آیه خمس+آیه 41 از سوره اَنفال
23 بازدید
موضوع: اخلاق و عرفان


Related image


بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ


** آیه خمس+آیه 41 از سوره اَنفال


اسلام با برنامه ها و تعالیم و دستوراتِ کامل و جامع و جاوید خود همه جوامع انسانی را به سوی عزت و سعادت و خوشبختی در دنیا و آخرت دعوت می کند . اسلام که تَبلوُر آن در قرآن کریم و سخنانِ راستینِ حضرات معصومین (عَلَیهِِمُ السَّلامُ) است برای همه ابعاد زندگی انسان اعمّ از امور مادی و معنوی ، دستور و برنامه و راهکار دارد و پاسخگوی همه نیازمندی های بشر از جهت حکومتی و قضایی و سیاسی و نظامی و اقتصادی و اجتماعی و تربیتی و فکری و فرهنگی و خانوادگی و ... می باشد و رکود و بُن بست در آیین اسلام معنا ندارد . قرآن کریم ، قانون زندگی و نسخه شفابخشِ همیشگی برای همه جوامع بشری است  . بعد از ظهور اسلام و آشکار شدن دین محمد (صَلَّی اللهُ  عَلَیهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ)  و جلوه نورانی کتاب آسمانی یعنی قرآن کریم ،  شخصیت های زور و زر و تزویر ، سدِّ راه نشر و تحقق اهداف مقدس اسلام و پیغمبر اکرم (ص) شدند و از هیچ کار و نقشه ای جهت ضربه زدن و از بین بردن اسلام و دین پیامبر اسلام (ص) دریغ و کوتاهی نکردند و در طول 23 سال از دوران سراسر نور و مبارکِ بعثتِ نَبیِّ مکرّم (ص) بیش از صد جنگ در قالب غَزَوات و سَرایا به آن حضرت تحمیل کردند و در جنگ خندق بود که پیامبر (ص) فرمود :بَرَزَ الْإِسْلَامُ كُلُّهُ عَلَی الْكُفْرِ كُلِّه  یا  بَرَزَ الاِْیمَانُ كُلُّهُ اِلَى (عَلَی) الشِّرْكِ كُلِّهِ ،  تمام کفر در برابر تمام اسلام (ص) قرار گرفت و یا اینکه همه ایمان در مقابل همه شرک قرار گرفته است و نیز فرمود :  ضَربَةُ عَلِیِِّ یَومَ الخَندَقِ اَفضَلُ مِن عِبادَةِ الثَّقَلَینِ . کفار و مشرکین و مُعاندین با حیله های گوناگون در صدد ضربه زدن و نابودی اسلام و آیین محمدی (ص) بودند ولی خداوند متعال که خَیرُ الماکِرین است همه نیرنگ ها و حیله ها و نقشه هایشان را برهم زد و از بین برد و آنها را ناکام نمود . وَ مَكَروا وَمَكَرَ اللَّهُ ۖ وَاللَّهُ خَيرُ الماكِرينَ «آل عمران آیه 54» . با همه عِناد و دشمنی و کارشکنی دشمنانِ اسلام ، دین اسلام به تدریج گسترش یافت و فراتر از منطقه جزیرة العرب ، سائر مناطق و بلاد را نیز در نوردید و با زحمات و تلاش های طاقت فرسای ائمه معصومین (عَلَیهِِمُ السَّلامُ) و مجاهدتِ مجاهدانِ راه حق و فداکاری های سالار و سرور شهیدان حضرت ابا عبدالله الحسین (عَلَیهِِ السَّلامُ)  و اصحاب و یاران با وفایش ، اسلام عالم گیر و ماندگار شد و پیروان آن روز به روز گسترش و افزایش پیدا کرد و بر اساس وعده های خداوند در قرآن کریم سراسر زمین تحت حکومت حَقّه اسلامی با رهبریت و حاکمیت  بَقیَّةُ اللهِ الأَعظَم حضرت مهدی موعود (عَجَّلَ اللهُ تَعالَی فَرَجَهُ الشَّریفَ) و یاران با وفایش قرار خواهد گرفت . 

اسلام با وضع احکام و تکالیف و مقررات و قوانین خود ، در پی اصلاحِ انسان و جامعه انسانی است و احکامی همانند نماز و روزه و حج و جهاد و زکات و خمس و ... نقش سازنده ای در رشد و تعالی فردی و اجتماعی انسان ها دارد و عمل به قرآن و فرامین اهل بیت (عَلَیهِِمُ السَّلامُ)ضامن خوشبختی همه جانبه برای همه جوامع بشری می باشد .  یکی از احکام اسلامی که صریحا در قرآن کریم و کلمات و سخنان نورانی ائمه معصومین (عَلَیهِِمُ السَّلامُ) به آن پرداخته شده ، مسئله خمس است . اصل وجوب خمس بر اساس نظر همه علماء و فقهاء اعمّ از شیعه و سنّی ، از بدیهیّات و ضروریاتِ دینِ اسلام شمرده شده و انکار آگاهانه آن که منجر به انکار رسالت پیامبر (ص) و سائر اصولِ مُسلّم باشد ، انکار ضروریاتِ دین و موجب کفر است .  در پیرامون مسئله و موضوع خُمس بحث های گسترده ای از جهات مختلف از سوی علماء و فقهاء و مفسرین و اهل تحقیق صورت گرفته که به نظر می رسد که این نزاع ها و بحث ها بیشتر به موارد و مصادیق و منابع خمس و نحوه توزیع و تولیت آن و نیز به نوع برداشت از ادله خمس بر می گردد که برای هر دسته از فقهاء و علماء دیدگاهی بوجود آورده است . به عنوان نمونه آیه خمس را ذکر می کنیم . در آیه 41 از سوره اَنفال چنین آمده است : وَ اعْلَمُوا أَنَّما غَنِمْتُمْ مِنْ شَيْ‌ءٍ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ وَ لِلرَّسُولِ وَ لِذِي الْقُرْبى‌ وَ الْيَتامى‌ وَ الْمَساكِينِ وَ ابْنِ السَّبِيلِ إِنْ كُنْتُمْ آمَنْتُمْ بِاللَّهِ وَ ما أَنْزَلْنا عَلى‌ عَبْدِنا ...  و بدانيد هر چيزى را كه  از راه جهاد يا كسب يا هر طريق مشروعى‌ به عنوان غنيمت و فائده به دست آورديد كم باشد يا زياد يك پنجم آن براى خدا و خويشان پيامبر (ص) ، و يتيمان و مسكينان و در راه ماندگان است، اگر به خدا و آنچه بر بنده‌اش ...  نازل كرديم ، ايمان آورده‌ايد . علمای اهل سنت قائل هستند که طبق آیه 41 از سوره انفال که به آیه خمس معروف است  ، خمس فقط در غنائم جنگی واجب است و مراد از غنیمت در این آیه شریفه ، غنائم جنگ بدر می باشد ولی فقهاء امامیه و شیعه معتقدند که طبق آیه خمس (آیه 41 از اَنفال) ، با ادله و شواهد و قرائنی که در دست است ، خمس در مطلق غنائم اعمّ از غنائم جنگی و غیر آن واجب می باشد . و نیز از جمله بحث ها در محور خمس این است که آیا خمس از مالیات اسلامی و بودجه های حکومت اسلامی است که به حکومت اسلامی و حاکم اسلامی مربوط می شود و در امور عامُّ المَنفَعه و در جهت صلاح مردم مصرف و هزینه می شود ؟ اگر اینگونه باشد بر این اساس گروه های سه گانه در آخِر آیه خمس مالک خمس نخواهند بود بلکه بخشی از مصارف خمس محسوب می شوند یا اینکه خمس ، حقِّ گروه های سه گانه (یتامی و مساکین و در راه ماندگان از بنی هاشم و سادات) می باشد و آنها اَربابان و مالکان خمس می باشند ؟ و هر یک از این دو دیدگاه (مالیاتی و غیر مالیاتی بودن خمس) طرفدارانی دارد که در جای خود مورد بحث و بررسی  قرار گرفته است . بر اساس بررسی های انجام شده چنین به نظر می رسد که اولا خمس منحصر به غنائم جنگی نیست بلکه مطلق غنائم و فوائد را شامل می گردد که طبق قول مشهور فقهاء ، خمس در هفت چیز واجب است و ثانیا اینکه خمس از مالیات اسلامی و از شؤون حاکم اسلامی و متعلق به حکومت و حاکم اسلامی باشد صحیح تر است . البته بحث ها در این باره بسیار مفصل و دامنه دار است که اهل تحقیق می توانند به منابع مربوطه مراجعه نمایند .


** آیت الله سیداصغرسعادت میرقدیم لاهیجی

***********************************

پرسش : بعضی از مؤمنین سؤال می کنند: جاهایی به میهمانی دعوت می شویم که یقین داریم حساب سال‏‎ ‎‏ندارد؛ غذا خوردن و بقیۀ تصرفات ما در منزل این طور اشخاص چه صورت دارد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر وجود خمس در غذا و چیزهای دیگری که مورد استفاده است معلوم نباشد‎ ‎جایز است .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : کسی که خانه مسکونی خود را می فروشد، اگر خمس آن را بدهد نمی تواند با‏‎ ‎‏بقیه آن خانه دیگری که لازم دارد تهیه کند و ناچار باید قرض کند تا بتواند خانه‏‎ ‎‏مناسب حال خود و همچنین سایر شؤون را تهیه کند. در این صورت خمس لازم‏‎ ‎‏است یا خیر؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، خمس واجب است و می تواند  دستگردان  کند تا به تدریج ادا‎ ‎نماید . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3
*********************************************

پرسش : محترماً پس از ادای وظیفه دعاگویی، معروض می دارد این که فرموده اید که «اگر‏‎ ‎‏کسی خانۀ مسکونی خود را که از درآمد سال های قبل خریده است، برای تبدیل به‏‎ ‎‏احسن بفروشد، باید خمس آن را بدهد». حال اگر بخواهد خمس را بپردازد، دیگر‏‎ ‎‏نمی تواند خانه ای که در خور شأن او است تهیه کند؛ آیا در این صورت نیز باید خمس‏‎ ‎‏را بپردازد یا خیر؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، در فرض مرقوم، دادن خمس لازم نیست .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : شخصی منزلش را برای تهیۀ منزلی دیگر ـ به دلایلی ـ فروخته؛ در صورتی که‏‎ ‎‏خانۀ فروخته شده را از منافع بین سال قبل تهیه کرده باشد، آیا باید خمس آن را بدهد‏‎ ‎‏یا خیر؟ و در صورتی که خانه را از پول تخمیس شده خریده باشد و موقع فروش،‏‎ ‎‏استفاده برده باشد، با توجه به این که خانه ای دیگر ندارد و مجبور است خانه بخرد،‏‎ ‎‏باید خمس سود حاصل از فروش خانه را بپردازد یا خیر؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر از درآمد سال، بدون پرداخت خمس تهیه شده، پول‎ ‎فروش آن خمس دارد و گر نه خمس ندارد . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : چنانچه کسی فرش و یا وسیلۀ نقلیه شخصی و یا غیر از آن ها را از منافع بین‏‎ ‎‏سال خریده باشد، اگر در سال های بعد برای تعویض و یا تهیۀ وسیلۀ مورد نیاز دیگر‏‎ ‎‏آن را بفروشد، آیا باید خمس آن را بدهد یا خیر؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، پول فروش مذکورات در فرض سؤال، خمس دارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : کارگر یا کاسب جزء، خانه را به مبلغ مثلاً بیست هزار تومان به اقساط‏‎ ‎‏می خرد؛  پس از چند سال، این خانه را در اثر ترقّی محل به مبلغ دویست هزار تومان‏‎ ‎‏در بین سال خمسی می فروشد و بلافاصله خانۀ دیگری که یک اتاق اضافه دارد و‏‎ ‎‏مورد احتیاج او است، به مبلغ سیصد هزار تومان می خرد و صدهزار تومان هم از‏‎ ‎‏بانک  و غیره قرض می نماید و به اقساط می پردازد. بفرمایید: با این گونه نقل و انتقال‏‎ ‎‏در  بین سال خمسی، در صورتی که سلب احتیاج او از خانۀ مسکونی نشده، آیا‏‎ ‎‏این گونه ترقّیات سُوقِیّه و خرید و فروش در بین سال موجب پرداخت خمس می شود‏‎ ‎‏یا خیر؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر اقساط خانه را از درآمد کسب و حقوق پرداخته اید، پول‎ ‎فروش خانه خمس دارد . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : کسانی که زمینی را می خرند و خانه می سازند و می فروشند به آن ها به اصطلاح، بساز و بفروش‏‎ ‎‏می گویند، یا پاساژ و سرا می سازند و مغازه های آن را به عنوان سرقفلی می فروشند و در رأس سال‏‎ ‎‏خمسی، این خانه ها یا مغازه ها را از آن ها می خرند و مالک برای این که گران تر بفروشد نمی فروشد و‏‎ ‎‏بعد از گذشتن سال خمسی قیمت تنزل می نماید، بفرمایید: آیا این هم مثل اجناس تجارتی است و‏‎ ‎‏قیمتِ رِبحِ قبل از سال را باید خمس بدهد یا هر وقت فروخت، خمس سود را بدهد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، با مراجعه به حاکم شرع و اجازۀ فروش مذکور، نسبت به قیمت فروش خمس‎ ‎بدهد . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : پس از ابلاغ سلام؛ چه می فرمایید دربارۀ کسی که خانۀ خود را فروخته و نصف‏‎ ‎‏خانه را قبلاً به عیال خود بابت مهریه واگذار کرده و اکنون نمی تواند با قیمت نصف‏‎ ‎‏خانه که مال خود او است، خانۀ دیگری مانند خانۀ اول تهیه نماید؛ آیا این شخص باید‏‎ ‎‏خمس سهم خود را پس از فروختن بپردازد یا خیر؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر خانه را از درآمد کسب و حقوق قبل از ادای خمس تهیه‎ ‎کرده، نسبت به نصف خودش باید خمس بدهد . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************

پرسش :  پس از سلام؛ لطفاً بفرمایید: اگر کسی خانه اش را بفروشد و خانه ای دیگر بخرد یا‏‎ ‎‏بسازد، به طوری که هنوز هم مقداری روی آن خانه بدهکار است، آیا پول خانۀ‏‎ ‎‏فروخته شده خمس دارد یا نه؛ اگر چه بر آن پول، سال نگذرد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر خانۀ فروخته شده، از ارباح مکاسب و حقوق و درآمد‎ ‎بدون دادن خمس تهیه شده، پول فروش آن فوراً خمس دارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : اشخاصی که منزل مسکونی خود را می فروشند برای این که منزل دیگری که‏‎ ‎‏احتیاج دارند بخرند سابقاً فتوای حضرت آیت اللهی این بود که باید فوری به قیمت‏‎ ‎‏فروش خمس آن را بدهند، بعداً از حضرت آیت اللهی نقل فرمودند که اگر به دادن‏‎ ‎‏خمس نتوانند با بقیه، منزل مورد احتیاج خود را بخرند خمس ندارد، بنابراین اگر‏  می توانند فعلاً قرض کنند و منزل را بخرند و بعد از مدتی قرض خود را از درآمد شغل‏‎ ‎‏خود بدهند در این صورت هم خمس ندارد یا این که فقط عدم وجوب خمس منحصر‏‎ ‎‏است به این که اگر خمس منزل فروخته شده را بدهند برای آنها هیچ امکانی نداشته‏‎ ‎‏باشد منزل دیگری تهیه کنند و در هر صورت این حکم مختص منزل است یا این که‏‎ ‎‏کلیه مؤونه زندگی ، حکم آن ها با منزل یکی است؟ ‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر قرض کردن میسور باشد در این صورت باید خمس مؤونه‎ ‎فروخته شده را بپردازد و حکمِ فروشِ مؤونه برای تهیه همان نوع فروخته‎ ‎شده ،  حکم فروش مسکن برای تهیۀ مسکن است .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : قبلاً اشخاصی که ماشین می خریدند هم برای کسب و هم برای سواری خانوادگی فرموده شده بود‏‎ ‎‏که آن مقدار که برای کسب است خمس دارد، بعداً از حضرت آیت اللهی نقل فرمودند که همه ماشین‏‎ ‎‏خمس ندارد، بنابراین اشخاصی که فعلاً طبق فتوای سابق با ما حساب کرده اند و دستگردان کرده اند،‏‎ ‎‏فعلاً که فتوا عوض شده آنچه سابق دستگردان شده بدهکارند یا خیر؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر در استفاده شخصی به نحوی باشد که مورد حاجت صدق می کند خمس ندارد‎ ‎و در مواردی که به حساب بدهی دستگردان نمودند و بعداً معلوم شد بدهکار نیستند وجوب ادا‎ ‎ندارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : اشخاصی منزل مسکونی خود را به علت کوچکی یا جهات دیگر می فروشند که‏‎ ‎‏منزل دیگری خریداری کنند؛ ممکن است پول منزل تا خرید منزل ثانی چند ماه بلکه‏‎ ‎‏تا یک سال طول بکشد، آیا در هر دو صورت باید مُخَمَّس شود یا در صورت دوم؟ و‏‎ ‎‏آیا فرقی بین عاجز (کسی که خمس را بدهد نمی تواند منزل مناسبی بخرد) و قادر‏‎ ‎‏هست یا خیر؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر خانه فروخته شده از درآمد کسب و حقوق تهیه شده باشد،‎ ‎پول فروش آن خمس دارد و اگر نمی تواند با دادن خمس، خانه تهیه کند‎ ‎بعداً بپردازد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************

