لِماذا یَجِبُ إِعطاءُ نِصفِ الخُمسِ إِلَى السّادَةِ؟ وَ هَلِ الخُمسُ قَضِیَّةُُ اِبتَدَعَها الشّیعَةُ ؟!!
34 بازدید
موضوع: اخلاق و عرفان
Related image

ما هُوَ دَلیلُ وُجُوبِ الخُمسِ وَ ما هِیَ وُجُوهُ مَصارِفِه فِی الفِقهِ الشِّیعِی وَ لِماذا أَهلُ السُّنَّةِ لَم یَأخُذُوا بهذا الحکم؟

اَلسُّؤال :

لِماذا یَجِبُ إِعطاءُ نِصفِ الخُمسِ إِلَى السّادَةِ؟ وَ هَلِ الخُمسُ قَضِیَّةُُ اِبتَدَعَها الشّیعَةُ لاسِیِّما وَ أَنَّ القُرآنَ ذَکَرَ آیَةََ واحِدَةََ حَولَ الخُمسِ؟ و لماذا أهل السنة وَ هُم أَکثَرُ تَشَدُّداً إلى السنة النبویة (ص)  لا یَعرِفُونَ الخُمسَ؟ و إن کان دَفعُ الخُمسِ عَمَلِیَّةََ تَساهَمَ فی تَعدیلِ الثَّرَواتِ وَ مُکافَحَةِ الأِختِلافِ الطَّبَقاتِ .

اَلجَوابُ الإِجمالِي

1. نِسبَةُ الآیاتِ التی تعنی بالأحکام الفقهیة (آیات الأحکام) فی القرآن الکریم قیاساً لمجموع آیات القرآن المجید مَحدُودَةُُ وَ قَلیلَةُُ جِدّاً، حیث إن الآیات القرآنیة صَرَّحَت بِأَصلِ وجوبِ التکالیفِ فَحَسْبُ ، کالطهارة و الصلاة و الصیام و الحج و ... و أما تفصیل الأحکام و شروطها فَقَد خُوِّلَت [ حُوِّلَت ] إلى النَّبِیِّ (ص) و أهلِ بیته ، أحکام الواجبات المُهمّة کالصِّیام أو الحج جاءت فی عدد قلیل من الآیات القرآنیة، حیث إنّ القرآنَ المجید لَم یَتَعَرَّض لأکثر أحکامها . و کذلک الخُمس فَأِنَّ القرآنَ لا یَذکُرُ جَمیعَ أَحکامِهِ .

2. تَطَرَّقَ أَهلُ السُّنَّةِ إلى آیة الخمس (الأنفال 41) فی أبحاث مُفصَّلة، وَ حَسَبَ روایاتِهِم قَطَعُوا فی دفع الخمس من جانب النبی (ص) و فی زمانه . و اختلاف اهل السنة فِی العَصرِ الرّاهِن لیس فی اصل الخمس و إنما اختلفوا مع الشیعة فی بعض الفروع و التفاصیل.

3. اَلسَّبَبُ فِی دَفعِ الخُمسِ إِلَى السّادَةِ ؛ هُوَ أَنَّ اللهَ تعالى حَرَّمَ عَلَیهِمُ الزَّکاةَ و الصدقة الواجبة، و بما أَنَّ فیهِم فُقَراءَ وَ مَساکینَ ، و أیضا لِاحتِرام ِ النَّبِیِّ (ص) وَ اعتِزازِهِ لفقراء بَنی هاشِمِِ ، خُصِّصَت لَهُم مَوارِدُ مالِیَّةََ فَجازَ لَهُم أَن یَأخُذُوا مِنَ الخمس .


اَلجَوابُ التَّفصيلي

إِنَّ الخُمسَ  مِن واجباتِ الإسلام و فرائِضِهِ . حَیثُ إِنَّ القرآن المجید، لضرورته ، أَلَّفَ عَلاقَةََ بَینَهُ وَ بَینَ الأِیمانِ وَ قالَ تَعالى: "وَ اعْلَمُوا أَنَّما غَنِمْتُمْ مِنْ شَيْ‌ءٍ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ وَ لِلرَّسُولِ وَ لِذِي الْقُرْبى‌ وَ الْيَتامى‌ وَ الْمَساكِينِ وَ ابْنِ السَّبِيلِ إِنْ كُنْتُمْ آمَنْتُمْ بِاللَّهِ وَ ما أَنْزَلْنا عَلى‌ عَبْدِنا يَوْمَ الْفُرْقانِ يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعانِ وَ اللَّهُ عَلى‌ كُلِّ شَيْ‌ءٍ قَدِيرٌ.".[1]

کَرَّرَ القُرآنُ المَجیدُ الآیاتِ المَعنِیَّةَ بِالتَّوحیدِ و المعاد و النبوة وَ فَصَّلَها . بینما خَصَّصَ اللهُ تعالى آیاتِِ مَعدُودَةََ إلى الأحکام، بِحَیثُ اشتهر القول بِأَنَّ آیاتِ الأَحکامِ فی القرآن 500 آیَةََ و إذا طَرَحنا المکرراتِ أو المُتداخلات فالحاصل یکون أقل من هذا العدد .[2] فی حین عدد الأحکام و المسائل الفقهیة فی کل فرع من فروع الدین تزید عن هذا العدد. و لذلک یَستَخرِجُ فُقَهاءُ جَمیعِ المَذاهِبِ الإِسلامِیَّةِ ، اَلأحکامَ وَ المَسائِلَ التی لَم تَذکُرهَا الآیاتُ القُرآنِیَّةُ مِن روایاتِ النبی الأکرم (ص) و الأئمةِ المعصومین (عَلَیهِِمُ السَّلامُ)  ،  اَلصَّحیحَةِ .

فَإِذَن ، طالَما أَنَّ نِطاقَ الفِقهِ یَتَّسِعُ إلى مسائِلَ کَثیرَةِِ و الروایاتِ المتعددة لِائِمَّةِ الهُدى (عَلَیهِِمُ السَّلامُ) تَستَوعِبُ جَمیعَ المسائل الفقهیة ، فَلا نَستبعِدُ أَنَّ اللهَ تعالى یُخَصِّصُ آیَةََ واحُدَةََ فَقَطْ لِبیانِ مسألة الخمس . ذلک أنّه یمکن استخراج الاحکام الاخرى من الروایات الصحیحة عن اهل البیت (عَلَیهِِمُ السَّلامُ) . کما أن القرآنَ لم یُخَصِّص الى احکام الصوم و الحج اِلّا ثَلاثَ أو أَرَبَع آیاتِِ ،[3] و لم تَاتِی آیَةُُ فی القرآن لبیان واجبات و أرکان و شروط الصلاة و ... التی لها أهمیّة بالغة . فَاستَخرَجَت جَمیعُ المذاهب الاسلامیة الاحکام هذه من الروایات . و قیاساً لهذه الواجبات فَإِنَّ الآیة التی تدل على وجوب الخمس فی سورة الأنفال هِیَ واضِحَةُُ و لَها مَدالیلُ جَیِّدَةُُ .

