده ای که الآن رفت، سجده اول او بوده یا دوم، وظیفه او چیست؟ ج. اگر بعد از سجده و قبل از تشهد یا قبل از قیام رکعت بعد، شک کند که یک سجده انجام داده یا دو سجده، باید یک سجده دیگر انجام دهد.+1395 .

***«فقه»ی که هست و «تمدّن»ی که نیست!/ علیرضا اسدی+1395 .

***گزارشی از نشست امام موسی صدر «فـقیـه صلـح»+امام موسی صدر نماینده شیعه تمدنی در دوران معاصر است؛ اهمیت و ارزش او در این است که به لوازم این مبانی انسان‌شناسی که برگرفته از مکتب اهل بیت (ع) است، اعتقاد راسخ دارد. امام موسی صدر در جایی می‌گوید گاهی با نجنگیدن باید شجاعت انقلابی خود را نشان داد. - سومین نشست پیش مقدماتی همایش بین‌المللی «نقش ادیان در اخلاق صلح، عفو و دوستی» با موضوع «فقیه صلح» به‌منظور بررسی آثار، آرا و اندیشه‌های امام موسی صدر، 28 دی 95 با حضور و سخنرانی حجت‌الاسلام  دکتر محمد جعفر محلاتی استاد دانشگاه اُبِرلین ایالات متحده آمریکا (دانشگاه و کالِج oberlin در اوهایو «یکی از ایالات شرقی آمریکا»)، دکتر عبدالله نصری عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی و دکتر محمد مهدی جعفری استاد بازنشسته دانشگاه شیراز، با دبیری علمی حجت‌الاسلام  دکتر سعید رحیمیان در دانشکده شهید رجایی دانشگاه فرهنگیان فارس در شیراز برگزار شد....+حجت الاسلام دکتر سعید رحیمیان : وقتی می‌گوییم صلح، نباید بلافاصله کلمه سازش به ذهن ما متبادر شود. البته کلمه سازش در زبان فارسی مقوله بدی نیست، اما متاسفانه بار منفی پیدا کرده است. صلح با مقاومت منافاتی ندارد و همین عدم منافات است که لزوم بررسی و تبیین اندیشه‌های امام موسی صدر در زمینه صلح را ضروری می‌سازد. امام صدر هم بنیانگذار جنبش امل یعنی «مقاومت» بود تا به شیعیان در لبنان هویت بخشید و هم بنیانگذار صلح بین فرقه‌های مختلف در لبنان. لبنان در آن زمان دیگ هفت جوشی از فرقه‌ها و ادیان مختلف بود که ایشان به بهترین وجه ممکن مدیریت کرد....+1395 .

***تحوّل خواهان، متن آموزشی بنویسند تا عیارشان مشخّص شود!+حجت‌الاسلام حمید درایتی، علاوه بر اشتهار به داوری مسابقات کشوری و بین‌المللی حفظ قرآن و نهج‌البلاغۀ، از اساتید به نام خارج فقه و اصول حوزه علمیّه مشهد است. تأسیس سایت «شیعه سِرچ» به همراه تدوین درس‌نامه رسائل و کفایةُالأصول (که این دومی به چاپ نیز رسیده است)، بخشی از این تلاش‌هاست. استاد، خسته از بی‌توجّهی مدیران و کم‌کاریِ فضلای حوزه در عرصه تولید متن درسی، از بایسته‌های تحوّل در متون آموزشی و متن درسی معیار گفت. به باور او، تحوّل در متون آموزشی اگرچه امری لازم است، لکن وقتی داعیه‌داران تحوّل، هنوز متنی را به عنوان جایگزین کتب فعلی به نگارش درنیاورده‌اند، هم صحبت از تحوّل بی‌فایده است و هم نمی‌توان نسبت به برتری یا کاستی متون جایگزین نسبت به متون فعلی، به درستی قضاوت کرد. به نظر ایشان، راه حلّ مطلوب در شرایط فعلی، چیز دیگری است......+1395 .

***پلاسکو و آوار شبهات فقهی/ لزوم پاسخ به فروع فقهی محتمل بر حوادث+ضَمان نسبت به خسارت‌های حقیقی و حقوقی، نقش فقهی دولت، مالکان و مدیران این بازار کلان گوشه‌ای از پرسش‌های قابل تأملی است که جامعه و نهادهای گوناگون، نیاز به پاسخ صریح و شفاف نسبت ‌آن‌ها دارند...متن زیر یادداشتی از حجت الاسلام حسن مولایی مدیر مسئول خبرگزاری حوزه است که در ادامه می‌خوانید؛ بیش‌از ۲۰ شهید، افزون بر ۱۰۰ مصدوم، ۱۵۰۰ میلیارد تومان برآورد اولیه خسارت مالی، از بین رفتن حدود ۶۰۰ واحد تجاری و تولیدی، تمرکز قوای کشور و مسئولان و دستگاه‌های کلان بر این موضوع، سنگینی بسیار مطالبات و ادعاهای مطروحه مالی، بخشی از چالش‌هایی است که در فاجعه پلاسکو و رخدادهایی این‌گونه رخ می‌نماید.....+1395 .

***سیستم بانکی توان اجرای قوانین «بانکداری بدون ربا» را ندارد+نشست علمی «موضوع‌شناسی پول و چالش‌های فقهی آن» با حضور دکتر پرویز داوودی عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام و حجت‌الاسلام  دکتر محمد اسماعیل توسلی عضو هیأت علمی دانشگاه علامه طباطبایی و جمعی از فضلا و اساتید حوزه و دانشگاه در سالن امام خمینی(ره) مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) برگزار شد....+1395 .

***«فقاهت در تشیّع»، نگرشی در مبانی اجتهاد و شرایط افتاء+کتاب «فقاهت در تشیع» با محوریت نگرشی در مبانی اجتهاد و شرایط افتاء به قلم سید محمدمحسن حسینی طهرانی...+1395 .

***هویت دروغین شیعه لندنی را بر ملا کنید+آیت‌الله شیخ حسین نوری همدانی در دیدار آیت‌الله محسن اراکی، دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی و منوچهر متکی، معاون بین الملل مجمع جهانی تقریب....+1395 .

***«اجتهاد» سرآغاز محقق شدن فقه تمدن ساز+حجت‌الاسلام ‌ محمدحسین ملک‌زاده استاد حوزه علمیه قم در نشست علمی «جایگاه اجتهاد در تمدن سازی اسلامی» که در مسجد مدرسه علمیه حقانی....+1395 .

***گستره ولایت فقیه و حریم خصوصی شهروندان+نشست علمی «گستره ولایت فقیه و حریم خصوصی شهروندان» به همت گروه فقه سیاسی انجمن مطالعات سیاسی حوزه، اداره همکاری‌های علمی و پژوهشی پژوهشکده علوم و اندیشه سیاسی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی و دبیرخانه کرسی‌های نظریه پردازی، نقد و مناظره، با ارائه حجت‌الاسلام  سیدسجاد ایزدهی و نقد حجج اسلام روح الله شریعتی و سیدکاظم سیدباقری چندی پیش در انجمن مطالعات سیاسی حوزه برگزار گردید....+1395 .

***امام خمینی (ره) مسئله دولت ـ ملت را با «ولایت فقیه» حل کرد+حجت الاسلام حمید پارسا نیا رئیس قطب بنیادهای نظری و نظام متقن علوم انسانی دفتر تبلیغات اسلامی....+1395 .

***خلأ اندیشه فقهی نظام‌مند در مواجهه با اجتناب مالیاتی/ ضرورت آینده پژوهی در فقه+اولین نشست علمی از سلسله نشست‌های تخصصی «فقه و اقتصاد» با عنوان «توان سنجی فقه در مهار پیامدهای روند رو به گسترش اجتناب مالیاتی» از سوی گروه پژوهشی فقه کاربردی پژوهشکده تمدنی اسلام تمدنی، با ارائه استاد دکتر ناصر الهی عضو هیأت علمی گروه اقتصاد و معاون پژوهشی دانشگاه مفید، با حضور رئیس پژوهشکده اسلام تمدنی، اعضای هیأت علمی، استادان و فضلای حوزه علمیه، ۳۰ دی‌ماه ۹۵ در دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی برگزار شد.....+1395 .

***دلائل مخالفین و موافقین تشکیل حکومت در عصر غیبت+پنجمین نشست علمی «حکومت دینی و کارآمدی آن» با سخنرانی آیت‌الله شیخ عباس کَعبی استاد خارج فقه و اصول حوزه علمیه قم و عضو مجلس خبرگان رهبری،  با حضور جمعی از طلاب و اساتید حوزه علمیه در مرکز تحقیقات حکومت اسلامی دبیرخانه مجلس خبرگان رهبری برگزار شد....+1395 .

***«جُستارهای فقهی اصولی» به دیگر فصلنامه‌های علمی پژوهشی پیوست+فصلنامه «جُستارهای فقهی اصولی» موفق به دریافت رتبه علمی – پژوهشی از کمیسیون نشریات علمی مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه شد....+1395 .

***امکان «وحدت فقهی» دور از دسترس نیست+از نظر امام موسی صدر وحدت جامعه اسلامی زمانی شکل می‌گیرد که وحدت فقهی تحقق یابد و امکان وحدت فقهی نیز دور از دسترس نیست. امام صدر فقه را تئوری زندگی انسانی از گهواره تا گور می‌داند. او اختلاف‌ها را در مرحله نظریه رحمت تلقی می‌کند، چرا که اعتقاد داشت این اختلاف‌ها به پویایی فقه می‌انجامد....+مولوی نذیراحمد سلامی، از مدرسان دارالعلوم زاهدان و عضو مجلس خبرگان رهبری+1395 .

***شرکت‌های هِرَمی باطل و غیر شرعی است/ گُلدکوئیست لباس عوض کرده است+آیت الله ناصر مکارم شیرازی...+1395 .

***پیش‌بینی رؤیت‌پذیری هلال ماه جمادی الاولی ۱۴۳۸ قمری+1395 .

***ایذاء غیر مُعتَنابِه نمی‌تواند ملاک جواز مهندسی ژنتیک حیوانات باشد+حجت‌الاسلام محمدرضا جباران، عضو هیأت علمی گروه اخلاق اجتماعی پژوهشگاه فرهنگ و‌اندیشه اسلامی ....+1395 .

***تأکید مدیرحوزه‌های علمیه بر «توسعه اجتهاد منظومه‌ای»/ ایستایی فقه، بی‌معناست+آیت الله علیرضا اعرافی.....+1395 .

***فقه شیعه در هیچ برهه‌ای از تاریخ تعطیل نبوده است/ بر مرجعیت علمی اهل‌بیت(ع) تأکید کنیم+آیت‌الله بروجردی می‌فرمود فقه شیعه از زمان حضرت باقر(ع) که شروع شده تا کنون ادامه داشته و چنین نبوده که یکی دو قرن اصلا فقیه نداشته باشیم. فقه شیعه در هیچ برهه‌ای از تاریخ تعطیل نبوده و دائما رو به پیشرفت بوده تا رسیده به زمان ما. فقه شیعه به عنوان اعتراض به اهل سنت شروع شد....+مرحوم آیت‌الله علامه شیخ محمد واعظ زاده خراسانی شاگرد برجسته آیت‌الله بروجردی و استاد باسابقه دانشگاه فردوسی مشهد...+1395 .

***هجدهمین همایش «کتاب سال حوزه» در قاب تصویر+1395 .

***نگاهی به برگزیدگان آثار فقهی هجدهمین «کتاب سال حوزه»+1395 .

***هفت آسیب مهم در پژوهش‌های حوزوی/ مُغلَق نوشتن افتخار نیست+آیت‌الله ناصر مکارم شیرازی در همایش کتاب سال حوزه از هفت آسیبی سخن گفت که می‌تواند گریبان پژوهش‌های حوزوی را بگیرد و تاکید کرد که حاکمیت فرهنگ غربی در نوشته‌های حوزویان صحیح نیست...حضرت آیت‌الله ناص مکارم شیرازی در هجدهمین همایش کتاب سال حوزه که در مدرسه علمیه امام کاظم(ع) برگزار شد، با اشاره به این که همایش کتب سال حوزه علمیه بسیار پربار و فعال و بالنده است و حوزه برای آثار فرزندان خودش ارزش و قیمت قائل است، اظهار داشت: برخی می‌گویند طلاب در حوزه چه می‌کنند که وقتی ببیند در سال بیش از ۸۰۰ عنوان کتاب برای شرکت در همایش کتاب سال ارائه می‌شود و در نهایت حدود ۴۰ کتاب انتخاب می‌شود که در آن به نیازهای تمدن اسلامی توجه شده است متوجه می‌شوند ما حوزه بالنده‌ای داریم و طلاب خط علمای گذشته را در پیشرفت اسلام و مکتب اهل بیت(ع) ادامه می‌دهند و یکی از مصارف وجوهات نیز برای همین مسأله است......آیت‌الله مکارم شیرازی با بیان این که قرآن به قلم قسم یاد کرده است، ابراز داشت: قلم سابقا یک تکه چوب نی بوده است ولی همین قلم به قدری مقام پیدا می‌کند که خداوند در سوره قلم به آن قسم یاد می‌کند و نون هم اشاره به دواتی است که رنگ را از آن می‌گرفتند و بعد خداوند بحث عقلانیت را به دنبال این قسم ذکر می‌کند که نشان می‌دهد قلم و پژوهش با عقل رابطه مستقیم دارد....+1395 .

***دو طرح نیازسنجی پژوهشی حوزه رونمایی شد+ در حاشیه هجدهمین همایش کتاب سال حوزه در مدرسه علمیه امام کاظم(ع) با حضور حضرت آیت‌الله ناصر مکارم شیرازی ، آیات اعرافی، غروی....+1395 .

***نیازمند تربیت «مجتهدان رجالی» هستیم/ حوزه قم در معرفی آیت‌الله بروجردی کوتاهی کرده است+آیت‌الله رضا استادی در در نشست علمی رجال، پیش نشست کنگره نکوداشت آیت‌الله بروجردی با عنوان «شُکُوه مرجعیت» که در کتابخانه مسجداعظم برگزار شد گفت: پس از قرن ۶ و ۷ که ابن طاووس و مرحوم علامه، تقسیمات چهارگانه احادیث را مطرح کردند این مساله  از آن تاریخ در کتب، رواج پیدا کرد..... آیت‌الله بروجردی پس از حضور در قم تحول خاصی ایجاد کردند؛ بحث رجالی را در حوزه قم جا انداختند؛ همه متفقند که آیت‌الله خویی نیز تحت تاثیر ایشان بوده‌اند؛ زیرا این بحث در آن زمان مورد توجه کسی نبود ولی همه را متوجه اهمیت رجال کردند.... باید تکلیف خود را مشخص کنیم آیا برای خود کار می‌کنیم یا برای خدا؛ اینکه کارها پولی شده است، حرف مشکلی است؛ چرا باید همیشه به دنبال پول برای انجام کارها باشیم، زیرا اساس کار بزرگان ما روی اخلاص و اخلاق بوده است.+آیت الله علیرضا اعرافی : بسیاری از مباحثی که آیت‌الله بروجردی به خصوص در حوزه رجال داشتند، بسیار دقیق است و از مطالعه افکار ایشان استفاده‌های فراوانی می‌بریم....آیت‌الله بروجردی علاوه بر اینکه در ابعاد مختلف علومی چون رجال، اصول، فقه و مباحث اجتماعی و مدیریتی عمیق و فکور بودند برای هر کدام از این علوم صاحب مکتب بود زیرا عمیق بودن یک مسئله است و داشتن مکتب مسئله دیگر....افکار آیت‌الله بروجردی در قم به عنوان جایگاه ایشان به خوبی امتداد پیدا نکرده در حالی که می‌بایست مجموعه افکار منظم این مرجع فقید شیعه در حوزه مورد توجه جدی قرار گیرد....+1395 .

***به فتوای رهبری توجه نمی‌شود/ ترویج موسیقی جایز نیست+آیت‌الله شیخ محمد یزدی در ابتدای درس خارج فقه خود با اشاره به برگزاری جشنواره موسیقی فجر اظهار داشت: وزارت ارشاد در بحث موسیقی همیشه به فتوای مقام معظم رهبری(امام خامنه ای) اشاره می‌کند، اما آنها به بخش خاصی از فتوا استناد می‌کنند. در حالی که متن فرمایش رهبری این است که چون حلال و حرام مخلوط است و در حقیقت مثل ابزار مشترک است، بنابراین ترویج موسیقی جایز نیست.+1395 .

***ثبوت و پارسانیا از «حکومت اسلامی در برابر پرسش‌های آخوند خراسانی» می‌گویند+این ادعا که آخوند خراسانی، صاحب کتاب مهم کفایه و رهبر دینی نهضت مشروطه، مخالف حکومت اسلامی و روحانیون باشد، بسیاری را دچار ابهام و سؤال کرده است. این ادعا برگرفته از گفت‌وگوی منسوب به آخوند با شاگردش میرزای نائینی است که شاگرد جوانش آقابزرگ تهرانی ناظر آن بوده است. +نشست «حکومت اسلامی در برابر پرسش‌های آخوند خراسانی - این نشست با بحث و گفت‌وگوی حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر حمید پارسانیا، استاد دانشگاه تهران و عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی و استاد علی‌اکبر ثبوت، پژوهشگر تاریخ و فلسفه اسلامی ...+1395 .

***«متون فقه جزایی؛ حدود، قصاص و دیات» منتشر شد+کتاب «متون فقه جزایی؛ حدود، قصاص و دیات» به قلم دکتر احمدرضا توکلی استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد و دکتر حامد رستمی نجف آبادی دکترای فقه و مبانی حقوق و مدرس دانشگاه، از سوی انتشارات خرسندی منتشر شد...+1395 .

***گزارش تصویری/ سلسله نشست‌های علمی «شُکُوه مرجعیت-آیت الله بروجردی»+آیت الله شیخ رضا استادی+آیت الله علیرضا اعرافی+حجت الاسلام سید صادق محمدی....+1395 .

***بازشناسی مناسبات «فقه و اخلاق»+به قلم محمد هدایتی...+1395 .

***مبانی حاکمیت و الگوهای دولت در فقه معاصر شیعه+ نشست «مبانی حاکمیت و الگوهای دولت در فقه معاصر شیعه» با سخنرانی حجت‌الاسلام‌ داود فیرحی عضو هیئت علمی دانشگاه تهران چندی پیش در مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت برگزار شد....+1395 .

***ورود به مسائل مستحدثه، کار هر فقیهی نیست/ چرایی اختلاف نظر فقها در کیفیت نظارت فقیه بر حکومت+حجت‌الاسلام والمسلمین محمد قائینی استاد خارج فقه و اصول حوزه علمیه قم، محققی پرتلاش و از شاگردان و تربیت یافته‌گان مکتب اصولی مرحوم آیت‌الله خوئی است. او متولد نجف است و در سال ۶۶ به علت فشارهای رژیم بعث صدام، عرصه را برای رشد علمی مناسب نمی‌بیند، به ایران عزیمت کرده و مدتی در درس مرحوم آیت‌الله میرزاجوادآقا تبریزی حاضر می‌شود و به تدریس سطوح عالی فقه و اصول می‌پردازد و مدتی است که به تدریس خارج فقه و اصول نیز اشتغال دارد. استاد قائینی علاوه بر تدریس در تألیف و تصنیف نیز موفق بوده و چند رساله علمی در زمینه مسائل فقهی جدید به چاپ رسانده است. ...+1395 .

***حوزه علمیه قم و مسئله «تقریب مذاهب»/ حجت الاسلام احمد مُبلِّغی+1395 .

***«خمس»، سهمی برای شکوفایی+کتاب «خمس، سهمی برای شکوفایی» نوشته حجت‌الاسلام  شیخ غلامعلی نعیم‌آبادی (نماینده ولی‌فقیه و امام جمعه بندرعباس) از سوی انتشارات سروش نعیما منتشر شد. این کتاب از سه فصل «خمس در آیات و روایات، فلسفه و آثار خمس و احکام خمس» تشکیل می‌شود...+1395 .

***مساجد سیاست‌زده به ضرر حکومت و دین است+حضرت آیت‌الله سید موسی شُبَیری زنجانی در دیدار حجت‌الاسلام  شیخ محمد جواد حاج علی اکبری رئیس مرکز رسیدگی به امور مساجد کشور ، بر ضرورت دور نگه داشتن مساجد از سیاست زدگی تاکید کرد و گفت: اگر مساجد به وظایف اصلی خود عمل کنند برای حکومت هم بهتر است+1395 .

***سایت «مشاور فیلم» با هدف ساماندهی مشاوران فیلم و سریال دینی افتتاح شد+با حضور حجت‌الاسلام  سعید روستا آزاد، معاون فرهنگی و تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، دکتر ابوالقاسم اسدی زاده و مشاوران مذهبی فیلم و سریال... اباذر جعفری، رئیس اداره اطلاع رسانی و تبلیغ نوین معاونت فرهنگی و تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی به معرفی سایت مشاور فیلم و امکانات آن پرداخت ..+1395 .

***ثبت‌نام کارگاه آموزشی و پژوهشی «فلسفه علم اصول» در مشهد+1395 .

***از ارتقای جایگاه «مرجعیت شیعه» تا الگویی برای توسعه مَباحِث دینی+حجت الاسلام نجف لک‌زایی: آیت‌الله بروجردی به مساله رهبری و مرجعیت یک نگاه کاملاً راهبردی داشت. برخی به دنبال این امر هستند که آیا آیت‌الله بروجردی به مساله ولایت‌فقیه اعتقاد داشت یا خیر، ولی اگر کسی عملکرد ایشان را مشاهده کند دیگر جایی برای این بحث‌ها باقی نمی‌ماند+حجت الاسلام سیدصادق محمدی+آیت‌الله سیدمحمدجواد علوی بروجردی ....+1395 .

***شرح و تبیین «نظریه خطابات قانونیه» امام خمینی(ره)+کتاب «شرح و تبیین نظریه خطابات قانونیه امام خمینی(ره)» به همت معاونت پژوهشی دفتر نمایندگی موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره) در قم منتشر و در دسترس علاقمندان قرار گرفت. ...+1395 .

***کتاب «فقه و قانون‌گذاری» در بوته نقد قرار گرفت+جلسه نقد و بررسی کتاب «فقه و قانون‌گذاری، آسیب‌‌شناسی قانون‌گذاری در نظام جمهوری اسلامی» با حضور ابراهیم شفیعی سروستانی مؤلف کتاب، آیت‌‌الله عباس کعبی، دکتر سیداحمدحبیب‌نژاد و حجت‌الاسلام دکتر جلیل محبّی برگزار شد....+1395 .

***«اندیشه‌های فقهی ارث و وصیت» مکتوب شد+کتاب «اندیشه‌های فقهی ارث و وصیت؛ ترجمه و تحقیق باب الفرایض و الوصایا از کتاب الخلاف شیخ طوسی» به ترجمه و تحقیق سید محسن قائمی و محمدلری‌نژاد از سوی انتشارات خرسندی منتشر شد. ...+1395 .

***با منطق اسلام از نرخ‌های سود بانکی نمی‌توانیم دفاع کنیم/ هر صوری بودنی به معنی ربوی بودن نیست+حجت‌الاسلام  دکتر سید عباس موسویان عَجَب شیری آذربایجانی  سراسر وجودش دغدغه مهمی است با موضوع پیوند مفاهیم و مقولات دانش اسلامی با علم اقتصاد. او هم تجربه سال‌ها تحصیل در رشته‌های دینی را دارد و هم عمر خود را به مطالعات اقتصادی اختصاص داده است. موسویان راه نجات و پیام حیات‌بخش اقتصاد امروز ایران را فقط و فقط اقتصاد مقاومتی می‌داند و روی تولید ملی تاکید بسیاری دارد+1395 .

امام خمینی«ره» به اصالت و حفظ شأن روحانیت معتقد بود/ حساسیت‌های امام نسبت به روشنفکران دینی+آیت‌الله محمدعلی گرامی قمی از شاگردان و یاران دیرین امام راحل و نیز از مدرسین خارج فقه و اصول حوزه علمیه قم....+1395 .

***مراجع تقلید و اساتید بزرگ هم از «تورّم اصول» نالانند+حجت الاسلام سید صمصام الدین قوامی+مرحوم آیت‌الله فاضل لنکرانی چندین مرتبه، متذکر شده‌اند که علم اصول متورم شده است. اصطلاح تورم، کلید راهگشایی است که مراجع و بزرگان آن را پذیرفته‌اند که علم اصول‌فقه بیش از حد تورم کرده است....+1395 .

***سه دلیل عقلی بر ضرورت حاکمیت ولایت فقیه در عصر غیبت+آیت‌الله شیخ محسن اراکی استاد خارج فقه حوزه علمیه قم....+1395 .

***«طلاق شفاهی» بازهم در مصر مساله ساز شد+در مساله طلاق شفاهی بحث بر سر این است که طلاق با اجرای صیغه طلاق توسط زوج واقع می‌شود یا اینکه لازمه جدا شدن زن و مرد این است که صیغه طلاق توسط قاضی اجرا شود؟البته باید توجه داشت که یکی از علل مطرح شدن این مساله در مصر، علاوه بر جنبه فقهی و دینی آن، ازدیاد آمار طلاف در مصر می‌باشد به گونه‌ای که آمارهای کشور مصر نشان می‌دهد در پنج سال اخیر ۴۰ درصد از ازدواج‌ها به طلاق منجر شده، تا جایی که عَبدُالفَتّاح اَلسِّیسی رئیس جمهور مصر نیز در تماسی با شیخ اَلاَزهَر از وی خواسته تدابیری بیندیشد تا طلاق توسط مردم اجرا نشود و فقط توسط کسانی اجرا شود که اذن شرعی داشته باشند.....+1395 .

***مراجع به میدان آمدند، اکنون نوبت مردم است/ حجت الاسلام علی نعمتی+زمانی -نه چندان دور- بود که اگر طلبه اقتصادخوانده‌ای قصد بیان احکام شرعی بانک را در منبر خود داشت، به علت سکوت سنگینی که بر این فضا حاکم بود، یا در صحت یافته‌های عینی خویش تردید می‌کرد و یا احساس می‌کرد بیان حقایق بانکی موجب اختلال نظام و از دست رفتن اعتماد مردم به حکومت اسلامی می‌شود! اما به فضل الهی چند سال و ماهی است که به همت برخی دغدغه‌مندان اقتصاد اسلامی و دیگر پیگیران طرح بازنگری در قانون عملیات بانکی بدون ربا، این سکوت شکسته شده و مراجع بزرگوار تقلید نیز با جدیت در حمایت از این اصلاحات از واقعیت ربوی نظام بانکی‌مان پرده برداشته‌اند. عجیب این‌جاست که برخی مسئولان ارشد بانکی در این میانه فقیه شده و مدعی سازگاری عملیات بانک‌ها با موازین شرع و ناواردی مراجع معظم تقلید شده‌اند، تا آن‌جا که از حجت‌الاسلام دکتر مصباحی‌مقدم خواسته‌اند آیت‌الله جوادی آملی را توجیه کند که در خصوص سیستم ربوی بانک‌ها موضع‌گیری سفت و سختی نفرمایند!...پذیرش حقیقت، اگرچه تلخ است، اما شرطی است لازم برای حرکت در مسیر تغییر و اصلاح. همین نظام پولی فاسد است که کوهی از معضلات و مفاسد اقتصادی را برای جامعه ما به ارمغان آورده است: تورم، رکود، تعطیلی صنایع، بیکاری جوانان، ثروتمندتر شدن اغنیا و فقیرتر شدن فقرا، و … . اقتصاددانان پول را به مثابه خون در شریان‌های نظام اقتصادی می‌دانند. اگر خون فاسد شد، تمام پیکر به فساد و تباهی کشیده می‌شود. اگر ما مدعای اقتصاد اسلامی داریم، و اگر به دنبال اقتصاد مقاومتی هستیم، بدون یک نظام پولی اسلامی و سالم، این شدنی نیست.متأسفانه، در ادبیات اقتصاد مقاومتی وجوه کم‌اهمیت‌تری (همچون دوری از اسراف و لزوم صرفه‌جویی مردم) پررنگ شده و وجوه اساسی و بنیادینی همچون پول و بانک مغفول مانده است....اکنون که مراجع بزرگوار تقلید به میدان آمده و از جایگاه خود برای اصلاح بانکداری، امری که کرارا مورد مطالبه رهبری بوده است، آبرو گذاشته‌اند، نوبت مردم است که با آگاه شدن از این مفسده عظمی اصلاح نظام بانکی و تطبیق آن با موازین شرع و عقل را به یک مطالبه ملی، پرطنین و قدرتمند بدل کنند؛ باشد که بساط ربا هرچه زودتر از جامعه ما جمع گردد. به قول حضرت آیت‌الله جوادی آملی حفظه الله، گزینه نظامی خداوند روی میز است.+1395 .

***مجمع تشخیص مصلحت نیازمند حکم و موضوع‌ شناسی با روش اجتهاد جواهری است+اینکه حضرت امام فرمودند زمان و مکان در حکم مؤثرند، در خصوص احکام اضطراری موضوع نیست، بلکه زمان و مکان، موضوع سازی می‌کنند به همین جهت مجمع تشخیص مصلحت نظام به دو بخش اجتهاد در خصوص موضوع و دیگری شناخت حکم آن بر اساس روش اجتهاد فقه جواهری نیازمند است. ....+حجت‌الاسلام  سید عبدالمجید اِشکَوَرِی، عضو هیأت علمی مؤسسه امام خمینی(ره) و استاد حوزه و دانشگاه...+1395 .