پرسش : خانه ای را فروختیم که بعد از مدتی جست وجو نتوانستیم خانه ای تهیه نماییم و‏‎ ‎‏سال مالی سر رسید که در این مدت با این پول، هیچ معامله انجام نشده، آیا خمس یا‏‎ ‎‏سهم امام (عَلَیهِ السَّلامُ) به آن تعلق می گیرد؟ مقصود از سال مالی، حساب سال است.‏

پاسخ : بسمه تعالی، خانه اگر از درآمد کسب تهیه شده پول فروش آن خمس دارد؛‎ ‎مگر آن که با پرداخت خمس، نتواند خانۀ مناسب مورد حاجت با بقیۀ پول‎ ‎تهیه کند .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************

پرسش : این جانب در حدود سال 48 خانه ای را به قیمت 000 / 27 تومان در تبریز‏‎ ‎‏خریداری نمودم که البته 000 / 15 تومان آن را به طور وام از بانک مسکن و بقیه را با‏‎ ‎‏کمک ابوی و فروش اموال تهیه و پرداخت نمودم. ‏دو سال بعد با فروش این منزل، خانه ای را در تهران به قیمت 000 / 47 تومان به‏‎ ‎ ‏مساحت 63 متر خریداری نمودم که 000 / 15 تومان از این پول را از محل وام و‏‎ ‎‏000 / 24 تومان آن را از محل فروش حیاط تبریز و بقیه را با قرض الحسنه تأمین و‏‎ ‎‏پرداخت نمودم . ‏ در سال 1356 خانۀ مذکور را به دلیل تبدیل به احسن و دارای اولاد شدن به قیمت‏‎ ‎‏000 / 315 تومان فروختم و خانه ای را به قیمت 000 / 350 تومان خریداری نمودم به‏‎ ‎‏مساحت 83 متر که دارای سه اتاق در ارتفاع بود؛ البته از اول هم خرید این خانه با‏‎ ‎‏عجله و سرعت و علی رغم میل خریداری شد و در این مدت، همسرم به علت‏مریضی، مبتلا به دیسک کمر شد و رفتن از پله، مخصوصاً در این ساختمان که پله ها‏‎ ‎‏ارتفاعش از حد معمول بیشتر بود، از طرف دکتر منع شد و ما ناچار خانه را‏‎ ‎‏علی رغم  حدود 000 / 40 تومان خرج به قیمت خریداری شده، فروختیم و پول را در‏‎ ‎‏بانک مسکن به مدت یک سال به طور سپرده گذاشتم تا به امید خدا پس از یک سال،‏‎ ‎‏با  اعتبار پول سپرده و اخذ وام، خانه ای بهتر بخرم که در این فاصله، مسألۀ مجوّز‏‎ ‎‏مسکن مطرح و متعاقب آن، خانه ها به شدت گران شد، به طوری که الآن همان خانه‏‎ ‎‏به  هشت صد هزار تومان معامله می شود و من هم تا کنون موفق به اخذ مجوّز‏‎ ‎‏نشده ام.  تازه اگر مجوز هم بگیرم، دیگر حتی صاحب همان خانۀ فروخته شده‏‎ ‎‏نخواهم  شد ... آیا با توجه به عرایض بالا ، حقوق شرعی به گردن حقیر است یا خیر؟ و اگر‏‎ ‎‏هست، چگونه باید تأدیه نمایم؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، آنچه از مبلغ مذکور که از درآمد کسب باشد خمس دارد . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : منزلی را از منافع کسب خریده ام برای سُکنا، بعد از چند سال فروختم چهارصد‏‎ ‎‏هزار تومان، خمس دارد یا خیر؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، خمس دارد . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************

پرسش : بسمه تعالی ‏‏ محضر امام امت، آیت الله‌ العظمی خمینی بت شکن، پس از عرض ادب و سلام‏ این جانب منزلی را با گرفتن وام قرض الحسنه و کمک دوستان خریداری کرده و‏‎ ‎‏بدهکاری ها را نیز پرداخت نموده ام، آن گاه به جهت مسائل اخلاقی بچه ها، منزل را‏‎ ‎‏فروخته به 300 هزار تومان، که مبلغ مذکور را در بانک مسکن، جهت دریافت وام و‏‎ ‎‏خریدن مسکنی مناسب تر، به ودیعت سپرده ام. ‏ استفتا این است که آیا این مبلغ، خمس دارد و چنانچه بخواهم خمس آن را یک جا‏‎ ‎‏بدهم، می توان گفت که مسألۀ خرید منزل منتفی می شود. ضمناً سپرده را حتماً باید‏‎ ‎‏یک سال تمام در بانک مسکن بگذارم. لطفاً راهنمایی فرمایید چه باید کرد؟‏  (12 / 2 / 1361‏)


پاسخ : بسمه تعالی، در فرض سؤال، بدهی اگر از درآمد کسب پرداخت شده، پول‎ ‎فروش منزل خمس دارد. می توانید با یکی از وکلای مُسلّمُ الوکالۀ‎ ‎این جانب دستگردان نمایید و به تدریج بپردازید .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************

پرسش : شخصی برای سکونت خود، در مدت چند سال خانه ای‏‎ ‎‏ساخته و چندین سال هم در آن سکونت نموده، و بعد از فروش، با پول آن خانه ای‏‎ ‎‏دیگر برای سکونت خود ساخته است. آیا به پول خانۀ فروخته شده، خمس تعلق‏‎ ‎‏می گیرد؟ ‏

پاسخ : بسمه تعالی، خانۀ مزبور، اگر از ارباح مکاسب تهیه کرده، خمس آن را بعد‎ ‎از فروختن بدهد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : از آن جناب نقل شده که اگر کسی خانه یا ماشینی به ذمه بخرد و سپس ماشین یا‏‎ ‎‏خانۀ قبلی خود را بفروشد و دَین خویش را ادا کند، مَعَ ذلِک خمس قیمت خانه و‏‎ ‎‏ماشین فروخته شده را باید بپردازد. این نقل، صحت دارد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، چیزی که به حساب مؤونه بودن، از درآمد کسب تهیه شده،‎ ‎اگر بعد از سال خرید آن را بفروشد، پول فروش آن خمس دارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : کسی که منزل مسکونی خویش را اضطراراً برای خرید منزل مسکونی ضروری‏‎ ‎‏در محل انتقال جدید می فروشد، آیا در فاصلۀ ایام بیع و شرا وجه بهای منزل فروخته‏‎ ‎‏شده مشمول خمس می شود؟ و با فرض مشمولیت خمس و عدم پرداختش، در منزل‏‎ ‎‏مسکونی ابتیاعی جدید از وجه تخمیس نشده، نماز و تصرفات دیگر جایز است؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، منزل سابق اگر از درآمد کسب غیر مُخَمَّس تهیه شده پول‎ ‎فروش آن خمس دارد و تصرف در منزل اِبتیاعی با آن پول، موقوف بر‎ ‎اجازۀ حاکم شرع و پرداخت خمس است .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : شهریه ای [حقوق ماهانه ای] که در جمهوری اسلامی به کارمند دولت پرداخت می شود اجر العمل است یا حق نفقه؟ و‏‎ ‎‏چنان که این وجه به طور مساوی میان نان خوران منزل به وسیلۀ کارمند توزیع شود، با علم به این که‏‎ ‎‏تارک واجبات شرعیه هستند، از بابت تخمیس وجوه متعلّقه به آنان، مسئولیتی به عهدۀ مالک اجر‏‎ ‎‏العملِ مفروض هست؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، بابت مزد کار است و مقداری که خرج عائله می شود مؤونه محسوب است و‎ ‎خمس ندارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : اگر جنسی را در عرض سال (مثلاً چرخ خیاطی یا منزلی) را بفروشد و بخواهد‏‎ ‎‏چرخ جدید یا منزل بهتری را بخرد، آیا خمس به آن تعلق می گیرد یا خیر؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر از درآمد کسب، پیش از پرداخت خمس به حساب مؤونه‎ ‎تهیه شده، پول فروش آن ، خمس دارد؛ مگر آن که در همان سال بفروشد و‎ ‎بخرد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************

پرسش : احتراماً؛ این جانب از سال 1342 مقلد حضرت امام بوده و پیوسته آخر هر سال‏‎ ‎‏مالی، خمس خود را به نماینده های امام پرداخته و رسید دریافت داشته ام. در رسالۀ‏‎ ‎‏قدیمی امام که با زحمت و رنج فراوان به دست آورده و با نگرانی و مواظبت فراوان آن‏‎ ‎‏را نگهداری می کردم، چنین فتوایی نبود که «اگر انسان خانه یا ماشینی بفروشد باید‏‎ ‎‏ما  به  التفاوت قیمت آن را خمس بدهد». عید گذشته من به چنین فتوای امام که در‏‎ ‎‏رساله های جدید ایشان آمده، برخوردم. ‏ در طول مدت 18 سال گذشته، من سه خانه خریده ام که با قرض از بانک رهنی و‏بعد از اتمام قرض، اولی را فروخته و خانۀ بزرگ تری خریدم و بعد از ادای قرض آن و‏‎ ‎‏منتقل شدن از شهری به شهر دیگر، خانۀ دوم را فروختم و اکنون در خانۀ سوم‏‎ ‎‏نشسته ام. همچنین 2 ماشین خریده ام و بعد از مدتی نگهداری و مقداری خرج و تعمیر‏‎ ‎‏و استفاده، آن ها را فروخته ام و ماشین سومین را اکنون سوار می شوم . ‏ اینک خرید و فروش و خرج دقیق هیچ یک از آن ها را بلد نیستم. همچنین با توجه‏‎ ‎‏به این که مرتب تورّم بوده و ارزش پول کم می شود و اجناس و خانه ها گران و گران تر‏‎ ‎‏شده اند، حالا طبق فتوای امام، من از کجا بیاورم ده ها هزار تومان خمس بدهم؟ من‏‎ ‎‏یک معلم هستم. تکلیف مرا از حضرت امام بپرسید؛ زیرا خیلی ناراحتم .‏  همچنین من در خانه ای نشسته ام که یک نفر کارمند نیروی هوایی نشسته و دین‏‎ ‎‏درستی ندارد و با تسلطی که خانه اش روی خانۀ من دارد مرتباً مزاحم ما هستند و‏‎ ‎‏تذکرات سودی نبخشیده و مجبورم خانه ام را بفروشم و خانۀ دیگری بخرم. این خانه‏‎ ‎‏از سه سال پیش که خریداری شده تا حالا بیش از 4 برابر قیمت ها زیاد شده و اگر خانه‏‎ ‎‏را بفروشم و ما  به  التفاوت قیمتش را خمس بدهم، دیگر نمی شود خانه ای قابل‏‎ ‎‏نشستن بخرم. فوری جواب مرا بدهید ، متشکرم‏

پاسخ : بسمه تعالی، ملکی که از درآمد کسب غیر مُخَمَّس تهیه شده خمس دارد و‎ ‎برای بررسی حساب به یکی از وکلای مسلّم الوکاله این جانب مراجعه‎ ‎نمایید .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************

پرسش : شخصی در بین سال فرش هایی تهیه کرده و بعد از چند سال برای تعویض‏‎ ‎‏فروخته که فرش جدیدی بخرد و در اثر بالا رفتن قیمت فرش نتوانسته مجدداً‏‎ ‎‏خریداری نماید وی‏‎ ‎‏مقداری از پول فرش ها را در بین سال برای ادای دین و مقداری‏ را‏‎ ‎‏هم برای خرج روزانه صرف نموده است و کمی هم از آن پول ها تا سر سال‏‎ ‎‏باقیمانده است. حالا بفرمایید، آیا خمس به او تعلق گرفته است یا خیر؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر از درآمدِ کسب تهیه شده و خمس آن ادا نشده به مجرد‎ ‎فروش باید تخمیس شود .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : شخصی برای اولین مرتبه اموالش را حساب کرده که خمس آن را رد کند و مقداری هم مدیون‏‎ ‎‏است  که باید از حالا تا یک سال به تدریج بپردازد آیا این بدهی را می تواند از اصل سرمایه کم کند‏‎ ‎‏یا  خیر؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، در صورتی که دَین مربوط به سرمایه یا مؤونه همان سال باشد، می تواند کسر‎ ‎نماید .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : اگر کسی یک خانه بیشتر ندارد و آن خانه را فروخت و پول نقد به دست آورد و‏‎ ‎‏خواست خانه وسیع تر مورد نیاز برای خود تهیه کند در سال مقرر خمس و‏‎ ‎‏وجوهاتش، آیا با احتیاج به آن وجه برای خرید خانه جدید، خمس بر او واجب است‏‎ ‎‏یا خیر؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، خانه اگر از درآمد کسب غیر مُخَمَّس تهیه شده، پول فروش آن‎ ‎خمس دارد؛ مگر آن که در صورت تخمیس نتواند با باقیماندۀ پول، خانۀ‎ ‎مورد لزوم را تهیه کند که در این صورت مجاز است تخمیس نکند .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************

پرسش : شخصی قبل از فروش خانۀ مسکونی خود، خانه ای دیگر خریده و قیمت آن را‏‎ ‎‏عمدتاً به اعتبار فروش خانۀ اولیه اش نسیه گذارده است، اگر پس از فروش خانۀ اولیه‏‎ ‎‏باز هم مبلغی کسر بیاورد و مجبور گردد مبلغی وام بگیرد آیا بر قیمت فروش خانۀ‏‎ ‎‏اولیه خمس تعلق می گیرد؟ آیا بر پولی که از بانک قرض گرفته خمس تعلق می گیرد؟‏‎ ‎‏اگر تمام یا قسمتی از وام دریافتی تا سر سال خمسی او موجود باشد مشمول خمس‏ می باشد؟ آیا می تواند کل مبلغ وام را به حساب مؤونۀ این سال خود محسوب نماید؛‏‎ ‎‏هر چند قسمتی مهم از اقساط آن مربوط به سال های آتیه باشد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر خانۀ فروخته شده را از درآمد کسب بدون دادن‎ ‎خمس  تهیه کرده، پول فروش آن خمس دارد و وام خمس ندارد و هر‎ ‎مقدار  از اقساط آن که بین سال پرداخت شود به حساب مؤونۀ سال کسر‎ ‎می شود .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************

پرسش : بسمه تعالی ، ‏محضر مبارک مرجع عالی قدر، حضرت امام امت، مُدَّ ظِلُّهُ العالی‏ با اهدای سلام و تحیّات، حسب ضرورت مُصدِّع اوقات شریف شده، استدعا دارد‏‎ ‎‏نظر مبارک را در مورد مسأله ذیل مرقوم فرمایند : با مختصر اندوخته ای (حدود بیست و چند هزار تومان) که سال مالی بر آن‏‎ ‎‏نگذشته بوده، به اضافۀ حدود سی هزار تومان پول قرضی، اتومبیلی به مبلغ حدود‏‎ ‎‏شصت هزار تومان خریداری، و پس از چند ماه، اتومبیل به مبلغ حدود 150 هزار‏‎ ‎‏تومان فروخته شد، که به اضافۀ مقداری اندوخته که سال مالی بر آن نگذشته، جمعاً‏‎ ‎‏سیصد هزار تومان تهیه و به منظور خرید خانه، به بنیاد مسکن پرداخت شد، ولی پس‏‎ ‎‏از حدود دو سال سیصد هزار تومان را عیناً مُسترَد، و با مبلغ مذکور زمینی قولنامه کرده‏‎ ‎‏که پس از چند ماه قولنامه فسخ گردید و با مبلغ فوق (سیصد هزار تومان)، به اضافۀ‏‎ ‎‏مقداری اندوخته که سال مالی بر آن نگذشته و مبالغی قرض، سه دانگ خانه به مبلغ‏‎ ‎‏یک میلیون تومان خریداری شد و پس از حدود دو سال، به مبلغ یک میلیون و‏‎ ‎‏دویست هزار تومان فروخته شد و به اضافه مقداری قرض و اندوخته که سال مالی‏‎ ‎‏بر  آن نگذشته، زمینی به مبلغ 5 / 1 میلیون تومان خریداری و به صورت خانۀ‏‎ ‎‏مسکونی  درآمد و در حال حاضر مورد استفاده می باشد. از نظر تعلّق خمس از حضور‏  امام جمعۀ محترم موقت اصفهان مسأله فوق استفسار شد، ایشان اعلام داشتند‏‎ ‎‏بخشوده است. از باب تبرّک و تیمّن چنانچه در این مورد نظر دیگری هست، مرقوم‏‎ ‎‏فرمایند.‏