یقول العلامة الطباطبائی فی تفسیر هذه الآیة "غُنم" و "الغَنیمة" تعنی الحصول على المال عن طریق التجارة أو الصناعة أو الحرب،[4] و الآیة و ان کانت تدل على غنائم الحرب وَ لکنَّ المِصداقَ وَ المَورِدَ لا یُخَصِّصُ المَعنى و المفهوم.[5]

فَأِذَن، اَلآیَةُ لَها معنى عامّ و یبدو من ظاهر الآیة أن حکم الخمس یشمل کل ما هو یعتبر من الغنائم حتى و لو لم یکن من الغنائم التی تؤخذ فی الحُرُوب مع الکفار کالمعادن و الکنوز وَ المُجَوهَراتِ التی تخرج من البحر بالغوص و ... و قال الامام الجواد (ع) : " َأَمَّا الْغَنَائِمُ وَ الْفَوَائِدُ فَهِیَ وَاجِبَةٌ عَلَیْهِمْ فِی کُلِّ عَامٍ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى "وَ اعْلَمُوا أَنَّما غَنِمْتُمْ مِنْ شَیْ‏ءٍ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ وَ لِلرَّسُولِ  وَ لِذِی الْقُرْبى‏ وَ الْیَتامى‏ وَ الْمَساکِینِ وَ ابْنِ السَّبِیلِ إِنْ کُنْتُمْ آمَنْتُمْ بِاللَّهِ وَ ما أَنْزَلْنا عَلى‏ عَبْدِنا یَوْمَ الْفُرْقانِ یَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعانِ وَ اللَّهُ عَلى‏ کُلِّ شَیْ‏ءٍ قَدِیر" [6]

وَ بِالرَّغمِ من أن الآیة لَم تَذکُر اِلَّا الغَنائِمَ لکنَّ الامام (ع) أَضافَ الأَرباحَ فی تفسیرها . یقول المرحوم العلامة الطباطبائی : ... و نستخرج من الاخبار المتواترة (الکثیرة) أن الخمس لا یختص بغنائم الحرب.[7]

و أما "ذِی الْقُرْبى‏" فتعنی الأَرحام و الاقرباء و المقصود فی هذه الآیة، هو اقرباء رسول الله (ص) أو کما یَعرَفُ من روایات قطعیة «ذِی الْقُرْبى‏» هُم بعضِ اقرباء النبی (ص) الخاصیّن.[8]

و کذلک المصادر السُّنِّیَّة فإنها تَنطَوِی على روایات کثیرة تدل بأن الخمس قد قُسِّم َ فی عصر الرسول (ص) و طالَما النبی (ع) کان حَیّاً کان یُؤَدِّی هذا الواجب . یقول السُّیُوطی نقلاً عن ابن أبی شَیبَةِِ عن جُبَیرِ بنِ مُطعِمِِ : قَسَّمَ رَسُولُ اللهِ (ص) حِصَّةَ ذی القُربى بین بنی هاشم و بَنی عَبدِالمُطَّلِبِ، ثم ذهبنا اَنَا و عُثمانُ بنُ عَفّان الیه و طلبنا منه حصة و قلنا : هل تُعطِی لأِخواننا من بنی مُطَّلِبِِ و لا تُعطینا ؟ مع أنه نحن و ایّاهم فی رتبة واحدة من القرابة؟ فقال : "هؤلاء لم یَترُکُونا أبدا لا فی الجاهلیة و لا فی الاسلام".[9]

وَ جاءَت اَبحاثُ الخُمس فی جمیع الکتب الفقهیة السُّنِّیَّة، و ذَکَرَهَا البَعضُ بعد الزکاة و آخرون تَطَرَّقُوا لها فِی فروعاتِ کتابِ الجهاد. یقول القاضی ابن رُشد (595 هـ) بعد بیانه لأَقوال اهل السنة حَولَ الخمس : طبعاً اختلف الاصحابُ (اَهلُ السُّنَّةِ) فی تعریف «ذِی الْقُرْبى» ، فقال بعضهم إنما بَنو هاشِمِِ هُم «ذِی الْقُرْبى» و قال الآخَرُونَ إنهم بَنُو هاشِمِِ و بَنُو عَبدِ المُطَّلِبِ ، وَ ذَکَرَ اِبنُ رُشدِِ رِوایَةَ جُبَیرِ بن مُطعِمِِ دلیلاً على القول الاخیر .[10]

إِذَن اِتَّضَحَ، أن الخمس لم یکن بِدعَةَ الشّیعَةِ الّا أن الشیعة حَرَصُوا [ وَ اَصَرُّوا ] على استمرار و دوام العمل بهذه الآیة المبارکة و ذلک أن أقرباء رسول الله و أرحامه لازالُوا مُتواجِدینَ و فیهم مَن هو فقیر و مسکین . و طبعاً یعتقد الشافعی ـ احد أئمّةِ اهل السنة ـ أن احکام خمس الاقرباء لم تتوقف بارتحال النبی (ص) .[11]


و أمّا بالنسبة الى فلسفة دفع الخمس و تخصیص نصفه الى السّادَةِ فنقول :

رُبَما تکون للخُمس عِلَلُُ و حِکَمُُ کَثیرَةُُ الا أنه نُشیرُ فیما یَلی الى بعضها :


1. القائد و الامام فی جمیعِ المُجتَمَعاتِ من أجل إحیاء دین الله و تطبیق أحکام الإسلام و ادارة الحکومة و الدولة یحتاج إلى میزانیّة مالیّة و لابد من توفیرها . فَبِما أَنَّ النَّبِیَّ الأَکرَمَ (ص) وَ بَعدَهُ الأَئِمَّةُ المَعصُومُونَ (عَلَیهِِمُ السَّلامُ) وَ فُقَهاءُ الشّیعَةِ ـ و هم خلفاء الائمة (ع) فی زمن الغیبة ـ زُعَماءُ المُجتَمَعِ الإسلامی فَاحتیاجاتُهُم متعددة، على سبیل المثال، مُساعَدَةِ الفقراء، بناءِ المساجد، إعدادِ الجیش و اَعمالِِ خیریّةِِ أُخرى، وَ تُؤَمَّنُ هذِهِ الأِحتِیاجاتُ مِن دَفعِ الخُمسِ ، قالَتِ الأَئِمَّةُ (ع) : "اِنَّ الْخُمْسَ عَوْنُنا عَلى دينِنا".[12]

2. یُعتَبَرُ الخُمسُ وَسیلَةََ لرشد الإنسان و کماله فهو بإعطاء الخمس قربةًً إلى الله و الأِنقطاع عن الدنیا یکون قَد أَدّى واجِبَهُ وَ زَکّى نَفسَهُ من الذنوب و تَرَقَّّى نَحوَ الکَمالِ .[13]

وَ اَمّا أَنّهُ لِماذا خُصِّصَ نِصفُ الخُمسِ إلى السّادَةِ الکِرامِ فلأنه : الخمس و الزکاة یُعَدّان من أقسام الضرائب الإسلامیة و التی شُرِّعَت لرفع المَشاکِلِ الاقتصادیة فی الأمة الإسلامیة و للتوزیع العادل لِلثَّرَواتِ و لتعزیز البُنیَةِ المالیة للحکومة الإسلامیة.