***نگاهی به «مأخذشناسی وقف»؛ اثر شایسته تحسین کتاب سال حوزه+«مأخذشناسی وقف» تمامی نوشتارهای موجود درباره «وقف» را که شامل ۶ هزار و ۲۹۳ مدرک به‌صورت کتاب، مقاله، پایان‌نامه و نسخه خطی، به زبان فارسی و عربی و اردو تا پایان سال ۱۳۹۳ خورشیدی است در شش قالب عنوان اثر، نویسنده، سال انتشار، زبان، نوع اثر، مکان نگهداری و موضوع ارائه کرده است. ...کتاب «ماخذشناسی وقف» تالیف حجت‌الاسلام دکتر سیداحمد سجادی جَزّی که به همت موسسه خانه کتاب منتشر شده، در هجدهمین همایش کتاب سال حوزه به‌عنوان اثر شایسته تحسین معرفی شد....+1395 .

***حذف یک مبحث از علم اصول نیاز به بررسی و تضارب آراء دارد+حجت‌الاسلام  سید حمید جزایری، رئیس دفتر تدوین متون آموزشی حوزه با بیان این که نباید به صراحت حکم به زائد بودن علمی داد، این مساله را نیازمند تضارب آراء دانست و سیر تحول در حوزه‌های علمیه را مثبت ارزیابی کرد. +1395 .

***«مُرابَطَه»، تنها از دولت اسلامی نیست بلکه از بلاد اسلامی است+مرابطه در اصطلاح قرآن کریم یعنی مرزبانی از سنگرهای ‌ایدئولوژیک اسلام، مرزبانی از باورها و ارزشهای اسلامی به همراهی رهبر جامعه اسلامی. اما در اصطلاح فقهی، مرابطه، مرزبانی فیزیکی و دیده بانی صِرف است؛ یعنی باید یک عده در مرز وظیفه دیدبانی را برای جلوگیری از نفوذ دشمن بر عهده بگیرند و در صورت نفوذ، اعلام بکند تا بشود با آن‌ها مقابله کرد. .....+ آیت‌الله شیخ عباس کعبی استاد خارج فقه و اصول حوزه علمیه قم و عضو مجلس خبرگان رهبری....+1395 .

***پژوهشی در مفهوم و حکم «مُفسِد فِی الاَرضِ»+مقاله حاضر تقریرات درس خارج آیت‌الله سیّد محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی در خصوص بررسی موضوع، درک حدود، مقدار گسترش و حکم «مفسد فی الارض» می‌باشد که به قلم یکی از شاگردان ایشان (حجت‌الاسلام سید حامد طاهری )تنظیم شده است.+1395 .

***آداب المُتَغَیِّرین! / حجت الاسلام مُصطفی دُرّی +تغییر چه در ساختار دانش اصول باشد، چه در متون آموزشی و چه در ساختار سیاسی و اجتماعی، آدابی دارد. بی‌رعایت این آداب، یا تغییر محقّق نمی‌شود و یا ابتر می‌ماند....+1395 .

***مرحوم نائینی بین دولت جدید، ملیت ایرانی و مذهب تشیع آشتی برقرار کرد+مرحوم نائینی می‌گوید عبور از سلطنت به دوران مدرن، منع شرعی ندارد بلکه با حمایت شرعی نیز مواجه است. او دولت‌های سلطنتی را دولت نمی‌بیند و معتقد است که ذات دولت، امانتی است و از ابتدا مشروطه بوده است؛ بنابراین مرحوم نائینی بین دولت جدید و ملیت ایرانی و مذهب تشیع آشتی برقرار می‌کند....+حجت‌الاسلام  داوود فیرحی ...+1395 .

***بررسی فقهی-فرهنگی حضور زنان در ورزشگاه‌ها؛ راهبردها و راهکارها+ اهمیت این موضوع به سبب این است که مساله حضور زنان در ورزشگاه‌ها از جنبه‌های مختلفی قابلیت تاثیرگذاری بر فضای عمومی و نیز وجهه بین‌المللی کشورمان را دارد....+1395 .

***کارستان امام خمینی و ورود فقاهت شیعی از حاشیه به متن+حجت‌الاسلام  داوود مهدوی زادگان عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی ....+1395 .

***علی جمعه رئیس کمیته فقهی اَلاَزهَر مصر شد+1395 .

***شهید صدر در انقلاب و تحقق آن موفق نبود/ امام(ره) هیچگاه ادعای عصمت نکرد+شهید صدر معتقد بود قبل از انقلاب باید کادرسازی کنیم اما امام خمینی معتقد بود باید به هرشکلی انقلاب کنیم بعدا کادرها ساخته می‌شود؛ تجربه امام خمینی به نتیجه رسید اما تجربه شهید صدر به نتیجه نرسید گرچه امروز همین نیروهای حِزبُ الدَّعوَه قدرت را در عراق در دست دارند اما شهید صدر در انقلاب و تحقق انقلاب موفق نبود....+آیت‌الله ‌شیخ هادوی تهرانی در جلسه تفسیر سوره انبیاء...+1395 .

حمید پارسانیا: نزاع مشروطه و مشروعه بر سر ولایت فقیه نبود/ ثبوت: عدم باور آخوند به حکومت اسلامی در عصر غیبت+حجت‌الاسلام پارسانیا با بیان این که در زمان مشروطه علما درباره اصل تشکیل ولایت فقها مخالفتی نداشتند بلکه درباره امکان اجرا و مصادیق حرف داشتند، گفت: آخوند خراسانی ولایت فقیه را قبول داشته، ولی درباره شدن یا نشدن آن نظر متفاوتی داشته است. این در حالی است که به اعتقاد اکبر ثبوت، آخوند اعتقادی به حکومت اسلامی در عصر غیبت نداشته است. ...+1395 .

***ارائه یک هزار و ۲۵۴ راه محرمیت در مؤسسه آشیانه پرتو مهر نبوی+مؤسسه فرهنگی هنری آشیانه پرتو مهر نبوی با هدف مشاوره دینی و فرهنگی در امور فرزندخواندگی و فرزند پذیری و پاسخگویی به سؤالات محرمیت در قم آغاز به کار کرد. حجت‌الاسلام حسن عالمی طامَّه، مؤلف کتاب «بررسی راه‌های محرمیت از دیدگاه فقه امامیه» در گفت وگو با رسا از از راه اندازی مؤسسه فرهنگی هنری آشیانه پرتو مهر نبوی با هدف پاسخگویی به سؤالات محرمیت و فرزندخواندگی در قم خبر داد.مسؤول مؤسسه فرهنگی هنری آشیانه پرتو مهر نبوی که خود از استادان و پژوهشگران حوزه علمیه قم است، خاطرنشان کرد: یکی از اهداف این مؤسسه ارائه بیش از یک هزار و ۲۵۴ راه محرمیت برای از بین بردن و ریشه کن کردن موضوع حَرَج واقعی بین فرزندخواندگان و فرزندپذیران است.....عالمی طامه اظهار داشت: در این حوزه، هزار و ۱۱۶ راه محرمیت برای فرزندخوانده و فرزندپذیران و بستگان آنان از راه شیردادن، عقد‌ و ترکیب عقد و رضاع در حوزه‌های مختلف مطرح شده است.....+1395 .

***احکام پوشاک و بررسی راهکارهای حمایت از تولیدگران داخلی+بیست و چهارمین جلد از مجموعه فقه و زندگی با عنوان «احکام پوشاک»( به قلم محمود صادقی) از سوی نشر معروف با همکاری پژوهشکده امر به امر معروف و نهی از منکر منتشر شد....+1395 .

***بررسی فقهی تعارض خواست اکثریت و اقلیت در نظام اسلامی+حجت‌الاسلام نصرالله سخاوتی... +1395 .

***حکومت اسلامی نمی‌تواند بدون نقد باشد+حجت‌الاسلام علی عباسی در همایش ملی فقه حکومتی در موسسه امام خمینی(ره) ...+1395 .

***اعمال قدرت حاکمیت بدون پشتیبانی مردم بی‌معناست/ مشروعیت در برپایی حکومت کفایت نمی‌کند+آیت‌الله شیخ محسن اراکی در سومین نشست فقه حکومتی که در سالن اجتماعات موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) قم ....+1395 .

***در مسائل اقتصادی به «فقه اهل سنت» توجه کنیم+در مسایل اوراق بهادار و مسایل مالی باید به فقه اهل سنت نیز نظر بیندازیم و پس از ملاحظات آنها فقه تشیع را نیز وارد کنید تا به این نتیجه برسیم که چگونه آنچه به منبع وحی متصل است چه درجه‌ای از کمال را دارا است....آیت‌الله سید محمدعلی علوی گرگانی در دیدار مدیران سازمان بورس و اوراق بهادار در بخشی از سخنان خود گفت: آیت‌الله العظمی بروجردی در روش فقهی خود دارای یک مبنای خاصی بود؛ ایشان بر این عقیده بود که فقه شیعه در کنار فقه اهل سنت است... +1395 .

***انواع تفکرات مرجعیت دینی در برابر نهاد ولایت فقیه+چهارمین کرسی ترویجی پژوهشگاه فقه نظام با موضوع «تعامل عالمان دینی با نظام اسلامی»، در سالن همایش‌های این پژوهشگاه در قم برگزار شد. این کرسی به هدف نقد و بررسی مقاله علمی عبدالوهاب فراتی، عضو پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه با موضوع تعامل عالمان دینی با نظام اسلامی برگزار شد که حجت‌الاسلام غلامرضا بهروزی لک، عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم و حجت‌الاسلام علی صالحی منش از پژوهشگران پژوهشگاه فقه نظام به نقد این مقاله پرداختند.....+1395 .

***«پژوهشنامه متین» در ایستگاه 72 .+«تبیین جایگاه مقتضیات زمان و مکان در فرآیند اجتهاد»، «بررسی دیدگاه امام خمینی(ره) پیرامون منشأ حجیت قطع» و «بررسی ابتکارات فقهی سید مصطفی خمینی در باب بیع» از جمله مقالات منتشر در آخرین فصلنامه متین می‌باشند. +1395 .

*** مرحوم نائینی مشروطه را نظام ایده‌آل نمی‌دانست/ هنر امام خمینی (ره) بازخوانی فقه بدون افتادن در ورطه التقاط بود+حجت‌الاسلام والمسلمین سیدسجاد ایزدهی، دانشیار پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی(امروز ۱۴ بهمن ماه در همایش فقه حکومتی که با موضوع نقش مردم در نظام اسلامی)...+1395 .

***اگر همه ادبیات امام خمینی (ره) را جست‌وجو کنید، یک بار واژه‌ی مقبولیت را پیدا نمی‌کنید!+بحث مشروعیت و مقبولیت که در اواخر دهه‌ی ۶۰ تا اوایل دهه‌ی ۷۰ مطرح شد، اساساً یک انحرافی در بحث‌ حکومتی در ایران به وجود آورد. شما اگر همه‌ی ادبیات امام(ره) را جست‌وجو کنید، یک بار واژه‌ی مقبولیت را پیدا نمی‌کنید. این خطایی بود که در بحث مشروعیت و مقبولیت، توجیهی از حکومت دینی درست شد....جلسه نقد کتاب «گونه‌شناسی فکری سیاسی حوزه علمیه قم» با حضور مؤلف ارجمند دکتر عبدالوهاب فراتی بیستم دی‌ماه ۱۳۹۵ در دفتر سایت مُباحَثات برگزار شد...+1395 .

***ساختار پیشنهادی مُحقق اصفهانی از ساختار شهید صدر متقن تر است!+آیت‌الله سیدمحمد حسینی زنجانی، فرزند مرحوم آیت‌الله سیّد عزّالدین حسینی زنجانی است. او با فوت پدر و بازگشت به مشهد، درس فقه و اصول خودرا دوباره برپا کرده است. در این میان، ارادت قدیمی او، بسان پدرش، به محقّق اصفهانی، موجب شده تا علاوه بر دروس روزانه خود، تدریس نهایۀالدرایه را نیز به صورت اختصاصی با برخی از شاگردان قدیمی آغاز کند. به همین بهانه، با او از ساختار جدیدی که محقّق اصفهانی درکتاب «بحوث فی أصول الفقه» پیشنهاد دادند و تفاوت‌های آن با ساختار مشهور مرحوم آخوند درکفایه سخن گفتیم.....+1395 .

***اطلاقات مسائل مستحدثه و یک غفلت/ حجت الاسلام سید محمّدعلی حسینی+ در استنباط حکم موضوعات نوظهور و مستحدث، معمولا دست فقیهان، خالی از نصوص است؛ لذا غالبا احکام شرعی را در لابه‌لای اطلاقات و عمومات و قواعد فقهیّه می‌جویند و هرگاه این تلاش به نتیجه مطلوب نرسد، دست به دامان اصول پر برکت عملیه می‌شوند. نکته مهمّ امّا در انطباق مقدّمات حکمت در تمسّک به اطلاق در این‌گونه مسائل است توضیح اینکه: در مباحث اطلاق، گفته می‌شود که ظهور اطلاقی، نوعی دلالت سکوتی است مبتنی بر ظهور حال متکلم در اینکه در مقام بیان تمام مقصود خویش (البتّه نسبت به این حکم) هست و هر آنچه در مراد جدّی‌اش دخیل است را با همین خطاب بیان می‌کند. پس آنچه را بیان نکند، حقیقتا اراده نکرده است. به عبارت دیگر، ظهور اطلاقی، بر پایه یک قیاس استثنائی با این مقدّمات شکل می‌گیرد:.....+1395 .

***خاطرات شنیده نشده از سال‌های تدریس امام خمینی(ره)+ پایگاه اطلاع رسانی دفتر آیت‌الله شیخ جعفر سبحانی تبریزی خاطراتی از حضرت امام خمینی و تدریس ایشان در قم منتشر کرده که به شرح زیر است:......+1395 .

ترجمه و تبیین «دُرُوسُُ فِی عِلمِ الاُصُولِ ۲» به قلم حجت الاسلام استاد محسن غَرَویان+کتاب «دروس فی علم الاصول ۲» نوشته شهید آیت‌الله سید محمدباقر صدر با ترجمه و تبیین حجت الاسلام استاد محسن غرویان از سوی انتشارات دارالفکر راهی بازار نشر شد.....+1395 .

***نسبت «فقه» با ساحت‌های مختلف جامعه در گفتگو با حجت الاسلام محسن اَلویری...+1395 .

***آیا می‌‌توان خمس را جانشین مالیات قرار داد؟!!+هر حکومتی نظام تأمین اجتماعی دارد که برای رفع فقر در جامعه بناشده است و همچنین هر نظامی مسائل آموزش عالی و مصالح عالی کشور را داراست و خمس نیز مانند مالیات ناظر به همه اینها است. دومین جلسه از سلسله نشست‌های علمی- تخصصی «تاثیر خمس بر اقتصاد اسلامی» با عنوان «تفاوت خمس با مالیات و نگاه به سیر تاریخی و فقهی خمس»  در پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی قم برگزار شد...در این جلسه حجت‌الاسلام غلامرضا مصباحی مقدم، دکتر حسن سبحانی و حجت‌الاسلا والمسلمین احمدعلی یوسفی لاهیجی گیلانی به تفاوت‌های خمس با مالیات و نگاه به سیر تاریخی و فقهی خمس پرداختند..........+1395 .

***«مردم» و «حکومت اسلامی» در‌ اندیشه سیاسی علامه طباطبایی صاحب تفسیر اَلمیزان+«کتاب مردم و حکومت اسلامی در ‌اندیشه سیاسی علامه طباطبایی» نوشته حجت‌الاسلام مهدی امیدی و جمعی از اعضاء گروه پژوهشی فلسفه سیاسی موسسه امام خمینی (رحمةُ الله علیه) در سال 1395  تألیف شده است ....+1395 .

***حجت‌الاسلام غلامعلی معصومی‌نیا، عضو هیئت‌علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه خوارزمی : اشکالاتی بر مصوبه مجلس درباره شورای فقهی بانک مرکزی+عضو هیئت‌علمی دانشگاه خوارزمی اظهار کرد: در این مصوبه مجلس مشکلاتی وجود دارد که اولا تا وقتی‌که ساختار بانک‌ها درست نشود، وجود شورای فقهی ممکن است بعدها به مستمسکی برای ناکارآمد جلوه دادن فقه تبدیل شود. اگر ابتدا ساختار بانکی را درست نکنیم، وجود شورای فقهی اثر و کارکرد خود را ندارد +1395 .

***نقطه قوت ما در جهان اسلام «اصول فقه» قوی است+آیت الله شیخ محسن اراکی استاد دروس خارج حوزه علمیه قم  با انتقاد از کسانی که در صدد تضعیف اصول فقه هستند گفت: حمله به اصول فقه، حمله به کیان حوزه است؛ نقطه قوت ما در جهان اسلام اصول فقه قوی ماست. -- آیت‌الله محسن اراکی دبیر کل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی در مراسم تودیع و معارفه رئیس جدید پژوهشگاه مطالعات تقریبی که در سالن همایش‌های این مرکز برگزار شد به اهمیت توجه به مسئله پژوهش در عرصه تقریب پرداخت و گفت: وحدت و تقریب مهمترین مسئله کنونی جهان اسلام است و تقریب باید دغدغه همه دستگاه‌های کشور باشد. .... +1395 .

***«خانواده» و ساختار نظام حقوقی در ایران+شماره ۴۹ فصلنامه علمی، فرهنگی و اجتماعی زنان «حَورا»، با آثار و گفتارهایی از صاحب‏نظران و کارشناسان علوم انسانی با عنوان «خانواده و ساختار نظام حقوقی در ایران» در ۷۴ صفحه و به قیمت ۷هزار تومان از سوی مرکز تحقیقات زن و خانواده در دسترس علاقه‌مندان قرار گرفت....+1395 .

***نگاهی به حواشی تقریرنویسی از دروس آیت‌الله‌ شیخ حسین وحید خراسانی+آیت‌الله وحید  خراسانی شخصاً در جلسه درس روز ۲۹ فروردین ۱۳۹۵ تأکید کردند: «....آقایان باید بدانند تقریر این مَباحِث، مطلقاً آنچه به ما نسبت داده می‌شود در مطالب، در دروس، اگر مهر و امضای ما نباشد، اصلاً اعتبار ندارد و هر کس آثار ما را چاپ کند بدون اجازه ما، در درس فَدَک، در درس فقه، از فُسّاق قطعی است. این هم حکم شرعی‌اش»....+1395 .

***«نظریه ترتب» و «مجسمه و نقاشی» دو اثر متفاوت آیت‌الله شیخ علیرضا اعرافی+کتاب «نظریه ترتب و خطابات قانونی» نخستین جلد از سری بحث‌های اصول فقه و کتاب «مجسمه و نقاشی» از سری بحث‌های فقه هنر، تقریرات درس خارج آیت‌الله اعرافی، به همت سیدنقی موسوی و احمد عابدین‌زاده از سوی مؤسسه نشر اشراق و عرفان منتشر شد. ....+1395 .

***اگر فرهنگ پذیرش اختلاف، نهادینه شود به «تقیه» نیازی نخواهد بود+آیت الله شیخ حسن اَلصَّفّار تشخیص موقعیت تقیه بستگی به زمان و مکان و شرایط سیاسی و اجتماعی دارد. امروزه بسیاری از آزادی‌های دینی، فکری و بیان افکار تأمین می‌شود. البته بعضی از جوامع اسلامی هنوز گرفتار سخت‌گیری در آرا و نظرات هستند و نظر مخالف را تحمل نمی‌کنند. سزاوار است فرهنگ اختلاف نظر و آزادی فکر و تحمل نظر مخالف در این جوامع ترویج و نهادینه گردد. --آیت‌الله شیخ حسن اَلصَّفّار در سال ۱۳۷۷ هجری قمری در شهر قَطیف واقع در عربستان سعودی به دنیا آمد. او سطوح عالی فقه و اصول را در شهرهای قم، تهران، نجف و کویت پشت سر گذاشت. پس از آن تاکنون در شهر قطیف به سخنرانی، امامت جمعه و تألیف کتاب و مقاله مشغول است. یکی از دغدغه‌های او برقراری آرامش و صلح اجتماعی است و بدین غرض بیش از ده اثر در اثبات نظریه‌ی همزیستی و راهکارهای برقراری آن نگاشته است. او همزیستی را اصلی ریشه‌دار در فقه می‌داند....+1395 .

ثبت قاعده «اِختِصاصُ اَلجُزئِیَّة» به عنوان اولین نظریه رسمی در حوزه‌های علمیه+قاعده «اِختِصاصُ اَلجُزئِیَّةِ وَ الشَّرطِیَّةِ بِغَیرِ القاصِرِ وَ المُضطَرِّ» به عنوان اولین نظریه رسمی در حوزه‌‌های علمیه به نام حجت الاسلام  استاد محمد قائینی  ثبت شد....این نظریه در راستای عمل به منویات مقام معظم رهبری(امام خامنه ای) در خصوص برگزاری کرسی‌‌های نظریه پردازی، با موضوع: «اِختِصاصُ اَلجُزئِیَّةِ وَ الشَّرطِیَّةِ بِغَیرِ القاصِرِ وَ المُضطَرِّ»از سوی انجمن اصول فقه حوزه برگزار شده بود....+1395 .

***بانک‌ها دست از رباخواری بردارند/ مردم پول‌شان را به بانک‌ها ندهند+آیت‌الله شیخ حسین نوری همدانی....+1395 .

***مصلحت در فقه سیاسی شیعه مبنای «حکم حکومتی» است+حجت‌الاسلام سید کاظم سید باقری، استادیار پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه‌ اسلامی...+1395 .

***برجسته‌ترین درس‌آموز مکتب آیت‌الله خویی/ دکتر هادی انصاری+آیت‌الله میرزا علی فلسفی، یکی از برجسته‌ترین درس آموزان مکتب آیت‌الله خوئی است که پیوسته تقریرات درس وی را می‌نوشت و استاد گاه خود با قلم خویش، مهر تائیدی بر پایان آن می‌نهاد یا کسانی را که مباحث مکتوب فقهی او را می‌خواستند به جزوه‌های آن شاگرد برجسته اش ارجاع می‌داد. همین ویژگی‌های علمی و مراتب فضل و کمال بود که سبب شد هنگام بازگشت آیت‌الله فلسفی به تهران، اجازهٔ اجتهادی از سوی مرجع بزرگ شیعه حضرت آیت‌الله خوئی به نام وی صادر شود....+1395 .

***تمایز مُثبَتات «مُستَصحَب» از مُثبَتات «اِستِصحاب»+حجیت یا عدم حجیت اصل مثبت هر چند عنوانی عام است، اما به طور خاص در بحث استصحاب مطرح شده است. پرسش در این بحث این است که آیا اصل عملی دارای اثر شرعی به واسطه امر عادی یا عقلی، حجت است یا نه؟...+1395 .

***انتشار جلد سوم کتاب «مَدارِکُ فِقهِ أَهلِ السُّنَّةِ عَلَی نَهجِ وَسائِلِ الشِّیعَةِ»+«مَدارِکُ فِقهِ أَهلِ السُّنَّةِ عَلَی نَهجِ وَسائِلِ الشِّیعَةِ» کتابی است با موضوع حدیث فقهی که به جمع‌آوری و تحقیق روایات اهل سنت و آثار صحابه، تابعین و فقهای آنها در دو قرن اول هجری می‌پردازد. محور پژوهش در کتاب «مَدارِک» بر کتاب شریف «وَسائِلُ الشِّیعَةِ إِلَی تَحصیلِ مَسائِلِ الشَّریعَةِ» است که در آن مجموعه روایات امامیه در تمامی فروع فقهی جمع‌آوری شده است....کتاب «مدارک فقه أهل السنه» در کنار کتاب «وسائل الشیعه» قرائن بی‌شماری را در اختیار فقهای شیعه قرار می‌دهد تا با بهره‌گیری از آن، ظرافت‌های حدیثی مکتب اهل بیت (ع) و دقت‌های فقهی موجود در روایات اهل بیت (ع) در مقام استدلال فقهی روشن‌تر شود. از نتایج علمی این پژوهش جامع می‌توان به: دستیابی به فهم دقیق تر نسبت به احادیث و متون رسیده از اهل‌بیت علیهم السلام با التفات به روشن شدن فضای صدور روایات و فرهنگ رایج در زمان ائمه اطهار (ع) اشاره نمود. همچنین برخی شبهات کلامی علیه شیعه نیز که اکثر آنها پایه و اساس صحیحی نداشته و از آنها تنها به عنوان ابزاری در راستای اختلاف‌افکنی میان مسلمانان بهره‌برداری شده است، در ضمن این پژوهش علمی برطرف می‌گردد.دو جلد اول کتاب «مدارک فقه أهل السنه» به مباحث «کتاب الطهاره» از ابواب فقهی اختصاص یافت و جلد سوم آن به «کتاب الصلاه»؛ در حقیقت جلد سوم مدارک اولین بخش از «کِتابُ الصَّلاه» است که به تازگی منتشر شده است.برای مدارک فقه أهل السنه علی نهج وسائل الشیعه ۲۰ جلد کتاب در نظر گرفته شده است و جلد اول این کتاب شامل نیمی از مباحث کتاب طهارت از ابواب فقه است. جلد سوم کتاب «مدارک فقه أهل السنه علی نهج وسائل الشیعه إلی تحصیل مسائل الشریعه» به زبان عربی توسط حجت‌الاسلام سید محمدکاظم طباطبایی با همکاری محمود کریمیان و سید محمدحسن حکیم از گروه فقه و حقوق پژوهشکده علوم و معارف حدیث تألیف شده ....+1395 .

***اگر خواهان ایجاد کرسی فقه‌ شیعه در اَلاَزهَر مصر هستید، به کرسی فقه اهل‌سنت در قم تن دهید+اصولا تعامل دو سویه است، یا باید حوزه وارد تعامل نشود و اگر وارد تعامل شد باید به اقتضائاتش تن بدهد. از اصلی ترین اقتضائات تعامل این است رابطه نباید یک جانبه باشد، اگر شما خواهان برگزاری کرسی فقه شیعه در الازهر مصر شدید به همان اندازه باید کرسی فقه اهل سنت را در قم بپذیرید. -- حجت‌الاسلام  احمد مُبلِّغی استاد حوزه علمیه قم و رئیس سابق دانشگاه مذاهب اسلامی..... +1395 .

***مجموعه مقالات فقه سیاسی و انقلاب اسلامی+1395 .

***مبانی فقهی اقتصادی توزیع ریسک (مُخاطَرَه) در بازارهای مالی+کتاب «مبانی فقهی اقتصادی توزیع ریسک (مخاطره) در بازارهای مالی» به قلم حجت‌الاسلام والمسلمین محمدکاظم بکتاش از سوی انتشارات مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی منتشر شد. ...+1395 .

***فقهاء به موضوعات جدید روابط بین‌الملل مجددا بیاندیشند+اگر فرض بگیریم که همه فقها بر تقسیم بندی دارُ الاِسلام و دارُ المُهادَنَةِ و دارُ الکُفر اجماع دارند، این سوال مطرح می‌شود که الان محدوده دار الاسلام کجاست؟ چه کشورهایی از نظر فقهی عضو دار الاسلام هستند؟ و محدوده دار الکفر و دار المُهادَنه کجاست؟ و چه کشورهایی را دقیقا در بر می‌گیرد؟....نشست تخصصی «فهم روابط بین‌الملل از منظر فقه روابط بین‌الملل شیعی»، ٢٠ بهمن‌ماه توسط گروه اسلام و روابط بین‌الملل دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امور خارجه برگزار گردید. در این نشست، حجت‌الاسلام والمسلمین سید علیرضا حسینی از حوزه علمیه قم، دکتر حسین سلیمی، رئیس دانشگاه علامه طباطبایی و دکتر سید محمد ساداتی نژاد، رئیس گروه اسلام و روابط بین‌الملل دفتر مطالعات وزارت خارجه سخنرانی کردند.... +1395 .

***اثبات حکومت دینی از راه تحلیل گزاره‌های شریعت+معاون فرهنگی اجتماعی حوزه علمیه خراسان گفت: گزاره‌های شریعت کمال ذاتی دارند و چیزی از زندگی فردی و اجتماعی بشر نیست که در این گزاره‌ها مورد غفلت واقع شده باشد .--حجت‌الاسلام علی اکبر نوایی، در کرسی نظریه پردازی که امروز پنجشنبه ۲۱ بهمن در مدرسه علمیه عالی نواب مشهد برگزار شد، با اشاره به آیه «وَمَا کَانَ الْمُؤْمِنُونَ لِینْفِرُوا کَافَّهً فَلَوْلَا نَفَرَ مِنْ کُلِّ فِرْقَهٍ مِنْهُمْ طَائِفَهٌ لِیتَفَقَّهُوا فِی الدِّینِ وَلِینْذِرُوا قَوْمَهُمْ إِذَا رَجَعُوا إِلَیهِمْ لَعَلَّهُمْ یحْذَرُونَ» (توبه/ ۱۲۲)، محور اصلی نظریه خود را اثبات حکومت اسلامی از طریق گزاره‌های شریعت معرفی کرد....+1395 .