پاسخ : بسمه تعالی، به ترتیبی که نوشته اید، خمس بر وجوه مصرف شده واجب‎ ‎نیست .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : بنده منزل مسکونی خود را فروختم که منزل دیگری بخرم و در صدد خریدن‏‎ ‎‏منزل بودم که اول سالم شد و منزل خریده نشد. آیا این وجه منزل خمس دارد یا خیر؟‏‎ ‎‏در صورتی که وجوه منزل اولم را داده بودم.‏

پاسخ : بسمه تعالی، خمس ندارد . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : شخصی به کارگری و قرض، خانه برای برای سکونت خود ساخته است. حالیه‏‎ ‎‏می خواهد آن خانه را بفروشد و منزل دیگری تهیه نماید. پول به غیر هم مقروض‏‎ ‎‏است به جهت ساختن آن خانه. آیا باید خمس قیمت آن خانه را بدهد یا خیر؟ ‏

پاسخ : بسمه تعالی، باید نسبت به زاید بر مقداری که در خانۀ فروخته شده قرض‎ ‎دارد، خمس بدهد و در مقدار قرض، خمس واجب نیست. و در ترقی‎ ‎قیمت هم بالنسبه حساب می شود .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************

پرسش : اگر کسی که سال خمسی دارد منزل مسکونی خود را بفروشد تا منزل مناسب و‏‎ ‎‏لازم دیگری بخرد، پولی که بابت فروش منزل اول اخذ می کند خمس دارد؟ ‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر منزل را از درآمد کسب، بدون دادن خمس تهیه کرده، پول‎ ‎فروش آن خمس دارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : چنانچه شخصی از روی اجبار و قرض داشتن، منزل مسکونی خودش را‏‎ ‎‏بفروشد و پس از پرداخت دیون، منزل دیگری که ارزان تر است را جهت سکونت‏‎ ‎‏بخرد و سال هم داشته باشد و این معاملات هم در بین سال انجام شود، تکلیفش از‏‎ ‎‏نظر پرداخت خمس چیست؟ ‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر منزل اول را از رِبحِ کسب بدون دادن خمس تهیه نکرده،‎ ‎در فرض مسأله، خمس واجب نیست .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : اگر شخصی قبل از این که منزل محل سکونتش را بفروشد، منزلی را که‏‎ ‎‏می خواهد بخرد قولنامه کرده و وجه پیش پرداخت آن را از محل فروش یک تخته قالی‏‎ ‎‏مورد استفاده در منزل و اتومبیل سواری مورد لزومش داده باشد و پس از آن، منزلش‏‎ ‎‏را فروخته و بدهی خود را از بابت منزل خریداری شده بدهد، باتوجه به این که منزل‏‎ ‎‏خریداری شده احتیاج به تعمیر دارد، آیا می تواند وجوهات را پس از تهیۀ قالی و‏‎ ‎‏اتومبیل مشابه و انجام تعمیرات پرداخت نماید؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر سال بر آن گذشته، باید اول خمس بدهد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : چنانچه منزلی که دارم برای نیاز به منزلی بزرگ تر می خواهم بفروشم، تفاوت‏‎ ‎‏قیمت خرید را باید فی المجلس خمسش را بدهم یا باید بگذارم سر سال مالی،‏‎ ‎‏چنانچه اضافه درآمدی بود، مانده را خمس بدهم؟ در حالی که به علت نیاز به منزلی‏‎ ‎‏بزرگ تر، مقداری پول وام گرفته ام تا منزل جدیدی خریداری کنم .‏ 
پاسخ : بسمه تعالی، اگر وام خانه یا بعض آن پرداخت شده، بعد از فروش، نسبت‎ ‎به مقدار پرداخت شده خمس واجب است فعلاً .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************

پرسش : کارگری از درآمد کاری و پرداخت وامی که از بانک گرفته، منزلی جهت سکونت‏‎ ‎‏شخصی تهیه کرده و سپس فروخته تا تبدیل به منزل دیگر نماید. چون تا به حال‏‎ ‎‏حساب سال نداشته و هم اکنون برای خود حساب سال ترتیب داده است؛ آیا نسبت به‏‎ ‎‏موجودی فعلی که از آن جمله پول همان خانه است، خمس تعلق می گیرد یا خیر؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، نسبت به مقداری که فعلاً بدهکار است خمس ندارد و نسبت‎ ‎به بقیه اگر از ارباح مکاسب بوده و سال گذشته خمس واجب است .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : شایع شده که فرموده اید: «هر کسی خانه ای یا فرشی و غیره بفروشد، و لو‏‎ ‎‏احتیاج دارد و می خواهد تبدیل کند، خمس دارد». عده ای کثیر خصوصاً از طلاب به‏‎ ‎‏این مسأله مبتلا شده اند. اگر فردی‏‎ ‎‏قرض کند و یک خانه بخرد و بخواهد بفروشد و‏‎ ‎‏قرض خود را بدهد یا تبدیل به احسن بکند. به محض فروش خمس دارد؟ مُتمَنِّی‏‎ ‎‏است جواب مرقوم فرمایید.‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر پول خانه قرض است یا از شهریه و وجوه شرعیه داده‎ ‎شده، خمس واجب نیست. و مورد مسأله جایی است که خانه با رِبح کسب‎ ‎تهیه شده بدون دادن خمس .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : در صورتی که خمس نداد، چنان که وضو گرفتن و غسل کردن در مال غیر مثل خانه و حمام و غیره‏‎ ‎‏بدون اجازه جایز نیست، این جا هم همین حکم را دارد یا نه؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر آب مباح باشد وضو و غسل صحیح است .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************

پرسش : زیدی تا کنون سالی نداشته و فقط مقدار چهار هزار تومان پول سالگرد داشته و‏‎ ‎‏با گرفتن وام، شروع کرده خانه ای ساخته و پس از چند سال، خانه را فروخته، زمین‏‎ ‎‏دیگری خریده و ساختمان دیگری ساخته؛ وظیفۀ ایشان راجع به خمس چیست؟ و‏‎ ‎‏اگر با داشتن سال، چنین عملی انجام داده، چگونه است؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، در صورتی که وام مذکور را از درآمد کسب و حقوق ادا کرده،‎ ‎پول فروش خانه خمس دارد و در غیر این صورت نسبت به مقدار وام،‎ ‎خمس واجب نیست .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : یک نفر روضه خوان، هم ماشین دارد، هم موتور و از هر دو استفاده می کند،‏‎ ‎‏وظیفۀ او راجع به خمس چیست؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر در زندگی به بیش از یکی از آن ها نیاز ندارد، خمس آن که‎ ‎زاید بر حاجت است را باید بدهد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : به عرض مبارک می رساند فَدَوی مقیم تهران برای کهولت چندی است بازنشسته‏‎ ‎‏شدم، دو سال قبل منزلی خریدم فروختم بعداً ترقی فاحش کرد استطاعت خرید نشد،‏‎ ‎‏وجهش را بانک گذاشتم، منزل محقر دو نفری کرایه کرده ام، آیا باید خمس بپردازم ؟

پاسخ : بسمه تعالی، اگر خانه ای که فروخته اید را با درآمد کسب و حقوق بدون‎ ‎دادن خمس تهیه کرده اید پول فروش آن بدون انتظار سر سال خمس دارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : محترماً به عرض عالی می رسانم: مبنی بر این که بنده در حدود چهار سال متوالی با‏‎ ‎‏کمک حقوق کارگری خودم و فروش طلاهای زنم و اجرت بافتن قالی و با کمی‏‎ ‎‏بدهکاری که فعلاً از فروش همین خانه پرداختم. تصمیم دارم منزل بزرگ تری برای‏‎ ‎‏رفاهیت خانواده ام تهیه نمایم. البته با پول فروش همین خانه، زمینی خریداری و به‏‎ ‎‏مرور زمان چون خودم بنّا هستم خانۀ مورد نظر را بسازم.‏
لذا از حضور حضرت عالی استدعامندم نسبت به فروش خانه و خرید زمین جهت‏‎ ‎‏تهیه خانه مورد نظر نسبت به خمس و بدهی شرعی ام امر مقرر فرمایید.‏

پاسخ : بسمه تعالی، پول فروش خانه نسبت به آنچه از درآمد کسب و حقوق‎ ‎صرف تهیه آن کرده اید یا قرض آن را پرداخته اید، خمس دارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************

پرسش : این جانب در تاریخ 1354 منزلی به مبلغ 000 / 435 تومان خریدم و در حدود چند‏‎ ‎‏سال در منزل مزبور سکونت کردم. در سال 61 به علت تراکم جمعیت فرزندان و اهل‏‎ ‎‏و عیال، خانۀ مزبور را به مبلغ 000 / 950 تومان فروختم و در طی همین سال بدون‏‎ ‎‏گذشت سال از مبلغ نامبرده سه باب خانه جهت خود و برادرانم ابتیاع نمودم و در‏‎ ‎‏حدود پانصد هزار تومان هم از بابت هزینۀ ساختمانی مدیون هستم که بنا شده است‏‎ ‎‏اقساطی در آینده پرداخت کنم، آیا دربارۀ مازاد و ربحی که [بر] مبلغ 000 / 435 تومان تعلق‏‎ ‎‏گرفته است خمس تعلق می گیرد یا نه؟ با توجه به این که بدون تجاوز سال از همان پول‏‎ ‎‏خانۀ مسکونی خریده ام. اَطالَ الله‌ُ بَقائَکُم عَلَی رُؤُوسِ المُسلِمین‏َ .

پاسخ : بسمه تعالی، اگر خانۀ اول را با درآمد غیر مخمس تهیه کرده، پول فروش آن‎ ‎خمس دارد و خانه هایی که با آن تهیه کرده باید حساب شود .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : شخصی خانه مسکونی اش را به واسطه ضیق فروخته و پول قرض گرفته و به‏‎ ‎‏ضمیمه آن خانه دیگری خریده، بعد از چند سال به واسطه کثرت عائله باز آن را‏‎ ‎‏فروخته و به ضمیمه قرض یا ارباحِ همان سال خانه دیگری خریده ، آیا خمس به ثَمَن‏‎ ‎‏آن خانه ها تعلق می گیرد یا نه؟ به عبارت دیگر حالا به واسطه معاملاتِ این خانه ها‏‎ ‎‏، خمس بدهکار است یا نه؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر خانه از ارباح مکاسب تهیه شده بدون دادن خمس، پول‎ ‎فروش آن خمس دارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************

پرسش : حضور محترم حضرت آیت الله‌ العظمی امام خمینی، مرجع شیعیان جهان‏پس از تقدیم سلام؛ در خصوص دو سؤال، از حضرت امام درخواست دارم که‏‎ ‎‏این جانب را راهنمایی فرمایند :‏

‏سؤال اول : این جانب به شراکت، منزلی را خریده بودیم؛ ولی به علت تنگی مکان،‏‎ ‎‏خانه را فروختیم و این جانب سهم خود را که مبلغ 000 / 500‏‎ ‎‏/ 1 ریال بود (یک صد و‏‎ ‎‏پنجاه هزار تومان) به بانک مسکن، به عنوان سپردۀ وام، به مدت یک سال گذاشتم تا‏‎ ‎‏پس از یک سال، خانه خریداری کنم. می خواستم از حضرت امام بفرمایند که آیا حج‏‎ ‎‏و یا خمس، بر این پول واجب است یا نه؟‏

‏سؤال دوم: این جانب، مدت سه سال است که ازدواج نموده و سال برای خود قرار‏‎ ‎‏نداده و خمس نپرداخته ام. به چه صورت می توانم بپردازم و در این رابطه به چه کسی‏‎ ‎‏مراجعه کنم؟ خواهشمندم راهنمایی فرمایید.‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر خانه ای را که فروخته اید، از درآمد و حقوق بدون دادن‎ ‎خمس تهیه کرده اید، پول فروش آن خمس دارد؛ و با فرض نیاز به خانۀ‎ ‎ملکی، در صورتی حج بر شما واجب می شود که پول خانه را هم داشته‎ ‎باشید؛ و شما برای حساب، به یکی از وکلای مسلم الوکالۀ این جانب‎ ‎مراجعه کنید .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************

پرسش : این جانبان دو برادر می باشیم که دارای یک باب حیاط مسکونی [منزل مسکونی] بوده، به علت‏‎ ‎‏تنگی جا و بودن دو خانوار چند نفری، هرکدام به تنهایی قادر به خرید خانه نبودیم، لذا‏‎ ‎‏تصمیم به فروش آن شد که با گرفتن مبلغی قرض الحسنه و پولِ ساختمانِ قبلی ، خانه‏مناسب تری خریداری نماییم. با توجه به این که سال برای خود تعیین نموده ایم، آیا به‏‎ ‎‏پول خانه ای که فروخته شده خمس تعلق می گیرد یا خیر؟‏ وَالسَّلامُ عَلَیکُم وَ رَحمَةُ الله‌ِ وَ بَرَکاتُهُ .‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر خانه فروخته شده را از درآمد کسب خود تهیه کرده اید،‎ ‎خمسِ پولِ فروش را باید بدهید و اگر از درآمد کسب نبوده خمس ندارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : چیزهایی که برای مؤونه زندگی می خرند مثل منزل و فرش و غیره بعد از چند‏‎ ‎‏سال آن ها را می فروشند که از پول آن ها منزل یا فرش دیگری که از مؤونه زندگی است‏‎ ‎‏بخرند، آیا بعد از فروش ، پول آن ها مُتعلَّق خمس است یا خیر؟ و در صورتی که‏‎ ‎‏تخمیس واجب باشد به مجرد فروش باید تخمیس شود یا این که اگر تا آخر سال از آن‏‎ ‎‏پول ،  مؤونه لازمه را نخرند بعد از تمام شدن سال باید خمس آن ها را بدهند ؟

پاسخ : بسمه تعالی، خمس پول را بدون استثنای مؤونه سال باید بدهند .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : شخصی ساختمان دو طبقه ای خریداری کرده که کلاً از وام بانک بوده‏‎ ‎‏منتها در دو مرحله؛ یعنی اول حدود نود هزار تومان وام گرفته و خانه ای به این مبلغ‏‎ ‎‏خریده، پس از چند سال این خانه را فروخته به 267 هزار تومان و وام تازه ای به مبلغ‏‎ ‎‏520 هزار تومان هم از بانک گرفته و خانه دو طبقه ای به مبلغ 660 هزار تومان خریده‏‎ ‎‏که طبقه دوّم آن را به اجاره واگذار کرده و مبلغ سه هزار تومان ماهانه اجاره می گیرد و‏‎ ‎‏در برابر ماهانه چیزی بیشتر از این مبلغ قسط وام خانه را می دهد، و در طبقه اول خود‏‎ ‎‏این برادر و خانواده اش سکونت دارد، مستدعی است وضع خمس این خانه را معین‏‎ ‎‏فرمایید.‏

پاسخ : بسمه تعالی، پول فروش خانه قبلی خمس دارد و خانه دوم به مقداری که‎ ‎مورد حاجت و استفادۀ خودش است خمس ندارد و مقداری که زاید بر  حاجت است و به اجاره واگذار نموده خمس دارد که هر مقدار از قسط آن‎ ‎پرداخت شده باید خمس آن را بپردازد . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************

پرسش : مسئول محترم پاسخ دهنده به استفتائات حضرت امام «مُدَّ ظِلُّهُ»‏ پس از آرزوی موفقیت؛ به عرض می رساند آنچه که در نامه‏ ضمیمه ‎[***]‎‏ پاسخ به‏‎ ‎مسأله‏ شمار‏‏ۀ‏‏ 1 مرقوم فرموده اید مطلبی است روشن و معلوم ؛ منظور از طرح مسأله ‏شماره 1 این پاسخ نبود ، بلکه فرض مسأله در آن موردی است که شخص ، از مال‏‎ ‎‏خمس داده خانه را خریده باشد . ‏لطف فرموده، با مطالعۀ مسألۀ عُروَةُ الوَثقی و مورد سؤال شده زیر آن ، پاسخ مسأله‏‎ ‎‏را مرحمت نمایید . مزید تشکر است‏ .

پاسخ : بسمه تعالی، در فرض مرقوم ، خمس واجب نیست و فتوا تغییر نکرده‎ ‎است .

بسمه تعالی ، حضور مبارک حضرت حجت الاسلام آقای رسولی، «دامَ عِزُّهُ» پس از سلام و آرزوی موفقیت ؛ نسبت به دو مسألۀ زیر، نظر مبارک حضرت امام خمینی مورد نیاز است و چون شنیدم که جنابعالی در جریان مسألۀ اول آن می باشید ، از این جهت مُصدِّع اوقات شدم :  فِی عُروَةِ الوُثقَی ، کِتابِ الخُمسِ ، مَسأَلَةِ 53 : «إِذا کانَ عِندَهُ مِنَ الأَعیانِ الَّتِی لَم یَتَعَلَّق بِهَا الخُمسُ ، أَو تَعَلَّقَ بِها لکِنَّهُ أَدّاهُ ، فَنَمَت وَ زادَت زِیادَةً مُتَّصِلَةََ أَو مُنفَصِلَةََ ، وَجَبَ الخُمسُ فِی ذلِکَ النِّماءِ (1 وَ أَمّا لَوِ ارتَفَعَت قِیمَتُها السُّوقِیَّةُ مِن غَیرِ زِیادَةِِ عَینِیَّةِِ  لَم یَجِب خُمسُ تِلکَ الزِّیادَةِ ؛ لِعَدَمِ صِدقِ التَّکَسُّبِ  وَ لا صِدقِ حُصُولِ الفائِدَةِ . نَعَم لَو باعَها لَم یَبعُد(2) وُجُوبُ خُمسِ تِلکَ الزِّیادَةِ مِنَ الثَّمَنِ ، هذا إِذا لَم تَکُن تِلکَ العَینُ مِن مالِ التِّجارَةِ وَ رَأسِ مالِها...» إِلَی آخِرِ المَسأَلَةِ .