"هُناکَ فارِقُُ مُهِمُُّ بَینَ الخُمسِ وَ الزَّکاةِ ، و هو أن الزکاة یُعَدُّ من الأموال العامَّة للأمة الإسلامیة، و لهذا ـ عموماً ـ تُصرَفُ أَموالُ الزکاة فی هذا المجال ، فی حین أن الخمس یعدّ من الضرائب التی تُرجَعُ إلى الدولة الإسلامیة، وَ تُؤَمَّنُ مصاریف أجهزة الدولة وَ المُوَظَّفینَ فی هذه الأجهزة من تلک الضرائب.

فَأِنَّ السّادَةَ حُرِمُوا عن أموال الزکاة لِإِبعادِ أقرباء النبی (ص) عن هذا المجال کی لا تکون ذَریعةََ بید الأعداء و لا یَزعَمُونَ بِأَنَّ النَّبِیَّ (ص) قد سلّط أقرباءه على الأموال العامَّة . و لکن من جهة أخرى فَأِنَّهُ لابد من سبیل لِتَأمینِ حیاة فقراء السّادَةِ .

فَفِی الحَقیقَةِ لَیسَ الخُمسُ [ اِلّا ] عَدَمَ اِمتِیازِِ لِلسّادَةِ فَحَسْبُ و إنما هو نوع مِنَ التَّهمیشِ و الإِبعادِ  ـ من السلطة ـ لأجل المصلحة العامة و لکی لا یبقى أَیُّ مَجالِِ لسوء الظن".[14]

هل یُعقَلُ أن الإسلام قد خَطَّطَ لحیاة القاعدین عن العمل و الأَیتام و المَحرومین من غیر بنی هاشم فَأَمَّنَ قُوتَ عامِّهِم عن طریق الزکاة وَ تَرَکَ فقراءَ بنی هاشم دون ان یعیّن مصدراً لتأمین حیاتهم؟!

فَإِذَن قانُونُ الخُمسِ لا یُعطِی امتیازاً لِطَبَقَةِ السّادَةِ ، هذا مِن جانِبِِ ، وَ مِنَ الجانِب ِ المادّی لا فَرقَ بین الخُمس و الزَّکاة ـ الذی شُرِّعَ لِلفُقَراءِ من غیر السّادةـ "و َ فِی الحَقیقَةِ هُناکَ صُندُوقانِ ، صُندُوقُ الخُمسِ وَ صُندُوقِ الزَّکاةِ ، وَ یُباحُ لکل فقیر أن یَستفیدَ من أحد الصُّندُوقَینِ حَسَبَ الترتیب الشرعی و بالقدر المُساوی و هو بقدر تأمین حاجته لِسَنَةِِ واحِدَةِِ".[15] فَیَستَفیدُ الفقراء من غیر السّادة من صندوق الزکاة بینما یَستَفیدُ فقراء السّادَةِ من صندوق الخمس . وَ لایَحِقُّ لِفقراء السّادة أن یَأخُذُوا من أموال الزکاة .


**  اصلاحات و اضافات  توسّط  :  استاد سیداصغرسعادت میرقدیم لاهیجی

[1] الانفال، 41.

[2] کنز العرفان، تصحیح عقیقی بخشایشی، ص 29.

[3] المصدر، ص 179 و ص242.

 [4]ترجمة تفسیر المیزان، ج 9، ص 118 .

[5] المصدر، ص120.

[6] وسائل الشیعة، ج 6، باب 8 (ابواب ما یجب فیه الخمس)، ح 5.

[7] ترجمة تفسیر المیزان، ج 9، ص 137، 136.

[8] المصدر، ص 118.

[9] الدر المنثور، ج 3، ص186 ، نقلاً عن المیزان، ج 9، ص 138.

[10] بدایة المجتهد، ابن رشد، کتاب الجهاد، ص 382،383.

[11] المصدر، ص 382.

 [12]پرسش ها و پاسخ ها، ج 10، ص 32 (احکام الخمس)، نقلا عن وسائل الشیعة، ابواب الانفال، باب 3، ح 2.

[13] قال الامام الرضا (ع) : ان اخراجه (الخمس) مفتاح رزقکم و تمحیص ذنوبکم، وسائل الشیعة، ج 6، ابواب الانفال، باب 3، ج2.

[14] التفسیر الامثل، ج 7، ص 184 .

[15] نفس المصدر، ص183.

أسئلة ذات صلة

****************************************

پرسش : سر سال من رسید و 5000 تومان منفعت سال دارم که باید خمس آن را بدهم‏‎ ‎‏ولی 5000 تومان یا بیشتر و کمتر بدهکاری دارم، تکلیف من چیست؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، بدهی اگر بابت مؤونه باشد از درآمد کسر می شود .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************

پرسش : آیا با وجود حدود ده هزار تومان قرض، به پول پس انداز ـ حدود دو یا سه هزار‏‎ ‎‏تومان ـ خمس تعلق می گیرد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر پس انداز و قرض، مربوط به یک سال باشد و قرض، بابت‏‎ ‎‏مؤونه باشد، پس انداز آن سال، خمس ندارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : شخصی سر سالش رسیده؛ ولی 20 هزار تومان به صندوق قرض الحسنه‏‎ ‎‏بدهکار است که ماهی هزار تومان می دهد. آیا این 20 هزار تومان را کم کند از منفعت‏‎ ‎‏خود یا نه؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر قرض برای مؤونه بوده، مبلغی که قسط همان سال است‎‎کسر می شود .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش :  کسی که برای خریدن خانه بدهکار بانک می باشد و روزی را سال نگهداشته و‏‎ ‎‏اقساط بانک همه ماهه باید پرداخت شود، سر سال وضعیت خمسش چگونه است؟ ، با‏‎ ‎‏توجه به این که به بانک بدهکار است ولی ممکن است علاوه بر پرداخت یکی از‏‎ ‎‏اقساط مبلغی نقد برایش بماند.‏