***اکبرنژاد: بحث مشتق، نه تنها راهگشا نیست بلکه رهزن است/ غرویان: آیا شما تمام موارد را فحص کامل کردید؟!!+حجت الاسلام محمد تقی اکبر نژاد تبریزی: اگر فرض کنیم در اصول مشتق نداریم، آسیبی به فقه نمی‌زند، بلکه فهم فقهی را روان می‌کند. بنده معتقدم علما در مواردی چون به مشتق اعتنا کردند، آیات و روایات را بد فهمیدند. بحث از مشتق، نه تنها راهگشا نیست بلکه رهزن است. +نهمین نشست «بررسی زوائد علم اصول» با حضور حجت‌الاسلام  محسن غرویان و حجت‌الاسلام  محمدتقی اکبرنژاد به نقد و نظر درباره‌ مساله‌ مشتق اختصاص یافت.+حجت الاسلام محسن غرویان در ابتدای سخنان گفت: تحول با امر و نهی صورت نمی‌گیرد و لازم است که مسیر طبیعی تحول طی شود. برپایی این جلسات هم مسیر آن است. کسی بگوید «حوزه متحول شو»، اتفاقی نخواهد افتاد. چنانچه اگر بتوانیم با امر و نهی غنچه‌ گلی را شکوفا کنیم، با امر و نهی هم حوزه متحول می‌شود. در این جلسات هم باید آداب مناظره و اخلاق علمی رعایت شود.....وی با معنا کردن فقه به تکلیف یابی در زندگی گفت: شهید صدر قائل به اشتغال عام است؛ یعنی انسان از تولد تا مرگ مقرون به تکلیف است و با تلاش حجت شرعی و تکلیف را پیدا کنیم. به دیگر سخن، اشتغال یقینی، برائت یقینی می‌طلبد. قرآن می‌فرماید:إِنَّ السَّمْعَ وَ الْبَصَرَ وَ الْفُؤادَ كُلُّ أُولئِكَ كانَ عَنْهُ مَسْؤُلًا(سوره اِسراء آیه 36) حجت از هر طریقی که باشد، باید آن را بشناسیم؛ خواه عقلی باشد یا نقلی، علم حضوری باشد یا حصولی؛ بنابراین فحص از دلیل تا یاس از دلیل بر ما لازم است. شیخ الرئیس می‌گوید: کُلُّ ما قَرَءَ سَمعَکَ فَذَرهُ فِی بُقعَةِ الاِمکانِ . هر حجتی که احتمال می‌دهی که تکلیفت را از آن طریق بشناسی، برو به سمتش...غرویان با ذکر مثالی برای فایده داشتن مساله‌ی مشتق گفت: آیت‌الله‌ جوادی در تفسیر آیه‌ی «وَ لا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَمْواتاً بَلْ أَحْياءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ‌»(سوره آل عمران آیه169) می‌فرمایند: از بحث مشتق اصولی می‌توان در تفسیر «احیاء» استفاده کرد. «حَیّ» مشتق است. کسی که بمیرد، غیر متلبس به حیات می‌دانیم اما خداوند با ملاک دیگری آنها را احیاء می‌داند. ملاک تلبس و انقضاء چیست؟ ملاک تلبس و عدم تلبس فرق می‌کند. نگاه عرفانی و قرآنی داشته باشیم، منقضی نیست. پس اطلاق حَیّ بر شهیدی که جانش را از دست داده، حقیقی است نه مجاز. اما با نگاه ظاهری منقضی شده و مجاز است. این بحث‌ها دقیق است. لذا اصولیان مدققی مثل کمپانی این مباحث فلسفی دقیق را بیان می‌کند. ایشان وقتی بحث دقیق و سنگین می‌شود، در آخر می‌گوید: «فَافهَم یا ذُرهُ لِاَهلِهِ.» یعنی در مَباحِث نباید کسی را محکوم کرد که چرا این بحث‌های عقلی می‌شود. اگر شما اهل دقت نیستید، نباید جلوی کسی را بگیریم که می‌خواهد دقت کند، تکلیفش را بفهمد و عند الله معذور باشد. دقت‌های استاد اکبرنژاد خوب است ولی مذموم دانستن دقت‌های دیگران روا نیست.....+1395 .

***اگر شیخ انصاری سر از خاک بردارد، فقه تجارت الکترونیک و انرژی هسته‌ای می‌نویسد+حجت‌الاسلام  سید حسن وحدتی شُبَیری استاد حوزه و دانشگاه گفت: مکاسب دریاست و می‌تواند پاسخگوی سؤالات باشد؛ اما در ابتدا باید سوال را بفهمیم؛ با واقعیات دنیای امروز آشنا باشیم و حوزه علمیه ما باید در قلب بازار باشد تا با واقعیات روز بازارها آشنا گردد و سپس فتوا دهد+ حجت‌الاسلام  سید حسن وحدتی شُبَیری در ادامه سلسله نشست علمی «نقش اجتهاد شیعی در جهان مدرن» در مدرسه عالی خاتم الاوصیاء قم....+1395 .

***قضات نباید روح عدالت را فداى قانون کنند/ عدالت از مهمترین دغدغه‌هاى شارع مقدس است+در ادامه برگزاری سلسله نشست‌ها و میزگردهای علمی در دانشگاه عدالت، به همت معاونت علمی اداره کل پژوهش، دهمین نشست علمی با موضوع «عدالت» در پرتو نظریات آیت‌الله‌ سید محمود هاشمی شاهرودی با حضور اساتید و دانشجویان و با سخنرانی حجج‌اسلام دکتر محمد حسین بیاتی، دهقانی نیا و الهی خراسانی برگزار شد.....+1395 .

***در شناخت تحولات و آینده حوزه دست پُری نداریم/ ابواب و تخصص‌های جدید در فقه باید مورد توجه باشد+آیت الله شیخ علیرضا اعرافی مدیر حوزه‌های علمیه، گفت: ضرورت توجه به روش سنتی نباید ما را از ورود به عرصه‌های جدید باز بدارد، به صورت جدی باید به ابواب جدید پرداخته شود ...+1395 .

***پژوهشی درباره «مردم‌سالاری دینی» از منظر امام خمینی(ره)+کتاب «مردم‌سالاری دینی از منظر امام خمینی(ره)» پژوهشی است که با به‌کارگیری نظریه داده‌بنیاد،  به قلم علی ربانی خوراسگانی از سوی دفتر تبلیغات اسلامی اصفهان منتشر شده است....+1395 .

***بازخوانی ماهیت «حکومت اسلامی» از منظر آیت‌الله ناصر مکارم شیرازی+مفهوم «حکومت اسلامی»؛ قطع پیوند با جهانیان، حذف دموکراسی از برنامه حکومت و روی آوردن به خشونت و استبداد، آنچنان که برخی پنداشته‌اند نیست بلکه حکومت اسلامی تلاشی سازنده و انقلابی است پویا در جهت تحقق عکس آن....شناخت صحیح اسلام که به گواهی تاریخ پیدایش آن، انقلابی بر ضد ظلم، خفقان و در جهت منافع مردم ستمدیده و رهایی از زنجیر‌های اسارت و پاکسازی محیط از انحرافات فکری و مفاسد اخلاقی و دعوت به توحید و یک پارچگی در همۀ زمینه‌ها است، حاکی از این مسألۀ مهم و کلیدی است که ترویج دیانت بدون اصلاح حکومت امکان پذیر نیست مخصوصاً در دنیای امروز که رسانه‌های عمومی با تأثیر عمیقی که در افکار مردم دارد و همچنین برنامه‌های مربوط به آموزش و پرورش از سطوح پایین تا سطح عالی که در اختیار حکومت‌ها یا عناصر وابسته به حکومت است.....آیت‌الله ناصر مکارم شیرازی......+1395 .

***نقش «فقه» درشکل‌گیری و تداوم انقلاب اسلامی+فقه و انقلاب+ عباسعلی مِشکاتی سبزواری....+1395 .

*** 144 زن سخنران بر منبر مساجد مصر می‌نشینند+در روند اصلاحات دینی، برای نخستین بار، ۱۴۴ زن برای سخنران مذهبی در مساجد مصر به کار گرفته خواهند شد. به نقل از اَلشَّرقُ الاَوسَط  وزارت اوقاف مصر اعلام کرده است که هدف از اجرای این طرح، گسترش حوزه کار تبلیغاتی و بازنگری در شیوه‌های ارائه تبلیغات دینی برای رویارویی با جریان‌های افراطی است. این تصمیم واکنش‌هایی در زمینه نقش زنان در مساجد را برانگیخته، اما منابع آگاه یادآور شده‌اند که مصوّبه استفاده از سخنرانان زن، نقش گسترده‌ای در یافتن راه‌های تازه برای گفتمان دینی و ترویج اندیشه‌های درست دارد. عَبدُالفَتّاح اَلسِّیسی رئیس جمهور مصر بارها نگرانی خود از روند اصلاحات دینی در کشور را ابراز داشته و نهادهای رسمی دینی را به مقاومت در برابر بنیادهای فکری گروه‌های تندرو فرا خوانده است. ....+1395 .

***اقتصاد دولتی؛ مانع تحقق کامل بانکداری اسلامی در سه دهه گذشته+حجت الاسلام حسن نظری رئیس پژوهشگاه حوزه و دانشگاه اظهار کرد: در طول بیش از سه دهه گذشته، اقتصاد و نظام بانکی ایران دولتی بوده و همین امر مانع بزرگی بر سر راه تحقق کامل بانکداری اسلامی در کشور است...+1395 .

***کاربرد «قواعد فقه قضایی» در حقوق خانواده در یک کتاب+کتاب «کاربرد قواعد فقه قضایی در حقوق خانواده؛ قاعده بینه، اقرار و ولایت حاکم» به همت دکتر خدیجه مرادی، استادیار دانشگاه رازی و میلاد خدایی، کارشناس ارشد خقوق خصوصی از سوی انتشارات خرسندی راهی بازار نشر شد. ...+1395 .

***تکلیف را یکسره کنید!/ حجت الاسلام محمدرضا زائری+اعلام صریح و علنی نظرات فقهی برخی از مراجع بزرگوار تقلید در مورد کارکرد بانک‌ها بار دیگر این مسئله حساس و مهم را به صورت جدی و برای عموم مردم مطرح ساخت. از سویی خطر ربا و نقش تعیین کننده نظام ربوی در تخریب بنیان‌های اجتماعی چنان است که نمی‌توان به آسانی از کنار این تهدید گذشت و از سوی دیگر شرایط جدید زندگی اجتماعی و روابط گسترده اقتصادی افراد و طبقات مردم با نظام بانکی جدا ماندن از تعاملات بانکی و پرهیز از این موضوع را کاملا غیر ممکن ساخته است...+1395 .

***حوزه نسبت به بانک اسلامی بی تفاوت نباشد/ بایسته‌های بانکداری اسلامی+از حیث نظری و عملی شهید صدر بانک اسلامی را مطرح نمود و در جهان اسلام انعکاس پیدا کرد و دانشمندان اهل‌سنت آن را بارور ساخته، ولی حوزه نجف و حوزه قم این امر را آنگونه که باید دنبال نکردند+حجت الاسلام احمد مُبلِّغی...+1395 .

***روحانی هوشمندِ شیعه در دولت و سیاست عراق+آیت الله سید محمدعلی حسینی شهرستانی ملقب به هبه الدین و معروف به شهرستانی، از علمای قرن ۱۴ق است. او از درس محمد کاظم خراسانی، سید محمد کاظم یزدی و فتح الله شریعت اصفهانی بهره برد. شهرستانی بیش از صد جلد کتاب و رساله در علوم و زمینه‌های مختلف تالیف کرده است. ایشان از هوش واستعداد سرشارى برخوردار بود که خبرگان و صاحب نظرات حوزوى اعتقاد دارند که اگر وى قدم به سیاست وخدمات اجتماعى نمى‌گذارد از مراجع وبزرگان صاحب نام می‌گردید  ولی  ........+دکتر هادی انصاری+1395 .

***تعزیر مالی و جریمه دولتی برای مطالبات غیرجاری در بانکداری اسلامی+مقاله پیش رو که در شماره ۶۴ «فصلنامه اقتصاد اسلامی» به چاپ رسیده، درصدد است با استفاده از روش تحلیلی و توصیفی و با استفاده از منابع فقه امامیه به بررسی این فرضیه بپردازد که راهکار تعزیر مالی مشتریان متخلف می‌تواند به عنوان روش بهینه مطرح گردد. فصلنامه علمی پژوهشی اقتصاد اسلامی شماره شصت و چهارم (زمستان ۱۳۹۵)، با صاحب امتیازی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، مدیر مسئولی علی اکبر رشاد و سردبیری عباس عرب مازار در ۱۸۲ صفحه بهمراه چکیده مقالات به زبان انگلیسی و عربی چاپ و منتشر شد. روش رایج برای جلوگیری از مطالبات غیرجاری در نظام بانکی کشور، وجه التزام تاخیر تادیه است. این راهکار به دلیل تحریف عملی ماهیت وجه التزام و مواجهه با اشکالاتی همچون عدم برخورداری از مشروعیت کافی و برخورد با شبهه ربا، بی توجهی به اعسار مشتریان و برخورد یکسان با تاخیرکنندگان، راهکار مطلوبی در زمینه حل معضل مطالبات غیرجاری محسوب نمی‌شود. سوال اصلی مقاله این است که آیا می‌توان در زمینه حل معضل مطالبات غیرجاری به راهکاری دست یافت که ضمن برخورداری از مشروعیت لازم، از کارایی مناسب نیز برخوردار باشد؟ مقاله پیش رو درصدد است با استفاده از روش تحلیلی و توصیفی و با استفاده از منابع فقه امامیه به بررسی این فرضیه بپردازد که راهکار تعزیر مالی مشتریان متخلف می‌تواند به عنوان روش بهینه مطرح گردد؛ به این بیان که افرادی که با وجود تمکن مالی از پرداخت به موقع بدهی خود امتناع ورزند، محکوم به پرداخت مبلغی به عنوان تعزیر مالی می‌شوند؛ در این روش نظام قضایی که عهده دار مجازات افراد خاطی است، نظام بانکی را متصدی دریافت جرایم می‌نماید. راهکار دوم وضع جریمه دولتی است؛ در این روش دولت بنا بر نظریه مطلقه فقیه حق دارد جهت حفظ مصالح جامعه و نظم مالی کشور، قوانینی وضع نماید و گیرندگان تسهیلات را مکلف به پرداخت به موقع دیون و تعهدات مالی نماید و در صورت تخلف از این وظیفه قانونی، ایشان را مکلف به پرداخت مبلغی به عنوان جریمه نماید. دولت می‌تواند بخشی از تعزیر مالی و جرایم را جهت جبران خسارات وارده به بانک‌ها اختصاص دهد....+1395 .

***بررسی مُدعای اکبر ثبوت نسبت به عدم باور آخوند به حاکمیت سیاسی فقیهان+در سال‌های اخیر، اکبر ثبوت پژوهشگر تاریخ و فلسفه اسلامی مطالبی را (به صورت شفاهی و به نقل از شیخ ‌آقابزرگ تهرانی) به آخوند خراسانی نسبت داده و آن را به صورت‌های مختلف منتشر نموده است. از جمله مطالب مذکور، نقدهایی است به حاکمیت سیاسی فقیهان. نتیجه این نقدها، نه فقط عدم پذیرش انحصار مشروعیت تصرف در امور عمومی و سیاسی به فقیهان، بلکه نادرستی حاکمیت فقیهان (حتی در صورت انتخاب مردم) است! از این رو، حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر علیرضا جوادزاده دانش‌آموخته حوزه علمیه قم و استادیار گروه تاریخ اندیشه معاصر مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)، در کتابی با عنوان «حاکمیت سیاسی فقیهان از دیدگاه آخوند خراسانی» که توسط موسسه امام(ره) در سال ۱۳۹۱ به چاپ رسیده است، به بررسی و نقد این گزارش‌های مطروحه پرداخته و جعلی بودن آن‌ها را ثابت می‌کند.....+1395 .

***متن خوب بنویسید، خودبه‌خود درسی می‌شود+حجت الاسلام رضا مختاری رئیس مؤسسه کتابشناسی شیعه، اگرچه با تمام وجود، نیاز به تدوین کتب جدید در تمام رشته‌های حوزوی را تصدیق می‌کند؛ امّا از مبالغه‌هایی که به‌زعم وی در رابطه با بی‌ثمر بودن برخی مباحث اصولی انجام می‌شود نیز ناخرسند است. + با توجه به تجربیات حضرت‌عالی در مرکز تدوین متون درسی حوزه، بایسته‌های کتب درسی و آموزشی را در چه اموری می‌دانید؟ -  رضا مختاری: ما در همه زمینه‌ها، همیشه باید کتاب‌های درسی و آموزشی جدید را با توجه به پیشرفت علم و مقتضیات زمانی و علمی تدوین و تنظیم کنیم....+1395 .

***آراء شهید صدر، نظریه یا مکتب؟/حجت الاسلام  رضا اسلامی+شهید صدر در مقدمه کتاب «حلقات‌الاصول»، چرائی ساختار خود و سبب برتری آن بر ساختارهای دیگر و ازجمله ساختار مرحوم آخوند را مطرح می‌کند. مهم‌ترین مشکل کتب رایج درسی پیش ازحلقات، این است که دانش‌پژوهان این عرصه را با نظریات مثل مرحوم نائینی و اصفهانی آشنا نمی‌سازد و در درس خارج، ناگهان با این انظار آشنا می‌شوند؛ درحالی‌که درباره آن آموزش ندیده‌اند. نکته دیگر، نداشتن ترتیب و تنظیم آموزشی است چون در مباحث، تقدیم ‌وتأخیر نابجا پید اشده و تفریق مجتمعات و تجمیع متفرقات شده است...+1395 .

***جلسه شورای مراکز تخصصی فقهی حوزه علمیه قم+بیست و یکمین جلسه شورای مراکز تخصصی فقهی حوزه علمیه قم با حضور آیت‌الله ناصر مکارم شیرازی و آیت‌الله اعرافی مدیر حوزه‌های علمیه و مسئولان مراکز تخصصی فقهی در مدرسه تخصصی فقه امام کاظم(ع) تشکیل شد....+1395 .

***انتشار کتاب فتوای هسته‌ای رهبر انقلاب(امام خامنه ای) از منظر حقوق بین‌الملل در آمریکا+در کتاب «فتوای هسته‌ای از منظر حقوق بین‌الملل» نوشته جابر سیوانی‌زاد، تلاش شده برای اولین بار به تمامی «شبهات فقهی و حقوقی» (داخلی و بین‌المللی) با «رویکرد جامع اسلامی (تمامی فرق اسلامی)» در ارتباط با فتوای هسته‌ای و سلاح‌های کشتار جمعی پاسخ شایسته‌ای داده شود....+1395 .

***شاخص‌های شفافیت در حکومت اسلامی+چهل و نهمین شماره از فصلنامه علمی پژوهشی حقوق اسلامی، با مقالاتی از صاحب‌نظران این حوزه منتشر شد. ......+1395 .

***توثیق مشایخ جعفر بن بشیر؛ تقریری از درس اصول حجت الاسلام استاد سید محمدجواد شُبَیری+در مسیر کشف وثاقت راوی، گاه از روایت منقول از امام معصوم (ع) در مدح راوی یا از کلام عالمی رجالی، توثیق راوی کشف می‌شود و گاه با قرائنی عامه توثیق او نتیجه‌ گیری می‌شود. یکی از قرائن عامه توثیق که برخی علما مانند آیت الله سید موسی شُبَیری زنجانی به تبع بزرگانی مانند وحید بهبهانی بدان تمسک کرده‌اند، روایت جعفربن بشیر از راوی است. نجاشی در ترجمه جعفربن بشیر، می‌نویسد: «رَوَی عَنِ الثِّقاتِ وَ رَوَوا عَنهُ» ظاهر این عبارت آن است که تمام مشایخ جعفربن بشیر ثقه هستند. پس در صورتی که وثاقت یکی از مشایخ جعفربن بشیر روشن نباشد، شهادت نجاشی مُثبِت توثیق اوست. محقق خویی(مرحوم آیت الله سید ابوالقاسم خویی) اثبات وثاقت مشایخ جعفربن بشیر را صحیح ندانسته و بر تمسک به شهادت نجاشی، اشکالاتی را بیان کرده است. در این نوشتار، برخی از اشکالات وارد بر اخذ به این شهادت بیان و پاسخ داده خواهد شد و بحث در پاسخ به تمام اشکالات مطرح به نوشتارهای مفصّل تر احاله داده می‌شود. ...+1395 .

***ارجاعات تأمل برانگیز و واکنش پژوهشگاه تخصصی شهید صدر+معاون پژوهشی پژوهشگاه تخصصی شهید صدر با بیان اینکه این عالم شهید هنوز ناشناخته هستند، گفت: برخی از ارجاعاتی که به اندیشه شهید صدر وجود دارد، غیردقیق و گاهی بر خلاف اندیشه ایشان است. -حجت‌الاسلام سیدامید مؤذِّنی، معاون پژوهشی پژوهشگاه تخصصی شهید صدر، در پاسخ به این پرسش که اخیراً مطالب متعددی درباره اندیشه و فعالیت‌های اجتماعی ـ سیاسی شهید صدر در فضای مجازی منتشر شده است، این رویکرد‌های جدید به شهید ‌صدر را چگونه ارزیابی می‌کنید؟ گفت: اصل این‌که در ایران امروز دوباره به آثار شهیدصدر توجه می‌شود مسئله مبارکی است و اگر به دقت ادامه پیدا کند، دستاوردهای مهمی خواهد داشت. البته این اقبال همواره پس از انتشار آثار شهید ‌صدر وجود داشته است. هرچند چون سال‌های زیادی تا قبل از تأسیس پژوهشگاه شهیدصدر هیچ مؤسسه‌ای در ایران متولی نشر آثار شهید صدر نبوده، ترویج اندیشه‌های شهیدصدر در ایران با کندی آغاز شده و هنوز بخش‌های بسیاری از اندیشه ایشان حتی خوانده نشده است....+1395 .

***رسانه ملی و بی توجهی به فتواهای اقتصادی مراجع!+رسانه ملی به خوبی سخنان، توصیه‌ها و فتوای مراجع عظام را در باب مسائل مختلف سیاست داخلی و خارجی، فتنه ۸۸، ۹دی، برجام و … پخش می‌کند اما این شیوه خبرگزینی؛ چهره تک بعدی و سیاسی این بزرگواران را به جامعه ارائه می‌کند و این شائبه را ایجاد می‌نماید که مراجع صرفا موضع گیری سیاسی می‌کنند که قطعا بزرگترین ظلم به فقه تشیع، مسائل اعتقادی مردم و مراجع عظیم الشان می‌باشد. سایت الف در یادداشتی به قلم حسام بابابیگ، با اشاره به موضع گیری‌های اخیر مراجع معظم تقلید در خصوص فساد سیستم بانکی کشور، آورد:“پیش از انقلاب در راهپیمایی‎ها، روحانیان جلو بودند، مردم سه جا را آتش می‎زدند، یکی شراب‎فروشی‎ها، یکی بانک‎ها و سینماها را آتش می‎زدند، بعد از انقلاب شراب‎فروشی‎ها سه قسم شد، یک عده واقعا توبه کردند، یک عده فرار کردند و یک عده رفتند در زیرزمین، بعد از انقلاب سینماها سه قسم شدند، یک عده واقعا توبه کردند، یک عده هم فرار کردند و یک عده هم رفتند به دنبال کنسرت‎های زیرزمینی، بانک‎ها اما همچنان باقی ماندند و رباخواری دارند، ما واقعا حرف خدا را باور نکردیم” “ربا، گناه کبیره‌ است و خدای متعال در هفت جای قرآن نیز از آن انتقاد کرده است… بارها در پاسخ به نامه‌ها نوشته‌ایم که جریمه برای أداء دین رباست؛ اما متأسفانه به این احکام الهی عمل نمی‌شود.”این تنها بخشی از سخنان آیات عظام جوادی آملی و نوری همدانی می‌باشد درباره وجود ربا در نظام بانکی کشور. سخنان و توصیه‌هایی که در این سال‌ها به کرات و توسط مراجع معظم گفته شده است اما متاسفانه آن طور که باید در رسانه ملی منتشر نشده‌اند....+1395 .

***شورای نگهبان در قلمرو مراجع تقلید دخالت نکند/ بازاریابی هِرَمی به یقین حرام است+آیت‌الله ناصر مکارم شیرازی در پاسخ به استفتائی در مورد بازاریابی شبکه‌ای از دخالت شورای نگهبان انتقاد کرد و گفت: تعجب است چگونه شوراى محترم نگهبان در این مسأله که وظیفه او نیست وارد شده و فتوا داده و وزارت صنعت سوء استفاده کرده و بر اساس آن مجوزها را صادر کرده است ؟!!!....+1395 .

***بررسی نزاع فقهی اَلاَزهَر با دولت مصر درباره «طلاق شفاهی»+عالِم اَلاَزهَر مصر تاکید کرد که طلاق شفاهی در فقه مذاهب اربعه اهل سنت اجماعی است و حضور شاهد به هنگام طلاق شرط وقوع طلاق شرعی نیست. -مساله طلاق شفاهی که به تازگی با اجماع حکم اعضای هیأت کبار علمای اَلاَزهَر جایز شمرده شد به موضوع بحث برانگیز و اختلاف آمیزی میان الازهر و حکومت مصر تبدیل شده است. عَبدُالفَتّاح اَلسِّیسی رییس جمهور مصر که چندی پیش در یکی از سخنرانی‌هایش به آمار بالای طلاق در جامعه مصری اشاره کرد، راهکار مقابله با طلاق را ممنوعیت طلاق شفاهی دانست...+1395 .

***جریان‌های سیاسی حوزه علمیه و «انقلاب ۵۷» ایران+تاریخ یکی از منابع هویت هر جامعه است. بازخوانی یکسویه تاریخ معاصر ایران در دهه‌های اخیر باعث شده است مردم و خصوصاً جوانان اعتماد کم‌تری به خوانش‌های رسمی داشته باشند؛ به دیگر‌سخن، به یکی از منابع اصلی هویتی خود کم‌علاقه شده و کم‌تر به آن مراجعه می‌کنند. خوانش رسمی جمهوری اسلامی از روحانیت و حوزه‌های علمیه در تاریخ معاصر ایران، دوگونه روحانی را معرفی می‌کند؛ اکثریت روحانیت که حامی انقلاب هستند و اقلیت روحانیت که درباری و روحانیت غیراصیل هستند؛ اما با رجوع به برخی منابع تاریخی می‌توان اندیشه‌های متکثری از روحانیت در نسبت به مبارزه با شاه یافت که از لابه‌لای این نظریات، به دو گونه‌شناسی اشاره می‌شود....+حجت الاسلام رسول جعفریان.....+1395 .

***ساختار موضوعی فقه تمدن اسلامی/حجت الاسلام  علی الهی خراسانی+1395 .

***طبق اجتهاد شیعه هیچ مسئله‌ای بدون پاسخ نمی‌ماند+تکامل فقه و پویایی اجتهاد شیعه در همین است که به مسائل مستحدثه در ابواب مختلف پزشکی، اقتصادی، قضائی و سیاسی پاسخ می‌دهد. -- آیت‌الله‌ شیخ محمدجواد فاضل لنکرانی در دیدار با «عمر اواز» استاد دانشگاه آمریکا ....+1395 .

***آشنایی اجتهادی با منابع فقه و علوم انسانی لازمه «فقه نظام‌ساز» است+لازمه‌ فقه نظام ساز این است که صاحب نظرانی وارد این عرصه شوند؛ تا علاوه بر آشنایی اجتهادی با منابع فقه، اطلاعات دقیق و تخصصی از علوم انسانی در رشته مورد نظر خود همچون حقوق، اقتصاد، جامعه شناسی و… داشته باشند و بتوانند از زاویه علم مزبور به بازخوانی کتاب و سنت بپردازند. حجت‎الاسلام محمد جواد اَرَسطا، عضو هیأت علمی گروه حقوق عمومی دانشگاه تهران،  در دیدار با مدیران و اعضای تحریریه پایگاه وسائل از لوازم فقه نظام‌ساز یا جنبه نظام سازی فقه سخن گفت که مشروح آن در ذیل می‌آید....+1395 .

***اهل سنت به رغم داشتن میراث اندیشه سیاسی نتوانسته انقلاب کند+حجت‌الاسلام دکتر احمد رهدار، رئیس مؤسسه فتوح اندیشه....+1395 .

***لزوم تأسیس فنّ «لحن شناسی حدیث» در حوزه علمیه+حجت الاسلام احمد مُبلِّغی استاد خارج فقه حوزه علمیه قم+1395 .

***مستندات یک نظر فقهی فقهای شورای نگهبان+سخنگوی شورای نگهبان در کانال تلگرامی خود با ارائه مستنداتی به تذکر  آیت‌الله ناصر مکارم شیرای درباره شرکت‌های هِرَمی پاسخ داده است. + آیت‌الله‌ مکارم شیرازی در پاسخ به یک استفتاء درباره شرکت‌های هرمی که اخیرا به مؤسسات بازاریابی هِرَمی تغییر نام داده و با همان اهداف به نام شبکه بازاریابی وارد میدان شده و شورای محترم نگهبان به فعالیت آنها جواز داده است، گفت: اولا با پیگیری‌های ریشه‌ای و دقیقی که در این زمینه کرده‌ایم ثابت شده که این کار به یقین شرعا حرام است و «اکثر مراجع محترم تقلید» نیز به حرمت آن فتوا داده‌اند. ثانیا تعجب است چگونه شورای محترم نگهبان در این مساله که وظیفه او نیست وارد شده و فتوا داده و وزارت صنعت سوءاستفاده کرده و بر اساس آن مجوزها را صادر کرده است. انتظار می‌رود شورای محترم نگهبان در محدوده‌ای که قانون اساسی برای آنها معین کرده و ما آن را محترم می‌شمریم، گام بردارد و در قلمرو مراجع ورود نکند. مردم مقلد آنها نیستند، مقلد مراجع خویش هستند و اگر این رویه ادامه یابد، مرجعیت که از ارکان مذهب ما است، به خطر می‌افتد. امیدواریم این تذکر خیرخواهانه را فراموش نفرمایند......اما این موضوع با واکنش سخنگوی شورای نگهبان روبرو شد که در قالب پستی تلگرامی مستندات نظر فقهی شورای نگهبان را ارائه داد. «فقهای شورای نگهبان در پاسخ به نامه‌ای از دیوان عدالت اداری بند ب و ج ماده (۱) آیین نامه اجرایی چگونگی صدور و تمدید پروانه کسب و نحوه نظارت بر افراد صنفی در فضای مجازی و ماده (۱) دستور العمل تأسیسی و نحوه فعالیت و نظارت بر شرکت‌های بازار یابی شبکه‌ای را خلاف موازین شرع ندانستند.»....+1395 .

***فتوای آیت‌الله سید ابوالحسن اصفهانی برای رونق مطبوعات+دکتر محمدجعفر محمدزاده از فعالان فرهنگی و معاون سابق مطبوعاتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در یادداشتی نگاه تیزبین مراجع تقلید برای رونق رسانه‌های دینی را قلمی کرده است.....+1395 .