(1) إِذا کانَ الأِستِیفاءُ [الأِستِبقاءُ] لِلأِکتِسابِ بِنِمائِها. (خمینی)

(2) بَل لا یَبعُد عَدَمُ الوُجُوبِ. (خمینی)

1. اکنون مطابق مسألۀ فوق [در کتاب عُروَة الوُثقی] و فتوای حضرت امام خمینی [ در ذیل و حاشیه و هامِش آن کتاب ]، کسی که منزل مسکونی خود را با پول مُخمَّس شده مثلاً به ده تومان خریده جهت سکونت و بعد از گذشت چند سال، در اواسط سال یا انتهای سال خانۀ فوق الذکر را به پانزده تومان فروخته و با این پول خانۀ دیگری جهت سکونت خود خریده، این شخص خمس این مبلغ زیادی را که فروخته ـ یعنی پنج تومان ـ بهرۀ فوق را نباید خمس آن را بدهد و مورد خمس قرار نمی گیرد. ولی به طوری که نقل شده، فتوای حضرت امام خمینی در مورد مسألۀ فوق تغییر کرده و چنین کسی باید خمس این زیادی در فروش را پرداخت نماید؛ لطف فرموده جواب مرقوم دارید.

بسمه تعالی ، اگر خانه را از ارباح مکاسب ، بدون دادن خمس، و لو در بین سال خریده پس از فروش، خمس پول آن را باید بپردازد و مُنافی مسألۀ فوق الذکر نیست .

2- کسی که خانۀ مسکونی خود را که در شُرُف خراب است ، خراب نموده جهت تجدید بنا، و منافع کسبی امسال را جهت تجدید بنای خانۀ مسکونی خود اختصاص داده، هنوز بنا ناقص و ناتمام است که سال جدید او فرا می رسد، آیا مقداری که از منافع در دست او باقیمانده ـ با این که بایستی این منافع در تکمیل خانۀ مسکونی او صرف شود ـ خمس به او تعلق می گیرد یا خیر؟

بسمه تعالی، باید خمس آنچه مصرف نشده ، داده شود.

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************

پرسش : زیدی از ارباح کسب یا حقوق، ماشین سواری خرید؛ پس از گذشت مدتی با‏‎ ‎‏سود مختصری می فروشد و بعد ماشین دیگری می خرد. آیا با فروختن باید خمس‏‎ ‎‏بدهد یا خیر؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، باید خمس بدهد . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : اتومبیلی را دو سال پیش از پول خمس نداده خریده ایم و حال می فروشیم، آیا‏‎ ‎‏باید بلافاصله قبل از این که سال برسد خمس خرید آن داده شود یا می توان تا رسیدن‏‎ ‎‏سال صبر کرد؟ و چنانچه سودی برده باشیم و بلافاصله اتومبیل دیگری بخریم و هنوز‏‎ ‎‏سال نرسیده بفروشیم آیا باید بلافاصله خمس تفاوت قیمت خرید دو اتومبیل را قبل‏‎ ‎‏از رسیدن سال پرداخت نمود؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، در فرض سؤال پول فروش آن بلافاصله خمس دارد . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : آیا در روزی که به عنوان سال خمس تعیین شده، اگر گوشت و میوه و چیزهایی‏  از این قبیل در خانه باشد، به آن ها خمس تعلق می گیرد یا نه؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، احتیاط کنید .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : خمس در مورد زینت آلات و طلا و نقره چه حکمی دارد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر زاید بر شؤون باشد، خمس دارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : جهیزیه ای که برای دختر کنار گذاشته می شود و یا پولی که برای خرید جهیزیه کنار گذاشته می شود،‏‎ ‎‏خمس دارد یا نه؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر پول کنار بگذارد، خمس دارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************

پرسش : اگر در خانه مقداری مواد خوراکی ـ مثل برنج یا عدس و یا لوبیا و نخود ـ از‏‎ ‎‏چیزهایی که برای معاش روزانه است نگهداری می شود، اگر سالی بگذرد و مقداری‏‎ ‎‏باقی بماند، خمس و سهم امام دارد یا ندارد؟ و چه مقدار که باشد دارد؟ و ‏اگر کسی مقداری قند یا برنج و روغن برای احتیاط در خانه نگهداری می کند‏‎ ‎ ‏ـ  مثل ده کیلو قند و یا بیست کیلو برنج و یا یک پنج کیلو روغن ـ و سال بگذرد، خمس‏‎ ‎‏و سهم امام دارد یا ندارد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی ، اگر از مصارف سال زیاد آمده، احتیاطاً حساب کنید و‎ ‎خمس آن ها را هم بپردازید .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : در روستاها مردم همه باغ دارند و دام مثل گوسفند و گاو؛ از انگور و انار باغ،‏‎ ‎‏شیره و رُب درست می کنند و این ها سال می گذرد، گاهی دو سال یا کمتر و بیشتر‏‎ ‎‏می ماند؛ بر آن چیزی تعلق می گیرد یا نه؟ و چه مقدار که باشد تعلق می گیرد؟ از گوسفند، روغن و کشک درست می کنند و می گذارند که بخورند و سال بر آن‏‎ ‎‏می گذرد، چیزی بر آن تعلق می گیرد یا نه؟ و چه مقدار که باشد دارد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، در زاید بر مصارف بین سال، خمس دارد هر چند کم باشد . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : خانم خانه داری چند پارچه دارد که یا خریده و یا سوغات برایش آوردند، بر این ها چیزی تعلق‏‎ ‎‏می گیرد و یا چقدر که باشد دارد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر با پول شوهر یا هدیه خریده یا سوغات است خمس ندارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : در بعضی بلاد رسم شده است که وقتی کسی بمیرد تمام اهل بلد را اطعام می دهند‏‎ ‎‏و بعضی اشخاص را ممکن نیست ، ممکن است طی دو یا سه سال غَلَّه و روغن و غیره‏‎ ‎‏جمع نموده و به مصرف برساند آیا با تمام شدن و فراهم نمودن ـ سال گذشته ـ خمس‏‎ ‎‏تعلق می گیرد یا خیر مؤونه می باشد، تفصیلاً جواب فرمایید. أَفتُونا مَأجُورِینَ  ، اَجرُکُم‏‎ ‎‏عَلَی الله‌ِ .‏

پاسخ : بسمه تعالی، خمس دارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************

پرسش :  بعضی اشخاص دو سه گوسفند دارند و پشم آن بعد از چند سال کفایت لباس بافتن می شود خمس‏‎ ‎‏تعلق می گیرد یا نه؟ جواب فرمایید. 

پاسخ : بسمه تعالی، اگر طوری است که لباس خود را باید به این راه تهیه کند خمس ندارد . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : به مواد غذایی روزانه که به صورت عادی و اندک در منزل وجود دارد، مانند‏‎ ‎‏برنج و روغن و حبوبات و امثالهم نیز خمس تعلق می گیرد یا خیر؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر سر سال زیاد بیاید، باید خمس آن را بدهند .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : چون آذوقه شهروندان، یک جا خریداری نمی شود، وقت حساب سال، مازاد آن‏‎ ‎‏وجوهات دارد یا نه؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، خمس دارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : جنسی را که برای خانه خریده ـ مانند خوراک و پوشاک ـ باید سر سال‏‎ ‎‏خمسی اش حساب نمود یا که یک سال از زمان خرید آن ها بگذرد؟ ‏

پاسخ : بسمه تعالی، سر سال خمسی باید حساب شود .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************

پرسش : آیا خمس به اجناسی که قیمت آن ها بسیار پایین است نیز تعلق می گیرد؟ مثلاً‏‎ ‎‏اگر یک بسته آدامس و یا چند عدد گچ بیشتر از یک سال بلااستفاده بماند باید خمس‏‎ ‎‏آن ها را پرداخت؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، خمس دارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************

پرسش : اگر زنی طلای زینتی خود را که بدان نیز احتیاج دارد برای رفع نیازمندی های‏‎ ‎‏مؤونۀ زندگی بفروشد و در سال مصرف کند آیا مُتعلَّق خمس است یا نه؟‏ چنانچه پولش تا اتمام سال به مصرف نرسید و ماند برای سال دیگر آیا خمس دارد‏‎ ‎‏یا خیر؟ ‏و در هر صورت، سال های بعد چون نیاز به زینت دارد اگر بخواهد دومرتبه از‏‎ ‎‏درآمد کار، طلایی بخرد باید خمس آن را بدهد یا نه؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، طلا اگر از درآمد کسب پیش از پرداخت خمس تهیه شده و در‎ ‎سال بعد به فروش رسیده، پول فروش آن خمس دارد و بعد اگر خواست از‎ ‎درآمد کسب به مقدار شؤون خود، زینت آلات تهیه کند، از مؤونه محسوب‎ ‎است و خمس ندارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : اگر زنی از وقت زینت کردنش گذشته، بفرمایید که اگر زینت آلاتش را‏‎ ‎‏بفروشد،‏‎ ‎‏باید خمس بدهد یا اگر نفروشد هم، خمس به عین آن تعلق می گردد؟‏ 
پاسخ : بسمه تعالی، اگر خمس آن ها را نداده و فعلاً نیاز به زینت ندارد، باید خمس‎ ‎آن ها را بدهد ـ ولو آن ها را نفروشد ـ به شرط آن که اصل آن ها از درآمد‎ ‎کسب و حقوق باشد؛ وگرنه خمس ندارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : مقداری طلا در حدود 18 مثقال داشته ام؛ موقعی که فروختم 21800 تومان شد و‏‎ ‎‏20000 تومان آن را برای اسم نویسی مکه برداشتم؛ طبق قرعه کشی بایستی به سال‏‎ ‎‏1365 بروم ولی چون فرزندم شهید شده ممکن است که امسال بروم؛ بعضی گفته اند‏‎ ‎‏که این پول خمس دارد. می خواستم بدانم آیا صحیح است یا نه؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر طلاها از درآمد کسب و حقوق شما تهیه شده، پول فروش‎ ‎آن خمس دارد و اگر بخشش و مثل آن بوده خمس ندارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************

پرسش : طلاهایی که زن ها به عنوان زیور داشته اند که لازم و نزد آن ها بوده اند، اگر آن ها‏‎ ‎‏را بفروشند ـ در حالی که از آن ها مستغنی نشده اند ـ برای رفتن مکه، خمس به پول‏‎ ‎‏آن ها تعلق می گیرد یا نه؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، استطاعت به واسطه طلا آلات مذکور که مورد حاجت است و‎ ‎پول آن ، حاصل نمی شود؛ ولی اگر فروخته شد باید خمس آن داده شود در‎ ‎صورتی که آن ها را از درآمد کسب تهیه کرده باشد  .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

********************************************
پرسش : شخصی که حساب سال خمسی نداشته  و از حقوق اداری یا از کارگری، بدون‏‎ ‎‏این که پول را یک سال نگه دارد، مؤونۀ خود را تهیه کرده  که برایش معلوم‏ نیست که واقعاً تمام این مؤونه در بین سال خمسیش  داده شده یا تمام آن از منافع سال‏‎ ‎‏قبل بوده و در سال بعد خرج مؤونه کرده است که در نتیجه، آنچه را برای او  مشکوک است‏‎ ‎‏حاکم با وی  مصالحه می کند، بعد از چند مدت که آن مؤونه را فروخت فقط همان‏‎ ‎‏مقدار [مشکوک] که  [فرضا] فِی عِلمِ الله‌ معلوم بوده که در خارجِ سال خرج شده خمس ندارد یا تمام آن‏‎ ‎‏ـ  و لو این که واقعاً در بین سال خمسی واقع شده بود که واقعاً مستثنا بوده و مؤونه‏‎ ‎‏بوده  ـ خمس ندارد و لو بفروشد یا این که بعد از فروش باز احتیاج به مُصالَحَه با حاکم‏‎ ‎‏دارد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، نسبت به هر مقدار که خمس آن ادا شده یا با او مُصالَحَه شده‎ ‎خمس ندارد و نسبت به مقداری که خمس آن داده نشده و به حساب صَرف‎ ‎در مؤونه استثنا شده، باید تخمیس شود .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

********************************************
پرسش : اگر شخصی برای زندگی خود مؤونه ای کنار گذاشته باشد و پس از گذشت‏‎ ‎‏سال، چون کهنه شده، آن را بفروشد، به قصد این که به جای آن نو بخرد، و یا مؤونه‏‎ ‎‏دیگری که بیشتر مورد احتیاج می باشد، بگیرد. نظر حضرت عالی دربارۀ خمس آن‏‎ ‎‏مؤونه فروخته شده، چیست؟‏

پاسخ :  بسمه تعالی، خمس دارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

********************************************
پرسش : کارمندی که با پس انداز کردن و قناعت نمودن، اتومبیلی برای رفتن به سر کار و اداره اش و همچنین‏‎ ‎‏برای رفاه زندگی خانواده اش و تفریح و بردن بچه ها به مدرسه و سایر احتیاجات خریده است و از آن،‏‎ ‎‏استفادۀ کرایه کشی نمی کند؛ نظر حضرت عالی دربارۀ خمس آن چیست؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، در فرض مذکور خمس ندارد، ولی پول هایی که سال بر آن گذشته است، خمس‎ ‎دارد اگر از کسب باشد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

********************************************

پرسش : اشخاصی که مؤونه خود را بعد از یک سال می فروشند و احتیاج دارند که پول‏‎ ‎‏آن را تبدیل به مؤونه دیگری که محتاج هستند بکنند، اگر بخواهند خمس آن را بدهند‏‎ ‎‏آن چهار خمس بقیه برای تحصیل مؤونه ای که لازم و احتیاج دارند وافی نیست و‏‎ ‎‏ناچار باید قرض کنند ، در این صورت خمس ساقط است یا خیر؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، ساقط نیست .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

********************************************
پرسش : جهیزیه که برای اولاد تهیه می کنند می فرمایید خمس ندارد، چنانچه قبل از ازدواج‏‎ ‎‏بعضی از آن ها را بفروشند و چیز دیگری برای جهیزیه بخرند به مجرد فروش پول آن‏‎ ‎‏باید تخمیس شود یا خیر؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، باید تخمیس شود .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

********************************************
مؤدبپرسش : آیا لوازم آرایشی که مورد استفاده قرار می گیرد مثلاً ماتیکی که از آن استفاده‏‎ ‎‏می شود، اگر بعد از یک سال مقداری از آن در ته قوطی بماند به آن مقدار باقیمانده‏‎ ‎‏خمس تعلق می گیرد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، خمس دارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

********************************************
پرسش : مقدار مصالح ساختمانی که از بنّایی زیاد آمده و سال بر آن گذشته،‏ حال  می خواهد بفروشد یا مورد استفاده مجدد قرار دهد، خمس به آن تعلق‏‎ ‎‏می گیرد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر از درآمد کسب تهیه شده باید تخمیس شود .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

********************************************

پرسش : این جانب جهت احداث ساختمان، جواهرات‏‎ ‎‏همسرم را فروختم و به بانک مسکن شیراز سپردم و سپس متناوب با پس انداز کردن و‏‎ ‎‏افزودن به حساب بانک مسکن، پس از مدت دو سال ونیم به مبلغ 187 هزار تومان‏‎ ‎‏رسید، و مبلغ سیصد هزار تومان هم از بانک مسکن شیراز جهت ساختمان وام گرفتم،‏‎ ‎‏که جمعاً با وام دریافتی مبلغ 478 هزار تومان گردید که در حال ساختمان کردن‏‎ ‎‏می باشم .‏ چه مقدار خمس به مبلغ فوق شرعاً تعلق می گیرد که باید پرداخت نمایم؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، مبلغی که از حقوق و درآمد کسب پس انداز شده و سال بر آن‎‎گذشته، خمس دارد . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

********************************************

پرسش : مبلغ بیست و یک هزار تومان جهت کاشی کاری مسجد المهدی (عَلَیهِ السَّلامُ) در شیراز پرداخت کرده ام و مبلغ‏‎ ‎‏پنج هزار تومان به خانوادۀ یکی از سربازانم که در جبهه شهید شد پرداخت نموده ام؛ می خواهم بدانم که‏‎ ‎‏امام امت اجازه می دهند مبلغ 26 هزار تومان که پرداخت نموده ام، از خمس این جانب کسر گردد و بقیۀ‏‎ ‎‏آن را بپردازم و یا این که قبول نیست و باید تمام بدهی خمس که تعیین می فرمایید پرداخت نمایم؟‏‎ ‎‏مستدعی است جواب را زودتر ارسال دارید .‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر در موقع پرداخت، وجه مزبور را بابت سهمین تسلیم نمودید قبول است.‏‎ ‎‏اِن شاءَ الله‌ُ موفق باشید .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