پاسخ : بسمه تعالی، هر مقدار از اقساط که در بین سال پرداخت شده جزء مؤونه‎‎همان سال محسوب است و خمس ندارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : اگر کسی سر سالش مقداری از درآمدش اضافه آمد، در صورتی که بدهکاری به‏‎ ‎‏افراد یا بانک ها دارد و هنوز وقت پرداخت آن قسط ها نرسیده، آیا این درآمد سالیانه‏ خمس دارد یا نه؛ در صورتی که اگر خواسته باشد بپردازد باز هم بدهکار می باشد؟‏‎ ‎‏و  آیا شهریۀ طلاب اگر مقداری از خرج آن ها اضافه بیاید سر سال خمس دارد‏‎ ‎‏یا نه؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، بدهی که باید سال بعد پرداخت شود از درآمد سال کسر‎‎نمی شود، و اضافۀ شهریه خمس ندارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : بنده می خواستم زمینی را بخرم چون پول نقد می خواستند سی هزار تومان وام‏‎ ‎‏برداشتم و بعد معامله مان نشد و زمین مناسب دیگر پیدا نکردم و این پول را در بانک‏‎ ‎‏گذاشتم تا آماده باشد و این پول در بانک سال به رویش آمد و در مدت یک سال ده‏‎ ‎‏هزار تومان قسط او را داده ام و بیست هزار تومان هنوز مقروضم، کدام یک از این ها‏‎ ‎‏خمس دارد یا اصلاً ندارد، حُکمُ الله‌ را بیان فرمایید.‏

پاسخ : بسمه تعالی، مبلغ پرداختی قسط وام اگر از درآمد کسب پرداخت شده‎‎خمس دارد . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : شخصی به طور مثال پانصد تومان پول به کسی مقروض است و پانصد تومان‏‎ ‎‏هم سهم مبارک امام (عَلَیهِ السَّلامُ) بدهکار است و موجودی وی پانصد تومان است؛ پانصد‏‎ ‎‏تومان را به کی بدهد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، هر دو، دَین است؛ اگر یکی دارای رُجحان باشد، ترجیح دهد‎‎والاّ مُخیّر است و چنانچه بتواند در فرض مسأله، به حاکم شرع مراجعه و‎‎اجازه بگیرد و صَرف در دَینِ غیر سهم کند . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

********************************************

پرسش : کسانی که در آخِر سال به حساب سال خود می رسند دُیونی دارند آیا کسر‏دُیون کفایت می کند یا باید ادا کنند به حکم اَداءِ الدُّیُونِ مِنَ المَؤُونَةِ؟ ‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر دَین برای مؤونه همین سال بوده استثنا می شود هر چند‏‎ ‎‏اداء نشده باشد و در سایر دُیون در صورتی که در بین سال ادا شده باشد‏‎ ‎‏استثنا می شود وگرنه مُستثنا نیست . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : کسی که مقداری برنج، ذرّت غذایی و بعضی از لوازم زندگی دارد که در سال‏‎ ‎‏استفاده نشده، یا محصول قبل، بعد از به دست آمدن محصول سال جدید، باقیمانده و‏‎ ‎‏طرف مقداری بدهکاری دارد، آیا به این اموال خمس تعلق می گیرد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، باقیماندۀ اجناس خمس دارد و اگر بدهی برای مؤونه سال‏‎ ‎‏باشد کسر می شود .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : در موردِ «وام» ، با توجه به این که وام گیرنده هر ماه، مبلغی بابت اقساط وام به‏‎ ‎‏بانک پرداخت می کند و با توجه به این که مقداری از وام را از حقوق خود یا درآمد‏‎ ‎‏کسب به طور اقساط ماهیانه به بانک پرداخت کرده، ولی تمام مبلغ وام را دارد و خرج‏‎ ‎‏نکرده، حال وقتی که سر سال رسید و بخواهد خمس خود را حساب کند، چه صورتی‏‎ ‎‏دارد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، هر مقدار از وام را که ادا کرده خمس دارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : فردی احتیاج به مسکن دارد و خانه ای را به طور اقساط می خرد یا پول آن را‏‎ ‎‏قرض می نماید و در ظرف چند سال می پردازد. آیا به پولی که هر سال در بین سالش‏‎ ‎‏ادا می نماید خمس تعلق می گیرد یا خیر؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، پولی که در هر سال بابت بدهی مسکنِ موردِ حاجت پرداخت‏‎ ‎‏می شود از مؤونه همان سال محسوب است و خمس ندارد . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : کسی که مقروض است و پول جمع می کند تا قرض خود را بدهد، اگر از این‏‎ ‎‏پولی که جمع می کند سال بگذرد آیا خمس به آن تعلق می گیرد یا خیر؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، پولی که جمع می کند سرسال خمس دارد، مگر این که قرض‏‎ ‎‏برای مؤونه همان سال باشد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************

پرسش : برای ساختن خانۀ مسکونی، مبلغی در سال جاری به عنوان وام دریافت کرده ام‏‎ ‎‏که ماهیانه مبلغ 000 / 20 ریال بپردازم؛ چون بازپرداخت وام به سال بعد خواهد کشید،‏‎ ‎‏دو سؤال مطرح می شود : ‏الف. آیا این جانب موظّفم خمس این وام را در پایان سال 1361 بپردازم، با توجه‏‎ ‎‏به این که شروع ساختمان در سال 1362 شمسی خواهد بود؟‏  ب. آیا حق دارم از درآمد سال 1362 اقساط وام را بدون محاسبۀ خمس آن‏‎ ‎‏بپردازم؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، وام خمس ندارد و دادن اقساط از درآمد [همان سال] مانع ندارد و‏‎ ‎‏خمس  ندارد؛ مگر این که پولی که قسط وام آن پرداخت شده، سر سال باقی‏‎ ‎‏بماند .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************

پرسش : شخصی که منزل مسکونی ای که در شأن اوست، در چند سال از رِبح کاسبی اش‏‎ ‎‏بخرد، آیا خمس دارد یا نه؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر منزل را بر ذِمّه خریده و تدریجاً از اَرباح پرداخته، خمس‏‎ ‎‏ندارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

*********************************************
پرسش : در صورتی که فردی سال داشته باشد و زمین درخت داری را برای اِمرار معاش، با پول قرضی به مبلغ‏‎ ‎‏دو هزار و پانصد تومان می خرد و پس از چند سال، خمس پول اصل زمین را می دهد و پس از پانزده‏‎ ‎‏سال، آن را به دوازده هزار تومان می فروشد. آیا خمس ترقّی و اصل آن زمین بر او واجب است؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر ترقّی قیمت بعد از ادای خمس حاصل شده، خمس آن واجب نیست . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