***در زمینه متون آموزشی و استاد فقه مُقارَن، فقیریم!+حجت‌الاسلام  علی رحمانی، مدیر مرکز تخصصی آخوند خراسانی دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی است. مرکزی که سال‌ها پیش اولین رشته اصول و فقه مقارن را در کشور راه‌اندازی کرده است، رشته‌ای که اکنون، سومین دوره خود را پشت سر می‌گذارد. ....+1395 .

***حکم شرعی با مراجع تقلید، بررسی شرعی قوانین با شورای نگهبان+تا کنون موردی نبوده که از فقهای شورای نگهبان مسأله‌ای شرعی پرسیده شود و آن‌ها پاسخ داده باشند، در این جا شورای نگهبان هیچ کاره است، ما یک مورد این کار را نکرده و نمی‌کنیم اما درباره مقررات و قوانین وظیفه داریم که بررسی کنیم که با شرع مخالفت دارد یا خیر.--آیت‌الله محمد مؤمن عضو فقهای شورای نگهبان در نشستی خبری با خبرنگاران، توضیحاتی درباره نظر شورای نگهبان در زمینه فعالیت بازاریابی شبکه‌ای ارائه کرد . این روزها مطلبی در رسانه‌ها منتشر شده است مبنی بر این که شورای نگهبان حق فتوا دادن ندارد و مردم فتاوا و احکام شرعیه را با سؤال از مراجع تقلید به دست می‌آورند و در این مطلب، مسأله ذکر شده از سوی شورای نگهبان در مورد بازاریابی شبکه‌ای را از باب فتوا دانسته‌اند و اعلام کرده‌اند که درست نیست. چون مطلب منعکس شده، توضیحی درباره این مطلب بگویم. نظام قانونگذاری و مقررات نویسی کشور بستگی به شورای نگهبان دارد، به موجب یکی از اصول قانونی اساسی که اصل ۹۱ است می‌گوید به منظور پاسداری از احکام اسلام و قانون اساسی از نظر عدم مغایرت مصوبات مجلس شورای اسلامی با آن‌ها شورایی به نام شورای نگهبان با ترکیب ۶ نفر از فقهای عادل و آگاه به مقتضیات زمان و مسائل روز به انتخاب رهبری و ۶ نفر حقوقدان که از سوی رییس قوه قضائیه معرفی و با رأی مجلس انتخاب انجام می‌گیرد، تشکیل شده است.یکی از اختیارات، توجه به مصوبات مجلس شورای اسلامی است که نباید با شرع و قانون اساسی مخالفت داشته باشد، درباره مخالفت با قانون اساسی با همه اعضای شورای نگهبان است؛ اما درباره این که با شرع مخالفت دارد یا خیر فقط با فقها است و حقوقدانان در این زمینه نمی‌توانند نظر بدهند.وظیفه مهم و فراگیر شورای نگهبان که در اصل ۴ قانون اساسی ذکر شده، می‌گوید: تمامی قوانین و مقررات مدنی، جزایی، مالی، اقتصادی، اداری، فرهنگی، نظامی، سیاسی و غیر این‌ها باید بر اساس موازین اسلامی باشد و این اصل بر اطلاق یا عموم همه اصول قانون اساسی، قوانین و مقررات دیگر حاکم است و تشخیص این امر برعهده فقهای شورای نگهبان قرار دارد......هر نوع قوانین و مقرات باید بر اساس موازین اسلام باشد و تشخیص این امر بر عهده فقهای شورای نگهبان است.صلاحیت اعلام نظر برای فقهای شورای نگهبان درباره قوانین مجلس و مقررات و حتی نسبت به قوانین زمان شاه که باقی مانده وجود دارد، حتی این مسأله درباره مقرراتی که قانون نبوده و آیین نامه است هم باید فقهای شورای نگهبان بررسی کنند.بر اساس این اصول فقهای شورای نگهبان مسؤولیت قانونی ندارند که از آنها مسأله‌ای شرعی پرسیده شود که حکم خدا چیست ؟ اگر کسی نمی‌داند حکم شرعی مسأله‌ای چیست، این وظیفه بر عهده فقهای شورای نگهبان هم نیست، در این جا مردم باید از مرجع تقلیدی که حکم را ذکر می‌کند، بپرسند. فقهای شورای نگهبان حق این کار را ندارند و خود فقها نیز به این وظیفه ملتزم هستند....تا کنون موردی نبوده که از فقهای شورای نگهبان مسأله‌ای شرعی پرسیده شود و آن‌ها پاسخ داده باشند، در این جا شورای نگهبان هیچ کاره است، ما یک مورد این کار را نکرده و نمی‌کنیم اما درباره مقررات و قوانین وظیفه داریم که بررسی کنیم که با شرع مخالفت دارد یا خیر......+1395 .

***درآمدی بر مؤلفه‌های کارآمدی فقه در اداره جامعه و حل معضلات آن+این کتاب در پی بررسی و تبیین این پرسش اساسی است که آیا فقه سیاسی شیعه، کارآمدی و توانمندی لازم برای حل معضلات اجتماعی و نوظهور سیاسی، در عصر حاضر را دارد؟....کتاب «شُکُوه کارآمدی فقه سیاسی؛ درآمدی بر مؤلفه‌های کارآمدی فقه در اداره جامعه و حل معضلات آن» تألیف سید مهدی فقیهی در ۲۴۸ صفحه، توسط انتشارات زمرم هدایت به چاپ رسیده است...+1395 .

***بانک مرکزی از شورای فقهی استفاده ابزاری نخواهد کرد+عضو شورای فقهی بانک مرکزی اظهار کرد: در مدت ده سالی که از عمر شورای فقهی بانک مرکزی می‌گذرد، ولو این شورا مشورتی بوده است اما هیچ‌گاه بانک مرکزی از شورای فقهی استفاده ابزاری نکرده و تلاش نکرده است که کارهای خود را از این طریق توجیه کند.....+حجت الاسلام دکتر سید عباس موسویان عَجَب شیری آذربایجانی....+1395 .

***افول قدرت و جایگاه اجتماعی مرجعیت؛ پروسه یا پروژه؟+شانزدهم جمادی‌الاول برابر است با سالروز لغو قرارداد رژی (انحصار امتیاز توتون و تنباکو برای دولت انگلیس) در اثر فتوای تاریخی تحریم تنباکو توسط میرزای شیرازی؛ همان نصفِ سطر معروفی که از نظر امام خمینی(ره) مملکت ما را از حلقوم خارجی‌ها بیرون کشید. شاید تا قبل از صدور فتوای تحریم تنباکو توسط میرزا، کمیت و کیفیت قدرت نهاد مرجعیت برای صاحبان قدرت مشخص نبود. موضوع به‌قدری مهم بود که کسی چون احمد کسروی نیز با تمام بغضش نسبت به روحانیت، بر اهمیت آن اذعان می‌کند : «این را می‌توان نخستین تکان در توده ایران شمرد و این اگر چه با دست علما بود و… خود پیشامد اَرجداری به‌شمار است و باید در تاریخ یاد آن بماند». ‏....--فارغ از حواشی و تحلیل‌های پیرامون این رویداد نکته‌ای که این یادداشت می‌کوشد آن را برجسته سازد، طرح مسأله‌ و دغدغه‌ای درباره‌ی چرایی افول قدرت و جایگاه اجتماعی نهاد مرجعیت در زمان حال است. به زبانی ساده، زمانی یک مرجع تقلید آن هم خارج از مملکت، فتوایی نیم‌سطری صادر می‌کند و باعث زیرورو شدن معادلات اقتصادی قدرت‌های استعماری در منطقه می‌شود؛ اما اکنون شاهد آن جایگاه، قدرت و تأثیرگذاری درباره‌ی این نهاد دینی حتی در سطح داخل کشور هم نیستیم. بنابراین مفروض نگارنده در این یادداشت این است که مرجعیت جایگاه و قدرت گذشته‌اش را از دست داده است؛ به‌ویژه پس از آیت‌الله بروجردی قدرت و جایگاه نهاد مرجعیت، با سرعت بیش‌تری رو به افول نهاد. به تعبیر دیگر شاید آیت‌الله بروجردی را بتوان آخرین مرجع از نسل مراجعی برشمرد که با این‌که جایگاهی در ساختار رسمی قدرت نداشتند، اما رأی و نظرشان در روند تصمیم‌گیری‌های سیاسی حاکمان تأثیرگذار بوده است. پرسش این‌جاست که چرا و چگونه به چنین وضعیتی رسیدیم؟......(مرتضی معراجی – مُباحَثات)+.‎1395 .

***تفاوت مصلحت در فقه شیعی با مَصالِح مُرسَلَه اهل سنت+گروهی از اهل سنت مانند اشاعره که اساساً به دلیل انکار تبعیت احکام از مصالح و مفاسد می‌گویند وقتی حکمی از طرف شارع صادر می‌شود آن صدور حکم ایجاد مصلحت می‌کند و مصلحت به خودی خود وجود ندارد؛ در حالی که در فقه امامیه وقتی می‌گوییم که احکام تابع مصالح و مفاسد هستند، یعنی خود آن احکام مصلحت ذاتی دارد و شارع به آن امر دستور می‌دهد...  .....(حجت‌الاسلام  دکتر غلامرضا پیوندی، مدیر گروه فقه و حقوق اسلامی و عضو هیأت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی)....+1395 .

***ناقدان و منکران «ولایت فقیه» بدون مطالعه به نقد می‌پردازند+حجت‌الاسلام  نجف لَک زایی معاون پژوهشی دفتر تبلیغات اسلامی و رئیس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی گفت : بحث از ولایت فقیه در گذشته هم مطرح بوده، حتی فارابی هم که در عصر غیب صغری بوده در این زمینه بحث کرده است.....+1395 .

***تقریر بنیادهای نظری «شیخ جعفر کاشف الغطاء» در سیاست و حکومت+ از مباحث مهمی که در آثار و نوشته‌های فقهای شیعه به‌وفور قابل مشاهده است، ولایت سیاسی فقها در عصر غیبت امام معصوم هست. به دلیل پذیرش “قاعده امامت” در اندیشه سیاسی شیعه و این‌که منبع ومنشاء قدرت امام(ع) اراده الهی و نص آسمانی است؛ و نیز اعتقاد به این اصل که در هیچ زمانی زمین از حجت خداوند خالی نبوده و نخواهد بود، فقها را بر آن داشته است که حکومت‌های موجود را غاصب تلقی کرده و در عین کناره‌گیری یا کوتاه‌دستی آنان از قدرت، همواره نقش اپوزیسیون نظام‌های موجود را ایفا کنند. اما در برخی از برهه‌های زمانی به ‌مقتضای شرایط روز نه تنها شاهد حضور فقها و علما در عرصه سیاست و حکومت هستیم که شاهد تعمیم قلمرو مرجعیت دینی به حوزه مرجعیت سیاسی و اجتماعی توسط آنان می‌باشیم. یکی از این دوره‌های حساس تاریخی آغاز عصر قاجار و پایان یافتن دوران پرتلاطم صفویه است......در میان فقیهان زبده و شاخص این دوره می‌توان به فقهیان برجسته چون شیخ جعفرکاشف الغطا و میرزای قمی اشاره کرد. این دو شخصیت، از نظر شرایط زمانی، برای مذهب تشیع به گونه عموم و برای مملکت ایران با توجه به تسلط قاجاریه بر مملکت ایران وجنگ‌های طولانی ایران و روس، به طور خصوص دارای اهمیت فراوان است....... (محمد عارف فصیحی)....+1395 .

***آیا اهل سنت هم به «تقیه» اعتقاد دارند؟/ تفاوت‌های میان تقیّه و نفاق+حجت‌الاسلام محمد وحیدی استاد حوزه علمیه قم در کتابی با عنوان «فلسفه و اسرار احکام» به بیان برخی از فلسفه احکام دین اسلام از جمله فلسفه «تقیّه» پرداخته است....+1395 .

***مبانی مشروطیت که آخوند وارد کرد و نائینی گستراند، حوزه را عقیم کرد!+...دکتر ابراهیم فیاض دانش آموخته حوزه و جامعه‌شناس در گفتگویی با روزنامه صبح نو عنوان کرده است مبانی مشروطیت که آخوند وارد کرد و مرحوم نائینی گستراند، حوزه را عقیم کرده است و تا امروز حوزه نتوانسته نظریه سیاسی شیعه را استخراج کند....همچنین او معتقد است  حوزه علمیه قم به‌شدت در بحث حکومت، انحطاط فقاهتی دارد....  .....  امام خمینی(رحمه‌الله علیه) هم به سوی شیخ انصاری رفت و آن فقه را ادامه داد که در نهایت ولایت فقیه از آن درآمد و ولایت فقیه معطوف به نقد انقلاب مشروطیت بود که خود امام (رحمه‌الله علیه) متولد سال انقلاب مشروطیت است. یعنی عملاً می‌شود گفت یک قرن زندگی امام(رحمه‌الله علیه) و پروسه‌هایی که انقلاب مشروطیت و بعدش هم انقلاب ملی کردن نفت مرحوم کاشانی و ماجراهای مرحوم مدرس برای امام یک الگویی بود که این را تبدیل به ساختار کند که آن هم ولایت فقیه شد و بعدش هم براساس آن انقلاب کرد و بالاخره جمهوری اسلامی پیروز شد و به میدان آمد.در مجموع باید گفت انقلاب اسلامی ما یک انقلاب رو به جلو بود چرا که ما الگوهای پیشرفت جهانی را تجربه کرده بودیم یعنی الگوی فاشیستی، سوسیالیستی و سرمایه‌داری را دیده بودیم. در انتهای قرن بیستم که انقلاب اسلامی ما یعنی در سال ۱۹۷۹ رخ داد، پست‌مدرنیسم شکل گرفت و نظریه‌پردازان اجتماعی بر همین اساس معتقدند انقلاب اسلامی باعث شد جهان از مدرنیته به سمت پست‌مدرن حرکت کند. از آنجایی که انقلاب اسلامی بر اساس مردم و با محوریت مردم شکل گرفت و هیچ حزب و سازمان‌های چریکی در کار نبودند و همه تظاهرات بر عهده مردم بود، یعنی انقلاب ما مبتنی بر صلح بوده است و حتی مردم به ارتشی‌ها گل می‌دادند؛ الگوی این موضوع هم امام حسین (علیه‌السلام) است که با زن و فرزندان خود به کربلا رفتند که بگویند من مبارزه می‌کنم و مقابل ظلم و فساد تسلیم نمی‌شوم اما به دنبال جنگ نیستم و در پی صلح هستم، ما این را دقیقاً در تظاهرات عاشورا و تاسوعای سال ۵۷ می‌بینیم که وقتی زنان به میدان آمدند کار تمام شد و شاه شکست خورد لذا این مساله بسیار بنیادین است که ما بر اساس نظام صلح‌طلبی مبارزه می‌کنیم نه جنگ‌طلبی و از این رو نتیجه این امر کشت و کشتار بی‌گناهان نخواهد بود و مبنای آن نیز فطرت است چرا که همه انسان‌ها فطرت خدایی دارند و فارغ از هر دینی وقتی مردم، محور واقع شوند عدالت به یک مساله اساسی تبدیل می‌شود چرا که مردم عدالت‌طلب هستند. با توجه به این موضوع عدالت در انقلاب اسلامی ایران نقش محوری دارد. عدالت براساس دو محور است یک عدالت اجتماعی که قسط نامیده می‌شود و دیگر عدالت فردی که تقواست. از این رو قسط و تقوا از ایجاد فساد و ظلم جلوگیری می‌کند و این سیستم عدالت به‌صورت فردی و جمعی پیش‌برنده و تکاملی است که هم عاری از فساد و ظلم است و هم باعث می‌شود آزادی به‌دست آمده از این عدالت مُبتَذَل نباشد بلکه مشارکتی و مردمی باشد......+1395 .

***فتاوای مراجع شیعه اختلافات تشیع و تسنن را رفع کرد+رهبر حزب جمعیت علمای پاکستان گفت: فتاوای امام خمینی (ره)، آیت‌الله خامنه‌ای و آیت‌الله سیستانی موجب شد تا اکثر اختلافات تشیع و تسنن رفع شود. قربانعلی پورمرجان، مدیرکل فرهنگی آسیا و اقیانوسیه سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و احسان خزاعی، معاون امور مالی و اداری، با سفر به پاکستان از خانه فرهنگ ایران در لاهور بازدید و در نشستی با حضور یازده تن از مسئولین حزب جمعیت علمای پاکستان (شاخه نیازی) و نیز رؤسای فدراسیون فرهنگی ـ تجاری ایران و پاکستان، دیدار و گفت‌وگو کردند. دکتر امجد چشتی، دبیرکل حزب جمعیت علمای پاکستان (شاخه نیازی) در ابتدای این جلسه گفت: هدف تأسیس و تداوم فعالیت‌های این حزب، گسترش نظام محمدی (ص) و نگهبانی از رسالت و شخصیت رسول‌الله است.او با بیان اینکه حزب جمعیت علمای پاکستان، بزرگ‌ترین حزب سیاسی و مذهبی اهل تسنن در پاکستان است، ادامه داد: مسئولین حزب پیش از پیروزی انقلاب اسلامی در ایران و زمانی که امام خمینی (ره) در پاریس بودند، از ایشان حمایت و از فرامین‌شان اطاعت کردند.امجد چشتی افزود: با اعمال گروه‌های تکفیری مخالف و آن را محکوم می‌کنیم و خواهان گسترش تقریب مذاهب اسلامی و وحدت شیعه و سنی هستیم. همچنین در قبال مسایلی نظیر دفاع از مردم فلسطین، بحث یمن، بی‌احترامی به  قبور بقیع، مبارزه با افراط‌گرایی و … مواضع حزب ما، همسو با جمهوری اسلامی ایران است.همچنین، پیر سید محمد معصوم حسین شاه نقوی، رهبر حزب جمعیت علمای پاکستان (شاخه نیازی) با بیان سخنانی گفت: حمایت امام خمینی (ره) از آرمان فلسطین و اعتراض به مظالم علیه مسلمانان جهان، شعله‌های وحدت اهل تسنن و تشیع را در جهان پرفروغ‌تر ساخت.او افزود: فتواهای آیات عظام از جمله امام خمینی (ره)، آیت‌الله سیستانی، آیت‌الله خامنه‌ای، در خصوص لزوم تقریب مذاهب اسلامی و وحدت مسلمین، موجب شد تا حدود ۹۰ درصد از اختلافات ساختگی فی‌مابین تشیع و تسنن رفع شود.....+1395 .

***مصادیق نه‌گانه نیاز فقیه به علم کلام+عقل حکم می‌کند تکلیف بلابیان، قبیح است. این برائت عقلی است. اما این‌ که این حکم عقل در کجا امضا شده است، بحثی کلامی است.....آیت‌الله شیخ جعفر سبحانی تبریزی در بررسی دلایل نیازمندی علم فقه به علم کلام تصریح نمودند: فتوا دادن فقیه بدون استمداد از کلام و به عبارت دیگر استنباط احکام بدون استفاده از علم کلام امکان پذیر نیست. مبانی و پایه‌های فقه متعدد بوده و یکی از آن‌ها علم کلام است.... همانطور که متکلم در فراگیری احکام به فقیه نیازمند است. فقیه نیز برای استنباط، نیازمند آماده سازی یک رشته از مسائل کلامی است... (مسائل کلامی مورد استفاده فقیه ) : 1- لزوم ثبوت تکلیف ... 2- لزوم بعثت انبیاء «ع»... 3- عصمت پیامبر «ص» در تلقی وحی... 4- مصونیّت قرآن کریم از تحریف... 5- مصونیّت سنّت از خطا ... 6- حُجّیّت عقل ... الف- برائت عقلی ... ب- احتیاط ...ج- مُرجِّحات باب تزاحم .... د- ملازمات عقلیه...  ... 7- ملاکات احکام .... 8-  حُجِّیّت قول معصوم «ع»... 9- احکام مُضطرّ...+1395 .

***قمه زنی زخمی بر چهره تشیع+این نوشتار بعد از بررسی سیر و منشأ پیدایش قمه زنی، به تبیین ادله فقهی عدم جواز قمه زنی پرداخته و کوشیده تا ادعاهای مدافعان این پدیده را ارزیابی و نقد کند و به بخشی از آسیب‌های قمه زنی در عرصه‌های مختلف اشاره نماید. کتاب قمه زنی زخمی بر چهره تشیع نوشته محمدعلی افضلی در سه فصل از سوی انتشارات مؤسسه بوستان کتاب چاپ و روانه بازار شد. ...+1395 .

***تجدد، عقب‌ماندگی و مفهوم تمدن در انقلاب مشروطه و انقلاب اسلامی+حجت الاسلام دکتر رسول جعفریان، استاد تاریخ دانشگاه تهران در مقاله‌ای به تشریح بارشناسی اندیشه تمدن اسلامی از مشروطه تا انقلاب اسلامی پرداخته است..... +1395 .

***بررسی «روایات خلافت» در اندیشه اهل سنت+کتاب «بررسی روایات خلافت در اندیشه اهل سنت با تأکید بر روایت «اثناعشریه»» نوشته رحیم اُمَرایِی توسط پژوهشکده حج و زیارت در بهمن ماه ۱۳۹۵ منتشر شد.... +1395 .

***با تغییر نام‌ها نمی‌توان «حرمت ربا» را از بین برد+روزی نیست که نامه‌ای از مردم درباره ربا و دیرکرد سود وام‌ها دریافت نکنیم و هر چه تذکر می‌دهیم ربا حرام است و با تغییر نام‌ها به مضاربه و دیرکرد نمی‌توان حرمت این عمل را از بین برد باز بانک‌ها توجهی نمی‌کنند.... (آیت الله شیخ حسین نوری همدانی)...+1395 .

***الگوی اجتهاد سیستمی برای تولید علم دینی/ دنبال ساختارشکنی در حوزه نیستیم+یکی از لوازم حوزه تمدن‌ساز این است که تحصیل و تدریس و تحقیق در حوزه معطوف به تمدن‌سازی باشد و برنامه و متون درسی حوزه نیز باید ناظر به این وظیفه تدوین بشود، همچنین شاخص و حداقل اجتهاد بر اساس فقه جواهری باید به دست آید. ما به دنبال ساختارشکنی در حوزه نیستیم و نمی‌خواهیم کار جایگزین در حوزه انجام دهیم، بلکه وظیفه خود را کار تکمیلی می‌دانیم...-هفته پنجم از درس‌گفتارهای «طیف‌بندی حوزه علمیه در نسبت با علوم انسانی» با موضوع «الگوی اجتهاد سیستمی برای تولید علم دینی» به همت مؤسسه آفاق حکمت و با سخنرانی حجت‌الاسلام عبدالحمید واسطی در قم برگزار شد....+1395 .

***امکان تغییر دامنه خمس توسط ولی فقیه+ در متون تاریخی قبل از اسلام، در غیر از عرب هم، بحث و کلمه ی خمس داریم ولی یک نحو صدقه بوده است که به فقرا داده می شده است. نوعاً بشر از هر پنج یا ده انگشت، یکی را برای یک مفهوم عالی قرار می داد؛ یا خدا یا کاهن یا… . در روایات ما هم داریم که عبدالمطلب یک کنز پیدا کرد و خمسش را داد. آن خمس یعنی صدقه دادن به فقرا. این نیست که اصل خمس از ایشان باشد کما اینکه برخی تصور کرده اند . گفتیم که در عرب قبل از اسلام مِرباع(چهار یک غنائم که در جاهلیت سهم رئیس قبیله بوده است) داشتیم......بحث خمس در قرآن با عنوان «غنیمت» هست. غنیمت در لغت به معنای خمس نیست بلکه متعارف خارجی در مکه این بوده است که در غنائم دارلحرب به کار می رفته است. در مکه عمده در آمد از راه جنگ بود چراکه مکه وادی غیر ذی زرع است....غنیمت هم در لغت ظاهرا سود و ربح نیست. مقداری از درآمد و سود انسان که ما به الازاء ندارد. به این معنی که : مثلا اگر فرشی را خریدید صد تومن و یک هفته بعد صد و پنجاه فروختید سود هست ولی غنیمت نیست. ظاهر روایت این است که غنیمت چیزی است که ما به الازاء ندارد. مثلا یک هفته غذا خورده است و سی هزار تومن خرج شده است. سی تومن از پنجاه هزار تومن ربح کم می شود و بقیه غنیمت است. این مطلب از شواهد تاریخی و روایات (نه آیات) در می آید. مثلا کل گنج غنیمت نیست. مقداری که هزینه شده است خارج می شود و بقیه غنیمت است. رکاز هم وقتی خمس دارد یعنی پس از اخراج مالی که برای استخراجش شده است بقیه را غنیمت حساب کند و خمسش را بدهد....  ...  این نشان می دهد که لفظ غنیمت مفهوم نسبتا سیّالی دارد. لذا (غیر از بحث غنائم دارُ الحَرب) دو نحوه تصرف می شود کرد :....(آیت الله سید احمد مَدَدی. ایشان در سال 1330 «ه.ش» در نجف اشرف متولِّد شد)....+1395 .

***مستندات فقهی حرام بودن شرکت‌های بازاریابی شبکه‌ای+موضوع درس خارج فقه حضرت‌ آیت‌الله ناصر مکارم شیرازی در سال تحصیلی ۹۶-۹۵ کتاب شرکت است که به مناسبت‌ این موضوع، بحث شرکت‌های نوظهور به میان آمد و استاد در مورد هفت شرکت عمده به مقدار کافی بحث کردند. و از آنجا که بازاریابی شبکه‌ای و هِرَمی در‌این زمان وسعت تازه‌ای یافته و در گوشه و کنار در حال رشد و توسعه است، و متأسفانه وزارت صنعت و معدن روی ملاحضات سیاسی به آنها مجوز داده، و مع الاسف از قرار معلوم بعضی از نهادهای محترم نیز بر اثر اطلاعات نادرستی که به خدمتشان داده شده آن را تأیید کرده، و‌ این مطلب سبب شبهات زیادی برای علاقه‌مندان شده، و از سوی دیگر آنها نیز نوعی شرکت تجاری محسوب می‌شوند، استاد عزیز را (که عارِفاً بِزَمانِهِ هستند) بر آن داشت، که به بحث مستوفی پیرامون شرکت‌های مزبور پرداخته و حکم فقهی آن را بطور شفاف با بیان ادله بیان کرده، و ماهیت واقعی آنها را روشن سازند. مَباحِث ارزشمند استاد در ده بخش خدمت خوانندگان محترم و طالبان احکام اسلام و سلامت اقتصادی کشور عرضه می‌شود. (حجت الاسلام ابوالقاسم عَلیان نژادی) .....اندیشه‌ این مسأله و ریشه‌های اصلی آن به زمان فیثاغورث، که ۶۰۰ سال قبل ازمیلاد حضرت مسیح(ع) می‌زیست، برمی‌گردد. چرا که‌ ایشان آثار و خواص «اعداد تَصاعُدی» را کشف کرد، و اساس شرکت‌های هِرَمی و شبکه‌ای، استفاده از همین مطلب است و به صورت تصاعدی پیش می‌روند .....+1395 .

***چهارده سر فصل مهم در فعالیت دینی فراگیر بین‌المللی+باید میراث مشترک انبیاء را در فضای بین‌المللی به مثابه یک جریان، پیگیری و به آن جنبه‌ای عینی و فعال ببخشیم تا به سالم سازی روابط بشری و معنویت بخشی به انسان‌ها بیانجامد....(حجت‌الاسلام  احمد مُبلِّغی، عضو مجلس خبرگان رهبری،)....+1395 .

***اَلاَزهَر مصر فتواها را در مورد زنان قدیمی دانست+شیخ عباس شومان نماینده الازهر و دبیرکل هیئت علمای بزرگ اَلاَزهَر نماینده الازهر گفت: ما فتواهای قدیمی زیادی در مورد زنان داریم که در روزگار ما کاربردی ندارد و باید این فتاوا مورد بازنگری قرار گیرد و دلیلی ندارد مسلمانان تمام عصور به این فتواها عمل کنند....برخی از موضوعات درمورد زنان در حال بررسی توسط کمیته‌های فقهی هیئت علمای بزرگ است و ما در مورد هر مساله‌ای که به نتیجه برسیم به سرعت آن را به مردم اعلام خواهیم کرد.......+1395 .

***شیخ عبدالرحمن؛ از رهبری معنوی جریان‌های تکفیری تا صدور فتوای ترور انور سادات+با تأمّل در مبانی فکری و اندیشه‌های شیخ عُمَر عبدالرحمن می‌توان دریافت که اندیشه افراطی و برداشت‌های خشونت آمیز وی از آموزه‌های اسلام دستاویزی برای بسیاری از جریان‌های تکفیری شده تا با تکیه بر فتواها و دیدگاه‌های ناصواب او از مفهوم جهاد، خشونت را به اسم اسلام در جهان ترویج دهند و بی‌جهت نیست که او را پدر معنوی جماعت اسلامی و رهبر جریان‌های جهادی تکفیری امروز می‌نامند. ...شیخ عُمَر عبدالرحمن رهبر معنوی جماعت اسلامی مصر پس از مدت‌ها دست و پنجه نرم کردن با بیماری، ... در زندان‌های آمریکا درگذشت....+1395 .