********************************************
پرسش : عده ای هستند که وضع مادی خوبی ندارند و با سختی و مشقت سال ها از‏‎ ‎‏حقوق یا درآمد خود برای خرید منزل، مقداری پول پس انداز کرده اند و چنانچه‏‎ ‎‏بخواهند خمس این پول را بدهند، نمی توانند خانه بخرند. با در نظر گرفتن احتیاج‏‎ ‎‏چنین افرادی به داشتن خانۀ مسکونی، آیا واجب است خمس این پول را بدهند؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، واجب است و می توانند با حاکم شرع  دستگردان  کنند و از او‎‎مهلت بگیرند . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

********************************************
پرسش : من یک‏‎ ‎‏کارگر هستم و در اصل، شغلم روزنامه فروشی می باشد؛ از پولی که درمی آوردم کمتر‏‎ ‎‏خرج می کردیم، هر بار مقدار خیلی کمی جمع می شد که البته خرجی خانه بود، به‏‎ ‎‏بانک گذاشتیم. بعد از مدت یک سال و نیم پول به مقدار 000 / 100 تومان رسید. پس‏‎ ‎‏از مدتی روی این پول وام گرفتیم و خانه ای خریداری کردیم و حال نمی دانیم که این‏  پول که در بانک به عنوان وام مسکن بود خمس دارد؟ و این خمس چقدر می باشد؟ با‏‎ ‎‏توجه به این که ماهیانه قسط به بانک می دهیم و قادر به پرداخت خمس نیستیم . ‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر پول از درآمد کسب بوده و پس انداز شده و سال بر آن‎‎گذشته، خمس دارد . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

********************************************
پرسش : این جانب مستأجرم و خانه ندارم. از پولی که ماهانه خود و همسرم دریافت‏‎ ‎‏می کنیم، مقداری هر ماه در بانک مسکن پس انداز کرده ایم؛ فقط به منظور این که‏‎ ‎‏مسکنی به دست آوریم؛ پس از گذشت چندین سال، به تناسب مقدار پس انداز، به آن‏‎ ‎‏وام تعلق می گیرد، تا از آن وام، جهت خرید زمین یا خانه استفاده کنیم و بعد قسط آن را‏‎ ‎‏بپردازیم. آیا اکنون که یک سال از مدت آن پس انداز گذشته است، باید خمس آن را‏‎ ‎‏بدهیم یا خیر؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، پول پس انداز اگر از درآمد کسب و حقوق بوده خمس دارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

********************************************

پرسش : اگر شخصی پولی را که به دلیل قلّت، امکان خرید خانه با آن نمی باشد در بانک‏‎ ‎‏مسکن بگذارد تا پس از مدتی با استفاده از وام مسکن بتواند خانۀ ضروری اش را‏‎ ‎‏بخرد، آیا باید پول مزبور را به عنوان پس انداز محسوب نماید و خمس آن را بپردازد و‏‎ ‎‏یا خیر، پول پس انداز شده به این طریق عملاً در حکم مصرف می باشد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، در حکم مصرف نیست و خمس دارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

********************************************
پرسش : چنانچه فردی هر ساله مبلغی را به منظور خرید خانۀ مسکونی که احتیاج دارد،‏  پس انداز کند و راه دیگری هم برای خرید خانه نداشته باشد، به نظر حضرت امام آیا‏‎ ‎‏این پس انداز جزء مؤونۀ سال او است یا مازاد بر مخارج است و باید خمس آن را‏‎ ‎‏بپردازد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، از مؤونه محسوب نیست و چنانچه از درآمد کسب و حقوق‎‎پس انداز کرده، باید خمس آن را بپردازد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

********************************************
پرسش : طلایی که مرد برای زن خود می خرد آیا باید خمسش را بدهد یا نه؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر به مقدار شؤون باشد خمس ندارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

********************************************
پرسش : طلایی که زن به صورت بخشش دریافت کرده، البته نه از شوهر بلکه از مادر یا خواهرش، آیا این‏‎ ‎‏طلا خمس دارد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، بخشش خمس ندارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

********************************************
پرسش : اگر زن و شوهری هر دو کار می کنند و درآمد دارند آیا به پول زن هم خمس تعلق می گیرد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، در زاید بر آنچه در بین سال خرج زندگی کرده خمس واجب است .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

********************************************
پرسش : کسی که در چندین سال پولی جمع کند که خانه تهیه نماید، آیا به آن پول،‏‎ ‎‏خمس تعلق می گیرد؟ و اگر پول نقد نبوده است بلکه به صورت زمین بوده یا مصالح‏‎ ‎‏چطور؟ و آیا می توان خمس را در چند سال پرداخت نمود؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، پول جمع شده را اگر از درآمد کسب و حقوق تهیه کرده‎‎خمس  دارد و اگر در بین سال پول را در مصالح صرف کرده خمس واجب‎‎نیست .  (امام خمینی)


http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .
********************************************

پرسش : در سال 1358 منزل نداشتم؛ تقریباً چهل هزار تومان پول داشتم که ایّام ماه‏‎ ‎‏ذی حجه رسید؛ در همین ایّام، منزل نیمه تمامی را به هفتاد هزار تومان خریدم. آیا‏‎ ‎‏مستطیع شدم یا خیر؟ ضمناً این منزل نیمه تمام را خرده خرده درست کردم؛ موقع سال‏‎ ‎‏خمس بنده رسید، ولی هنوز منزل تمام نشده بود که داخل حیاط بروم. آیا خمس تعلق‏‎ ‎‏گرفته است یا خیر؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، در فرض سؤال، خمس منزل لازم نیست؛ بلی اگر 40000‏‎ ‎‏تومان مرقوم از درآمد کسب بوده و بعد از سال بدون دادن خمس صرف در‏‎ ‎‏خرید منزل شده، از قیمت فعلی، نسبت به آن باید خمس داده شود .  (امام خمینی
http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .
********************************************

پرسش : امام عزیز سلام، قطعه زمینی را در سال 56 خریداری نموده ام به مساحت 250‏‎ ‎‏مترمربع، که نصف قیمتش را نقد و مابقی آن را اقساط پرداخته ام و حالا مبلغی وام‏‎ ‎‏گرفته ام و در حال ساخت است؛ این جانب درجه دار نیروی هوایی هستم و منزل‏‎ ‎‏سازمانی دارم و به خاطر این که بومی منطقه می باشم، قصد دارم در خانه ای که می سازم‏‎ ‎‏زندگی کنم و منزل سازمانی را به کسی که از شهر دیگر می آید بدهم تا استفاده نماید.‏‎ ‎‏آیا خانۀ مذکور خمس دارد یا خیر؟ ‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر پول نقدی که برای خانه پرداخته اید، از درآمد کسب و‎‎حقوق بوده و پس انداز کرده اید تا سال بر آن گذشته، نسبت به آن مقدار،  زمین خمس دارد و مابقی زمین و ساختمان خمس ندارد، به شرط آن که‎‎خانۀ ملکی مورد نیاز شما باشد  .   (امام خمینی
http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .
********************************************

پرسش : اگر شخصی با احتمال این که سند زمینی اِفراز شود، مقداری پول ـ اعم از پس انداز‏‎ ‎‏و قرض ـ تهیه و سپس آن را نزد بانک مسکن به ودیعه (بدون دریافت بهره) جهت‏‎ ‎‏دریافت وام به منظور ساختن منزل مسکونی مورد نیاز خانواده اش، قرار دهد، در طول‏‎ ‎‏سال مالی اگر سند زمین مزبور درست نگردد و نامبرده نتواند خانه را بسازد، وضعیت‏‎ ‎‏خمس پول وی به چه صورت خواهد بود؟ و آیا در رابطه با وامی که از محل دیگر‏‎ ‎‏تهیه و در بانک مسکن به ودیعه گذاشته و تا کنون قسط آن تمام نشده، تخمیس لازم‏‎ ‎‏است یا نه؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، پول پس انداز شده اگر از حقوق یا سایر درآمدهای کسبی‎‎باشد، در پایان سال خمس دارد .  (امام خمینی)
http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .
********************************************

پرسش : بسمه تعالی ‏، خدمت رهبر و مرجع عظیم الشأن، روحُ الله‌ِ الموسوی الخمینی، مُدَّ ظِلُّهُ ، ‏ بنابر مسأله (1752) «هرگاه انسان از تجارت یا صنعت یا کسب های دیگر، مالی به‏‎ ‎‏دست آورد و چنانچه از مخارج سال خود او و عیالاتش زیاد بیاید، خمس آن را طبق‏‎ ‎‏دستور بدهد».‏ آیا جوانی که قصد ازدواج دارد و برای شروع زندگی احتیاج به حداقل 15 الی‏‎ ‎‏20 هزار تومان دارد و این پول را باید در چندین سال جمع نماید، آیا در این چند سال‏‎ ‎‏که پولش را ذخیره می کند تا بتواند ازدواج نماید، باید خمس آن را بپردازد و یا این که‏‎ ‎‏آن پول ، جزء مخارجش می گردد؟ و یا خانواده ای با 5 عائله که‏‎ ‎‏مستأجر می باشند و‏ نیاز مُبرمی به خانه دارند تا از وضع فلاکت بار مستأجری نجات یابند و برای این کار‏‎ ‎‏باید با قناعت زیاد، سالیانه پولی را کنار بگذارند، آیا زیادی پول را که برای تهیه‏ خانه‏‎ ‎‏ذخیره می نمایند، مشمول خمس می شود و یا این که آن پول جزء مخارجش محسوب‏‎ ‎‏می گردد؟‏ و یا خانواده ای در خانه ای که مخروبه است و احتیاج به تجدید بنا دارد، زندگی‏‎ ‎‏می نماید، برای ساختن خانه باید چندین سال پول خود را ذخیره بنمایند، آیا در این‏‎ ‎‏مدتی که پول خود را ذخیره می نمایند باید خمس آن را پرداخت نمایند یا این که‏‎ ‎‏پول های ذخیره شده برای رفع نیازشان که خانۀ مناسب زندگی است، جزء‏‎ ‎‏مخارجشان محسوب گردیده و مشمول خمس نمی گردد؟‏ (12 / 2 / 1362‏)

پاسخ : بسمه تعالی، هرچه از درآمد کسب و حقوق، از مخارج سال زیاد بیاید،‏‎ ‎‏باید خمس آن را داد و تا مصرف نشده مؤونۀ سال محسوب نیست .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .
********************************************

پرسش : شخصی که در آیندۀ نزدیک به پول احتیاج دارد و این پول را ندارد که تأمین‏‎ ‎‏نماید ـ مثلاً جوانی است که می خواهد خانه ای بخرد و ازدواج نماید، ولی در موقع‏‎ ‎‏خرید خانه، پول به اندازۀ کافی ندارد ـ آیا به منفعت درآمد او فعلاً که به دست می آورد‏‎ ‎‏و تصمیم دارد برای خرید خانه آن پول را نگه دارد، خمس تعلق می گیرد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، پول پس انداز که درآمد کسب و حقوق است، خمس دارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .
********************************************

پرسش : این جانب تا سال 1354 سرِ سال داشته ام و وجوهات‏‎ ‎‏شرعی را پرداخت می نمودم، از آن به بعد تا حال پرداخت نشده است؛ وجوهات‏‎ ‎‏شرعیه را نپرداخته و حسابرسی ننموده ام. در خلال این چند سال یک باب منزل‏‎ ‎‏مسکونی خریده ام و مقداری تعمیرات داخل انجام داده ام. حالیه تقاضای بیان حکم‏‎ ‎‏مسأله را دارم؛ مرقوم فرمایید این باب منزل موردِ احتیاجِ مُتَعلَّقِ خمس می باشد یا‏‎ ‎‏خیر؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر معلوم است که از ربح بین سال صرف در مؤونه کرده اید‎‎خمس ندارد والاّ باید به یکی از وُکلای مُسلَّم این جانب مراجعه و در مورد‎‎شک، مُصالَحَه کنید .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3
********************************************

* معنای دستگردان در خمس و ثمره آن چیست ؟  جواب : دستگردان اين است كه حاكم شرع يا وكيل او با كسى كه خمس بدهكار است و توانايى دادن آن را به راحتى ندارد، مقدار خمس را اخذ و اعطا مى  كند و ثمره  ى آن اين است كه خمس از عين به ذمّه منتقل مى  شود و بدهكارِ خمس بعدا آن را ـ هر چند به تدريج ـ مى  دهد .  (آیت الله بهجت)

* معناى مُصالَحَه كردن در خمس را با يك مثال روشن فرماييد كه آيا مصالحه، بخشيدن مقدارى از بدهى خمسى مكلَّف و پرداخت كننده خمس است يا چيز ديگرى است؟  جواب : معناى مصالحه بخشيدن نيست ؛ بلكه در موردى است كه مقدار خمس معلوم نيست كه حاكم شرع در اين جا با شخص ـ مثلاً ـ مُصالَحَه به نصف مى  كند .  (آیت الله بهجت)

http://v0.bahjat.ir/index.php/ahkam/esteftahat/113-2011-09-06-09-22-38.html
*********************************************

دستگردان به معنای گرفتن وجوه شرعی از مالک و بازگرداندن آن به وى است. عنوان دست گردان از عناوین جدید است که در کلمات معاصران در باب زکات و خمس مطرح شده است.  دست‌ گردان این است که حاکم شرع‌ (مجتهد جامع شرایط) یا وکیل او و یا فرد مستحق، وجوه شرعى، از قبیل زکات و خمس را از مالک بگیرد و آن را دوباره به وى برگرداند.  شارع مقدس جهت رفع نیاز نیازمندان، براى آنان سهمى معیّن به عنوان زکات، خمس یا غیر آن در اموال اغنیاقرار داده است. از این رو، توسل به حیله براى عدم پرداخت آن و در نتیجه تضییع حق نیازمندان جایز نیست. براین اساس، حاکم شرع نمى ‌تواند مالى را به عنوان زکات یا خمس از مالک بگیرد و سپس آن را به وى ببخشد و با این حیله، ذمه‌ او را از حقّى که بر عهده‌اش آمده فارغ سازد. چنان که فقیرِ مستحق نیز حق ندارد با تبانی قبلى با مالک، آن را این چنین دست گردان کند. اگر شخص مقدارى زیاد از وجوه شرعى بدهکار باشد، ولى در شرایط فعلى نتواند آن را ادا کند، در صورتى که قصد توبه دارد، بنابر قول برخى حاکم شرع، مى‌تواند با دست گردان کردن، ذمّه‌ او را فارغ سازد؛ هرچند بهتر آن است که با امید به تمکن مالى او در آینده، پرداخت تمامى آن ، هنگام تمکّن بر وى شرط شود ؛ لیکن برخى، قائل به چنین ولایتی براى حاکم شرع نشده و آن را تنها براى فرد مستحق با وجود داعی عقلایی جایز دانسته‌اند.  به تصریح برخى، کسى که خمس بدهکار است و نمى‌تواند یکباره آن را بپردازد، مى‌تواند با دست گردان کردن آن با حاکم شرع- در صورت صلاحدید- آن را از وى قرض بگیرد و سپس به تدریج بپردازد.  بنابر قول برخى، دَینى که از راه دست گردان بر ذمّه‌ شخص مى‌آید از مئونه به شمار نمى‌رود؛ از این رو، بدهکار نمى ‌تواند مبلغ بدهى را از سودِ سال کسر کند و سپس خمسِ سود باقىمانده را محاسبه نماید؛ بلکه باید ابتدا- بدون در نظر گرفتن دَین- خمسِ سودِ حاصل را محاسبه کند و آن را بپردازد و سپس از باقىمانده  آن، بدهی خویش را بپردازد .  دستگردان باید با مجتهد جامع شرایط یا نماینده  وى صورت گیرد .