*********************************************
پرسش : ساداتی که به ظاهر مؤمن و فقیر هستند، ولی در بعضی از کارها سهل انگاری می کنند، آیا می شود به‏‎ ‎‏آنان سهم سادات داد یا خیر؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، در صورتی که مُتجاهر به فسق نباشند مانع ندارد، ولی باید با اجازۀ حاکم شرع‎‎باشد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

*********************************************
پرسش : شخصی برای تعمیر خانه و پرداخت قسمتی از پول اتومبیل، جهت استفاده‏‎ ‎‏شخصی، از مردم قرض می گیرد و تا پایان سال مالی می داند که نمی تواند قرض خود‏‎ ‎‏را پرداخت نماید، آیا بر قرضی که در سال بعد می پردازد خمس تعلّق می گیرد یا خیر؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر به حساب احتیاجات زندگی قرض نموده، پرداخت بدهی‏‎ ‎‏از درآمد سال بعد خمس ندارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

*********************************************

پرسش : شخصی دارای سه باب خانه است که اوّلی را در حدود 20 سال گذشته تهیه نموده و حساب‏‎ ‎‏سال داشته و در خلال سال تهیه نموده؛ دومی و سومی را در اَوان انقلاب یکی را خریداری و دیگری‏‎ ‎‏را ساخته و آن یکی را که ساخته هنوز تکمیل نشده؛ آیا سهمین این خانۀ در دست ساختمان، طبق‏‎ ‎‏پولی است که خرج شده و می شود یا طبق قیمت فعلی است؟ زیرا به علت نبودن پول، حدود سه سال‏‎ ‎‏طول کشیده که به تدریج ساخته شده و قبلاً زمین و مصالح ارزان بوده .‏ و خانه ای که ساخته خریداری نموده، آیا سهمین طبق قیمت خریداری شده باید پرداخت شود یا قیمت‏‎ ‎‏فعلی تخمیس شود؟ و چون پرداخت سهمین یک جا مقدور نیست، لازم است یکی از خانه ها را‏‎ ‎‏بفروشد و سهمین را بدهد یا این که به تدریج بپردازد اشکالی ندارد؟ نظر عالی را اعلام فرمایید.‏

پاسخ : بسمه تعالی، به قیمت فعلی خمس دارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

*********************************************
پرسش : پولی به مبلغ 18 هزار تومان در بانک اسلامی به سپرده گذاشتم و فعلاً قرض‏‎ ‎‏دارم. پس از آن که وامش تمام شد، آیا این پول خمس دارد؟ در صورتی که این پول هم‏‎ ‎‏قرض بوده، ولی پرداخت شده حکم آن چیست؟‏
پاسخ : بسمه تعالی، اگر قرض برای گذاشتن پول در بانک بوده و از اَرباح مکاسب‎‎ادا شده، باید خمس مبلغی که در بانک موجود است را بدهید و اگر وام‎‎دیگری در بین هست، تفصیلی دارد که در رساله عملیه ذکر شده است .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

*********************************************
پرسش : خمس را از پول غیر مُخمَّس می شود داد یا خیر؟ ‏

پاسخ : بسمه تعالی، مانع ندارد ولی مقدار خمس موجود در آن، به جای خودش‎‎حساب می شود؛ مثلاً اگر بیست تومان بدهکار باشد و از پول غیر مُخمَّس‎‎خواست بدهد، باید بیست و پنج تومان بدهد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

*********************************************

پرسش : اگر مقداری پول قرض کرده باشم برای مخارج ازدواج یا خرید بعضی از‏‎ ‎‏وسایل مورد نیاز زندگی و مقداری از حقوقم را در هر ماه بابت این قرض بدهم، باز‏‎ ‎‏هم در این مورد خمس به اموال بنده تعلق می گیرد یا نه؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، هرچه که در بین سال بابت بدهی مزبور پرداخت شده خمس‏‎ ‎‏ندارد . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

*********************************************
پرسش : شخصی که از یکی از بانک ها یا مؤسسه دیگری وام می گیرد تا در ظرف چند سال‏‎ ‎‏به اقساط ماهیانه بپردازد، آیا در رأس هر سالی که برای حسابرسی خمس خود معین‏ نموده، باید کلیه بدهکاری خود را به آن مؤسسه به حساب بدهی های خود بگذارد و‏‎ ‎‏یا اگر اقساطی از سال گذشته اش را نپرداخته، فقط بایستی به حساب بدهی های خود‏‎ ‎‏بگذارد؟ ‏

پاسخ : بسمه تعالی، دَین اگر برای مؤونه است، قسط هر سال از درآمد آن سال‏‎ ‎‏استثنا می شود . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

*********************************************
پرسش : در قباله و سند ازدواجمان ثبت شده است که بابت جهیزیه بیست هزار تومان به‏‎ ‎‏مُتعلِّقه بدهکارم و باید به مرور بپردازم و یا اثاث منزل و مایَحتاج زندگی را فراهم‏‎ ‎‏نمایم. حال آیا می بایست اول این مبلغ پول و دَین را ادا نمایم؟ ناگفته نماند، پیش از‏‎ ‎‏این که خمسی داده باشم ازدواج کرده بودم. چنانچه مبلغ جهیزیه را پس انداز نمایم تا‏‎ ‎‏بیست هزار تومان تکمیل شود، و این پس انداز در عرض دو سال باشد، خمس به آن‏‎ ‎‏تعلق می گیرد یا خیر؟ ‏

پاسخ : بسمه تعالی، طلب زن تا ادا نشده ، استثنا نمی شود و اگر پس انداز کنید، باید‎‎خمس آن را بدهید . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

*********************************************
پرسش : آیا شخصی می تواند در سر سال وام های طویل المدت را به تمامه کسر نموده و‏‎ ‎‏سپس تخمیس اموال کند یا خیر؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، وام اگر برای مؤونه بوده، قسط هر سال از درآمد آن سال کم‎‎می شود . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

*********************************************
پرسش : اجازه می فرمایید از سهم مبارک امام 
(عَلَیهِ السَّلامُ)  خرج احداث و یا تعمیر مسجد شود به خصوص در‏‎ ‎‏صورت عدم تمکّن؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، محتاج به اجازه خاص است . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

*********************************************
پرسش : شخصی که سال جهت تخمیس اموال نداشته ولی به تدریج در خلال چند سال مبلغی داده؛ فعلاً که‏‎ ‎‏اقدام به تخمیس سرمایه می کند، مقدار مزبور را می تواند به حساب بیاورد و کسر کند یا خیر؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر بابتِ سَهمین داده و مورد هم مصرف سهمین بوده قبول است .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