***«منشور روحانیت»؛ آخرین و مهم‌ترین توصیه‌ها و دغدغه‌ها امام خمینی (ره)+امام خمینی(ره): خون دلى که پدر پیرتان از دسته متحجر خورده است هرگز از فشارها و سختی هاى دیگران نخورده است/ آنقدر که اسلام از این مقدسین روحانى نما ضربه خورده است، از هیچ قشر دیگر نخورده است/ طلاب جوان باید بدانند که پرونده تفکر این گروه همچنان باز است......سلام بر حماسه سازان همیشه جاوید روحانیت که رساله عِلمیّه و عَمَلیّه خود را به دم شهادت و مرکب خون نوشته‏ اند و بر منبر هدایت و وعظ و خطابه ناس از شمع حیاتشان گوهر شبچراغ ساخته ‏اند. افتخار و آفرین بر شهداى حوزه و روحانیت که در هنگامه نبرد رشته تعلقات درس و بحث و مدرسه را بریدند و عِقال تمنّیات دنیا را از پاى حقیقت علم برگرفتند و سبکبالان به میهمانى عَرشیان رفتند و در مجمع مَلَکوتیان شعر حضور سروده ‏اند .....+1395 .

*** 30 تصویر متفاوت از ششمین کنفرانس بین‌المللی حمایت از انتفاضه فلسطین+ششمین کنفرانس بین‌المللی حمایت از انتفاضه فلسطین  با سخنرانی حضرت آیت‌الله امام خامنه‌ای رهبر انقلاب اسلامی در سالن اجلاس سران، با حضور رؤسای سه قوه در تهران آغاز به کار نمود. در این کنفرانس که ریاست آن بر عهده علی لاریجانی، رئیس مجلس شورای اسلامی است هیأت‌هایی از ۸۰ کشور جهان حضور دارند.....+1395 .

***لزوم بازتعریف عدالت در نسبت‌سنجی آن با مصلحت/ آیا می‌توان به نام مصلحت، از اجرای عدالت کوتاه آمد؟+حجت‌الاسلام  سید سجاد ایزدهی، مدیر گروه سیاست و عضو هیأت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی ....+1395 .

***متلاشی شدن «حوزه نجف» نتیجه چه بود؟+اگر حوزه نجف متلاشی شد اگر این همه علمای بزرگ در نجف به شهادت رسیدند در نتیجه چه بود؟ مگر در نتیجه سیاست ورزی حاکمین ظالمشان نبود؟ مگر می‌توان خود را از سیاست دور نگه داشت بعد دین را حفظ کرد؟ این چه تفکری است، چگونه می‌توان از سیاست دور ماند و دین را سالم نگه داشت؟.....(بیانات آیت‌الله شیخ محسن اراکی در همایش حوزه انقلابی و رسالت‌های آن)....+1395 .

***فِقه مُقارَن؛ نیازی واقعی، نه تاکتیکی/ حجت الاسلام محمدرضا ملّایی+1395 .

***عدم تمایز احکام اخلاقی و فقهی اسلام از حیث الزام+الزام در گزاره‌های اخلاقی قرآن، مبتنی بر فطریاتی است که با کمک عقل کشف و با اراده الهی اعتبار می‌شوند و از این نظر هیچ تفاوتی با منشا الزام در گزاره‌های فقهی قرآن ندارند+کرسی ترویجی «عدم تمایز احکام اخلاقی و فقهی اسلام از حیث الزام» با ارائه صدیقه مهدوی کنی، با حضور محمود حکمت نیا و دبیری علمی کبری پورعبدالله در پردیس خواهران دانشگاه امام صادق (علیه السلام) برگزار شد.+1395 .

***فقها ابعاد شرعی «خلق پول» را تشریح کنند+دکتر کامران نَدری، عضو هیئت‌علمی دانشگاه امام صادق(ع) و مدیرگروه بانکداری اسلامی پژوهشکده پولی و بانکی بانک مرکزی  اظهار کرد: با توجه مُستحدثه بودن پدیده خلق پول و اهمیت بسیار آن در اقتصاد کشور، لازم است فقها و حوزه‌های علمیه به میدان بیایند و ابعاد فقهی و شرعی و رابطه آن با ربا را مورد بررسی قرار داده و نتیجه کار را اعلام کنند. ....+1395 .

***در عرصه هنر از «انضباط فقهی» خارج نشویم/ اسلام با هنر شروع می‌شود+ مراسم رونمایی از کتاب «مجموعه مقالات همایش ملی فقه هنر» با حضور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، حجت‌الاسلام ابوالقاسم علیدوست اَبَرکوهی یزدی و دیگر استادان حوزه و دانشگاه، مسئولان و صاحب‌نظران عرصه‌های فرهنگ و هنر در دبیرخانه شورای فرهنگ عمومی برگزار شد...+1395 .

***فقیه در مقام استنباط باید کل جامعه اسلامی را مورد نظر قرار دهد+در ادامه برگزاری سلسله نشست‌ها و میزگردهای علمی در دانشگاه عدالت، به همت معاونت علمی دانشگاه دوازدهمین نشست علمی با موضوع «اندیشه اسلامی» در پرتو نظریات آیت‌الله‌ سید محمود هاشمی شاهرودی با حضور اساتید و دانشجویان و با سخنرانی حجت‌الاسلام  محمدحسین بیاتی، ریاست دانشگاه و حجت‌الاسلام اکبر فلاح نژاد برگزار شد...+1395 .

***جهان بینی سیاسی مهم‌ترین زیرساخت فقهی حکومت اسلامی است+آیت الله شیخ محسن اراکی....+1395 .

***شورای نگهبان، مرجعیت فتوایی و مرزهای قدرت/حجت الاسلام  علی الهی خراسانی+وظیفه شورای نگهبان تطبیق امور ثابت شریعت بر امور متغیر است؛ چرا که شورای نگهبان ابزار حاکمیتِ شریعت برای شرعی شدن قوانین عرفی است. به‌بیان دیگر شورای نگهبان حق جعل قانون ندارد. -- به نظر می‌رسد اصطلاح «ثابت و متغیر» به‌عنوان یک مبنای مُصرَّح جهت حضور فقه شیعه در امور سیاسی و اجتماعی، به اندیشه مُحقِّق نائینی در کتاب «تَنبیهُ الاُمَّةِ وَ تَنزیهُ المِلَّةِ» بازمی‌گردد . البته تفکیک دو حوزه امور ثابت - متغیر در متن فقه از دیرباز وجود داشته است....+1395 .

***بررسی «فقه اینترنت و فضای مَجازی»/ مهار و سالم سازی فضای مجازی وظیفه «حکومت» است....(حجت‌الاسلام  علی نهاوندی در نشست علمی «فقه اینترنت و فضای مجازی» که در ساختمان انجمن‌های علمی حوزه علمیه برگزار شد...)...+1395 .

***فقه توانایی تطبیق با همه زمان‌ها را دارد/ برخی میراث اصولی را بدون کاربرد می‌پندارند+حجت‌الاسلام  عبدالحسین خسرو پناه،رئیس مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران گفت: حوزه‌ای که امام خمینی (ره) در منشور روحانیت در نظر دارد، حوزه‌ای است که برای اداره جامعه و مسائل روز حرف برای گفتن داشته باشد...+1395 .

***گزارشی از مراسم رونمایی کتاب «فقه هنر»+مراسم رونمایی از کتاب «مجموعه مقالات همایش ملی فقه هنر» با حضور آیت‌الله مقتدایی، آیت‌الله محمد جواد فاضل لنکرانی، حُجَج‌الاسلام ابوالقاسم علیدوست و سید محمد حسین نوّاب و جمعی از اساتید فقه و هنر در مرکز فقهی ائمه اطهار (ع) قم برگزار شد.....+1395 .

***دارندگان «ولایت» در فقه متفاوت‌اند/ بعد از انقلاب منظور از «ولایت فقیه»، ولایت بر زعامت بوده است+حجت‌الاسلام محمد جواد اَرَسطا با بیان اینکه بعد از انقلاب منظور از ولایت فقیه، ولایت بر زعامت بوده است، به بررسی دو معنا برای اصطلاح ولایت مطلقه پرداخت - حجت‌الاسلام والمسلمین محمدجواد ارسطا در چهارمین جلسه از دوره آموزشی مبانی ولایت فقیه که در مرکز همایش‌های غدیر برگزار شد، اظهار داشت: یکی از مباحث قانون اساسی، مسأله ولایت فقیه است؛ یک تصور ابتدایی از آغاز انقلاب درباره ولایت مطلقه وجود داشت که می‌گفتند ولایت مطلقه، مطلقه است و ولی فقیه موظف نیست در چارچوب قانون اساسی حرکت کند و ولی فقیه هر موقع مصلحت تشخیص دهد، می‌تواند طبق قانون اساسی تصمیم نگیرد و اصل یا اصولی از قانون اساسی را تعطیل کند؛ می‌گفتند ولایت فقیه بر قانون اساسی است یا در قانون اساسی؟ اگر بر قانون باشد، قانون ارزش خود را از دست داده و شناور خواهد شد؛ قانون برای ضابطه مند شدن امور وضع می‌شود...عضو هیات علمی پردیس فارابی دانشگاه تهران گفت: اگر گفته شود که ولی فقیه در قانون اساسی است، مسأله‌ای در خصوص مطلقه بودن ولی فقیه پیش می‌آید که چه طور مطلقه‌ای است که باید در قانون اساسی باشد؛ مشکل جمع بین نگاه فقهی و حقوقی آن است؛ راه حلی برای این منظور بین ضابطه مند بودن ولایت فقیه و اطلاق ولایت از طرف دیگر باید مطرح باشد...در تعریف ولایت گفته شده است که ولایت عبارت است از اختیار اداره امور یک یا چند نفر توسط شخص دیگر، به گونه‌ای که مصالح آنها را تأمین کند؛ بنابراین ولایت یک مفهوم طرفینی است که یک طرف، دارنده ولایت که به اصطلاح ولی نامیده می‌شود و طرف دیگر افراد تحت ولایت هستند؛ دارندگان ولایت در فقه متفاوت اند که اعم از پدر، فقیه، قاضی، مادر در امر حضانت فرزند، عدول مؤمنین در اداره امور حسبیه هستند....ولایتی که فقیه دارد دارای مراتب متعددی است که برخی این مراتب را به ۷ و بعضی دیگر تا ۱۰ مرتبه تقسیم کرده اند؛ مراتب ولایت فقیه عبارت اند از ولایت فقیه بر افتاء، قضاء، اخذ وجوهات شرعیه و مصرف آن در مصارف معین، اجرای مجازات‌های اسلامی، امور حِسبِیَّه، موضوعات، امور عرفیه، تقنین(قانون گذاری)، اموال و انفس در امور شخصیه، زعامت و رهبری جامعه اسلامی.....+1395 .

***تشخیص موضوعات مُستَنبَطَه، شأن مرجع اَعلَم است+تذکر بی‌سابقه یک مرجع تقلید به شورای نگهبان، مبنی بر عدم دخالت در کار مرجعیت، حادثه‌ای غیرمنتظره در مجامع فقهی و حوزوی بود. در این رابطه، با آیت‌الله شیخ محمدعلی گرامی قمی، از اساتید باسابقه در حوزه علمیه قم گفتگو کردیم. او در این گفتگو، نظرات جالبی را در دفاع از مرجعیت بیان کرد. به نظر حضرت‌عالی، به‌طورکلی، موضوع‌شناسی احکام، از شئون مرجعیت است یا شورای نگهبان یا عامه مکلفین؟ آیت‌الله گرامی: موضوعات دو دسته هستند. یک دسته از آن‌ها صرفاً عرفی است و به فقیه ربطی ندارد و هر کسی باید خودش تحقیق کند. حتی اگر فقیه نظری داد، برای مُقلِّد، اثری ندارد، بلکه اگر نظر مقلد برخلاف آن شد، مقلد باید به نظر خودش عمل کند. در موضوعاتی مثل تشخیص حد ظهر شرعی که موجب وجوب نماز ظهر می‌شود، تشخیص این‌که ظهر شده است یا ظهر نشده است، بسته به نظر خود مکلف است. در اینگونه موضوعات، هر چیزی هم که مرجع بگوید، اعتباری ندارد و اعتنائی به حرف وی نمی‌شود. دسته دوم موضوعات، موضوعات مُستَنبَطَه است. موضوعات مُستَنبَطَه، موضوعاتی است که فقیه می‌بایست از خلال ادلّه، آن‌ها را استنباط کرده و برای مکلفین بیان کند. مثلاً اینکه نماز به چه معناست و اجزاء و شرایط آن چه چیزهایی است، در زمره موضوعات مُستَنبَطَه قرار می‌گیرد. ازآنجا که بیان حُدود و ثُغور موضوعات مُستَنبَطَه به‌عهده شارع است، لذا فهم مراد شارع نیز کار فقیه است.....+1395 .

***«فقه»ی که هست و «تمدّن»ی که نیست!/ علیرضا اسدی+1395 .

***دشمن درصدد از بین بردن قدرت مرجعیت است/ مراجع در زندگی شخصی از خمس استفاده نمی‌کنند+حضرت آیت‌الله ناصر مکارم شیرازی با اشاره به اینکه مراجع تقلید در زندگی شخصی از خمس استفاده نمی‌کنند، اظهار داشت: زندگی بنده بر محور حق تألیف کتاب‌هایم است، بنده ابدا کاری به خمس نداشته و ندارم.....حضرت آیت‌الله ناصر مکارم شیرازی از مراجع تقلید در همایش بین المللی خمس و نقش آن در تعالی فرهنگی جامعه که در مدرسه علمیه امام کاظم(ع) برگزار شد، همایش خمس را مهم خواند و گفت: مردم مسائل و سؤالات پیچیده‌ای درباره خمس دارند که در این گونه همایش‌ها باید برای آن‌ها تبیین شود ، از طرفی دشمنان تبلیغات سوئی درباره مسأله خمس دارند که باید تبیین شود. ... تمام احکام شرع تابع مصالح و مفاسد است، تعجب است چگونه جمعی از برادران مسلمان منکر تبعیت احکام از مصالح و مفاسد هستند، خمس هم فلسفه‌ای دارد که باید مشخص شود، اگر فلسفه آن به خوبی تبیین شود بسیاری از مشکلات حل خواهد شد.+1395 .

***«خمس» پشتوانه مهم حرکت سیاسی اسلام است  ....  (آیت الله علیرضا اعرافی)+1395 .

***علمای کابل خواستار وضع مقرراتی برای صدور «فتوا» شدند+علمای کابل در دیدار با رئیس اجرایی دولت وحدت ملی افغانستان، خواستار وضع مقررات در خصوص صدور فتواهای دینی در کشور شدند.  به نقل از رسانه‌ها، عالمان دینی شهر کابل ضمن ابراز حمایت قاطع از حکومت وحدت ملی، گفته‌اند که برخی چهره‌ها با آنکه هیچ آگاهی از دین ندارند ولی فتواهای دینی صادر می‌کنند که خود به نحوی مخدوش کردن چهره دین مقدس اسلام است. بنابراین گزارش، خطبای مساجد کابل از حکومت افغانستان خواسته‌اند که جلو چنین کارها را در کشور بگیرند و برای صدور فتوای دینی، مقرره و قوانین مشخص وضع کند...+1395 .

***اینقدر بر «حرام بودن أخذ دیرکرد» تاکید می‌کنیم تا متوقف شود!!!+حضرت آیت الله شیخ حسین نوری همدانی : روزی نیست که نامه‌ای در زمینه جریمه دیرکرد نداشته باشیم حتی گفته شده چرا این قدر بیان می‌کنید، باید به اندازه‌ای بیان کرد که دیگر این امر صورت نگیرد. ...+1395 .

***نظرات شورای فقهی بانک مرکزی مزاحم منافع بانک‌ها!!! +عضو هیأت علمی دانشگاه قم گفت: بانک‌ها تا زمانی که منافع خود را در خطر ببینند زیر بار مصوبات شورای فقهی نمی‌روند.  حجت‌الاسلام محمدرضا رستمی، یکی از وظایف شورای فقهی بانک مرکزی را نظارت بر اجرای حقیقی عقود تنظیم شده در نظام بانکداری اسلامی دانست و به رسا گفت: کارکنان این شورا باید حقوقدان، اقتصاددان و فقیه بوده و با نظام بانکداری به‌طور کامل آشنا باشند. عضو هیأت علمی دانشگاه قم با اشاره به این‌که برای پیاده‌سازی قوانین اسلامی در یک مجموعه باید اوضاع مساعد باشد، گفت: با توجه به این‌که در کشور ما بسیاری از شرایط اجرای این قوانین وجود ندارد و بیشتر مردم ریسک پذیر نیستند و این در حالی است که عقود اسلامی بر مبنای ریسک‌پذیری پایه‌ریزی شده است.....+1395 .

***نظرات شورای فقهی بانک مرکزی؛ قابل اجرا یا لازم الاجرا ...(حجت‌الاسلام حسن نظری شاهرودی رئیس پژوهشگاه حوزه و دانشگاه )+1395 .

***بررسی روایی جایگاه خشونت و مدارا در رفتار+رفق و مدارا در روابط اجتماعی در مقابل خُرق و تندی است. رفق و مدارا آیا واجب است یا مستحب؟ در فقه روابط اجتماعی تعبیرات رفق، لِین، مداراه و تعابیر دیگر که در روایات آمده، آیا وجوب را می‌‌رساند؟ ... مَباحِث «اصول و روش‌‌های تربیتی» که توسط آیت الله شیخ علیرضا اعرافی در قالب کرسی خارج فقه، با عنوان «فقه تربیتی» اصل قدرت و استطاعت مربی و متربی (رفق و مدارا) برای طلاب حوزه علمیه قم تدریس می‌گردد ....+1395 .

***ابعاد فقهی عیدی و پاداش‌های پایان سال+اگر در ازای پرداخت‌ پاداش به کارمندان، خوف مفسده وجود داشته باشد؛ به این معنا که سبب شود حقی ضایع یا غیرحقی، به عنوان حق تلقی شود و یا نوبت اشخاص در بهره‌مندی از خدمات رعایت نگردد، پرداخت پاداش و گرفتن آن از سوی کارکنان مذکور نیز شرعا حرام خواهد بود....حجت‌الاسلام  هادی مَزینانی، معاون ضوابط شرعی سازمان سیاسی ـ عقیدتی ناجا، در یادداشتی، به بررسی ابعاد فقهی عیدی و پاداش‌های پایان سال کارمندان و سایر حقوق‌بگیران پرداخته است که متن این یادداشت در ادامه می‌آید:...+1395 .

***جدیدترین استفتائات مطابق با فتوای رهبر معظم انقلاب(امام خامنه ای)+تن سؤال و جواب این استفتائات به شرح زیر است:   ثواب خرید کالای ایرانی س. آیا خرید کالای ایرانی ثواب هم دارد؟ ج. اگر به نیت تقویت مسلمانان و اقتصاد نظام اسلامی انجام شود قطعاً ثواب دارد.   استفاده از کالای خارجی س. حکم خرید، فروش و استفاده از کالای خارجی در صورتی که مشابه داخلی داشته باشد اشکال دارد؟ ج. اگر این کار موجب تضعیف کالای ایرانی و ضرر به اقتصاد نظام اسلامی شود جایز نیست .....   ....+1395 .

***تأملی در «استفتائی» بی‌سابقه!/ سید محمدعلی حسینی+در روزهای گذشته، انتشار یک استفتاء از سوی دفتر یکی از مراجع بزرگوار تقلید (ادام الله ایام عزهم) در مورد بازاریابی شبکه‌ای خبرساز شد؛ استفتائی که حاوی تذکری بی‌سابقه به شورای محترم نگهبان برای تقید این شورا به حدود قانونی و خودداری از ورود به قلمرو اختصاصی نهاد مرجعیت، یعنی افتاء بود. متن استفتاء و پاسخ آن به این شرح بود: «سؤال: اخیراً مؤسسات بازاریابی هِرَمی تغییر نام داده و با همان اهداف به نام شبکه بازاریابی وارد میدان شده و مشغول تخریب جوانان هستند. متأسفانه اطلاعات نادرستی به شورای محترم نگهبان در این زمینه داده شده و آنها فتوا به جواز آن داده‌اند. وزارت صنعت و معدن به گمان اینکه از این طریق شغلی برای جمعی از جوانان پیدا می‌شود و آمار بیکاری پایین می‌آید، متأسفانه مجوزهای متعددی صادر کرده و گروهی از جوانان را گرفتار این شغل کاذب زیان‌بار کرده است. آیا شرکت در این شبکه‌ها شرعاً برای ما جایز است؟ اَدامَ اللهُ ظِلَّکُم-جمعی از طلاب حوزه علمیه» - .  پاسخ : اولاً با پیگیری‌های ریشه‌ای و دقیقی که در این زمینه کرده‌ایم ثابت شده که این کار به‌یقین شرعاً حرام است و «اکثر مراجع محترم تقلید» نیز به حرمت آن فتوا داده‌اند . ثانیاً تعجب است چگونه شورای محترم نگهبان در این مسئله که وظیفه او نیست وارد شده و فتوا داده و وزارت صنعت سوءاستفاده کرده و براساس آن مجوزها را صادر کرده است.....(آیت الله ناصر مکارم شیرازی)....*  این یادداشت درصدد پرداختن به حکم شرعی مسئله بازاریابی شبکه‌ای نیست؛ اما نکاتی در مورد این استفتاء و پاسخ آن به نظر می‌رسند: 1- گرچه کسانی که با جایگاه علمی فقهای شورای نگهبان آشنا هستند، از این سؤال و جواب شگفت‌زده شدند، به‌خصوص که بعضی از این حضرات، نه‌تنها خود صاحب رساله و دارای مقام مرجعیت هستند، بلکه در میان مراجع نیز از اعتبار علمی خاصی برخوردارند. بااین‌وجود، باید پذیرفت که حدود اختیارات شورای نگهبان، ارتباطی به مقام مرجعیت و افتاء این بزرگواران بیرون از شورا ندارد. 2- به‌راستی نسبت میان نهاد فخیم مرجعیت و شورای محترم نگهبان چیست و قلمرو اختیارات هرکدام، محدود به چه حدودی است؟ آیا حقیقتاً شورای نگهبان در این مسئله، از محدوده‌ای که قانون اساسی برای آن‌ها معین کرده خارج شد و وارد قلمرو مراجع شد؟ آیا فقهای شورای نگهبان حق افتاء دارند؟ افتاء را می‌توان به اظهارنظر در مورد قوانین اسلامی، تفسیر نمود و با توجه به قاعده حلیت در فقه و اصل بیست و چهارم قانون اساسی مبنی بر آزادی بیان، می‌توان گفت: به‌طورکلی، اظهارنظر هر فردی مادامی‌که مصداق عناوین محرمه شرعی یا ممنوعه و مجرمانه قانونی نظیر افتاء به غیر علم و نشر اکاذیب و تشویش اذهان عمومی نباشد، شرعاً و قانوناً بلامانع است.طبیعتاً مجتهدان و فقیهان حتی اگر جزء مراجع تقلید یا فقهای شورای نگهبان نباشند، در افتاء و ابراز نظر کارشناسانه خود شرعاً و قانونا آزادند. گرچه معمولاً برای مردم، نظرات فقهی که از سوی مراجع تقلید، صادر نشده باشند، اهمیتی ندارند و لذا کسانی که در جایگاه مرجعیت نیستند، معمولاً دیدگاه‌های خود را تنها در محافل درس و بحث و به‌اصطلاح امروزی، کرسی‌های آزاداندیشی مطرح می‌نمایند. البته اظهارنظر در مسائل شرعی باید به‌گونه‌ای صورت گیرد که موجب اِغراء به جهل مکلفین نگردد.....برخلاف آنچه در نوشته‌ای منسوب به یکی از شاگردان همان مرجع بزرگوار منتشر شد، وظیفه شورای نگهبان، تطبیق قوانین با فتاوای مراجع تقلید نیست. بلکه فقهای شورای نگهبان رأساً مطابقت قوانین را با احکام مذهب رسمی کشور، بررسی می‌نمایند. به عبارتی می‌توان گفت: نهادهای حاکمیتی در رفتارهای تشکیلاتی‌شان مقلد شورای نگهبان هستند و کارگروه شش‌نفره فقهای شورای نگهبان، مرجع تقلید دستگاه‌های حکومتی است....+1395 .

***مقاومت اَلاَزهَر در مقابل فراخوان رئیس‌جمهور+نادرند مصری‌هایی که جرئت مخالفت با عَبدُالفَتّاح اَلسِّیسی، رئیس‌جمهور مُستبدّ مصر را داشته باشند. اما روحانیان در مقابل او قد علم کرده و سر به مخالفت گذاشته‌اند. به گزارش اِکُونُومِیست(economist -هفته نامه خبری لَندن-انگلیس)، دو سال می‌شود که داعش منشأ نگرانی، وحشت، خطر، کشتار و نابودی برای تمام جهان شده است. سِیسی از روحانیان مصر درخواست کرده که با جهادگرایان داعشی به مبارزه بپردازند. به گفتۀ سیسی، برای مبارزه با این افراطی‌ها، به یک انقلاب مذهبی نیاز است و اَلاَزهَر که قدیمی‌ترین مرکز آموزشی در جهان اهل‌سنّت است، باید پرچم‌دار این مبارزه باشد. اما روحانیان که سردستۀ آنها «اَحمَد طَیِّب» است، عمدتاً در برابر درخواست سیسی مقاومت نشان داده‌اند. اَلاَزهَر خود را میانه‌رو می‌داند، اما منتقدان می‌گویند این دانشگاه اجازه داده است تندروها کرسی‌های عالی را اشغال کنند و برنامه‌های آموزشی همان برنامه‌های قدیمی و باب‌ میل افراطی‌ها است.... +1395 .

***پیش‌بینی رؤیت‌پذیری هلال ماه جمادی الثانیه ۱۴۳۸ قمری+برای رؤیت هلال در شب اوّل ماه، عواملی چون «زمان غروب خورشید و ماه» و «اختلاف زمان غروب آن دو» و «مختصّات خورشید و ماه و جدایی زاویه‌ای ماه و خورشید که از اختلاف ارتفاع ماه و خورشید، و نیز اختلاف سمت آن دو نشأت می‌گیرد» و «درصد روشنایی هلال و به اصطلاح فاز ماه» و … مؤثّرند.....+1395 .

***شورای عالی «افتاء کردستان» آغاز به کار کرد+شورای عالی افتاء استان کردستان  با حضور دبیر شورای برنامه ریزی مدارس علوم دینی اهل سنت کشور، نماینده ولی فقیه در استان، استاندار و جمعی از روحانیان آغاز به کار کرد.  برای اولین بار شورای عالی افتاء استان کردستان متشکل از ۱۴ روحانی تشکیل شد و آغاز به کار کرد. هدف از تشکیل این شورا، مشاوره و حل مشکلات فقهی و شرعی مردم استان است....+1395 .

***«فقیه انقلابی» و «حوزه علمیه انقلابی»+آیت‌الله‌ علی‌اکبر سیفی مازندرانی عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم گفت: فقیهی که بدون کمترین توجه به شرایط نُه‌گانه ولی امر برای توافقنامه برجام اعلان تبریک و پیروزی بزرگ می‌کند او نمی‌تواند یک فقیه انقلابی بصیر باشد!. - آیت‌الله‌ علی‌اکبر سیفی مازندرانی استاد خارج فقه و اصول حوزه علمیه قم با صدور بیانیه‌ای برخی از معیارهای حوزه انقلابی را ذکر کرد. متن این بیانیه به شرح ذیل است: .... +1395 .

***آیا اعتراض مراجع تقلید، بانکداری را اسلامی خواهد کرد؟!!!+38 سال از پیروزی انقلاب اسلامی، و ۳۳ سال از تصویب اولین قانون عملیات بانکداری بدون ربا در جمهوری اسلامی ایران می‌گذرد، اما همچنان دعوای بانکداری ربوی به قوت خود باقی است و گرفتن جریمه دیرکرد از سوی بانک‌ها همچنان مورد اعتراض‌های تند و تیز مراجع تقلید و بزرگان حوزه قرار می‌گیرد. آخرین تحول، تصویب فوریت طرح جامع بانکداری اسلامی بود که آیت‌الله‌ ناصر مکارم شیرازی آن را «بسیار مناسب» دانست و امید آن رفت که همه چیز تمام شود، اما آن طرح همچنان مسکوت مانده است. سال ۱۳۹۵ را باید سال بانکداری بدون ربا و بانکداری بدون جریمه خواند؛ چرا که از ۱۱ فروردین که آیت‌الله عبدالله جوادی آملی در دیدار با مقامات استانی و شهری قم، دست روی نقطه حساس گذاشت و حقوق کارکنان بانک‌هایی که جریمه دیرکرد می‌گیرند را حرام خواند، برخی فقها و مراجع به تَناوُب سخن از لزوم حذف جریمه دیرکرد گفته‌اند و گاه سخنانی ناشنیده از مراجع تقلید شنیده شده است؛ از آن جمله، آیت‌الله مکارم شیرازی در درس خارج فقه خود تصریح کرد که «بانکداری ما نه‌تنها اسلامی نیست، حتی مَحاسِن بانکداری غربی را هم ندارد !!!»...... +1395 .