دستگردان خمس دو گونه متصوّر است  :
۱- آنکه شخص تمامى مبلغ خمس را به حاکم شرع بپردازد و سپس آن را به قرض بگیرد.
۲- آنکه مقدارى از خمس را که نزدش ‌موجود است به حاکم بپردازد وحاکم پس از قبول ، آن را به وى قرض دهد، و سپس شخص براى بار دوم همان مبلغ را به حاکم بپردازد و حاکم دوباره آن را به وى برگرداند و همین طور تا پرداخت همه‌ مبلغ بدهکارى. در این صورت نیز تمامى مبلغ خمس، به عنوان قرض به ذمه‌ شخص، منتقل مى‌شود و او بدهکار خمس به حاکم مى‌گردد. 
فایده‌ دستگردان این است که خمس به ذمّه‌ی شخص، منتقل مى‌شود و در نتیجه مى‌ تواند در اموالى که خمس به آنها تعلّق گرفته تصرف کند و اگر با آنها تجارت کند، سود حاصل، از آنِ او خواهد بود، در حالى که بدون دست گردان، تصرف در آن اموال ، حرام و در صورت تجارت، تنها مالک بخشى از سود خواهد شد نه همه‌ی آن .    [http://wikifeqh.ir/%D8%AF%D8%B3%D8%AA%E2%80%8C%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86]

********************************************
پرسش : کسی که تدریجاً خانه مسکونی ساخته از پول غیر مُخَمَّس، حال می خواهد‏‎ ‎‏خمس بدهد، همان پول خرج شده باید خمس دهد، یا قیمت امروز؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، در فرض سؤال باید به قیمت روز تخمیس شود و اگر از رِبح‎‎بین سال صرف کرده خمس ندارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************

پرسش : کسی که در عرض سال خانه مسکونی خود را می فروشد که خانه جدید خریداری کند، وجه خانه را‏‎ ‎‏در جریان معامله می اندازد استفاده هم می برد، در همان سال یا سال آینده خمس خود رِبح و استفاده را‏‎ ‎‏باید بدهد یا وجه اصل خانه و استفاده آن؟‏ 
پاسخ : بسمه تعالی، اگر خانه فروخته شده از درآمد کسب تهیه شده و خمس آن داده نشده پول خانه‏‎ ‎‏هم خمس دارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : سرقفلی مشروع جزء سرمایه است یا خیر به عبارت دیگر زید مبلغ پانصد هزار تومان به مالک دکان‏‎ ‎‏در عرض سال خمسی سرقفلی می دهد آیا موقع حساب خمس، مبلغ نامبرده از مؤونه محسوب است‏‎ ‎‏یا خیر؟ بر فرض عدم مؤونه سالیانه ،  ترقی و تنزّل آن را باید حساب کرد یا خیر؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، جزء سرمایه است و باید تخمیس شود و در صورت تخمیس ترقّی آن خمس‎‎ندارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : داشتن منزل مسکونی از احتیاجات و ضروریات اولیۀ هر کس می باشد و از‏‎ ‎‏طرفی برای افراد تمکن خرید یک مرتبه نیست و باید از طریقی برای خرید خانه‏‎ ‎‏پس انداز کنند و یا به صورت حساب سپرده ثابت در بانک بگذارند تا پس از یک سال‏‎ ‎‏دو برابر آن را وام بگیرند، حال این پول خمس دارد یا نه؟ و در صورت مثبت بودن‏‎ ‎‏جواب آیا طریقه ای وجود دارد که بتوان ضمن نگهداری سرمایه و حفظ آن برای‏‎ ‎‏خرید خانه، از خمس دادن معذور باشد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، پس انداز اگر از حقوق است خمس دارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************

پرسش : من کارمند دولتم و به مرور زمان و با قناعت، مقداری پول جمع کردم تا برای خود‏‎ ‎‏و فرزندانم خانه ای بسازم؛ بر مقداری از این پول ها مدت یک سال گذشته و مقداری‏‎ ‎‏هم هنوز به سال نرسیده اند. در ضمن حدود 000 / 60 تومان قرض کرده و همه را در‏‎ ‎‏بانک مسکن گذاشته تا پس از 18 ماه وام بگیرم. حال این سؤالات مطرح است:‏ آیا به آن مقداری که حدود بیش از یک سال در دست من بوده خمس تعلق‏‎ ‎‏می گیرد؟‏ حدود سی هزار تومانی که هنوز یک سال از جمع آوری و پس انداز آن نگذشته‏‎ ‎‏و با توجه به این که الآن در بانک هست، باز خمس تعلق می گیرد یا نه؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، نسبت به مقداری که از حقوق و درآمد کسب، پس انداز کرده و‎‎سال بر آن گذشته خمس دارد و در بقیۀ اَرباح، سَرِ سال  ، خمس واجب است‎‎و در قرض ، خمس واجب نیست .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : زمینی به اندازۀ هزار متر، از قرار متری صد و پنجاه ریال، خریداری کردم.‏‎ ‎‏تا کنون آن را نفروخته و کلاً به قصد خانه دار شدن خریداری کردم، ولی موفق به‏‎ ‎‏ساختن آن و خانه دار شدن، نشده ام .‏  [آیا خمس دارد ؟]
پاسخ : بسمه تعالی، اگر از درآمد بین سال تهیه شده خمس ندارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : مبلغ پانصد هزار ریال قرض کردم که اکنون 000 / 350 ریال نزد این جانب می باشد بقیه را بدهکار‏‎ ‎‏هستم .‏ [تکلیف خمسم را بیان فرمایید]

پاسخ : بسمه تعالی، قرض خمس ندارد و پول اضافه اگر از درآمد کسب و حقوق است خمس دارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : همسرم مبلغ 240000 ریال از کار خود در مدرسه، در بانک پس انداز دارد.‏ [آیا خمس دارد ؟]

پاسخ : بسمه تعالی، باید خمس این مبلغ را بدهند .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : کسی که برای خریدن منزل مقداری پول پس انداز کرده، آیا این پول خمس‏‎ ‎‏دارد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، خمس دارد . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : آیا جوانانی که در صدد ازدواج می باشند و ضمناً مشغول جمع کردن پول جهت‏‎ ‎‏تهیه منزل و لوازم ضروری تشکیل زندگی می باشند به پولی که جمع کرده اند و می کنند‏‎ ‎‏خمس تعلق می گیرد یا خیر؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر از درآمد و حقوق جمع می کنند سر سال باید خمس‎‎بدهند .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************

پرسش : جوانی هستم در شُرُف ازدواج، آیا با اجازۀ حضرت عالی می توانم پولم را جمع‏‎ ‎‏کرده، خانه و احتیاجات زندگی را در شأن خودم تهیه نمایم؟ در این صورت، خمس‏‎ ‎‏به پول جمع شده تعلق خواهد گرفت؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، پس انداز اگر از درآمد کسب و حقوق باشد خمس دارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : من از سن 18 سالگی که خودم مشغول کار شدم شروع کردم به پس انداز جهت‏‎ ‎‏ازدواج و خرید یک منزل جهت زندگی. هم اکنون به لطف خدا هم خانه دارم و هم‏‎ ‎‏دارای زن و فرزند و مبلغ دویست هزار تومان به بانک مقروض هستم و هیچ پول نقد‏‎ ‎‏هم ندارم. هر دفعه که راجع به خمس سؤال کردم گفته اند خمس به من تعلق نمی گیرد‏‎ ‎‏و فقط اضافه آذوقه و چیزهای دیگر را هر سال حساب می کنم و خمس آن را‏‎ ‎‏پرداخت می کنم، آیا تا به حال این روش درست بوده، و اگر اشکال دارد راه درست‏‎ ‎‏چیست؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، آنچه از سود پس انداز نمودید و سال بر آن گذشته خمس دارد‎‎اگر چه صرف در مؤونه زندگی کرده باشید . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : جهیزیه ای که برای دختر کنار گذاشته می شود و یا پولی که برای خرید جهیزیه‏‎ ‎‏کنار گذاشته می شود، خمس دارد یا نه؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر پول کنار بگذارد، خمس دارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : پولی که برای جهیزیۀ دختر کم کم کنار می گذارند، باید خمس آن را داد یا خیر؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر از ارباح مکاسب است، خمس دارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : طبق فتوا، پدر جهیزیه ای که برای دخترش در طول سال و از مخارج سالانه اش‏‎ ‎‏تهیه می کند خمس ندارد. پدری است که ضمن تهیۀ جهیزیه برای دخترش، وسایلی‏‎ ‎‏نیز برای پسرش می خرد تا موقع شروع زندگی خود در آینده سختی نکشد. آیا برای‏‎ ‎‏این وسایل خمس تعلق می گیرد یا خیر؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر مرسوم و مُتعارف نیست، خمس آن را بدهد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************

پرسش : آیا می توان از الآن برای دختر 3 ساله پول و یا سکه به عنوان جهیزیه پس انداز‏‎ ‎‏کرد؟ آیا به این پس انداز خمس تعلق می گیرد؟ و اگر یک سال خمس بدهیم کافی‏‎ ‎‏است یا باید هر سال خمس بدهیم؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر در وسط سال به او بخشیده خمس ندارد و  مالی‏‎ ‎‏که خمس آن داده شده ، دوباره خمس ندارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************

پرسش : بسمه تعالی‏با درود و سلام بر رزمندگان دلیر اسلام و شهیدان همیشه زندۀ تاریخ؛ سلام بر‏‎ ‎‏رهبر کبیر انقلاب امام خمینی . امام جان در این جا می خواستم چند سؤال را مطرح کنم؛‏‎ ‎‏عبارتند از:‏

1. خمس و زکات هر 1000 تومان پول چقدر می شود؟ ‏

2. آیا می توان خمس و زکات را برای پاک سازی شهرها یا برای رزمندگان فرستاد؟‏

3. آیا جهیزیۀ دختر خمس و زکات دارد؟ و اگر دارد، به چه صورت است؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، جهیزیه اگر از درآمد سال های قبل تهیه نشده باشد خمس‏‎ ‎‏ندارد و خمس را باید به مرجع تقلید یا وکیل او داد و خمس هزار تومان،‏‎ ‎‏دویست تومان است . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************

پرسش : بعضی از دختر خانم های آموزگار، حقوق دریافتی شان را کلّاً پس انداز می کنند‏‎ ‎‏و چون فعلاً در خانۀ پدر و مادر هستند احتیاجی به خرج کردن پول ندارند؛ از طرفی‏‎ ‎‏قصد تهیۀ خانه هم ندارند و فقط مقداری از این پول را جهیزیه تهیه می کنند؛ آیا این ها‏‎ ‎‏هم باید سال مالی داشته باشند یا خیر؟ آیا به پس انداز آن ها یا جهیزیه شان خمس و‏‎ ‎‏سهم امام تعلق می گیرد یا خیر؟‏
پاسخ : بسمه تعالی، اگر در بین سال جهیزیه تهیه کرده باشند خمس ندارد، ولی اگر‎‎پول پس انداز نموده، باید خمس آن را بدهد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************

پرسش : شخصی که دختر دارد و قدرت جهیزیه گرفتن ندارد یک قالی می زند که در‏‎ ‎‏عرض پنج، شش سال بافته می شود، می تواند هر سال هر مقدار آن که بافته شده را‏‎ ‎‏برای جهیزیه قرار دهد و به طور کلی قالی هر قدر تمام می شود برای جهیزیه باشد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، در فرض سؤال مانع ندارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : شخصی خانه مورد احتیاجش را ساخته و از آن استفاده می کند و لیکن برای‏‎ ‎‏تکمیل و توسعۀ آن مقداری مصالح خریده مثلاً گچ یا نرده و سیمان و تا سر سال‏‎ ‎‏مصرف نشده آیا خمس مصالح را باید بدهد یا نه؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، در فرض مذکور خمس دارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : آیا به پول یا مالی که انسان جهت مثلاً ازدواج و یا تحصیل کنار بگذارد، خمس‏‎ ‎‏تعلق می گیرد یا خیر؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر از درآمد کسب باشد و سال بر آن بگذرد، خمس دارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : این جانب دختری هستم دبیر که هر ماهه مقداری از حقوق خود را جهت خرید‏‎ ‎‏وسایل یا به عنوان پیش قسطی برای خانه در بانک می گذارم و الآن حدود 000 / 60‏ تومان پول در بانک دارم، آیا خمس تعلق می گیرد یا نه؟ اگر می گیرد، مقدارش را برایم‏‎ ‎‏بنویسید.‏

پاسخ : بسمه تعالی، آنچه سر سال موجودی دارید، پنج یک آن را باید بدهید . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : این که گفته شده است اگر قناعت کنی و پولی جمع کنی، سر سال به آن خمس‏‎ ‎‏تعلق می گیرد، اگر قصد کاری را داشته باشی که احتیاج به پول زیاد دارد و‏‎ ‎‏کم کم آن را‏‎ ‎‏جمع کنی و به این ترتیب، خمس به آن تعلق گیرد، چگونه می توانی کاری را که احتیاج‏‎ ‎‏به پول زیاد دارد و این پول را کم کم جمع می کنی، صورت دهی؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، هرچه از درآمد سال ، زیاد بماند [زیاد بیاید] خمس دارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : احتراماً به عرض می رساند: اگر فردی که مجرد است و در نظر دارد ازدواج کند و‏‎ ‎‏برای همین امر، مقداری پول جمع کرده، آیا باید سر سال خمس آن را بدهد یا با آن‏‎ ‎‏پول می تواند ازدواج کند و دادن خمس لازم نیست؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر از درآمد کسب و حقوق، پول جمع کرده باید خمس بدهد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : اگر کسی در بیرون از خانه کار کند و از حقوقی که می گیرد پس اندازی نماید که‏  در آینده ازدواج نماید و یا از آن پس انداز ماشین بخرد و یا با آن پس انداز برای ادامۀ‏‎ ‎‏تحصیل به خارج برود، آیا خمس تعلق می گیرد یا نه؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر سال بر آن بگذرد خمس دارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : خانم خانه داری هستم که خودم مقداری درآمد شخصی دارم و روز معینی هم‏‎ ‎‏در سال به حساب پس انداز خودم می رسم. دختر و پسری دارم که هر دو وقت‏‎ ‎‏ازدواجشان است؛ ولی به جهت پیدا نشدن هم کفو از نظر اسلامی، در این سال مقدار‏‎ ‎‏پولی که برای خرج ازدواج این ها کنار گذاشته بودم، باقیمانده و روز معین سال هم‏‎ ‎‏رسیده است. حالا وظیفه من در این باره چیست؟ آیا خمس این پول را باید بدهم یا‏‎ ‎‏این که چون به منظور این خرج است و تعلق به این پسر و دختر پیدا می کند نباید‏‎ ‎‏خمس بدهم؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، خمس دارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************

پرسش : این جانب 30 ساله، دیپلمه، کارمند سازمان انتقال خون، تا پایان سال 60 مبلغی‏‎ ‎‏در حدود 25 هزار تومان در بانک، به عنوان پس انداز دارم؛ از این مبلغ، یک سال‏‎ ‎‏می گذرد؛ آن را برای خرج های ضروری و مخصوصاً برای عروسی خودم پس انداز‏‎ ‎‏کرده ام و خانۀ شخصی ندارم و در خانه ای رهنی با مادرم زندگی می کنم و مخارج‏‎ ‎‏مادرم نیز به عهدۀ من می باشد و وضع مالی خوبی هم ندارم. لطفاً بفرمایید: با شرایطی‏‎ ‎‏که من دارم، به پول من خمس تعلق می گیرد یا نه؟ و اگر 20% آن را باید بپردازم، آیا‏‎ ‎‏سال دیگر هم باید 20% دیگر از 25 هزار تومان پس انداز را به عنوان خمس بپردازم؟‏ بنده، خانواده ای سادات و فقیر و یتیم را سراغ دارم که می توان سهم سادات آن را‏‎ ‎‏به آنها بدهم؛ لطفاً بگویید: چند درصد، سهم سادات می باشد؟ و آیا می توان سهم امام‏‎ ‎‏را هم به آنها داد؟ و در غیر این صورت، به کجا می توان پرداخت؟ بنده رسالۀ امام را‏‎ ‎‏مطالعه کردم و جواب صریحی نیافتم.‏

پاسخ : بسمه تعالی، در فرض مرقوم، خمس دارد و نسبت به سال های دیگر،‏‎ ‎‏نسبت به مال مُخمَّس، خمس ندارد و سهم سادات، نصف خمس است و‏‎ ‎‏مجازید به سادات فقیر بدهید .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : معمولاً کسانی که می خواهند ماشین تهیه کنند، باید از مدتی قبل مبلغی را به‏‎ ‎‏بانک واریز نموده تا آنان را در قرعه کشی شرکت دهند؛ حال چنانچه کسی در بین سال‏‎ ‎‏خمسی خود، مبلغی را به بانک واریز نماید و تا آخر سال پول او در بانک بماند و‏‎ ‎‏قرعه کشی انجام نگیرد، آیا باید خمس آن مبلغ را ادا نماید یا خیر؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، باید خمس آن را بدهد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : اگر کسی در بین سال خود، مبلغی را به منظور سفر به سوریه یا مکۀ معظمه به‏‎ ‎‏بانک واریز نماید و تا بعد از انقضای سال، نوبت او اعلام نگردد و پول او همچنان در‏‎ ‎‏بانک باشد، آیا خمس آن واجب است یا خیر؟ و نیز اگر نوبت او برای سال های بعد‏‎ ‎‏اعلام گردد، تکلیف او چیست؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، نسبت به سفر سوریه باید خمس مبلغ را بدهد و نسبت به سفر‎‎مکه اگر سال اول استطاعت او نباشد خمس ندارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : اگر کسی در شش ماهۀ اول سال خود، درآمدی نداشته باشد و از سرمایۀ خود در مؤونه صرف کند و‏‎ ‎‏در شش ماهۀ بعد مقداری رِبح حاصل گردد آیا می تواند با آن مقدار رِبح، سرمایۀ خود را ترمیم کند،‏‎ ‎‏بدون آن که خمس آن مقدار را بدهد یا باید خمس آن رِبح حاصله را بعد از گذشت سال ادا نماید؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر سرمایۀ او در جریان کسب است می تواند از رِبح ، نقص سرمایه را تتمیم کند .   (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : زیدی احتیاج به ماشین سواری دارد؛ مبلغ سیصد هزار ریال به حساب دولت‏‎ ‎‏گذاشته تا به قید قرعه ـ معلوم نیست که چه زمان ـ به او تحویل داده شود؛ در این بین،‏  سال خمسی می رسد؛ آیا آن مبلغ باید مخمس بشود یا خیر؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، باید حساب شود .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : بعضی اشخاص دو سه گوسفند دارند و پشم آن بعد از چند سال کفایت لباس‏‎ ‎‏بافتن می شود، خمس تعلق می گیرد یا نه؟ جواب فرمایید.‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر طوری است که لباس خود را باید به این راه تهیه کند‎‎خمس ندارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************