*********************************************
پرسش : شخصی به مقدار مصرف لبنیات منزل خود گاو و گوسفند دارد. آیا تخمیس آن ها هم مثل سرمایه اش‏‎ ‎‏لازم است یا خیر؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، حکم سرمایه دارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************

پرسش : شخصی که سال دارد، در بین سال خانه ای که مورد احتیاجش است می خرد و با‏‎ ‎‏خریدن خانه، مبلغی بدهکار می شود که باید ظرف دو سال پرداخت نماید؛ الآن که‏‎ ‎‏اول سالش رسیده، آیا لازم است بدهکاری خود را از سرمایه کسر نماید یا نه؟ ‏

پاسخ : بسمه تعالی، اقساط بدهی بابت خانه در هر سال، جزء مؤونۀ آن سال‏‎ ‎‏محسوب است و از درآمد آن سال کسر می شود .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

*********************************************‏ 

پرسش : بسمه تعالی ‏حضور مبارک زعیم عالی قدر، حضرت آیت الله‌ العظمی امام خمینی «مُدَّ ظِلُّهُ‏‎ ‎‏العالی» از درگاه احدیّت سلامت ، توفیق و طول عمر آن رهبر ارجمند را مسألت‏‎ ‎‏می نمایم و توأمان با احترام ، استفتای مشروحۀ زیر را از نظر مبارک می گذرانم و امید‏‎ ‎‏بذل عنایت دارم :‏ آیا به مبالغ باقیمانده از مخارج سال و یا پس انداز خمس تعلق می گیرد در حالی که‏‎ ‎‏برابر آن و شاید چند برابر ، بدهی وجود دارد؟‏  توضیح این که بدهی، مربوط به اخذ وام از بانک برای تهیۀ منزل است و در حدود‏‎ ‎‏یک سال از اقساط اصل بدهی و بهرۀ آن، پرداخت و حدود چهارده سال دیگر از‏‎ ‎‏اقساط باقی است. اکنون چند حالت ممکن است تصور گردد : 1. ان شاءَ الله‌ پس از تحقق کامل حکومت حَقّۀ اسلامی ظرف چند سال آتی ممکن‏‎ ‎‏است بهره، از اقتصاد مملکت حذف وحتی عطف به ماسبق گردیده و فقط اصل مبلغ‏‎ ‎‏را مطالبه بنمایند؛ در این صورت شاید صواب این باشد که فعلاً پرداخت اقساط ادامه‏‎ ‎‏یابد تا پس از تقریباً شش سال، وجوه پرداختی به بانک به عنوان تأدیۀ اصل بدهی‏‎ ‎‏تلقّی و با استفاده از معافیت بهره بتوان سند خانه را آزاد نمود. در چنین حالتی همه‏‎ ‎‏ساله مبلغی پس انداز باقی می ماند.‏  2. علاوه بر پرداخت اقساط ، پس اندازهای هر سال جمع آوری شود تا بتوان پس از‏‎ ‎‏چند سال، با قدرت مالی کافی به بانک مراجعه نمود و با پرداخت اصل بدهی،‏‎ ‎‏خواستار تعدیل بهرۀ مُتعلِّقه و آزاد نمودن سند گردید.‏ در هر دو حالت ، آیا به پس اندازها خمس تعلق می گیرد یا خیر؟‏ چنانچه مبالغ پس انداز بیش از مخارج عائله و سفر حج باشد، آیا مستطیع بودن‏‎ ‎‏محقق شده است و سفر حج واجب گردیده یا خیر؟‏ وَالسَّلامُ عَلَیکُم وَ رَحمَةُ الله‌ِ وَ بَرَکاتُهُ ، با تجدید احترام‏ .  (14 / 6 / 1358‏)

پاسخ : بسمه تعالی، اقساط هر سال از دَینِ خانه، مؤونه همان سال است که خمس‏‎ ‎‏ندارد و پس انداز زاید بر آن باید تخمیس شود؛ و اگر در وقت ادای اقساط‏‎ ‎‏بتواند دَین را ادا کند، در فرض مذکور استطاعت حاصل می شود .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

*********************************************

پرسش : قرض بین سال را از مالی که خمس به او تعلق دارد در سال های بعد می تواند داد‏‎ ‎‏و همچنین قرض سال قبل را یا نه؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، ادای قرض بابتِ سرمایه و قرضِ دستگردانِ بدهیِ خمس ، از‏مؤونه نیست و قرض بابتِ مؤونه سالِ رِبح ،  از رِبح استثنا می شود و سایر‏‎ ‎‏قرض ها در صورت ادا در سالِ رِبح جزو مؤونه محسوب می شود و خمس‏‎ ‎‏ندارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************

پرسش : ‏ بسمه تعالی ، ‏محضر مُبارک رهبر انقلاب و مرجع عظیم الشأن، امام خمینی‏ این جانب ساکن شهرستان لنگرود می باشم و چون مقلد حضرت امام می باشم‏‎ ‎‏نظرات ایشان را در مورد مسألۀ زیر خواستارم :‏ این حقیر یک منزلی داشتم که کوچک بود و تصمیم به تعویض آن نمودم. چون که‏‎ ‎‏از نظر جا و مکان در تنگنا بودیم لذا منزل قدیمی را فروخته و مبالغی هم که در زیر‏‎ ‎‏درج می شود از سرمایه ام ـ که تماماً خمس آن را پرداخت کرده بودم ـ روی هم‏‎ ‎‏پرداخت کردم برای خرید و در ضمن، چون باز کسری داشتم در خلال حدود دو سال‏‎ ‎‏که کاسبی می کردم الباقی کسری را در حین درآمدم پرداخت کردم. سؤال می شود آیا‏‎ ‎‏این مبلغ اضافی را که در خلال کار کردن داده ام برای خرید خانه، خمس به آن تعلق‏‎ ‎‏می گیرد یا نه؟ و از قبل هم مقداری به حضرت ایشان بدهکار بودم که توسط نمایندۀ‏‎ ‎‏محترم ایشان در لنگرود به طور اقساط پرداخت می کردم و چون پول، جهت خرید‏‎ ‎‏خانه کسر داشتم اجازه گرفتم که این خانه را بخرم و بدهی قبلی را که حدود‏‎ ‎‏(000 / 330) ریال می باشد به طور اقساط بپردازم؛ فقط راجع به مبلغ الباقی که از درآمد‏‎ ‎‏گذاشته ام می خواهم بدانم آیا خمس بدهم یا نه؟‏ کل سرمایه که خمس آن را پرداخت کرده ام: 179 / 127 / 9 و‏‎ ‎‏فروش خانه قدیمی:‏‎ ‎‏000 / 115 / 3 که مجموعاً 179 / 242 / 12 ریال می باشد.‏ خرید خانۀ جدید همراه با فرش و موکت: 160 / 378 / 17‏  این مبلغ یعنی 981 / 135 / 5 ریال را در حین کاسبی کردن از درآمدم در مدت یک‏سال و اندی پرداخت کرده ام که خمس آن را نپرداخته ام .‏ توضیحاً: چون از نمایندۀ محترم شما اجازه گرفته بودم که اجازه دهید سال دوم‏‎ ‎‏حساب شما را (شخصی) رسیدگی کنم و پس از انقضای دو سال در تاریخ مقرّره‏‎ ‎‏رسیدگی کردم با ایشان که مبلغ فوق (981 / 135 / 5 ریال) را آیا خمس آن را بدهم یا‏‎ ‎‏خیر؟ خداوند سایه شما را از سر ما کم نکند. والسلام‏