***کتاب شناسی «مجموعه مقالات همایش ملی فقه هنر»+حوزه علمیه قم به پشتوانه سالها مجاهدت و تلاش عالمان و فقیهان شیعه، پس از پیروزی انقلاب اسلامی فرصتی دوباره یافت تا به مثابه اتاق فکر جمهوری اسلامی ایران، ابعاد مختلف فرهنگ را با نگاهی تمدن‌ساز بررسی کند و در جستجوی فرهنگ و تمدنی لایق انسان مسلمان به عرصه‌های نوین حیات‌ بشر نظر افکند؛ و هنر یکی از این عرصه‌هاست.از همین‌رو، «مدرسه اسلامی هنر» به عنوان نهادی برخاسته از حوزه علمیه قم به مطالعه میان رشته‌ای در باب علوم انسانی و هنر رو می‌آورد تا بتواند با شفاف‌سازی نسبت میان دین و هنر، به نظام هنری اسلام، براساس آموزه‌های اهل‌البیت(ع) دست یابد....  ....  +مقام معظم رهبری حضرت آیت الله العظمی امام خامنه ای : «مژده بزرگی داده شد که حوزه علمیه وارد مقوله مربوط به هنر از منظر شناخت فقهی شده است. روشن است که از حوزه علمیه انتظار است که مبانی اسلامی را در باب موضوع هنر بیان کند؛ اول کشف کند و تحقیق کند و عمق‌یابی کند، بعد هم آن را تبیین کند برای مردم و برای جامعه. این کار خیلی مبارکی است و من واقعا، عمیقا و صمیمانه از همه شماها که به این فکر افتاده‌اید و این کار را کرده‌اید، تشکر می‌کنم. کار را نیمه‌کاره نگذارید و به معنای حقیقی کلمه در فقه هنر واقعا کار کنیم؛ یعنی حقیقتا ملاّی ما بتواند در زمینه هنر، هم در زمینه اصل موضوع هنر به معنای کلی قضیه، هم شاخه‌های متعدد و متنوع هنر، نظر صریح و روشن بدهد. هیچ مانعی هم ندارد که اختلاف‌نظر وجود داشته باشد؛ کما اینکه در همه ابواب فقهی هم اختلاف نظر بین فقها وجود دارد… منتظر می‌مانیم که از نتایج این کار شما استفاده کنیم و ادامه کار شما را شاهد باشیم. «مَنْ سَنَّ سُنَّةً حَسَنَةً فَلَهُ أَجْرُ مَنْ عَمِلَ بِهَا إلى‌ یَوْمِ القِیَامَةِ - الکافی ج 5 ص9»؛ این کار را شما در حوزه راه انداختید؛ ان‌شاءالله بعد از این، آن کسانی که در این زمینه کار کنند و کار مورد مثبت الهی باشد، قطعا اجرش به شما هم خواهد رسید. برایتان آرزوی توفیق می‌کنم».....+1395 .

***زبان فقه رایج تکلیف مدار است، اما فقه با حق و حق مداری سر ستیز ندارد+حجت‌الاسلام  دکتر رحیم نوبهار در اولین جلسه از نشست علمی با موضوع «جلوه‌های حقوق مردم در حوزه عمومی» که در حسینیه مرحوم آیت‌الله‌ موسوی اردبیلی برگزار شد، به طرح بحث در این زمینه پرداخت.... +1395 .

***نوسازی «علم اصول» و سه نکته/ حجت الاسلام رضا اسلامی+1395 .

***چرا تحوّل در ساختار دانش اصول، ناکام مانده است؟+ده سال پیش، مهدی علی‌پور و حمیدرضا حسنی، دو پژوهشگر پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، با نگارش مجموعه دوجلدی «جایگاه‌شناسی علم اصول»، اولین گام‌های ایجاد تحوّل در این دانش را برداشتند. این کتاب، هم گفتگوهایی با دانشیان این علم دارد و هم مشتمل بر مقالاتی از این دو پژوهشگر است. در بخشی از کتاب، به آسیب‌شناسی ساختار فعلی دانش اصول‌فقه و نقد تحوّلاتی که در این رابطه انجام‌شده است پرداخته‌شده و پس‌ازآن نیز از بایسته‌های ساختار معیار اصول‌فقه سخن گفته‌شده است. خلاصه‌ای از این دو بخش، در زیر می‌آید. آنچه مسلم است، اصول امروز همان اصولی است که در مکتب شیخ انصاری پدید آمده و رشد یافته است. ازاین‌رو، مباحث رایج در اصول امروز، لُبّ اندیشه‌ها و افکار محققان این رشته، ساختار و تبویبی که اغلب کتاب‌های تخصّصی اصول براساس آن نوشته‌شده و می‌شود و نهایتاً روند غالبی که در درس‌های خارج اصول براساس آن پیش می‌رود، دقیقاً همان است که با پیدایش مکتب شیخ اعظم و دوره جدید رایج شد. بی‌تردید هر علمی درگذر زمان اگر متناسب و همراه بازمان رشد نکند، دچار ضعف و فتور می‌گردد، اصول‌فقه نیز از این قانون مستثنا نیست، ازاین‌رو، نیازمند تحول اساسی و متناسب با نیازهای امروز است........+1395 .

***انتشار کتاب «فقیه آزاده»؛ زندگی‌نامه آیت‌الله سید‌هاشم میردامادی+زندگی‌نامه آیت‌الله سید‌هاشم میردامادی نجف آبادی، پدر بزرگ مادری حضرت ‌آیت‌الله خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب به قلم سیدباقر آیت‌ میردامادی و با تلاش مرتضی خواجوند سریوی در ۷ فصل از سوی انتشارات حضور روانه بازار نشر شد....کتاب «فقیه آزاده» به زندگی‌نامه آیت‌الله سید‌هاشم میردامادی نجف آبادی(ره) پدر بزرگ مادری مقام معظم رهبری پرداخته است. کتاب مذکور توسط آیت‌الله سید باقرآیت میردامادی، نماینده آیت‌الله نوری همدانی با همیاری مرتضی خواجوند سریوی طی دو سال تألیف شده است.....+1395 .

***صدور فتوا بر اساس نگاه استقلالی به جنس هنر+آیت الله سید مصطفی محقق داماد عضو هیأت علمی و استاد تمام حقوق دانشگاه شهید بهشتی و عضو پیوسته فرهنگستان علوم ایران در این گفتار،‌ ابتدا به این نکته می‌پردازد که منظور از «فقه ‌هنر»، نباید احکام مربوط به مصادیق و فرمهای خاص هنری (مجسمه‌سازی،‌ موسیقی، شعر و…) باشد، بلکه یک نگاه استقلالی به هنر لازم است که در زاویه نگاه هیچ یک از فقیهان، وجود نداشته است. در ادامه با ارائه تعریفی از جنس هنر، به بیان برخی خصوصیات مشترک در فعل هنر که ممکن است در بردارنده حکم شرعی باشد، می‌پردازد.....+1395 .

***انتشار اولین دانشنامه «آثار فقهی شیعه»+اولین دانشنامه علمی ـ تحلیلی در حوزه کتابشناسی «فقه شیعه» به سرپرستی مسعود امامی عضو هیئت علمی موسسه دائره المعارف فقه اسلامی و دبیر علمی شورای فقهی در مرکز تحقیقات اسلامی مجلس منتشر شد.«دانشنامه آثار فقهی شیعه» جدیدترین اثر مؤسسه دائره المعارف فقه اسلامی تحت اشراف آیت‌الله سید محمود هاشمی شاهرودی، چاپ و منتشر شد. این دانشنامه محصول کار جمعی از پژوهشگران این مؤسسه به سرپرستی مسعود امامی دبیر علمی شورای فقهی در مرکز تحقیقات اسلامی مجلس شورای اسلامی است.....+1395 .

***اندیشه سیاسی در حوزه‌های علمیه و روند رو به رشد+اگر بخواهیم نگاهی کلان به اندیشه سیاسی در ایران پس از انقلاب اسلامی داشته باشیم باید بگوییم امروز وضعیت اندیشه سیاسی به نسبت دهه شصت اصلا قابل مقایسه نیست؛ چه از حیث نهادهای آموزشی و پژوهشی؛ چه تعداد اعضای هیات علمی و چه مجلات علمی پژوهشی . حجت‌الاسلام  دکتر نجف لک زایی رئیس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی در همایش سالانه انجمن علوم سیاسی ایران با عنوان «بررسی وضعیت فکر سیاسی در ایران معاصر» به وضعیت اندیشه سیاسی در حوزه‌های علمیه پرداخت و روند رو به رشد این حوزه دانشی را نسبت به گذشته، امیدبخش ارزیابی کرد ....+1395 .

***جایگاه نسل و نسب در مقاصد شرعیه+به همت انجمن فقه و حقوق حنفی دانشگاه مذاهب اسلامی؛ پنجمین شماره فصلنامه علمی تخصصی «امام اعظم» با مقالاتی چون «جایگاه نسل و نسب در مقاصد شرعیه» و «شرط ضَمان مستاجر در فقه مذاهب» منتشر شد....(به تحقیق محمد رجبعلی)....+1395 .

***مُوسَّع یا مُضیّق بودن وقت نماز جمعه+یکی از مباحث مطروحه در فقه، که مورد کنکاش فقها، و محل اختلاف نظر آنها واقع شده است، مساله وقت نماز جمعه است. در این نوشتار به نحو اختصار به اقوال و ادله آنها در این مساله اشاره می‌شود، و سپس به داوری بین آنها پرداخته می‌‌شود. +اقوال در مساله :  قول اول: قائلین به این نظریه معتقدند وقت نماز جمعه مضیق، و از اول زوال است تا وقتی که نماز جمعه تمام شود. یعنی نمازگزاران باید به محض اینکه زوال شمس محقق شد، نماز را (البته همراه با خطبه‌‌ها و اذان) شروع کنند، و حق تاخیر نماز جمعه را ندارند. این نظریه از برخی از قُدَما مثل ابن زُهره و اَبُو الصَّلاح حَلَبی نقل شده است، و البته برخی از فقهاء معاصر، مثل حضرت امام خمینی«ر.ه» هم به آن معتقد می‌‌باشند.....دلیل این قول روایات متعددی است. مثلا صحیحه زراره: قَالَ سَمِعْتُ أَبَا جَعْفَرٍ (ع) یَقُولُ إِنَّ مِنَ الْأُمُورِ أُمُوراً مُضَیَّقَهً وَ أُمُوراً مُوَسَّعَهً وَ إِنَّ الْوَقْتَ وَقْتَانِ الصَّلَاهُ مِمَّا فِیهِ السَّعَهُ فَرُبَّمَا عَجَّلَ رَسُولُ اللَّهِ (ص) وَ رُبَّمَا أَخَّرَ إِلَّا صَلَاهَ الْجُمُعَهِ فَإِنَّ صَلَاهَ الْجُمُعَهِ مِنَ الْأَمْرِ الْمُضَیَّقِ إِنَّمَا لَهَا وَقْتٌ وَاحِدٌ حِینَ تَزُولُ.  و یا روایت محمد بن ابی عمیر می‌‌فرماید: قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ (ع) عَنِ الصَّلَاهِ یَوْمَ الْجُمُعَهِ فَقَالَ نَزَلَ بِهَا جَبْرَئِیلُ (ع) مُضَیَّقَهً إِذَا زَالَتِ الشَّمْسُ فَصَلِّهَا.....ظهور این روایات در مضیق بودن وقت نماز جمعه، و لزوم تسریع در خواندن آن بعد از زوال، فی نفسه کامل است. عمده مشکل مخالفین این نظریه اشکالات دیگری است که بر این روایات وارد می‌‌کنند، که در ادامه به برخی از آنها اشاره خواهد شد....+1395 .

***سَبّ در فقه مذاهب اسلامی و موارد جواز آن+مفاد آیات الهی بر حرمت سَبّ مقدسات هر آئین و دین و مذهبی دلالت دارد، و سبّ به آن را سَبّ به مقدسات خود سبّ کننده می‌‌‌داندحجت‌الاسلام مهدی درگاهی پژوهشگر پژوهشگاه بین المللی المصطفی، در نشست علمی «سب در فقه مذاهب اسلامی و موارد جواز آن» که در سالن اجتماعات پژوهشگاه بین‌المللی المصطفی برگزار شد، تصریح کرد: منطق قرآن و سنت نبوی، بر پایه دلیل و برهان و ترک حربه بی‌‌ حاصل سبّ و دشنام نسبت به مخالفان و معتقدات آنان استوار است. وی در ادامه به آیه «وَ لا تَسُبُّوا الَّذِینَ یَدْعُونَ مِنْ دُونِ دُونِ اللهِ فَيَسُبُّوا اللَّهَ عَدْواً بِغَيْرِ عِلْمٍ- سوره اَنعام آیه108» اشاره نمود و اظهار داشت: قرآن کریم با صراحتِ تمام، در آیهء مذکور، از سَبّ و دشنام و به طور کلی ناپاکی در گفتار و زبان نهی کرده و رعایت اصول ادب و عفت و نزاکت در بیان را، حتى در برابر خرافى‌‌ترین و بدترین عقاید (شرک)، به دلالت التزامی، لازم مى‌‌شمارد.....+1395 .

***بررسی فقهی فلسفه ورزی و فلسفه آموزی+مؤسسه فرهنگی اشراق و عرفان، کتاب «بررسی فقهی فلسفه ورزی و فلسفه آموزی» تقریرات درس خارج آیت‌الله شیخ علیرضا اعرافی مدیر حوزه‌های علمیه کشور را منتشر کرد.  مؤسسه فرهنگی اشراق و عرفان، کتاب «بررسی فقهی فلسفه ورزی و فلسفه آموزی»، تقریرات درس خارج آیت‌الله علیرضا اعرافی را که به کوشش سید نقی موسوی آماده چاپ شده است، منتشر کرد. این کتاب در چهار فصل سامدندهی شده است....+1395 .

***شورا در فتوا نمی‌تواند نقشی داشته باشد/ قول اَعلَم حُجّیّت دارد+آیت‌الله محمدجواد فاضل لنکرانی، استاد درس خارج حوزه علمیه قم و رئیس مرکز فقهی ائمه اطهار(ع)، می‌گوید : معتقدیم که اگر قول اعلم در یک طرف قرار گرفت، اما اکثر افراد شورا فتوای دیگری دادند، باز طبق این مبنا که اعلمیت را ملاک می‌دانیم. همچنین اگر در مقابل این اعلم اکثر معاصرین فتوایی دادند، این امر توانایی ضربه زدن به اعتبار قول اعلم را ندارد.... +1395 .

***ابن تیمیه هیچ آورده‌ای برای اندیشه خلافت ندارد+اگر ابن تیمیه در باب خلافت و رابطه حاکم و مردم تنها ۳۰ صفحه مطلب داشته باشد در رد شیعه و نقد به آن هزاران صفحه نوشته است./ اگر در افکار و اندیشه‌های ابن تیمیه پژوهش و تحقیقی داشته باشید خواهید دید نه تنها خودش بلکه شاگردان و پیروانش چیزی برای گفتن ندارند...(حجت‌الاسلام  مهدی فرمانیان عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب)...+1395 .

***حوزه باید فقه مبارزه با قاچاق کالا را تعمیق دهد+در مبارزه با قاچاق، نیازمند تولید و تبیین فقهی مناسب هستیم و در این حیث، فتوا و حکم حکومتی به عهده مراجع تقلید و رهبر معظم انقلاب می‌باشد، اما در همان پرتو نیز حوزه می‌تواند کار اساسی کند تا فقه مبارزه با قاچاق را تعمیق دهد، خوشبختانه در این عرصه کارهای خوبی هم انجام شده است اما کافی نیست. ....+آیت الله علیرضا اعرافی مدیر حوزه های علمیه...+1395 .

***خرید و فروش کالای قاچاق در ذهن مردم به عنوان فعل حرام جای بگیرد+موضوع قاچاق هنوز برای مردم به صورت فقهی و فرهنگی به خوبی تبیین نشده است؛ با استفاده از ادله فقهی می‌توان از منظر فقه فردی و حکومتی اثبات کرد که قاچاق جایز نیست، به ویژه که همه مردم می‌دانند استفاده از کالای قاچاق مانع رشد اقتصادی کشور است. آیت‌الله شیخ محمدجواد فاضل لنکرانی در دیدار رئیس ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز و هیات همراه افزود: مردم باید به ابعاد فقهی موضوع قاچاق توجه کنند؛ برخی فکر می‌کنند معامله کالای قاچاق تنها یک تخلف از قوانین است و از نظر احکام شرعی مشکلی ندارد.!!!.... +1395 .

***مسئله قاچاق از نظر من یک معمّا است/ با وجود کالاهای بی‌کیفیت، نصایح کارساز نخواهد بود+مبارزه با قاچاق، دارای ابعاد مختلفی است که نخستین آن جلوگیری از ورود و خروج است، باید تولید داخل را قوت ببخشند؛ تولید داخل باید کیفیت داشته باشد؛ وقتی تولید داخل با مارک کشور دیگری تولید می‌شود به این معنی است که مردم هنوز به کالای ایرانی اعتماد ندارند. ..حضرت آیت‌الله ناصر مکارم شیرازی در دیدار با رئیس ستاد مبارزه با قاچاق کالا گفت: تا زمانی که سه مساله مهم حل نشود، اقتصاد ما به جایی نمی‌رسد. دردهای اقتصادی ما شامل قاچاق، یارانه‌ها و بانک‌ها است، تا زمانی که این مشکلات حل نشود، قطعا رشد اقتصادی در زندگی مردم خود را نشان نمی‌دهد. مُعظّم له بیان کرد: گوش بانک‌ها بدهکار کسی نیست؛ پس از دستوراتی که بانک مرکزی داده، شاهد آن هستیم که این بانک‌ها به حرف کسی گوش نمی‌دهند؛ آنها به بخشش اضافات بیش از ۱۰۰ میلیون نیز گوش نمی‌دهند......+1395 .

***شرح واقعه!/واقعه عبرت آموز + علیرضا اسدی+اینکه متن یک استفتاء و ادعای افتاء شورای نگهبان از سوی پرسش‌کننده، بتواند چنین چالشی را بین تعدادی از فقها و آن‌هم در این سطح ایجاد کند، خود بدون اینکه لازم باشد به دنبال مقصر باشیم، عبرت‌آموز است. هرچند طرفین این بحث به‌اصطلاح شأنشان أجلّ از دامن زدن به مناقشات است و از همین‌رو آیت‌الله مؤمن، از فقهای شورای نگهبان، در پاسخ به «تذکر خیرخواهانه آیت‌الله مکارم شیرازی، در عین ذکر ادله به‌راستی موجهشان و انکار هرگونه افتاء از جانب شورای نگهبان، جانب آیت‌الله مکارم را نیز با اعتراف به «کمال احترام و بزرگواری برای مراجع عظام» نگه می‌دارد؛ اما صِرفِ اخلاق، نمی‌تواند راه‌حلی با ثبات را پیش روی نهد....همچنین در متن افتاء آیت‌الله مکارم و نیز پاسخ آیت‌الله مؤمن، از «مردم» سخن گفته شده است. نزد آیت‌الله مکارم «مردم نه مقلد شورای نگهبان بلکه مقلد مراجع خویش» هستند و در تعابیر آیت‌الله مؤمن «اگر کسی نمی‌داند حکم یک مسئله شرعی چیست، باید از مرجع تقلید خویش بپرسد و شورای نگهبان حق و وظیفه افتاء برای مردم را ندارد». حال باید بپرسیم مسئله‌ای که چالش تعیین قلمرو مرجعیت و شورای نگهبان را پیش کشید، یعنی صدور مجوز شرعی بازاریابی شبکه‌ای مطرح‌شده از سوی وزارت صنعت و معدن، مصداق استفتاء «مردم» از شورای نگهبان است یا چنانکه آیت‌الله مؤمن اشاره کرده‌اند، نظارت و تفسیر قانون نظام صنفی؟ و یا حتی مسئله رجوع یک شخصیت حقوقی دولتی که نهادی رسمی است یا «مردم»؟ این فرض اخیر خود عرصه‌ای وسیع را پیش روی تحلیل می‌گشاید که به‌اجبار ضیق مجال باید به همان مجموعه مقالهٔ پیش‌گفته احاله داده شود. همین مقدار باید دانست که مباحث تفصیلی اجتهاد و تقلید نسبت به اشخاص حقیقی، و اشخاص حقوقی عمومی، می‌تواند کاملاً متفاوت فهمیده شود و نتایج متفاوتی به دست دهد؛ تشبیه این دو سنخ از مقلد و تقلید چندان موجه نیست.....+دهم اِسفَند 1395  .

***«فقه اکبر» توانایی ساماندهی رابطه دین و رسانه را دارد+حجت‌الاسلام احمد طوبایی، مدیر بخش اندیشمندان مرکز پژوهش‌های اسلامی رسانه...+1395 .

***اجتهاد شرط لازم اعضای فقهی بانک مرکزی/ برخی از علل عدم موفقیت شورای فقهی+حجت‌الاسلام مجید رضایی دوانی عضو هیأت علمی دانشگاه مفید قم ....+1395 .

***«اصول فقه تکمیلی» نوشته عزیزالله فهیمی منتشر شد+1395 .

***آزادی بیان، پایه‌ فهم دین و حقانیت شریعت است/ ابراز عقیده راه سالم همزیستی مذاهب اسلامی+ شیخ احمد بَدرُالدّین حَسُون مُفتی اعظم سوریه در گفتگوی مکتوب با بخش عربی «اجتهاد» به سؤالاتی پیرامون «تحقق همزیستی در پیروان مذاهب اسلامی» پاسخ داده است... +1395 .

***آیا حق مقاومت و نافرمانی مدنی در جامعه اسلامی قابل اثبات است؟+مناظره علمی «حق انتقاد در حکومت اسلامی» با حضور حجت‌الاسلام دکتر علی محمدی، استاد حقوق جزا و عضو هیأت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی و حجت‌الاسلام دکتر سیدجواد وَرَعی، استاد حوزه و دانشگاه در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار شد.در ابتدای این نشست، حجت‌الاسلام وَرَعی گفت: هدف من از حضور در این جلسه این بود که بازخورد کتاب «بررسی فقهی فرمانبرداری و نافرمانی مدنی» که منتشر کرده‌ام را ببینم، جلسات مختلفی هم در نقد این کتاب در شهرهای مختلف برگزار شده است. آنچه بیشتر در جامعه ما در مورد آن حساسیت وجود دارد، حق اعتراض است که آیا در یک جامعه اسلامی که دولت مشروعی تشکیل شده، مردم دارای حق انتقاد مدنی هستند یا نه؟ لذا بر یکی از موضوعات مورد اطلاع جامعه که همین موضوع است، متمرکز شدم.او به تعریفی از نافرمانی مدنی پرداخت و گفت: حق نقد و انتقاد در سیره پیامبر(ص) و امیرالمومنین(ع) و روایات متعددی که در نصیحت زمامدار مسلمین می‌تواند مصادیق مختلفی داشته باشد، دیده می‌شود. یک تعریفی که در ابتدای کتاب در خصوص نافرمانی مدنی مطرح شده را می‌خوانم تا معلوم شود آنچه در این کتاب به عنوان جواز مقاومت و نافرمانی مدنی در دولت اسلامی مطرح شده است بر چه تعریفی تمرکز دارد «نافرمانی مدنی سرپیچی از قوانین، مقررات، سیاست‌ها و تصمیم‌های ناعادلانه یا بر خلاف حق و شرعِ حکومت، با هدف لغو یا تغییر آن بدون نقض اصل و اساس حاکمیت مشروط بر آنکه نقد، انتقاد و اقدامات قانونی به نتیجه نرسیده باشد» یعنی این مرحله جزو آخرین مراحلی است که بعد از طی کردن مراحل نقد و اعتراض و هر نوع اقدام قانونی دیگر به منظور لغو آن تصمیم و قانونی که شخص یا گروهی تصور می‌کنند، ناعادلانه و بر خلاق قوانین و مصالح جامعه است و از روی ناچاری اقدام به نافرمانی مدنی و فراقانونی با هدف لغو آن تصمیم انجام می‌دهند، اما با پذیرش اصل اساسی حاکمیت.او ادامه داد: یکی از کارهایی که در این کتاب صورت گرفته و لازم است انجام شود این است که وقتی این کلید واژه‌ها را بررسی می‌کنیم باید نسبت آنها را با کلید واژه‌هایی که در فقه داریم بسنجیم، کاری که در این کتاب انجام گرفته است مثلا عنوان محاربه که در فرهنگ فقهی ما از کلید واژه‌هایی است که جزو جرایم حساب می‌آید یا “بغی” که به معنای امروزی همان براندازی است و نسبت نافرمانی مدنی با کلید واژه بغی مشخص شده است و در این کتاب نشان داده که این یک عنوان مستقلی است و غیر از کلید واژه‌هایی است که در کتاب داریم.....+1395 .

***طرح «امامت و امارت»، جمهوری اسلامی در مقیاس کوچک+این‌که یک کشور ۸۰ میلیون‌نفری را به فقیه بدهند راحت‌تر است یا  یک روستای ۵۰۰ نفری را؟ اگر آن‌جا ناممکن است، در این‌جا نیز ناممکن است؛ اگر امکان آن در استان نباشد، به طریق اولی در کشور هم ممکن نیست. این‌که یک روحانی فقیه بیاید زمام اقتصاد، سیاست و … همگی را بگیرد؛ چرا این را در قانون اساسی آوردید؟ بنابراین صد را ایجاد کردید؛ ۹۰ هم نزد ماست.حجت الاسلام سید صمصام‌الدین قوامی در دوره کارشناسی، مدیریت صنعتی خوانده است. در سوابق وی، خدمت در سپاه و جهادسازندگی، مدیریت حوزه کرمان، مدیریت مدرسه معصومیه قم هم دیده می‌شود. وی مدیر بنیاد فقهی مدیریت اسلامی است و درس خارج فقه الاداره، اصول فقه الاداره و تفسیر مدیریتی قرآن تدریس می‌کند. هم اکنون او امام جمعه شهرک ۱۴۰هزار نفری پردیسان در قم است که ۴۰ هزار نفر آن را خانواده طلاب تشکیل می‌دهند. او در این شهرک با اجرای طرح «امامت و امارت» به‌دنبال مدینه فاضله اسلامی است. از عملکرد جمهوری اسلامی نگران است و طرح خود را راهگشا می‌داند.......+1395 .

***شاخصه‌های «حجاب و عفاف» در سیرۀ فاطمی+گفتاری از آیت الله ناصر مکارم شیرازی.....+1395 .

***جدیدترین شرح استدلالی بر «شرح لمعه»+«اَلجَواهِرُ الفِقهِیَّةِ فِی شَرحِ الرَّوضَةِ البَهِیَّةِ» جدیدترین شرح استدلالی بر شرح لمعه  در ۲۰ مجلد، همراه با تقریظ استاد سید مُنیر خَبّاز، اثر استاد سید عبدالله الحُسَینی العامِلی از علمای معاصر لبنانی در بیروت چاپ و منتشر شد...+1395 .

***گفتاری در باب فضاهای هفتگانه در طرح مباحث اصولی+تشخیص هفت فضای اصولی : از مَباحِث بسیار ضروری که در حوزه‌های ما کمتر بدان پرداخته‌اند این است که در طرح مباحث اصولی آن‌ها را از چه فضایی بررسی و تحلیل کنیم؟ این بحث بسیار لطیفی است که ما هم تاکنون به این شکل مطرح نکرده‌ایم و اگر به‌درستی بر آن کار شود و ضوابطش استخراج شود به‌تنهایی یکی دو جلد کتاب می‌شود. ما می‌توانیم جمله‌ای از مَباحِث اصول را در فضاهای گوناگون بنگریم که هر فضا شرح و لوازم و ملزومات خودش را دارد. ما با تأمل در کلمات  ، هفت فضا را شناسایی کردیم ... .... (آیت الله سید احمد مَدَدی)....+1395 .

***تا ساختار بانک‎ها اصلاح نشود شورای فقهی کارایی ندارد!!!+حجت‌الاسلام  غلامعلی معصومی نیا، عضو انجمن علمی اقتصاد حوزه علمیه قم....+1395 .

***حفظ وحدت و عقاید شیعی توأمان تحقق یابد+ آیت‌الله سید جعفر سیدان در دیدار اعضای ستاد مردمی اجتماع عظیم عزاداران فاطمی ابراز کرد: مسلمانان باید راه حق را از راه باطل بازشناسند که جریان حضرت زهرا (س) و سیره ایشان در این زمینه بسیار روشنگر و تأثیرگذار است....+1395 .

***ما و فاطمه زهراء سلام‌الله علیها / حجت الاسلام محمدرضا نائینی+1395 .

***غیر از ائمه (ع) کسی حق ندارد بگوید من و همه پیروانم بهشتی هستیم+آیت‌الله سید کمال حیدری+1395 .

***تحلیل گفتمان ولایت‌ فقیه در نظام سیاسی ایران+کتاب «تحلیل گفتمان ولایت‌فقیه در نظام سیاسی ایران»، تألیف فائز دین‌پرست در ۲۶۳ صفحه توسط انتشارات دانشگاه امام صادق(ع) چاپ شده است....+1395 .

*** آیا عدالت جمیع صحابه قابل قبول است؟!!!+حضرت آیت‌الله ناصر مکارم شیرازی، در مراسم عزاداری حضرت صدیقه کبری (س) در مدرسه امیرالمومنین (ع)، با تسلیت سالروز شهادت ام ابیها س، در بخشی از سخنانش با بیان اینکه دو مشکل باعث شد که انقلاب اسلامی نوپای رسول الله (ص) به دست نااهلان بیفتد، اظهارداشت: نخست عدالت جمیع صحابه و دیگری اجتهاد آنان بود.این مرجع تقلید ادامه داد: اینکه عده‌ای معتقد بودند همه اصحاب پیامبر (ص) عالی هستند، هرکاری می‌کنند درست است، هر سخنی که می‌گویند عین حقیقت است، اینکه اگر کسی ده سال، یک سال، یک ساعت با پیامبر (ص) بوده  جزو صحابه است و صحابه هر چه می‌کند درست است، نگاه و تصور درستی نبود. اینکه احمد بن حنبل می‌گوید کسی که یک ساعت با پیامبر (ص) بوده است، صحابه‌ای عادل بوده و انحرافی ندارد و هر چه گفت باید قبول کرد، آیا قابل قبول است؟.....+1395 .

***نظریه‌پردازی پیرامون آرمان شهر زیارتی در اسلام/حجت الاسلام  احمد مُبلِّغی استاد حوزه علمیه قم، رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس شورای اسلامی و عضو مجلس خبرگان رهبری ....برای تقویت کارکردهای اجتماعی زیارت و ایجاد آرمان شهر زیارتی باید ببینیم چه نقص‌ها و کاستی‌هایی برای تحقق چنین آرمان شهری از نظر حقوقی و تقنینی وجود دارد، آن‌ها را پس از شناسایی، پیشنهاد بدهیم.بکوشیم زیارت را از انزوای حقوقی و تقنینی و از حالت بیرون بودن از دایره فرصت‌های حقوقی کشور خارج کنیم؛ و البته این مهم را با رویکرد نه صرفاً متمرکز بر توسعه اطراف حرم که فراتر، با رویکرد بازآفرینی معنادار شهرهای زیارتی با نگاهی دینی – عصری به انجام برسانیم....+1395 .