پرسش : از پول نقدی که از سال قبل تخمیس شده و جداگانه نگه داشته ام، مبلغی خرج‏‎ ‎‏کرده ام و یا به کسی قرض داده ام. در صورتی که همزمان با آن، پول دیگری از درآمد‏‎ ‎‏سال برای خرج در حساب بانکی داشته ام که مقدور و فرصت نبوده از آن برداشت‏‎ ‎‏کنم. اکنون از موجودی درآمد سال که هنوز تخمیس نشده می توانم معادل مبلغ خرج‏‎ ‎‏شده به جای وجه خمس داده شده بگذارم؟ و نیز پول خمس داده شده ای را که قرض‏‎ ‎‏داده بودم و مسترد نموده اند، ولی با پول درآمد سال مخلوط و خرج شده است‏ می توانم از محل درآمد سال به جای آن بگذارم؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، پول مُخمَّس خرج مؤونه سال شده از درآمد سال کسر‎‎نمی شود، بلکه از درآمد سال هرچه آخر سال زیاد مانده خمس دارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : چنانچه شخصی که خمس نمی دهد و یا اعتقاد ندارد و یا شخصی که اصلاً مسلمان نیست دعوت‏‎ ‎‏به صرف غذایی بنماید و مدعو ناگزیر از قبول دعوت باشد، در صورت خوردن غذای وی بایستی‏‎ ‎‏خمس غذای صرف شده را بدهد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، دادن خمس در صور ذکر شده لازم نیست، مگر در صورتی که صاحب غذا معتقد‎‎به وجوب خمس باشد و یقین به وجود خمس در غذا داشته باشید .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : به موجودی پایان سال که شامل نقدی و جنسی (منظور از جنسی مازاد کالایی‏‎ ‎‏است که جهت مصرف خانگی از قبیل خواروبار و غیره در ظرف سال خریداری‏‎ ‎‏شده اند یا از سال های قبل در منزل باقیمانده اند) است، خمس تعلق گرفته است و‏‎ ‎‏قاعدتاً مازاد موجودی نقدی و جنسی بعد از پرداخت خمس جزء موجودی تخمیس‏‎ ‎‏شده محسوب می شود. آیا معادل بهای موجودی جنسی را می توان از درآمد سال بعد‏‎ ‎‏(سال جاری) پول برداشته و به موجودی نقدی تخمیس شده واریز نمود؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، معادل قیمت کالای مصرفی مُخمَّس، از درآمد سال بعد کسر‎‎نمی شود ولی می تواند آن را بفروشد و از درآمد سال ، کالای مصرفی مورد‎‎حاجت را دوباره تهیه کند . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : شخصی در ظرف سال به تدریج وجوهاتی بابت خمس و یا سهم امام (عَلَیهِ السَّلامُ) پرداخته است ولی در‏‎ ‎‏پایان سال خمسی محاسبه کرده و فهمیده که بیشتر از مبلغ مُتعلِّقه شرعیّه پرداخته است. آیا مبلغ مازاد‏ را می توان به حساب بدهکاری شرعیه سال بعد منظور و محسوب نمود؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، پرداختی زاید را نمی توان برای بدهی سال بعد که پیش می آید منظور نمود .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : کسی که حساب سال خود را کرده و مبلغ ده هزار تومان پول مُخمَّس دارد، در‏‎ ‎‏ضمن سال که احتیاجش به این مبلغ افتاد در زندگی خرج و صرف کند و در اواخر‏‎ ‎‏سال یک منفعتی ببرد آیا می تواند به مقدار پول مُخمَّس را که خرج نموده از منفعت‏‎ ‎‏کسر کند و باقی را حساب نماید؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، نمی تواند از منفعت کسر کند .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : در توضیح المسائل از مسأله 1785 استفاده می شود که اگر غیر از سرمایه چیزهای‏‎ ‎‏دیگری مثل خوراکی دارد، که در سال قبل خمس آن ها را داده و در سال بعد آن ها را به‏‎ ‎‏مصارف روزانۀ خود مثل خوردن و غیره می رساند، نمی تواند از منافع سال بعد به‏‎ ‎‏همان مقدار کسر کند و خمسِ [باقیمانده از] منافع را فقط بدهد بلکه تمام [منافع] خمس دارد و در یکی از‏‎ ‎‏استفتاهایی که از محضر مبارک حضرت آیت اللهی شد، چنین آمده بود که می شود‏‎ ‎‏کسر کرد و [ مقدار کسر شده] خمس ندارد. تقاضا می شود که فتوای فعلی را امر بفرمایید مرقوم فرمایند.‏

پاسخ : بسمه تعالی، در فرض مذکور کسر نمی شود و باید خمس بدهد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : حساب تخمیس شده ـ اعمّ از جنسی و نقدی ـ چنانچه بعد از حساب، صرف و‏‎ ‎‏خرج شد و به طور کلّی چیزی از آن نماند، آیا سال آینده، شخصی که حساب سال‏‎ ‎‏دارد می تواند حساب جنسی و نقدی خرج و صرف شده را از جمع حساب سال آینده‏‎ ‎‏کسر کند یا خیر؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، نمی تواند کسر نماید .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************

پرسش : اگر کارمند با وجود درآمد جدید (حقوق ماهانه) و یا به فرض که هنوز اجرتی‏‎ ‎‏دریافت نکرده، از پول مُخمَّس شده، برای نیازمندی های روزانه استفاده نماید،‏‎ ‎‏می تواند در آخر سال از مازاد به جای آن ها بگذارد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، از درآمد سال، جبران مخارجی را که با پول دیگر صرف‏‎ ‎‏کرده، جایز نیست .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : سابقاً عَلَی المَعمُول، حساب سال اشخاصی را می کردیم مثلاً تمام مازاد او از نقد‏‎ ‎‏و طلب و خواروبار و غیره ده هزار تومان می شد دو تومان آن را بابت خمس‏‎ ‎‏می گرفتیم و هشت تومان آن را به نام سرمایه برای او قرار می دادیم و سال بعد از کلیه‏‎ ‎‏تخمیس شده سال قبل با عواید سال بعد ده تومان می شد هشت تومان آن را به عنوان‏‎ ‎‏سرمایه از باقی منها کرده و خمس آن دو تومان را می گرفتیم آیا رأی حضرت رهبر بر‏‎ ‎‏خلاف این است؟ بیان فرمایید.‏

پاسخ : بسمه تعالی، نسبت به کسانی که سرمایۀ آن ها در گردش کسب و تجارت‎‎است حکم همان است؛ ولی اشخاصی که مزد و حقوق ماهانه می گیرند در‎‎صورتی حکم مذکور جاری است که مبلغ تخمیس شده خرج نشده باشد  .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : کسی که مقداری از ساختمانش اضافه از حاجت بوده و حساب کرده و خمس آن را داده و باقی آن را‏‎ ‎‏جزو سرمایه قرار داده بعداً بعضی از اتاق های اضافی، مورد نیازش شده؛ نسبت به آن چه تکلیفی دارد؛‏‎ ‎‏آیا قیمت آن را از سرمایه کسر کند یا نه؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، سؤال مفهوم نشد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : کسی به چیزی که نیاز دارد تهیه نموده مثل این که پارچه خریده، ولی لباس هنوز ندوخته یا در‏‎ ‎‏تحویل خیاط است یا مثل عینک در مغازۀ عینک سازی است، سال خمسی سر رسیده آیا خمس دارد‏‎ ‎‏یا  نه؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، در فرض سؤال، خمس واجب نیست .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : ماشین مخصوص سواری و رادیو ضبط و تلویزیون از مؤونه است یا خمس دارد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، در حد شأن و نیاز از مؤونه محسوب است .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : پولی که به بانک ریخته جهت حج یا زیارت دیگر و هنوز نوبت نرسیده سال خمسی رسیده، خمس‏‎ ‎‏دارد یا نه؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، پول زیارت در فرض، خمس دارد و همچنین پول حج در صورتی که در سال اول‎‎استطاعت اقدام کرده و در آن سال نوبه به او داده نشده .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : سال گذشته شش هزار تومان (بابت سی هزار تومان مازاد) خمس و وجوهات‏‎ ‎‏پرداخت نموده بودم؛ آیا مازاد موجودی فعلی بنده باید نسبت به سی هزار تومان‏‎ ‎‏حساب شود یا نسبت به 24000 تومان؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، هر مقدار که بعد از تخمیس باقیمانده و سر سال موجود است،‎‎استثنا می شود و مازاد بر آن خمس دارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

********************************************

پرسش : کسی که درآمد خود را در بانک می گذارد (یا در صندوقی) و هرچه هم لازم‏‎ ‎‏دارد از آن می گیرد و آخر سال، خمس باقیمانده را می پردازد و سال های بعد هم به‏‎ ‎‏همین ترتیب عمل می کند و آخر هر سال، خمس تفاوت موجودی آن سال را با سال‏‎ ‎‏قبل می پردازد آیا کفایت می کند؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، عمل به نحو مزبور کافی است .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : در رسالۀ جناب عالی مذکور است: «اگر چنانچه شخصی دو مال یکی مخمس و‏‎ ‎‏دیگری غیر  مخمس داشته باشد، می تواند مخارج سال خود را فقط از مال‏‎ ‎‏غیر  مخمس بپردازد». در این صورت بفرمایید آیا به صرف نیت، این دو مال جدا‏‎ ‎‏می شوند یا خیر؟ و در صورت منفی بودن جواب، راه جدا کردن این دو مال در‏‎ ‎‏صورتی که مخلوط شده باشند که البته مقدارشان معلوم است، چیست؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، مالک می تواند مال مخمس خود را جدا بگذارد و مؤونۀ خود‎‎را از درآمد وسط سال صرف نماید و مجرّد نیت کافی نیست .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : من ده هزار تومان پول دارم که خمس آن را پرداخته ام و هم اکنون آن را در بانک‏‎ ‎‏قرض الحسنه قرار داده ام و در کنار آن از درآمد سالانه ام پولی که درمی آورم مقداری‏‎ ‎‏خرج می کنم و بقیه اش را پس انداز می کنم. حال آیا می شود بر این نیت باشم که سر‏‎ ‎‏سال خمس ، پولی را بدهم که هم از آن خرج کرده ام و هم جدای ده هزار تومان‏‎ ‎‏پس انداز کرده ام و منظورم کلاً این است که در طی سال خرجی را که می کنم و خمسی‏‎ ‎‏که می خواهم سر سال بدهم از ده هزار تومان نباشد؛ آیا چنین چیزی ممکن است؟ و‏‎ ‎‏خواهش می کنم که اگر این کار را نکنم بهتر است، بفرمایید. ‏

پاسخ : بسمه تعالی، امکان دارد و با نیت می تواند تعیین کند . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : این جانب دو سال پیش خانه ای به وسیله وام از بانک خریده ام و چون در آن موقع‏‎ ‎‏پول کم داشتم پدرم هم مبلغ پنجاه هزار تومان به این جانب کمک نمود، البته بدون‏‎ ‎‏شرط پرداخت، یعنی این که به من نگفت که باید حتماً پولم را پس بدهی، یا این که مثلاً‏‎ ‎‏سعی کن تا فلان وقت پولم را پس بدهی، البته این را هم نگفت که پولم را نمی خواهم،‏‎ ‎‏تقریباً کمک بلاعوض نمود، ولی حالا در هنگام محاسبه سال، ایشان به من می گوید که‏‎ ‎‏تو باید پولی را که من به تو داده ام جزء قرض هایت به حساب بیاوری  [تا از مازاد بر درآمد سال کسر گردد]  و من به ایشان‏‎ ‎‏گفته ام که این جانب قصد ندارم پول شما را پس بدهم و به همین دلیل نمی توانم آن را‏‎ ‎‏جزء قرض هایم به حساب بیاورم و اگر شما واقعاً می خواهید پولتان را پس بگیرید‏‎ ‎‏بگویید تا خرده خرده آن را به شما بدهم. ایشان می گویند نه، ولی تو باید آن را به‏‎ ‎‏عنوان قرض حساب کنی؛ چون هر وقت به آن پول احتیاج داشتم آن را از تو پس‏‎ ‎‏می گیرم و بنابر این در موقع حساب سال آن را جزء قروضات خود به حساب بیاور.‏‎ ‎‏اکنون تکلیف این جانب چیست؟ آیا می توانم پولی را که پدرم به من داده جزء‏‎ ‎‏قرض هایم حساب کنم؟ وَ مِنَ الله‌ِ التَّوفیقُ .‏

پاسخ : بسمه تعالی، با فرض این که دو سال قبل پول از پدرتان گرفته اید از درآمد‎‎این سال که حساب می کنید کسر نمی شود .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : شرکت نفت مبلغی برای خرید خانه به کارگران وام می دهد؛ آیا وجوهات‏‎ ‎‏شرعیه شامل این وام که به تدریج از حقوقمان کسر می شود می گردد؟ ضمناً بعضی از‏‎ ‎‏کارگران که منزل سازمانی از طرف شرکت دارند خانۀ خریداری شده با وام را به‏ دیگران نیز اجاره می دهند؛ حکم آن چیست؟‏

بسمه تعالی، اگر وام را در مؤونه صرف کنند، خمس ندارد. و در غیر این‎‎صورت هر مقدار قسط آن ادا شده خمس دارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : آقایان کارگر که از  افغانستان  به خارج برای کار و کسب می آیند و در وطن مدیون‏‎ ‎‏هستند و بعد از ایشان، عیالشان قرض نموده به مصرف رسانیده اند و آقایان در مدت 3‏‎ ‎‏سال که این جا هستند پولی که کار کرده اند، سهم و خمس دارد یا خیر؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر دَین برای مؤونه سال باشد از درآمد سال کسر می شود .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : احتراماً به عرض عالی می رسانم: این جانب با داشتن تاریخ سال مبلغ 000 / 30‏‎ ‎‏تومان در تهیۀ عمارت مقروض هستم، 000 / 6 تومان دارم، از سَرِ سالم چند روزی‏‎ ‎‏می گذرد و [این شش هزارتومان] حقوق آخِر سال است و قبل از سال ندانستم به قرض خود بدهم، آیا‏‎ ‎‏مجازم آن مبلغ را به قرض خود بپردازم یا دادن خمس آن ضروری است؟ خواهشمند‏‎ ‎‏است جواب مرقوم و به مُهر شریف مزیّن فرمایید. سایۀ عالی مستدام .‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر همان سال قرض کرده اید یا برای ساختمان منزل بدهکار‎‎شده اید می توانید خمسِ مَبلغِ مرقوم را ندهید .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************