پاسخ : پاسخ : بسمه تعالی، از درآمد کسب، هر مقدار که در بین سال صرف ادای بدهی‏‎ ‎‏خانۀ مسکونی شده خمس ندارد . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************

پرسش : این جانب که کارمند بانک ملّی هستم، از وامی که معمول است به کارمندان‏‎ ‎‏می دهند منزلی در هفت سال پیش خریدم ، ولی به علت عائلۀ زیاد و کوچکی منزل،‏‎ ‎‏برای خرید منزل بزرگ تری یا توسعۀ ساختمان منزل فعلی، مبلغی مجدداً وام دریافت‏‎ ‎‏نمودم که هنوز موفق به انجام هیچ کدام از آن ها نشده ام، در حالی که پول موجود و‏‎ ‎‏حساب سالم فرا رسیده است (سال مالی 15 / 7 / 61) البته هنگام دریافت وام، قصد بر‏‎ ‎‏این بوده است که اگر موفق به خرید منزل و یا تکمیل ساختمان نشوم، وام مذکور را به‏‎ ‎‏حساب بانک واریز کنم .‏ قابل توضیح است که اقساط این وام، ماهانه از حقوقم کسر می شود، آیا من‏‎ ‎‏می توانم به تعداد اقساطی که از وام پرداخت نموده ام مُحاسبه و در حساب سال،‏‎ ‎‏منظور دارم یا باید خمس تمام پول وام را که موجود است و برای منظور فوق الذکر‏‎ ‎‏دریافت شده، بپردازم؟ زیرا به علت مشکلات ناشی از جنگ و کمبودها در منطقه‏‎ ‎‏موفق به خرید منزل مورد نظر یا توسعۀ ساختمان نشده ام و در صورتی که بعد از‏حساب سال، موفق به خرید منزل بشوم چگونه عمل کنم؟ و اگر بخواهم پول را به‏‎ ‎‏حساب بانک واریز کنم چگونه عمل کنم در حالی که در اصل، پول مال من نیست ... نظر مبارک را نسبت به‏‎ ‎‏چگونگی محاسبۀ بدهی و ادای دین بفرمایید؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، هر مقدار از اقساط وام که پرداخت نموده اید خمس دارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : چنانچه منزلی که دارم برای نیاز به منزلی بزرگ تر می خواهم بفروشم، تفاوت قیمت خرید را باید فی‏‎ ‎‏المجلس خمسش را بدهم یا باید بگذارم سر سال مالی، چنانچه اضافه درآمدی بود، مانده را خمس‏‎ ‎‏بدهم؟ در حالی که به علت نیاز به منزلی بزرگ تر، مقداری پول وام گرفته ام تا منزل جدیدی خریداری‏‎ ‎‏کنم.‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر وام خانه یا بعض آن پرداخت شده، بعد از فروش، نسبت به مقدار پرداخت‎‎شده خمس واجب است فعلاً .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : این جانب مبلغ 25000 تومان از بانک فرهنگیان، جهت خرید زمین، جهت‏‎ ‎‏احداث خانه وام گرفتم. اگر تا آخر سال زمین نخریدم و با توجه به این که ماهانه‏‎ ‎‏مبلغی  در حدود 1200 تومان بابت قسط می پردازم، باید وجوهات آن را چطور‏‎ ‎‏بدهم؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، هر مقدار که تا آخِر سال قسط آن را داده، خمس دارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : شخصی مبلغی وام جهت سرمایه کسبی و یا خرید منزل مسکونی از بانک یا‏‎ ‎‏اشخاص قرض می گیرد تا در چند سال به تدریج بپردازد؛ آیا در موقع حساب سال،‏‎ ‎‏این شخص باید مقداری را که در سال های آینده بدهکار است از موجودی خود کسر‏‎ ‎‏کند و چنانچه باقیمانده ای داشت تخمیس نماید و یا حکم دیگری دارد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اقساطی که برای دَینِ منزل هر سال می دهد، از مؤونه همان‎‎سال کسر می شود؛ ولی اقساط سرمایه را باید تخمیس نماید .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : کسی که در آخر سال مثلاً پانصد تومان اضافه بر مؤونه دارد و صد تومان آن را‏‎ ‎‏بابت خمس به حاکم شرع یا مأذون از طرف او می دهد و قرض می گیرد که در بین‏‎ ‎‏سال از عواید کسب ادا نماید، آیا در وقت ادای دین اول باید آن منفعت را تخمیس کند‏‎ ‎‏و سپس ادای دین نماید یا بدون تخمیس می تواند آن را از عواید و منفعت بپردازد و آیا‏‎ ‎‏بر فرض تخمیس قبل از ادا مطلقاً حکم همین است که بعضی فرموده اند یا موارد‏‎ ‎‏استثنایی هم دارد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، باید اول تخمیس کند و بعد آن قرض را بدهد و فرقی بین‎‎موارد نیست . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************

پرسش : کسی که بدهی خمس مالش را دستگردان می نماید و آن را از درآمد سال جدید‏‎ ‎‏می دهد، آیا خمس آن مقدار که از درآمد پرداخت نموده، را باید بدهد یا خیر؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، باید خمس آن را بدهد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : کسی که خمس خود را با حاکم شرع در رأس سال حساب کرده و مثلاً مقدار‏‎ ‎‏هزار تومان شده است، اگر این پول را از این مال ندهد و بخواهد از خرج سالیانۀ سال‏‎ ‎‏دیگری که کسب و کار کرده بدهد، آیا دادن خمس از این مال جدید صحیح می باشد‏‎ ‎‏یا نه؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر خواست از درآمد جدید بپردازد، باید خمس آن را بدهد.