***سال و ماه در موضوع احکام و تلفیق در آنها+عباس نوری- مرکز فقهی امام محمد باقر(علیه‌السلام)....+1395 .

***لزوم تشکیل هیئت اندیشه‌ورز برای صدور احکام جدید فقهی+حجت‌الاسلام والمسلمین سیدعلیرضا حسینی، محقق و مدرس حوزه در نشست علمی «اصول و مبانی روابط بین‌الملل از منظر فقه شیعه»....+1395 .

***ویژگی‌های بارز مکتب اجتهادی قم رو به افول است+استاد خارج فقه و اصول حوزه علمیه با برشمردن ویژگی‌های مثبت و بارز حوزه علمیه قم از جمله اخلاق و اعتدال تاکید کرد: متاسفانه ویژگی‌های بارز مکتب اجتهادی قم رو به افول است....حجت‌الاسلام  محمد سروش محلاتی، عضو هیئت مدیره مدرسه فقهی امام خمینی (ره) در همایش «امام خمینی (ره) و مکتب اجتهادی قم» که در مدرسه فقهی امام خمینی (ره) برگزار شد، با اشاره به تعابیر مکتب اجتهادی قم، نجف، سامراء و … گفت: شاید این تعابیر، تعابیر دقیقی نباشد ولی چون اصطلاح شده ما هم آن را به کار می‌بریم  ولی با دقت نمی‌توان گفت تفاوت میان شیوه اجتهاد در قم و سامراء و نجف تا حدی است که بتوان برای آن مکاتب مختلفی تعریف کرد. آن‌قدر تنوع و تکثر در کار نیست، از این رو گاهی به مدرسه تعبیر می‌شود تا این تفاوت کمتر نمود داشته باشد.وی با اشاره به ویژگی‌های حوزه قم و با بیان اینکه مراد از حوزه قم دوره بعد از موسس حوزه است بیان کرد: این حوزه چهار مرحله را سپری کرده است؛ دوره اول دوره تاسیس که نزدیک صد سال از آن می‌گذرد؛ دوره دوم دوره پس از وفات حاج شیخ و دوره زعامت آیت‌الله بروجردی، دوره سوم دوره پس از رحلت آیت‌الله بروجردی است که شاگردان حاج شیخ مانند امام و گلپایگانی و محقق داماد در حوزه نقش داشتند و دوره چهارم نیز دوره شاگردان آیت‌الله بروجردی است که مرجعیت را دارا هستند و ما در سایه آنان هستیم.این استاد حوزه تصریح کرد: برخی برای مقایسه دو حوزه، دو مرجع از آن را انتخاب کرده و به قیاس می‌پردازند در حالی که تفاوت میان دو مرجع و شخصیت فقهی نشان‌دهنده تفاوت میان دو حوزه نیست و حوزه قم را باید در مجموعه‌ای دید که کسانی مانند حاج شیخ عبدالکریم حائری، بروجردی، امام و دیگران در آن قرار دارند.وی ادامه داد: جریان فقهی قم تلاقی سه جریانی است که از قبل نیز وجود داشته است؛ از یک‌طرف حرکتی است که از نجف آغاز شده و به قم رسیده است؛ جریان دوم جریان سامراء است که حاج شیخ متعلق به این جریان بوده است و جریان سومی نیز در شکل‌گیری حوزه قم موثر بوده و آن جریان اصفهان و مکتب اصفهان است که مرحوم بروجردی هر چند در نجف در نزد آخوند درس خوانده بود ولی قبل از آن تحصیل جدی و عمده‌ای در اصفهان داشت و خیلی از مبانی فکری ایشان ریشه در اصفهان داشته است.....سروش محلاتی با اشاره به ویژگی‌های مکتب اجتهادی قم عنوان کرد: ویژگی اول این مکتب ویژگی اخلاقی است؛ مرحوم حاج شیخ عبدالکریم موسس حوزه، اخلاق ویژه‌ای داشت که حوزه متاثر از این اخلاق بوده است؛ کسانی که حاج شیخ را درک کرده‌اند ایشان را در زمینه فضایل اخلاقی می‌پرستیدند.وی با بیان اینکه حاج شیخ تعینات و تشخصاتی در مقام مرجعیت برای خود قائل نبود افزود: با نوکر و خادم خود هم‌سفره و هم غذا بود و با اکثر طلاب در پایین‌ترین مرحله، مزاح می‌فرمود و وقتی کسالت داشت بدون ردا رشته مختصری در سر داشت و در کوچه قدم می‌زد و این فضایل اخلاقی شاگردان شیخ را تسخیر کرده بود. عبای خود را در بغل می‌گرفت و در بازار اراک راه می‌رفت تا فضای تجملی که برخی داشتند شکسته شود؛ این‌ها هویت مکتب قم است و نباید آن را نادیده گرفت لذا معلوم نیست اگر مرحوم حاج شیخ روش دیگری داشت با تاسیس حوزه با آن مشکلاتی که وجود داشت  توفیقی می‌یافت......+1395 .

***مرحوم آیت‌الله فاضل در دفاع از ولایت فقیه لحظه‌ای آرام نمی‌گرفت+آیت الله علیرضا اعرافی مدیر حوزه های علمیه با بیان این که آیت‌الله فاضل لنکرانی مدافع حریم حوزه‌های علمیه بود، اظهار داشت: این عالم به حوزه، مرجعیت و ولایت فقیه و ارکان دین مردم عنایت خاص داشت و در دفاع از ولایت فقیه لحظه‌ای آرام نمی‌گرفت. +1395 .

***زمینه‌های خشونت در فکر دینی مُعتَزِلَه+حجت‌الاسلام  دکتر رسول جعفریان، استاد دانشگاه تهران و پژوهشگر حوزه دین و تاریخ در همایش «تسامح و مدارا در فرهنگ اسلام و ایران»، که یازدهم اسفندماه در دانشگاه آزاد نجف آباد برگزار شد، به موضوع «چرا معتزله از فهم متساهلانه دینی دور هستند» پرداخت که متن زیر خلاصه آن سخنرانی است.ریشه‌های برخوردهای خشن در تاریخ صدر اسلام، از نظر فکری، به مفهوم و تعریف ایمان و تعریف مفهوم مقابل آن یعنی «کفر» باز می‌گردد. مسأله این است که ایمان چیست و چگونه کسی داخل جامعه مومنین می‌شود یا با انجام چه اعمالی و داشتن به معتقداتی از آن خارج می‌گردد. این بحث با آغاز اسلام و طی بیست و سه سال زندگی پیامبر (ص) در قرآن و طی آیاتی که در باره مومنان و کافران بود، مطرح شد. در قرآن همواره از «مومنان» به عنوان جامعه‌ای یاد شده که برابر آن کفار قرار دارند. در دل این جامعه، به جز مومنان اصیل، فاسقان و منافقان هم زندگی می‌کنند. در تمام این دوره، یک مخرج مشترک از ایمان در ذهن همه مسلمانان بود و آن ایمان به خدا و رسول بود. به مومنان توصیه شد، هر کسی که اسلام را پذیرفت، او را بپذیرند و مسلمان بدانند. فقط یک بار در باره عبدالله بن ابی، منافق معروف، این مسأله یعنی در عین ظاهر اسلامی، بحث نماز نخواندن بر جنازه او مطرح شد که گویی قطعا کافر و به دلیل شدت نفاق از جامعه مومنان خارج است.....+1395 .

***«فقه و حُکمرانی حزبی» فیرحی به نمایشگاه کتاب می‌رسد+حجت‌الاسلام داود فیرحی این روزها کتاب «فقه و حکمرانی حزبی» را در دست انتشار دارد که به گفته وی تا نمایشگاه کتاب سال آتی روانه بازار نشر می‌شود....+1395 .

***جزئیات برگزاری کارگاه‌های همایش ملّی «فضای مَجازی پاک»+همایش ملی فضای مجازی پاک ۱۷ تا ۱۹ اسفندماه در محل سالن همایش‌های غدیر دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم...+1395 .

***حُجِّیَّت احادیث فقهی مشترک میان فَریقَین+حجت‌الاسلام سیدمحمدحسن حکیم، دانشجوی دکتری فقه مُقارَن دانشگاه جامِعَةُ المُصطَفَی (ص) العالَمِیَّه قم و دبیر گروه فقه و حقوق در پژوهشکده علوم و معارف حدیث پژوهشگاه قرآن و حدیث نیز می‌باشد. وی همچنین به عنوان برگزیده این دوره از جشنواره پایان‌نامه سال دانشجویی در گروه فقه، علوم قرآن و حدیث نیز معرفی شد.....+1395 .

***آخوند حکومتی بودن الآن یک ارزش است/ مهمترین معیار نقد، انقلابی بودن یا نبودن است+الآن آخوند حکومتی بودن به معنای آخوندی است که مسؤولیت می‌پذیرد، آخوندی که نسبت به مسائل حکومت اعتناء می‌کند و حتماَ یک ارزش است و باید یک ارزش باشد، ولی روحانیت هیچگاه نباید در تشکیلاتی وجیزه گوی یک تشکل یا کسی باشد و از حق و عدل و انصاف به خاطر اینکه اسم خودش پای کار است یا احیاناً منافع کوتاه مدتی در یک موضوع داشته باشد، کوتاه بیاید؛ چنانکه قاطبه روحانیت هم اینگونه نبوده‌اند، به ویژه روحانیانی که با حکومت همکاری بیشتری دارند، غالباَ اینگونه نیستند.....+حجت الاسلام علیرضا پیروزمند ...+1395 .

***ضرورت احیاء و بررسی آثار علمی آیت‎الله‎ بروجردی/ پیش کنگره بزرگداشت آیت‎الله‎ بروجردی برگزار می‌شود+حجت‌الاسلام  سید میرتقی حسینی گرگانی عضو هیئت مدیره انجمن اصول فقه حوزه بر لزوم احیا، بررسی و مطالعه آثار آیت‎الله‎ بروجردی تأکید کرد و گفت: برخی از نظرات ایشان از جمله ارث زوجه کاربرد بسیاری در عصر حاضر دارد که باید روی این مَباحِث به خوبی کار شود.  حجت‌الاسلام  سید میرتقی حسینی گرگانی در نشست خبری پیش کنگره بزرگداشت آیت‌الله بروجردی با اشاره به ویژگی‎های شخصیتی مرحوم آیت‎الله بروجردی گفت: این مرحوم از جمله تیزهوش‎ترین و با زکاوت‎ترین علمای عصر بود که توانست این هوش سرشار را در عرصه‎های علمی و فرهنگی و سیاسی با مواضع خاص خود ساری و جاری کند... +1395 .

***اعتبارسنجی و کاربرد «سیاق» در علم اصول فقه+«جایگاه سیاق در علم اصول فقه» عنوان یکی از پایان‌نامه های سطح سه حوزه علمیه مشهد در رشته تخصصی «فقه و اصول» است که توسط حجت‌الاسلام رضا میهن‌دوست تدوین شده است ....+1395 .

***کسى که ولایت می‌‌کند، فقیه است یا فقه؟+بحث درباره این مطلب است که آیا ولایت با «فقه» است یا «فقیه»؟ یعنى در سرپرستى و ولایت جامعه، کسى که ولایت می‌‌کند، فقیه است یا فقه؟ پاسخ این پرسش، به چگونگى برداشت ما از «ولایت فقه» و «ولایت فقیه» بر می‌‌گردد. آنچه پیش روست مقاله‌ای است که از سخنرانی حجت‌الاسلام  سید محمد مهدی میرباقری استاد حوزه علمیه قم و رئیس فرهنگستان علوم اسلامی در تاریخ ۲۴ اسفند سال ۱۳۷۴، درباره میراث حضرت امام خمینی (ره) یعنی مسأله مهم ولایت فقیه بدست آمده است. از مهمترین موضوعات این بحث، ارتباط گسترده «حکومت»، «فقه» و «حاکم» است....+1395 .

***شَرَفُ الدِّین و شرافت اُمَّت/حجت الاسلام  محمد مروارید+سرزمین جَبَل عامِل، واقع در لبنان امروز، در طول تاریخ اسلام زادگاه و پرورشگاه فقیهان زبده و بنامی همچون شَهیدَین بوده است. «مَتاوِلَه» یا شیعیان جبل عامل نقش پررنگی در تاریخ شیعه ایفا کرده‌اند. عالمان دیارعامل، برهه‌ای از فقه شیعه را به نام خود ثبت کرده‌اند و هجرت آنان به ایران در زمان حکومت صفویان نقطه‌ی عطفی در تاریخ شیعه در ایران بوده است. از جمله‌ی فقیهان عاملی در سده‌ی اخیر دو علامه‌ی پرآوازه یعنی سید عبدالحسین شرف الدین و سید محسن امین هستند که هر دو شخصیتی بزرگ و موفق در تأثیرگذاری بر جامعه‌ی اسلامی بوده اند.....+ شانزدهم اسفند 1395  .

...  ...  ...  ادامه دارد ...  ...  ... 

***************************

***حوزه دولتی نمی‌تواند رسالت دینی خود را اجرایی کند+ آیت‌الله علی اکبر سیفی مازندرانی....+1396 .

***«مُختصّات شهر اسلامی»، از مسجد و مناره تا تفریح و طلاق+استاد حسن رحیم پور اَزغَدی....+1396 .

***بی‌سلیقگی است که بعضیها در مقابل آداب و رسوم ایستادگی می‌کنند+آیت‌الله سید محمد جواد علوی بروجردی بر همراهی با مردم در عید نوروز به عنوان عید ملی تاکید کرد و گفت: با سنتهای مردم درگیر نشویم این بی سلیقگی است که بعضیها در مقابل آداب و رسوم ایستادگی می‌کنند، که اصلا نوروز از نظر اسلام و ما رسمیت ندارد....تولیت مسجد اعظم قم در آخرین جلسه درس خارج فقه خود در سال ۹۵ با اشاره به فرارسیدن سال جدید شمسی اظهار داشت: ایام عید نوروز است و ایام تعطیلات مربوط آن، آقایان مسافرت تشریف می‌برند پیش خانواده، پدر، مادر و اقوام و …. از قبل هم مرسوم بوده که افراد سعی می‌کنند سال نو را در کنار بزرگترها و خانواده شان باشند. این سنت خوب و حسنه‌ای است، این را نفی نکنید. برای مردم نگوییم این کار جم و جمشید و زردتشت و اینها هست.....+1396 .

***اصل عید نوروز نزد شارع مقدّس امضاء شده است+آیت‌الله شیخ حسین مَظاهری در سخنرانی آخرین جلسه درس خود در سال ۹۵ اظهار داشت: عید نوروز یک عید ملّی است و همین مقدار که نهی از آن نشده، امضاست و ما می‌توانیم عید بگیریم به نام عید ملی و اشکالی هم ندارد.....+1396 .

***شریعت با ظلم، مردم آزاری، اسراف مخالف است، نه با شادی حلال+آیت الله سید موسی شُبَیری زنجانی : اگر کسی گفته شریعت با شادی مخالفت است، اشتباه کرده است. شریعت با شاد بودن به شکل حلالش مشکلی ندارد و بلکه با دورِ هم بودن، میهمانی رفتن و هدیه به یکدیگر دادن و سفر کردن تشویق هم می‌کند. شریعت با ظلم، مردم آزاری، اسراف و این شکل مسائل مخالف است.....+1396 .

...  ...  ...  ادامه دارد ...  ...  ... 

***************************

***فصلنامه فقه ۱۰۰ تایی شد + دانلود مقالات+صدمین شماره فصلنامه علمی- پژوهشی «فقه» به صاحب امتیازی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، مدیر مسئولی حجت‌الاسلام والمسلمین عبدالرضا ایزدپناه و سردبیری حجت‌الاسلام والمسلمین رضا اسلامی منتشر شد. ...+1399 .

***اشکالات میراث حدیثی در گذشته و حال/ حجت الاسلام سیدحسن موسوی بروجردی+1399 .

***برای تصویب طرح جدید بانکداری از رهبری مایه نگذارید! +اشکالات اساسی طرح+اعضای کمیته پولی و مالی اسلامی حوزه علمیه، در نامه‎ای به حجت‎الاسلام دکتر حسین‌زاده‌بحرینی، رئیس کمیته پولی و بانکی کمیسیون اقتصادی مجلس، به تصویب طرح بانکداری اسلامی هشدار داده و نکاتی در انتقاد از آن مطرح کردند...طرح بانکداری اسلامی، چند سالی است در مجلس شورای اسلامی در حال بررسی است. ... یکی از اعضای کمیسیون اقتصادی مجلس، از موکول شدن بررسی این طرح به مجلس یازدهم خبر داد، اما برخی از اعضای کمیته پولی و مالی اسلامی حوزه علمیه کسب اطلاع کرده‎اند که برخی از نمایندگان اصرار دارند در این ایام پایانی مجلس، این طرح را به تصویب برسانند، لذا در نامه‌ای به حجت‎الاسلام حسین‌‎زاده بحرینی نکاتی را در زمینه این طرح و لزوم ممانعت از تصویب آن یادآوری کرده‌‎اند. طرح بانکداری اسلامی، چند سالی است در مجلس شورای اسلامی در حال بررسی است. هرچند روز گذشته یکی از اعضای کمیسیون اقتصادی مجلس، از موکول شدن بررسی این طرح به مجلس یازدهم خبر داد، اما برخی از اعضای کمیته پولی و مالی اسلامی حوزه علمیه کسب اطلاع کرده‎اند که برخی از نمایندگان اصرار دارند در این ایام پایانی مجلس، این طرح را به تصویب برسانند، لذا در نامه‌ای به حجت‎الاسلام والمسلمین حسین‌‎زاده بحرینی نکاتی را در زمینه این طرح و لزوم ممانعت از تصویب آن یادآوری کرده‌‎اند .متن نامه‎ای که در اختیار ایکنا قرار گرفته به شرح زیر است: بسم الله الرحمن الرحیم . حضور محترم حجت‌الاسلام والمسلمین آقای دکتر محمدحسین حسین‌زاده بحرینی، رئیس کمیته پولی و بانکی کمیسیون اقتصادی سلامٌ علیکم .استحضار دارید که کلیات «طرح بانکداری جمهوری اسلامی» در اواخر آذر ۱۳۹۸ با تلاش‌های جنابعالی و همکارانتان در مجلس شورای اسلامی تصویب شد. در روزهای اخیر از برخی نمایندگان خبری کسب شد مبنی بر اینکه تلاش می شود در این ایام پایانی مجلس دهم این طرح برای تصویب نهایی به صحن ارائه شود.با تکیه بر سابقه آشنایی و ارادتی که بین ما و شما هست و با توجه به فروتنی و ظرفیت تحمل انتقاد و حوصله‌ای که در حضرت عالی سراغ داریم، به عنوان برادران شما، چند نکته را درباره طرح جدید بیان می‌کنیم و انتظار داریم که به عین عنایت در نوشته ما بنگرید و اگر بین خود و خدا سخنان ما را حق یافتید در روش و تصمیم خود تجدیدنظر کنید و در تصویب این طرح با محتوای فعلی، در روزهای پایانی مجلس دهم شتاب نکنید تا فرصت مقتضی برای اصلاح اشکالات آن فراهم شود. شما خود در مجلس یازدهم حضور دارید و در آینده می‌توانید با فراغ خاطر به کمک نمایندگان محترم، اشکالات طرح را به دقت بررسی و برطرف کنید.جناب آقای بحرینی، ما منکر این نیستیم که شما و دیگر طراحان محترم طرح جدید بانکداری، برای تهیه آن زحمت زیادی کشیده و نیت خیر داشته‌اید و انگیزه شما در تحمل مرارت تحقیق و تدوین این طرح طولانی، رفع مشکلات نظام بانکداری کشور و مدد رساندن به نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران بوده است، بلکه اشکال و انتقاد ما درباره حاصل کار شما، یعنی آخرین نسخه طرح بانکداری می‌باشد که اکنون محور کار است و چنان چه به صورت قانون درآید، نظام بانکداری ایران در چند دهه آینده به شدت تحت تأثیر آن خواهد بود. به ما حق بدهید که دغدغه نقاط ضعف و اشکالات اساسی این طرح را داشته باشیم و در جهت اصلاح آن بکوشیم.در حال حاضر پیدا است که نیروی محرکه برای تصویب طرح بانکداری، تعداد انگشت شماری از نمایندگان مجلس هستند و شما در این میان نقش اصلی را دارید. برخی از اعضای محترم شورای فقهی بانک مرکزی که همفکر و حامی شما هستند، در حال حاضر نماینده نیستند که در مجلس پای کار باشند. در شرایط کنونی اگر جناب عالی این گونه با جدیت موضوع را پیگیری ننمایید، این طرح در این دوره مجلس به تصویب نهایی نمی‌رسد. در نتیجه، عمده مسئولیت طرح بر عهده جناب عالی است و فردا باید در پیشگاه خداوند تعالی و مردم، مسئولیت به تصویب رساندن این طرح را با اشکالات و نقائص فراوان به گردن بگیرید. دوره نمایندگی مجلس، مانند دیگر مقامات دنیایی زود خواهد گذشت و تبعات اعمال شما همیشه با شما خواهد بود.گله داریم چرا حضرت عالی علی‌رغم انتقادهای شدید مراجع و اقتصاددانان حوزه و دانشگاه، میدان اصلاح مواد طرح را چنان تنگ گرفته‌اید که با وجود درخواست‌های زیادی که شده، محققان و کارشناسان مستقل بانکداری اسلامی که خلاف نظر شما را دارند، نتوانسته‌اند در کمیسیون اقتصادی مجلس حاضر شوند و موارد اشکال را به صورت حضوری برای نمایندگان محترم توضیح دهند. اکنون این طرح که روزگاری ادعا می‌شد اجماع علما و نخبگان اقتصادی را با خود به همراه دارد، تبدیل به طرح یک نفره‌ای شده است و تنها شما هستید که درباره آن تصمیم نهایی را می‌گیرید. از اظهارات نمایندگان موافق طرح آشکار است که غالب آنان فرصت نکرده‌اند متن آن را درست مطالعه کنند و بیش‌تر بر اساس اعتماد به جنابعالی به کلیات آن رای داده‌اند.در چند ماه گذشته به دلیل درگیر شدن ذهن نمایندگان محترم مجلس با مسئله انتخابات و سرکشی به حوزه‌های انتخابیه و رقابت‎های انتخاباتی و پس از آن بیماری عالم گیر کرونا که باعث تعطیلی مجلس شد، فرصتی برای مطالعه متن طولانی و تخصصی طرح جدید بانکداری برای نمایندگان وجود نداشت، از سوی دیگر دولت و بانک مرکزی هم که یک طرف ماجرا هستند و نظرات کارشناسان آن‌ها می‌تواند در رفع مشکلات طرح راهگشا باشد، درگیر مشکلات خود هستند، لذا زمان کنونی برای اصلاح و تصویب نهایی این طرح پیچیده و پر از ایراد مناسب نیست. شما نباید با پافشاری بی مورد بر موضع خویش، به هر قیمتی شده این طرح را به تصویب نهایی برسانید که فرجام آن پشیمانی و شرمساری خواهد بود.اکنون چند نکته را به حضرت عالی یادآور می شویم و سپس بعضی اشکالات اساسی طرح را بیان می‌کنیم، به این امید که نوشته ما را دقیق مطالعه فرمایید و در تصمیم خود تجدید نظر کنید......+1399 .

***نقشه راه توسعه علوم اسلامی با نگاه به بلاهای انسانی و پیامدهای آن+حجت‌الاسلام  احمد مُبلِّغی عضو مجلس خبرگان رهبری و استاد خارج فقع حوزه علمیه قم  با اشاره به وظایف حوزه‌های علمیه در توسعه و تعمیق علوم اسلامی در مرحله پساکرونا گفت: یکی از دانش‌های اساسی که باید گسترش آن برای مرحله پساکرونا مورد توجه حوزه‌های علمیه قرار بگیرد، فقه است، این دانش تحت عناوینی همچون فقه بیماریهای واگیردار، یا فقه بلاهای عام و فراگیر و یا فقه بهداشت عمومی قابل ردیابی و پیگیری است. +1399 .

***از «استفاده قرص زیر زبانی در هنگام روزه» تا «ناتوانی از ادای کفاره افطار عمدی»+پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری حضرت آیت الله العظمی امام سید علی خامنه ای 13 استفتاء جدید ویژه اردیبهشت‌ماه 99، مطابق با فتوای حضرت آیت‌الله خامنه‌ای را منتشر کرد.پ+1399 .

***تحلیل فقهی- حقوقی مُبادله ارزهای قابل استخراج در اقتصاد اسلامی+در این تحقیق سعی شده است با استفاده از روش‌‌های تاریخی، بنیادی و توصیفی ابعاد فنی، اقتصادی ارزهای مجازی تبیین شود، سپس بر اساس روش‌های معتبر فقهی اعم از فقه معاملات و فقه نظام مبتنی بر چارچوب اقتصاد اسلامی، حکم مبادله با ارزهای مجازیِ قابل استخراج (مانند بیت‌‌کُوین) مورد تحلیل قرار گیرد. به همت پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی و انجمن اقتصاد اسلامی ایران، شماره ۷۷ فصلنامه علمی پژوهشی اقتصاد اسلامی (دوره ۲۰، بهار ۱۳۹۹) در ۳۰۰ صفحه به سردبیری حجت‌الاسلام دکتر سیدعباس موسویان عَجَب شیری آذربایجانی منتشر شد.....+1399 .

***اولویت‌بندی گونه‌های امنیت از دیدگاه فقه و حقوق/ در تَزاحُم بین سلامت و اقتصاد مردم، کدامیک مقدم است؟+به نظر می‌رسد در تزاحم بین مراتب و موضوعات مختلف امنیت، بالاترین امنیت را، امنیت ارزش‌های اخلاقی بدانیم یعنی مرجع امنیت را ارزش‌های اخلاقی بدانیم که حتی جان افراد نیز فدا می‌شود تا آن ارزش‌های اخلاقی در جامعه انسانی ثابت و پابرجا باقی بماند... حجت‌الاسلام  دکتر محمدجواد اَرَسطا عضو هیئت‌علمی پردیس فارابی دانشگاه تهران، مدرس و رئیس دانشگاه باقرالعلوم(ع)......+1399 .

***استاد مطهری؛ یک مصلح اجتماعی با خاستگاهی دینی/ محسن اسماعیلی+مطهری را به عنوان یک روحانی و اسلام شناس برجسته، به عنوان یک فیلسوف و متفکر ژرف اندیش، به عنوان یک استاد و نویسنده نمونه و به عنوان‌های دیگری از این قبیل شناخته‌ایم. اما شناخت او به عنوان یک مصلح اجتماعی، نیاز مغفولی است که به دو دلیل ضرورت مضاعفی یافته است. نخست آنکه مطهری از معدود متفکرانی است که مورد قبول و اقبال قشرهای متفاوت اجتماعی و طیف‌های مختلف فکری است و نظر صائب، نیت خالص و قدرت نظریه پردازی او را همگان پذیرفته و تحسین کرده اند.دیگر آنکه با گذشت سه دهه از تجربه برپایی نظام سیاسی بر مبنای تفکر دینی، نیاز به بازاندیشی در گذشته برای حرکتی پرشتاب تر و صحیح تر در آینده جای تردید ندارد.نگاهی به آثار و کارنامه پربرکت این شهید بزرگ نشان می‌‌‌دهد که می‌‌‌توان او را به عنوان یک مصلح اجتماعی که اتفاقا از خاستگاه دین به همه چیز نگریسته است، مورد مطالعه قرار داد و از آثار مکتوب و شفاهی و از مهم ترین سیره عملی و رفتار اجتماعی او الگوی مطمئنی برای خود ساخت....+1399 .

***فقه در چشم‌انداز شهید مطهری/ محمدحسن نجفی+فقه، درخورِ جایگاهی که دارد باید از چنان رشد و بالندگی برخوردار باشد که بتواند همپا، بلکه پیشاپیش حرکت شتابان زندگی انسان امروز حرکت کند و هر آن، افق‌های جدیدی را فرا روی خواهندگان و آرزومندان بگشاید و پاسخ‌گوی انبوه نیازهای فردی و اجتماعی باشد. دانشی که فلسفه وجودی خود را روشن کردن تکلیف یکان یکان، چه در زندگی فردی و چه زندگی اجتماعی می‌‌‌داند، و (فعل مکلف) محور تمامی پژوهش‌ها و بررسی‌های اوست، نمی‌‌‌تواند از دگردیسی‌های پرشتابی که برگرداگرد (فعل مکلف) تنیده است، چشم بپوشد.این جایگاه ، عالمان دین و فقیهان روشن‌اندیش را مُتعهد می‌‌‌سازد، تا به پیشباز مسائل نو پیدا بروند و با رودررویی با هر گزاره و مسأله جدید، بابی تازه بگشایند و با همان دقت، وسواس و نکته‌سنجی‌های پیشینیان به اجتهاد و استنباط بپردازند، تا پیوند فقه و زندگی را جلوه‌گر سازند و توانمندی فقه شیعه را در پاسخ‌گویی به نیازهای انسان امروز، پاس دارند.متأسفانه با آن که، امروز هم نیازها و هم توانایی‌ها و شرایط خود را بر فقه و فقیهان عرضه داشتند، ولی بین آن جایگاه و این رسالت، فاصله بسیار است.استعدادها، توان‌ها، دقت‌ها و نکته‌سنجی‌ها، پیش‌تر، به بخش‌ها و مسائلی از فقه متوجه می‌‌‌شوند که یا به کلی مورد نیاز نیستند و یا نیاز نخست جامعه امروز ما نیستند. اگر چاره‌ای اندیشیده نشود، گذشت زمان این فاصله را بیش‌تر کرده و سرانجام، فقه را، که پس از سال‌ها انزوا با زحمت‌ها و خون دل‌های فراوان، به صحنه جامعه آمده، دوباره به انزوا می‌‌‌کشاند و در گوشه حجره‌ها، زمین‌گیر می‌ساز‌د. اینجاست که درنگ در افکار و اندیشه فقیهانی که درد دین داشته و دغدغه اصلی آنان رساندن فقه به جایگاه اصلی خویش بوده است، ضرورت می‌‌‌یابد.بی‌گمان شهید مطهری، از انگشت شمار فقیهانی است که اندیشه برابرسازی فقه با نیازهای زمان، آنی از حیات علمی و تحقیقی او جدا نشده است.....شهید مطهری با تیزبینی، سی سال پیش، رشته‌ای شدن فقه را ضرورت صد سال اخیر می‌‌‌دانست.....+1399 .