پرسش : شخصی برای اولین مرتبه اموالش را حساب کرده که خمس آن را رد کند و‏‎ ‎‏مقداری هم مدیون است که باید از حالا تا یک سال به تدریج بپردازد، آیا این بدهی را‏‎ ‎‏می تواند از اصل سرمایه کم کند یا خیر؟‏
پاسخ  : بسمه تعالی، در صورتی که دَین مربوط به سرمایه یا مؤونه همان سال باشد،‎‎می تواند کسر نماید .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : شخصی از راه کار مقداری سرمایه تحصیل نموده و مقداری هم زمین موروثی‏‎ ‎‏دارد و در مقابل هم مقداری مقروض است و حسابی هم نداشته؛ آیا در مقابل آنچه‏‎ ‎‏مقروض است از سرمایه کسر کند و تتمه ای اگر باشد تخمیس کند یا خیر؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر دَین بر سرمایه یا مؤونه زندگی در همان سال بوده، استثنا‎‎می شود و در غیر این صورت اگر ادا نکرده کسر نمی شود و باید خمس تمام‎‎آنچه از راه کسب به دست آورده و سر سال موجود است را بدهد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : شخصی خمس مال خود را داده و در بین سال برای مایحتاج زندگی خود،‏‎ ‎‏مبلغی از اشخاص و یا مغازه قرض نموده است؛ از طرفی در بانک هم مبلغی پول‏‎ ‎‏موجود داشته که یا دسترسی نداشته یا نخواسته آن را بردارد؛ الآن تاریخ سال خمسی‏‎ ‎‏او فرا رسیده، آیا به همۀ پولی که در بانک دارد خمس تعلق می گیرد یا باید پولی را که‏‎ ‎‏در بین سال برای مخارج زندگی قرض نموده از آن پول کسر و به بقیۀ موجودی‏‎ ‎‏خمس بپردازد؟‏
پاسخ : بسمه تعالی، قرضی را که برای مخارج گرفته، می تواند سر سال از درآمد‎‎اضافی کم کرده و بقیه را تخمیس نماید .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : به طوری که استحضار دارند در دهات، خرج سالیانه‏ خود را غلّات (گندم ـ‏‎ ‎‏جو) نگهداری می نمایند. شخصی که مقداری گندم برای خرج سالیانه خود نگه داشته‏‎ ‎‏و در عرض سال، احتیاج به بعضی از وسایل و‏‎ ‎‏مایحتاج زندگی دارد و برای احتیاط‏‎ ‎‏(مبادا این که قبل از خرمن که سال خمس او می باشد، خرجی وی تمام بشود یا سال‏‎ ‎‏آینده محصولات وی کفاف خرجی وی را ندهد) از فروختن گندم مازاد صرف نظر‏‎ ‎‏نموده و مقداری، از اشخاص و یا مغازه ها برای مخارج روزمر‏‏ۀ‏‏ خود قرض می کند،‏‎ ‎‏وقتی که سال خمسی وی فرا رسید، مثلاً 2 خروار گندم در منزل اضافه بر خرجی‏‎ ‎‏سالیانه موجود مانده و در مقابل، مبلغی در حدود مثلاً 000 / 15 ریال به مغازه ها‏‎ ‎‏بدهکار است، آیا به همه گندم مازاد، خمس تعلق می گیرد یا بایستی مبلغ بدهی را از او‏‎ ‎‏کسر نماید؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، می تواند مبلغ بدهی خود را از مازاد کسر نماید .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : شخصی با وام بانکی، منزلی را خریداری نموده و اکنون منزل او با نرخ روز بیش از یک میلیون‏‎ ‎‏تومان ارزش دارد ولی سیصد هزار تومان به بانک بدهکار است و از درآمد ماهیانه در عرض سال مثلاً‏‎ ‎‏بیست هزار تومان پس انداز کرده الف. آیا به خانۀ او خمس تعلق می گیرد یا نه؟ ب. پولی که پس انداز‏‎ ‎‏کرده، باید بابت بدهی حساب کند یا خمس او را بدهد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، خانه اگر مناسب شأن او باشد خمس دادن واجب نیست و چنانچه سر سال از‎‎اقساط گذشته چیزی داده نشده، می تواند از پس انداز کسر نماید؛ ولی اقساط سال آینده را‎‎نمی توان کسر نمود .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************

پرسش : اگر شخصی مبلغی ـ مثلاً ده هزار تومان ـ از اداره یا بانک وام بگیرد و این پول را عیناً به شخصی که‏‎ ‎‏احتیاج داشته قرض الحسنه بدهد و او هم قادر نیست یک جا این پول را بپردازد و فعلاً این پول نزد‏‎ ‎‏شخص دوم است، آیا شخص اوّلی که وام گرفته و قرض داده، باید خمس آن پول را بدهد یا خیر؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، خمس آن واجب نیست .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : شخص 75 ساله ای از کار افتاده، دارای یک زن مریض 70 ساله است و قبلاً در نزد شخصی دیگر کار‏‎ ‎‏می کرده و اینک به علت این که قادر به هیچ کاری نیست او را از کار برکنار نموده و مبلغی به عنوان‏‎ ‎‏بازخرید خدمت به او داده است. الآن موجودی‏‎ ‎‏این شخص شامل‏‎ ‎‏مبلغی است که قبلاً موجود داشته‏‎ ‎‏و مبلغی که از وسایل اضافی منزل فروخته، به اضاف‏‏ۀ‏‏ پول بازخریدی، جمعاً مبلغی در حدود‏‎ ‎‏000 / 150 تومان نقد در بانک دارد که خرجی این خانواده است تا مادامی که زنده هستند و از این پول،‏‎ ‎‏ماهیانه 1500 یا 2000 تومان بر می دارند و خرج می کنند و نان آور یا درآمد دیگری هم ندارند؛ آیا در‏‎ ‎‏آخر سال به باقیماند‏‏ۀ‏‏ پول این شخص، خمس تعلق می گیرد یا حکم آن چگونه است؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، بهرۀ پول، ربا و حرام است و چنانچه پول موجود در بانک از درآمد کسب بوده یا‎‎از فروش وسایل تهیه شده از درآمد کسب باشد و خمس آن داده نشده، باید تخمیس شود .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : اگر سر سال خمس شخصی رسید و سرمایۀ او (اعم از موجودی و مطالبات) مثلاً‏‎ ‎‏ده هزار تومان بود. از طرفی پنج هزار تومان مدیون است؛ مثلاً می گوید: این ده توپ‏‎ ‎‏پارچه را نسیه از تهران خریدم و بابت آن ها هزار تومان به بزّاز تهران بدهکارم. (این‏‎ ‎‏قسمت را از مرحوم آیت الله‌ بروجردی سؤال کردیم؛ نوشته شده بود که از سرمایه‏‎ ‎‏مُستثنا می شود). و هزار تومان به خبّاز بدهکاریم و هکذا. آیا پنج هزار تومان برابرِ دَین‏‎ ‎‏خمس دارد یا نه؟ فرض مسأله جایی است که دَین [و بدهکاری و قرض] خود را ادا نکرده تا سال او رسیده‏‎ ‎‏است . ‏

پاسخ : بسمه تعالی، قرض هایی که برای مخارج سال خمس بوده و قرض هایی که‎‎در کسب حاصل شده است، باید استثنا شود. و خمس به آن ها تعلق‎‎نمی گیرد. و تفصیل در رساله های عملیه مذکور است .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

********************************************

پرسش : اشخاصی که در بین سال برای مؤونه زندگی قرض می کنند و در آخر سال که‏‎ ‎‏می شود مبلغی استفاده کرده اند که به اندازه قرضی است که کرده اند یا بیشتر اولاً به‏‎ ‎‏اندازه قرض را می شود وَضع [کسر] کرد و خمس آن را ندهد یا خیر؟ و بر فرض جوازِ وضع‏‎ ‎‏و عدم وجوب خمس ، در سال بعد اگر از رِبح همان سالِ بعد آن قرض سال گذشته را‏‎ ‎‏بدهد بدون دادن خمس با این که آن مبلغ که در سال قبل استفاده کرده بود و چون در‏‎ ‎‏مقابل آن قرض داشت خمس نداده بود موجود است و مصرف نکرده [آیا این صحیح است؟] یا این که در این‏‎ ‎‏صورت باید خمس آن مبلغ که قرض سال گذشته را داده بدهد یا خمس آن مبلغ که از‏‎ ‎‏سال قبل مانده و خمس آن را نداده.‏

پاسخ : بسمه تعالی، قرض بر مؤونه از رِبح استثنا می شود و اگر بعد از استثنا از‏‎ ‎‏رِبح سال بعد دَین را اداء کرد باید خمس آنچه را استثنا کرده فوراً بدهد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************

پرسش : با این بدهکاری که تا آخر سال یا تا چند سال دیگر دارم، آیا لازم است آخر سال‏‎ ‎‏به حساب رسیدگی شود؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، لازم است و بدهی بر مؤونۀ سال کسر می شود .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : شخصی که برای مؤونه خود قرض می کرد و آخر سال نمی آید حساب کند ، چند‏‎ ‎‏روزی یا یک ماهی تأخیر می اندازد موقع حساب می تواند به مقدار مؤونه که قرض‏‎ ‎‏گرفته از منافع همان سال وضع کند یا خیر؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، مانع ندارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : شخصی که حساب سال نگه نداشته و اموالی را ـ اعم از منقول و غیر منقول ـ‏‎ ‎‏خریده و از بابت خرید آن ها مبالغی هم بدهکار شده است، در حال حاضر تکلیفش‏‎ ‎‏چیست؟ آیا می تواند بدهکاری خود را جزء مؤونه حساب کند؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، بدهی اگر برای خود آن اموال است از آن کسر می شود .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : اگر کسی مقروض باشد آیا به مواد غذایی و غیره که در عرض سال خریده و اضافه‏‎ ‎‏آمده است خمس تعلق می گیرد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر دَین بر مؤونۀ سال باشد، می تواند از آنچه از درآمد کسب و‎‎حقوق سر سال باقیمانده کسر نماید .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************

پرسش : شخصی از بانک وامی گرفته جهت منزل یا کسب و غیره به مدت 15 سال؛‏‎ ‎‏یک سال از تاریخ گرفتن گذشته و هنوز مصرف نکرده، آیا این پول خمس دارد‏‎ ‎‏یا نه؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، خمس ندارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : اگر کسی حساب سال خمسی دارد، در بین سال مقداری وام بگیرد، سر سال‏‎ ‎‏مقداری از آنچه وام گرفته زیاد بیاید، آیا خمس دارد یا نه؟ و در سال بعد آیا می تواند‏‎ ‎‏بدهکاری خود را که از سال قبل مانده از مؤونه بپردازد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، خمس ندارد و می تواند از رِبح بین سال بپردازد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : محترماً این جانب مبلغی به طور قرض الحسنه به مدت یک سال از کسی دریافت‏‎ ‎‏نموده ام، که این مبلغ را کم کم در جایی پس انداز نموده تا در سررسید، یک جا کل مبلغ‏  را پرداخت نمایم؛ لذا اعلام فرمایید که آیا برای مبلغ پس انداز شده، در پایان سال مالی‏‎ ‎‏خمس تعلّق می گیرد یا نه؟ ‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر قرض را پس انداز کرده اید خمس ندارد؛ ولی اگر از حقوق‎‎پس انداز کرده اید، در صورتی که قرض برای مؤونه سال باشد، به مقدار آن‎‎خمس ندارد . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************

پرسش : شخصی وسایلی از قبیل فرش و یا یخچال و یا سایر چیزهایی که جزء مؤونه‏‎ ‎‏حساب می شود خریداری می نماید ولی پول آن ها را در رأس سال نپرداخته و بدهکار‏‎ ‎‏است؛ آیا می تواند بدهکاری خود را از رِبح آن سال کسر و استثنا کند و یا خیر؟‏ در ثانی، چنانچه اجناس خریداری شده را مدت دار خریده و باید در سال آتی‏‎ ‎‏پرداخت نماید ولی چون از مؤونۀ امسال است، در این صورت می تواند از رِبح سال‏‎ ‎‏استثنا و کسر نماید و یا نمی تواند و باید رِبح به دست آمده کلاًّ تخمیس شود توضیحاً‏‎ ‎‏بیان فرمایید.‏

پاسخ : بسمه تعالی، بدهی بر مؤونۀ سال از رِبح بین سال کسر می شود ولی چنانچه‏‎ ‎‏بدهی را باید به اقساط بپردازد، اقساط هر سال از مؤونۀ آن سال محسوب‏‎ ‎‏می شود .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : شخصی مبلغی از بانک قرض کرده و در مؤونه مصرف کرده ولی این پول را‏‎ ‎‏باید در سال های بعد به بانک بپردازد. آیا در رأس سال، این شخص می تواند مبلغی را‏  که برای مؤونه قرض کرده، از ربح به دست آمده در همان سال، کسر و استثنا نماید و یا‏‎ ‎‏نمی تواند؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، در این سال نمی تواند کسر کند و از ربح سالی که قرض را باید‎‎ادا کند کسر می شود .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************

پرسش : شخصی از نظر نداشتن منزل مسکونی در مشقت است؛ اَرباح به دست آمدۀ خود را قبل از فرا‏‎ ‎‏رسیدن سال به زوجۀ خود می بخشد تا چنانچه به حد کافی رسید منزل مورد نیاز خود را بتواند تهیه‏‎ ‎‏نماید. بفرمایید در این مورد، اشکالی هم وارد است یا خیر؟ و آیا خمس به زوجه یا زوج تعلّق می گیرد‏‎ ‎‏یا نمی گیرد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، در فرض مزبور باید خمس بدهد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3

*********************************************
پرسش : شخصی مقداری زمین موروثی دارد و مقداری هم مقروض می باشد؛ آیا وقت‏‎ ‎‏تخمیس لازم است زمین در مقابل قرض قرارداده شود و بقیه اموال او تخمیس گردد و‏‎ ‎‏یا از بقیه اموال قرض را پرداخت و یا کسر کند و بقیه باقیمانده را تخمیس نماید.‏

پاسخ : بسمه تعالی، قرض اگر از برای مؤونه سال بوده، می تواند از اَرباح  ، کسر و‎‎خمس بقیه را بدهد . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : زیدی در آخر هر سال که به حساب مازاد خود رسیدگی می کرد مثلاً اگر از نقد‏‎ ‎‏و جنس هزار تومان داشت و پانصد تومان مثلاً مقروض بوده، فقط خمس پانصد‏‎ ‎‏تومان را می داد، آیا به نظر مبارک شما صحیح است صِرف مقابله مازاد با دَین یا ادای‏‎ ‎‏آن قبل از تمام شدن سال از مؤونه است؟ ‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر قرض مذکور برای معاش بین سال بوده باید استثنا شود‎‎اگر چه نپرداخته باشد ولی در قروض دیگر تا نپرداخته مؤونه نیست و باید‎‎خمس بدهد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : سوغاتی که زائرین از مکه و کربلا برای اقارب و دوستان می گیرند چنانچه تا وقت رساندن به آنها‏‎ ‎‏چند ماهی از سال خمسشان بگذرد آیا از مؤونه سال قبل است که سفر کرده یا باید تخمیس گردد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، باید تخمیس شود .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************

پرسش : فرموده اید احتیاط واجب در اموالی که نمی داند مکلف که در بین سال تهیه نموده یا بعد از گذشتن‏‎ ‎‏سال، صلح با حاکم شرع است، آیا کسی که سال نداشته در غیر سال اول به چه نحو می تواند بین سال‏‎ ‎‏و آخر سال را تمیز بدهد و اصولاً تعیین سال را برای تاجر و کاسب و امثال این ها واجب می دانید؟ یا‏‎ ‎‏خیر؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، کسی که سال نداشته و اجمالاً می داند به او خمس تعلق گرفته با او به طور‏‎ ‎‏مصالحه انجام دهید و سال را از همان وقت مصالحه قرار دهید .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : صاحبان اَغنام و اَحشام که در کوهستان ها به سر می برند دیده شده بعضی سال خمس خود را اول‏‎ ‎‏فروردین قرار داده اند، در حالی که کاه و علفی که تهیه نموده اند تا اول خرداد مثلاً باید به صَرف آن‏‎ ‎‏حیوانات برسانند، آیا به نظر حضرت آیت الله‌ از این قبیل اشیا جزء مؤونه سال قبل محسوب می شود،‏‎ ‎‏یا ملاک همان اضافه و مازاد است در آخِر سال کَیفَ کانَ.‏

پاسخ : بسمه تعالی، در آخِر سال باید خمس بدهند .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3

*********************************************
پرسش : پدر و پسری است که در زندگی نسبت به همدیگر نهایت احترام قائل می شوند و یک جا تا به حال‏‎ ‎‏زندگی نموده اما تا حدی حساب مداخل هر یک در دست خود می باشد و سال خمس هر دو هم به‏‎ ‎‏نحو اشتراک یک روز بوده آیا در آخر سال دخل هر کدام را با قرض دیگری می شود کسر و انکسار کرد‏‎ ‎‏یا هر کدام مداخل و قروضشان مربوط به خودشان است.‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر شرکت نداشته اند هر کدام دخل و خرجشان عَلَی حِدَه است .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : کسی که قرض دارد و می داند آخِر سال چیزی زیاد نمی آورد، آیا باید حساب‏‎ ‎‏سال داشته باشد و حساب کند یا خیر؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، در فرض سؤال، لازم نیست .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************

....  ...  ادامه دارد....   .... 



************************************


**

[ آیات الأَحکام - بخش خمس -  - پایگاه اطلاع رسانی آیت الله شیخ محمدجواد فاضل لنکرانی : http://fazellankarani.com/persian/lessons/1117/ ]

**

[ آیات الأَحکام - بخش خمس -  - پایگاه اطلاع رسانی آیت الله شیخ محمدجواد فاضل لنکرانی : http://fazellankarani.com/persian/lessons/1117/ ]




** دانایی در احکام و مسائل شرعی یک نوع فقاهت است (آیت الله سیداصغرسعادت میرقدیم لاهیجی)
*********************************


** مجموعه مقالات وگفتمانهای اقتصادی وبانکداری اسلامی و ... +بانظارت آیت الله سعادت میرقدیم لاهیجی - (**)+کلیک کنید + http://hakim-askari.rozblog.com/post/543 .


** مجموعه مقالات وگفتمانهای اقتصادی وبانکداری اسلامی و ... +بانظارت آیت الله سعادت میرقدیم لاهیجی - (**)+کلیک کنید + http://hakim-askari.rozblog.com/post/543 .


*** موضوعات و عناوین اخلاقی و تربیتی و اجتماعی و اعتقادی و حدیثی+پایگاه اندیشوران حوزه+آیت الله سیداصغرسعادت میرقدیم لاهیجی


*** عناوین و موضوعات اخلاقی،تربیتی ، اجتماعی، سیاسی...+وبلاگ نسیم معرفت+آیت الله سیداصغرسعادت میرقدیم لاهیجی