***«رویکردهای فقهی» به قلم احمد واعظی منتشر شد+مراد نگارنده از رویکردهای فقهی نوع نگاه و تصوری است که از کلیت فقه و رسالت و وظیفه فقه و فقها وجود دارد و اختصاص به باب یا مسئله خاص ندارد و در واقع از سنخ نظریه‌پردازی کلان درباره فقه است. این سه رویکرد اصلی، به لحاظ سابقه و قدمت تاریخی، یکسان نیستند. برخی از آن‌ها جدید و فاقد سابقه روشن تاریخی در فقه شیعه است و محصول بازاندیشی در ماهیت فقه و اجتهاد سنتی از یک‌سو و اقتضائات دنیای جدید و تحولات محتوایی جدی در عرصه مناسبات و روابط اجتماعی از سوی دیگر است....گفتنی است، کتاب «رویکردهای فقهی (فقه فردی، فقه نظام‌های اجتماعی، فقه حکومتی)» به قلم حجت‌الاسلام  دکتر احمد واعظی از سوی دانشگاه باقرالعلوم(ع) در بوستان کتاب چاپ شده است....+1399 .

***موضوع پول، چگونه در فقه استنباط می‌شود؟/ حجت الاسلام سیدمحمدحسین مُتولّی امامی+موضوع برخی از احکام شرعی، کلمه‌هایی است که معنایی خاص دارند. معنایی که شارع خود آن‌ معنا را به وجود آورده و با خصوصیاتی که دارد، پیش از این در شرایع پیشین سابقه نداشته است. از این‌گونه موضوع‌ها می‌توان نماز و روزه و زکات را نام برد. این‌گونه از موضوعات احکام را «موضوعات مُختَرَع شرع» می‌نامند. در مقابل این نوع از موضوعات، موضوع‌هایی قرار می‌گیرند که در آن‌ها شارع کلمه‌‌ای را با همان معنای لغوی یا عرفی خودش، موضوع حکم شرعی قرار داده و هیچ تصرفی در معنای آن نکرده است. برای این قبیل موضوعات، نمونه‌هایی فراوان مانند مانند فقیر، نفقه و أرض را می‌توان ارائه کرد. به این موضوعات که قسیم موضوعات مُختَرَع شرع هستند، «موضوعات عرفی» گفته می‌شود.موضوعات عرفی ممکن است موضوعاتی ساده و بسیط و ساده‌فهم «موضوع عرفی غَیرمُستَنبَط» باشند؛ چنان که ممکن است موضوعاتی پیچیده و دشوارفهم و تخصصی «موضوع عرفی مُستَنبَط» باشند. بنابراین این موضوعات، به ۲ دسته ساده فهم و تخصصی تقسیم می‌شوند....به نظر می‌رسد «پول» نیز از موضوعات مُستَنبَط فقهی ‌باشد؛ چراکه با وجود عرفی‌بودن موضوع «پول»، سؤالاتی در حاشیه آن مطرح می‌شود که نمی‌توان بدون پاسخ فقهی و تحلیل اجتهادی از آن‌ها گذشت.+1399 .

***چیزی با عنوان نگاه مردانه در احکام و فتاوا وجود ندارد/ اقتدارگرایی همیشه منفی نیست!/ عدم مشروعیت ولایت زنان، به جهت اَخذ به قدرمُتیقّن از ادله نیست+تنها ملاکی که باید بدان توجه کرد این است که مواردی که از باب ولایات است بر اساس ادله‌ تعبدی ،  زنان نمی توانند مسئولیت های سنگینی که ناشی از ولایت است را بر عهده بگیرند مثلا آن جایی که جنگ است، آنجایی که قضاوت است، آنجایی که دفاع است، یا مسائل انتظامی است این موارد یک سری اقتضائاتی دارد که با روح زن و زن بودن سازگار نیست و باید توجه داشت که این نظر را نمی توان نگاه فمنیستی به زن پنداشت+...در اسلام و عقاید اسلامی چیزی با عنوان نگاه مردانه در احکام و فتاوا وجود ندارد و متاثر از این نیست. اولاً این مطلب را متذکر می‌شویم که در احکام فقهی اسلام، حکمی تحت عنوان شرط بودن مردان در تَولّی امر  فتوا وجود ندارد و فقیه می‌تواند زن باشد و این مسئله انحصاری مردان نیست......+حجت الاسلام دکتر سید حسن وحدتی شُبَیری+1399.

***تعبیر «ارتباط صمیمانه» علامه طباطبایی با طرفداران دربار ظلم عظیم است+ در سال‌های اخیر شبهات متنوعی در نسبت علامه طباطبایی و انقلاب اسلامی مطرح گردیده است، پروژه‌‌ی مصادره یا تصرف علامه‌‌ی طباطبایی حلقه‌ای از کلان‌پروژه‌‌ای است که می‌کوشد تا نشان دهد که غالب نخبگان فقهی، فلسفی، کلامی با امام خمینی و نظریه‌ی ولایت فقیه مخالف بودند و نظریه‌‌ی امام فاقد پشتوانه‌‌ی علمی، عقلانی و نخبگانی است. حضور همه‌جانبه‌‌ی خیل عظیمی از شاگردان علامه‌ی طباطبایی در انقلاب اسلامی مانع مهمی برای این تصرف و مصادره بوده است. نه فقط شاگردان علامه بلکه داماد او (شهید قدوسی) که یکی از ارکان نهضت فکری، سیاسی معاصر بود و مدرسه حقانی که خالصانه در خدمت انقلاب قرار گرفت و با محوریت شهیدین بهشتی و قدوسی دستگاه قضای انقلاب اسلامی را سامان بخشید. ‌‌اما امروز که رفته رفته فاصله‌‌ی سنی نسل ما با علامه و شاگردانشان بیشتر و بیشتر می‌شود دشمن زمان را مناسب دیده تا تصویری غیر واقعی از علامه طباطبایی ترسیم نماید و با کمک فضای مجازی و شبکه‌‌‌های اجتماعی بر صفحه‌‌ی ذهن و دل جوانان ما جای دهد. +در گفتگو با آیت الله سید محمد خامنه ای : علامه پیشرو فرهنگ‌سازی برای انقلاب بود+پس از فوت آیت‌الله بروجردی و به سبب وجود اقتضائات لازم برای حرکت انقلابی و نهضت سیاسی و دینی، حرکت امام‌خمینی(ره) آغاز شد و علامه پیشرو فرهنگ‌سازی برای انقلاب بود. منشأ این حمله‌ها به علامه، سریره سیاسی مبعوث از دلارهای دشمنان این انقلاب است تا چهره حقیقی یکی از دو بزرگوار، یعنی امام خمینی(ره) یا علامه طباطبایی و یا هردو را مخدوش نمایند....+1399 .

*** 60 اثر علمی از «سید مرتضی» در حال آماده‌سازی و چاپ+ 60 اثر علمی از ابوالقاسم علی بن حسین بن موسی، ملقّب به علم‌الهدی و مشهور به «سید مرتضی» توسط پژوهشگران بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی در دست آماده‌سازی و چاپ است . بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی در حال آماده سازی ۴۰ اثر از آثار سید مرتضی و ۲۰ اثر پیرامون اوست؛ ۴۵ اثر از این آثار به همت بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی آماده چاپ و ۱۵ اثر نیز در دست اقدام است...+1399 .

***نامه تاریخی آیت‌الله سید محسن حکیم به شاه ایران درباره فلسطین+آیت‌الله سید محسن حکیم (ره) سالها پیش در نامه‌ای خطاب به محمد رضا شاه پهلوی از او خواسته بود تا در قضیه فلسطین دخالت، و از فلسطینیان در برابر متجاوزان صهیونیستی حمایت کند.+ عکس . +متن کامل نامه آیت‌الله ‌ سید محسن حکیم(قُدِّسَ سِرُّهُ) به نقل از شفقنا شرح زیر است: جناب آقای محمد رضا پهلوی شاهنشاه ایران . سلام علیکم و رحمة الله وبرکاته . قطعا حضرتعالی از جزئیات حوادث مصیبت بار دیار مقدس فلسطین و ویرانی‌هایی که یهودیان و دشمنان اسلام و مسلمین در آن به بار آورده اند، باخبر شده اید. در حالی که از حکام و سران مسلمان می‌خواهیم که براساس وظیفه اسلامی خود در قبال این مصیبت اسفناک موضع گیری کنند، در عین حال بویژه از حضرتعالی امید می‌رود که به امور رسیدگی کنید و به قضایای اسلامی و مشارکت فعال در پشتیبانی از برادران مسلمانتان در سرزمین‌های مقدس فلسطین علیه متجاوزگران و حفظ حقوق مشروعشان اهتمام بورزید و پتانسیل‌ها و ظرفیتهایتان را در راه پیروزی این کشور اسلامی به کار بگیرید. از اخیرا اظهارات مقامات مسئول ایرانی درباره این مصیبت که در آنها از برادران مسلمان خود پشتیبانی وحمایت کرده بودند، باخبر شدیم و موجبات تقدیر و دعای ما را فراهم آورد اما امید بیشتر ما به شما، اتخاذ مواضع مقاومتر و تلاش مستمر در راستای پیروزی اسلام و مسلمین در این نبرد را ایجاب می‌کند. خداوند ما و شما را در هر آنچه که صلاح دنیا و آخرت در آن قرار دارد، موفق گرداند. وَالسَّلامُ عَلَیکُم وَ رَحمَةُ اللهِ وَ بَرَکاتُهُ +1399 .

***حمله بیولوژیک حتی با کفار خلاف نظر اسلام و قبح ذاتی دارد+حمله بیولوژیک نوعی غَدر و خیانت است که در اسلام ممنوع و حرام می‌باشد. از یک سو، علامه حلی در قواعد الاحکام بیان می‌کند: «غَدر» حتی با کفّار خلاف نظر اسلام است و قبح ذاتی دارد. چهارمین هم‌اندیشی علمی فقه بررسی دیدگاه فقه اسلامی نسبت به حمله بیولوژیک / علت گرایش دولت‌ها به حمله بیولوژیک نظام‌ساز با موضوع «کرونا و چالش‌های الهیّاتی، سیاسی و حقوقی»، به همت مؤسسه آموزش عالی حوزوی امام رضا (ع) برگزار شد.در این نشست مسلم ملکی، پژوهشگر علوم سیاسی به تحلیل و بررسی فقهی و حقوقی حمله بیولوژیک پرداخت. وی گفت: شاید در ذهن خیلی از افراد این مسأله مطرح باشد که احتمالاً ویروس کرونا یک حمله بیولوژیکی است. حالا فارغ از اینکه ویروس کرونا یک حمله بیولوژیکی بوده یا نه، قصد داریم به صورت کلان موضوع حمله بیولوژیکی را در سطح کلی و عام‌تر از دیدگاه حقوق بین‌الملل و نظام فقه اسلامی مورد تحلیل و بررسی قرار دهیم.وی با اشاره به سابقه این حمله نوشت: حمله بیولوژیکی یک مسأله یا موضوع مستحدثه نیست. زیرا اقدام «سولون» فرمانروای آتن در ۶۰۰‌سال قبل از میلاد با استفاده از ریشه‌های گیاهی در جوی آب کوچکی دشمنانش را گرفتار بیماری (Helleborus) و اسهال نمود. همچنین در حدود ۳۰۰‌سال قبل از میلاد مسیح آلوده کردن شهرها با اجساد حیوانات، توسط سربازان یونانی از دیگر روش‌های ابتدایی حمله بیولوژیک بوده است. اما امروزه، چون استفاده از عوامل بیولوژیک نسبت به گذشته خیلی توسعه یافته و به ابزاری آسان و مناسب برای اقدامات بیوتروریستی تبدیل شده است لذا مسأله گسترش قلمرو و فراگیری آن هم افزایش پیدا کرده و در اولویت موضوعات روز حقوقی و فقهی قرار گرفته است.....از دیدگاه قوانین و فقه اسلامی رعایت حقوق انسان‌ها و حق حیات و ارزش‌های اخلاقی مورد توجه است و استفاده از هر سلاح بیولوژیکی بر هر شکلی که باشد و افراد بی‌گناه و غیرنظامی را هدف قرار دهد، حرام بوده و استفاده از آن جایز نیست. چراکه در حمله بیولوژیک ممکن است به ریخته شدن خون هزاران انسان بی‌گناه منجر شود که با تعبیر سفک دماء سازگاری دارد و به لحاظ ایجاد فساد حداکثری تهی از مشروعیت و حرام است.+1399 .

***کتاب «بررسی فقهی و حقوقی توبه» را برای ماه رمضان بخوانید+کتاب «بررسی فقهی و حقوقی توبه» حاصل دو سال تحقیق و مطالعه بی وقفه جلیل اَلماسی است که در راستای استفاده از منابع دست اول فقهی و غیره تلاشی پیگیر داشته است و در ۳۰۶ صفحه توسط انتشارات میراث فرهیختگان روانه بازار نشر شده است.+حجت‌الاسلام مُحسن قنبریان، مدیر انتشارات میراث فرهیختگان....+1399 .

***تعیین قیمت فطریه و کفاره روزه به تفکیک استان‌ها و ارائه به رهبر انقلاب + جدول قیمت‌ها+1399 .

***برگزاری نماز جمعه این هفته در ۱۵۷ شهر/ بازگشایی مساجد ۱۳۲ شهرستان+معاون سازماندهی شورای سیاستگذاری ائمه جمعه کشور اعلام کرد: پس ازگذشت بیش از دو ماه وقفه به علت شیوع کُرونا، هفته جاری نماز جمعه در ۱۵۷ شهر کشور با رعایت پروتکل‌های بهداشتی برگزار می‌شود. به نقل از پایگاه اطلاع رسانی وزارت کشور، حجت‌الاسلام  علی نوری با اعلام این خبر در ششمین نشست کارگروه ارزیابی رسانه‌ای مدیریت بیماری کُرونا در وزارت کشور که به ریاست دکتر علی آقامحمدی و با عضویت مدیران و نمایندگان رسانه‌ها و دستگاه‌های اجرایی برگزار شد، افزود: برپایی نمازجمعه در شهرهای یادشده بر اساس مصوّبه امروز ستاد ملی مدیریت کُرونا صورت می‌گیرد و ما امیدواریم هر هفته، مردم شمار بیشتری از شهرهای کشور شاهد برپایی دوباره نماز جمعه باشند....+1399 .

***شهید مطهری؛ طرّاح خُطوط بنیادینِ اندیشه اقتصادِ اسلامی+شهید آیت‌الله ‌‌مرتضی مطهری(ره) از اندیشمندان فاخر و کم نظیر در دوران معاصر بود. شخصیتی جامع، عالمی ژرف اندیش و متفکّری عمیق بود که تسلط وی بر معارف قرآن و اهل بیت (ع) بر احدی پوشیده نیست. یکی از ابعاد علمی این شهید والا مقام، پرداختن به دانش اقتصاد و اقدام به نظریه پردازی جهت تشکیل نظام اقتصادی در اسلام و حکومت اسلامی است. به مناسبت ایام سالگرد شهادت این شهید والا مقام (12 اردیبهشت روز معلّم)، پایگاه وسائل در گفتگویی با دکتر عادل پیغامی عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق (ع) به جایگاه شهید مطهری در اقتصاد اسلامی، پرداخته است. این استاد حوزه و دانشگاه بیش از ۲۷ سال است که آثار شهید مطهری را مورد پژوهش قرار داده و نسبت به اندیشه ایشان مسلط است.  دکتر عادل پیغامی گفت: متاسفانه به دلیل اینکه در حوزه و دانشگاه، مَباحِث فلسفی اقتصاد جایگاهی ندارد، آن لایه‌ای از اندیشه‌های شهید مطهری که فلسفه اقتصادی اسلام را در دنیای معاصر با مقتضیات زمان و مکان فعلی، برای انقلاب اسلامی تدوین شده است، مورد توجه قرار نگرفته است. آنچه که ما از شهید مطهری انتظار داشتیم و این انتظار به غایت انجام شده و هیچ نقصی در آن نیست، طراحی خطوط پایه‌ای و بنیادین اندیشه اقتصادی است که سئوالات بنیادینی که امثال آدام اِسمیت در اقتصاد پاسخ دادند، شهید مطهری پاسخ دادند....+1399 .

***موضوع‌شناسی فجر صادق و تعیین وقت نماز صبح/ وقت نماز صبح؛ ۸ دقیقه پس از اذان اعلامی است+موسسه موضوع‌شناسی احکام فقهی در سه نوبت در فصول مختلف سال، با حضور منجمان، اعضای ستاد استهلال و فضلای حوزه علمیه قم در اوقاتی که مانعی مثل ابر و غبار در افق نبوده و مکان‌هایی که نور شهر و روستا یا تردد خودروها وجود نداشته، در فاصله حدود ۶۰ کیلومتر بیرون شهر قم با دقت تمام مساله را بررسی ونتیجه آن را با تعیین زمان دقیق بجا آوردن نمازصبح اعلام کردند+..پژوهشگران «موسسه موضوع‌شناسی احکام فقهی» با حضور با حضور برخی از مُنجّمان و اعضای ستاد استهلال و همراهی قریب به ۱۵ تن از فضلای حوزه علمیه قم در تحقیقی با عنوان «موضوع‌شناسی فجر صادق و تعیین وقت نماز صبح»، نتیجه آن را با تعیین زمان دقیق بجا آوردن نمازصبح اعلام کردند .. در گزارش موسسه موضوع‌شناسی احکام فقهی آمده است: یکی از مقدمات پراهمیت نماز که شناخت دقیق و مراعات آن واجب است، مساله اوقات نماز است که تاثیر قطعی در صحت نماز دارد، چرا که خواندن همه نماز پیش از وقت، هرچند از روی جهل به حکم یا موضوع یا سهو و غفلت باشد، باطل است؛ و بعد از وقت، -حتی اگر لحظه‌ای گذشته باشد- قضا خواهد بود.ولی از آنجایی‌که برخی از مکلفان نسبت به اذان صبح دچار تردید شده و از محضر رهبر معظم انقلاب اسلامی و برخی مراجع دیگر تقلید (دامت برکاتهم) استفتا کرده‌اند و آن بزرگواران نیز پس از تحقیق موضوعی مساله، نظر مبارک خود را اعلام فرموده‌اند: «که برای روزه‌داری و نماز، احتیاط کرده و از ابتدای شروع اذان صبح اعلامی از سوی صداوسیمای محل، امساک کرده و از مبطلات روزه پرهیز کنند و برای بجا آوردن نماز صبح، دقایقی صبر کنند تا مطمئن شوند وقت نماز صبح فرارسیده است».در سال جاری چون بسیاری از مومنان و حتی دفاتر برخی از مراجع معظم تقلید مساله را جویا شدند، توجه مومنان را نسبت به مراعات همان احتیاطی که از سوی رهبر معظم انقلاب اسلامی و برخی دیگر از مراجع تقلید توصیه‌شده است، جلب می‌نماید: یعنی برای روزه‌داری از ابتدای اذان صبح امساک کرده و از مبطلات روزه پرهیز کنند و برای بجا آوردن نماز صبح، «۸ دقیقه از اول اذان» صبر کنند، اما نسبت به وقت اذان مغرب و افطار روزه، اذان اعلامی صداوسیما کافی است و تفاوت قابل‌ملاحظه‌ای مشاهده نشده است.....+.1399 .

***«مکتب فقهی مُحَقِّق اردبیلی» مکتوب شد+کتاب «مکتب فقهی محقق اردبیلی» از فقهای شیعه امامیه در قرن دهم هجری که پس از شهید ثانی مرجعیت و ریاست تامه شیعه را در نجف بر عهده داشت، به همت پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی به زیور طبع آراسته شد .کتاب «مکتب فقهی محقق اردبیلی» توسط حُجَج‌اسلام محمدعلی سلطانی و دکتر سیدعلی حسینی در گروه فلسفه فقه و حقوق پژوهشکده فقه و حقوق پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی تهیه گردیده است. کتاب حاضر حاصل چند سال تحقیق در آرای فقهی و دیدگاه‌های فرافقهی فقیه وارسته و ژرف‌نگر محقق اردبیلی (ره) است....+1399 .

***مَشروعیّت را به نصب الهی می‌دانم و مقبولیّت را به پذیرش مردم/ گزینش مردم شرط مقبولیت است نه مشروعیت - از سیره آیت‌الله ‌‌بروجردی ولایت فقیه را استفاده می‌کنیم+هنگامی که قانون اساسی را می‌نوشتیم گفتیم که اگر در میان مراجع یک مرجعی باشد که دارای چنین شرایطی باشد و مردم به صورت خودکار و خود جوش او را پذیرفته باشند احتیاج به گزینش و انتخاب نیست و اما اگر چنین نباشد، یک نوع گزینش مردم شرط است، به خاطر مقبولیت نه مشروعیت. الان هم خبرگان چنین نقشی دارد....آیت‌الله شیخ جعفرسبحانی تبریزی در باب ولایت فقیه به صراحت تأکید دارد که قائل به نظریه امام خمینی (نظریه نصب) هست، اهمیت این موضوع از آن جهت است که برخی، این مرجع محقق را در زمره طرفداران نظریه انتخاب قرار داده‌اند. به باور آیت‌الله ‌‌سبحانی شبهاتی که با ظاهر فقهی و کلامی نسبت به مساله حکومت اسلامی و ولایت فقیه مطرح می‌گردد صرف نظر از بضاعت اندک علمی ناشی از فضای مسموم تبلیغاتی و ضعف‌های شخصیتی است. آنچه در ادامه می‌خوانید گفتگوی پژوهشگران مرکز تحقیقات علمی حکومت اسلامی با آیت‌الله شیخ جعفر سبحانی است که معظم‌له در این گفتگو به برخی از شبهات و سوالات در مورد ولایت فقیه پاسخ دادند. با این حال مهمترین بخش این مصاحبه، شفاف سازی نظریه سیاسی «آیت‌الله ‌‌سبحانی» است.....+1399 .

***کاشف‌‌الغطاء و مسئله فلسطین، ابعاد و راهکارها+کاشف الغطاء در جغرافیای دینی، فلسطین را قلب جهان اسلام و قدس را امانت خدا در دستان مسلمانان می‌‌دانست که باید حفظ شود. از نگاه وی صهیونیسم زائیده استعمار است. او حلّ مسئله فلسطین را در گرو توجه حقوق بشری و جهانی به موضوع فلسطین، بیداری امّت اسلامی، بازگشت به هویت اسلامی، بسیج امّت اسلامی و اتحاد دولت‌های عربی و اسلامی و دوری از استعمارگران می‌‌دانست...+1399 .

***نمایه مقالات کارآمدی فقه+در این نمایه مقالات، تلاش می‌شود مقالاتی که از زاویه‌ای به کارآمدی فقه می‌پردازند نمایه شوند.+1399 .

***نشست تخصصی مَجازی «کُرونا و زیست فقهی» برگزار می‌گردد+در نشست تخصصی مجازی «کُرونا و زیست فقهی»، حجت‌الاسلام مجتبی الهی خراسانی (رئیس میز توسعه و توانمندسازی علوم اسلامی دفتر تبلیغات اسلامی)، حجت‌الاسلام رضا اسلامی (عضو هیأت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی)، حجت‌الاسلام دکتر مهدی ابراهیمی (عضو هیات علمی گروه معارف دانشگاه علوم پزشکی مشهد) و حجت‌الاسلام مصطفی دری (استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم) به ارائه بحث می‌پردازند....+1399 .

***روش‌شناسی تفریع فروع فقه زیست ‌فناوری و تفصیل مسائل آن+آنچه پیش‌روی خوانندگان قرار دارد، سلسله مباحثی است برگرفته از دروس خارج فقه آیت‌الله علی اکبر رشاد که تحت عنوان «فقه مهندسی ژنتیک و جنگ بیولوژیک» (فِقهُ التِّکنُولُوجِیا اَلحَیَوِیَّةِ وَ الحَربُ البِیُولُوجِیَةُ)،[اَلحَربُ البِیُولُوجِیَةُ هِیَ الحَربُ الَّتِی تُستَخدَمُ فِیهَا الفِیرُوساتُ وَ الجَراثیمُ وَ الأَوبِئَةُ المُفتَعَلَةُ] هفت صبح روزهای زوج، در مؤسسه آموزش عالی حوزوی امام رضای تهران ارائه می‌شود. این دروس به‌صورت برخط (آنلاین) از طریق شبکه ایشیا (مدرسه فقاهت) قابل دریافت است....+1399

***نمایه کتاب‌های کارآمدی فقه+ در این نوشتار، کتابهایی که در آنها به نحوی به کارآمدی فقه پرداخته شده‌ نمایه شده‌اند.+1399 .

***نگاهی به مقالات شماره ۱۸ «جُستارهای فقهی و اصولی»+جدیدترین شماره فصلنامه علمی پژوهشی «جُستارهای فقهی و اصولی» به صاحب امتیازی دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی و مدیر مسئولی مجتبی الهی خراسانی و سردبیری حسین ناصری مقدم منتشر شد....+1399 .

***سومین جلد از کتاب «قواعد فقهی» در باب قضاء منتشر شد+ نوشته حجت‌الاسلام  سید ابراهیم رئیسی...+1399 .

***نقش امام حسن(ع) در فرآیند تکاملی انقلاب نَبَوِی/ عباسعلی مِشکانی سبزواری+1399 .

***فصول بیست‌گانه‌ فقه مهندسی ژنتیک+حجت الاسلام استاد علی‌اکبر رشاد در ششمین جلسه درس خارج فقه مهندسی ژنتیک به تبیین روش شناسی فقه زیست فناوری و فصول بیست گانه فقه مهندسی پرداخت.....+1399 .

***نقش مردم در نظام اسلامی ویترینی نیست/ امنیت سیاسی؛ حق بدیهی مردم در نظام اسلامی+حجت‌الاسلام  بهرام دلیر نَقَدَه ای، عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی ....+1399 .

***جامعۀما، در اندیشه و آثار شهید صدر+کتاب «جامعه ما در اندیشه و آثار شهید سید محمدباقر صدر» نوشته سید منذر حکیم و با ترجمه مسعود فکری توسط انتشارات سروش منتشر و راهی بازار نشر شد..... +1399 .

***تنوع واژگان یادکرد صلح امام حسن (ع) و دلالتهای آن/ حجت الاسلام مُحسن اَلویری+1399 .

***تضادی که روشنفکری دینی بین فقه و اخلاق ایجاد کرده، هر دو را از کار می‌اندازد/ تا به فقه بی‌توجهید، همه نوگرایی‌ها متوقف است/ غفلت از فقه باعث شده روشنفکران در تله ادبیات بدعت بیفتند...+حجت‌الاسلام  دکتر داود فیرحی استاد دانشگاه تهران....+1399 .

***مروری بر مقالات بهار و تابستان ۹۹ «پژوهش‌های فقهی»+«بررسی دیدگاه امام خمینی درباره مُرسَلات فقهی شیخ صدوق»، «چرایی عدم ابلاغ وجوب خمس درآمدها (اَرباح مَکاسِب) در زمان پیامبر اکرم(ص)»، «نقد و بررسی مبانی فقهی دیدگاه مشهور در مفهوم‌شناسی عدالت فقهی»، «از فقه ادله تا فقه علل»، « نگاهی نو به حکم فقهی «جهاد زن» و « پژوهشی فقهی و حقوقی در مبانی تعمیم حکم سَبُّ النَّبِی«ص» بر غیر نبی» از جمله مقالات اخیر شماره بهار و تابستان ۹۹ فصلنامه «پژوهش‌های فقهی» است....(به صاحب امتیازی پردیس فارابی دانشگاه تهران، مدیرمسئولی دکتر علیرضا محمدرضائی و سردبیری دکتر محمد رسول آهنگران)...+1399 .


ادامه دارد .....     .......


**************************

***اگر خدا بخواهد روزی دهد روی تپّه نامیله هم می دهد+ موضوعات و عناوین شبکه اجتهاد (موضوعات و عناوین شبکه اجتهاد «شماره 1») +http://saadat.andishvaran.ir/fa/ShowNote.html?ItemId=16857 .+پایگاه اندیشوران حوزه .+کلیک کنید.
*********************************
***متن دعای هفتم ازصحیفه سَجّادیّه امام زین العابدین(عَلَیهِ السَّلامُ)به همراه ترجمه+(موضوعات و عناوین شبکه اجتهاد «شماه 2»)+http://saadat.andishvaran.ir/fa/ShowNote.html?ItemId=16849 .+پایگاه اندیشوران+ کلیک کنید .
*********************************
***مدارج علمی واساتیدحضرت آیت الله زین العابدین قربانی لاهیجی گیلانی+(موضوعات و عناوین شبکه اجتهاد «شماره 3»)+http://saadat.andishvaran.ir/fa/ShowNote.html?ItemId=16842 ..+پایگاه اندیشوران حوزه + کلیک کنید .
****************************


***برخی از راهکارها در مبارزه و مواجهه با ویروس کُرونای جدید+(موضوعات و عناوین شبکه اجتهاد شماره 4)+http://saadat.andishvaran.ir/fa/ShowNote.html?ItemId=16838 .+پایگاه اندیشوران حوزه+کلیک کنید .