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : شخصی مبلغی در آخر سال بابت سهمین بدهکار می شود با کسانی که از‏‎ ‎‏طرف شما مأذونند که طول مدت یک سال بپردازد آیا از منافع بین سال که به تدریج‏‎ ‎‏می پردازد باید اول تخمیس کند بعد بدهد یا لازم نیست؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، باید اولاً خمس آن را بدهد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : کسی که پول حج خانۀ خدا را از درآمد سالش پس از مؤونه به بانک داده و در‏‎ ‎‏سال های آینده نوبت به او می دهند، آیا باید خمس آن ها را بدهد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر سال اول استطاعت او است باید خمس آن را بدهد و اگر‎‎از قبل مستطیع بوده، واجب نیست .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : کسی که شریک دارد و می داند شُرکای او خمس نمی دهند و حاضر به تقسیم هم نمی شوند آیا‏‎ ‎‏می شود بدون اجازۀ آن ها سهم خمس سرمایۀ آن ها را بدهد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، حق ندارد . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : یک نفر اهل منبر که خانه شخصی ندارد، زمینی خریده برای خانه مسکونی؛ حال که نمی تواند آن را‏‎ ‎‏بسازد آیا می شود از سهم امام  (عَلَیهِ السَّلامُ)  به او کمک کرد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، موکول به اجازۀ مرجع تقلید است . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************

پرسش : این جانب فردی کاسب هستم که همه ساله‏‎ ‎‏خمس پول های اجناسی را که می فروختم، می پرداختم. امسال نیز اجناس را نقد کرده‏‎ ‎‏و پول آن ها را جهت رفتن به حج به حساب ریختم و قرار شده در سال 1362 به مکه‏‎ ‎‏بروم؛ و چون هنوز از آن پول ها یک سال نگذشته، خواهشمند است در مورد خمس‏‎ ‎‏آن، وضعیت مرا روشن فرمایید .‏ لازم به تذکر است که بنده در یک خانۀ کوچک با مساحت شصت و پنج متر مربع‏‎ ‎‏زندگی می کنم و دارای هفت فرزند (سه پسر و چهار دختر) می باشم، که یکی از آن‏‎ ‎‏پسرها ازدواج کرده و پسر بزرگ ترم عقب ماندۀ ذهنی و 32 ساله می باشد، که تحت‏‎ ‎‏تکفّل اینجانب می باشد، همچنین بقیه فرزندانم نیز تحت تکفّل من می باشند و سه‏‎ ‎‏دختر کوچکم محصّل می باشند. ‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر در سال های قبل، رفتن به حج بر شما واجب بوده، وجه‏‎ ‎‏مزبور خمس ندارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : کسی که دو سال ـ یا بیشتر ـ پول پیش داده به بانک برای رفتن به مکّۀ مُکرّمه‏‎ ‎‏ـ  زادَهَا الله‌ُ شَرَفاً ـ و بر حسب قُرعه، رفتن تا حال تأخیر افتاده و پول او در بانک مانده،‏‎ ‎‏آیا خمس دارد یا نه؟ و صاحب آن ، سالِ حساب خمس دارد و پول را در بین سال به‏‎ ‎‏بانک داده و دو سال یا بیشتر بر آن گذشته.‏
پاسخ : بسمه تعالی، اگر پیش از گذاشتن پول در بانک مستطیع بوده و برای راه‎‎یافتن به سفر حجِّ واجب ،  لازم بود پول در بانک بماند خمس ندارد و گرنه‎‎خمس دارد . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************

پرسش : سال خمسی این جانب نزدیک است و مبلغ بیست هزار تومان جهت عزیمت به‏‎ ‎‏مکۀ معظمه نیز به حساب اوقاف واریز نموده ام؛ فعلاً در سال 1363 قرعه به نام بنده‏‎ ‎‏اصابت نموده؛ آیا به مبلغ فوق، خمس تعلق می گیرد یا خیر؟ و نیز برادری در سال‏‎ ‎‏1365 قرعه به نامش خورده، تکلیف ایشان چطور است؟ ‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر در سال های پیش مستطیع بودید که برای سفر حجِّ واجب‏‎ ‎‏لازم بوده پول از قبل پرداخت شود مبلغ مزبور خمس ندارد، وگرنه خمس‏‎ ‎‏دارد . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : شخصی که در سال های قبل مُستطیع بوده و اکنون برای حج ثبت نام می کند، آیا به‏‎ ‎‏پولی که به این منظور از درآمد بین سال به حساب می ریزد ـ چه در همان سال مُشرَّف‏‎ ‎‏شود یا در سال های بعدی ـ خمس تعلق می گیرد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، چنانچه در همان سال مُشرَّف شود، یا انجام آن در سال های‎‎بعدی منوط به باقیماندن پول در حساب باشد خمس ندارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : پولی که برای سفر حج داده می شود و اسم مُتقاضی در قرعه کشی برای‏‎ ‎‏سال های بعد بیرون می آید، آیا آن پول از مؤونۀ سال محسوب می شود که مُتعلَّق‏‎ ‎‏خمس نیست یا مثل سپرده است که انتهای سال، خمس آن باید داده شود؟ و همچنین‏‎ ‎‏هرگاه همان سال قرعه به اسم او درآید لیکن زمان مسافرت به مکه بعد از سال خمس‏‎ ‎‏او باشد آیا خمس به آن پول تعلق می گیرد یا نه؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر سال اول استطاعت او است، در فرض مذکور باید خمس‎‎بدهد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

********************************************
پرسش : طلاهایی که زن ها به عنوان زیور داشته اند که لازم و نزد آن ها بوده اند، اگر آن ها را بفروشند ـ در‏‎ ‎‏حالی که از آن ها مستغنی نشده اند ـ برای رفتن مکه، خمس به پول آن ها تعلق می گیرد یا نه؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، استطاعت به واسطه طلا آلات مذکور که مورد حاجت است و پول آن، حاصل‎‎نمی شود؛ ولی اگر فروخته شد باید خمس آن داده شود در صورتی که آن ها را از درآمد کسب‎‎تهیه کرده باشد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : در سال 60 برای سفر حج بیت الله‌ ثبت نام کرده ام و مبلغ بیست هزار تومان در‏‎ ‎‏بانک گذاشته ام. نوبت اعزام سفر به سال 62، یعنی پس از پایان سال خمسی خودم،‏‎ ‎‏افتاده است؛ ضمناً متذکر می شود که در سال 58 که در آن موقع هم ثبت نام می شد، در‏‎ ‎‏واقع مستطیع بوده ام و لکن غفلتاً توجهی به استطاعت خود نداشته ام و خود را مستطیع‏‎ ‎‏نمی دانسته ام، لذا در آن سال ثبت نام نکرده ام، آیا پولی که اکنون در بانک برای سفر حج‏‎ ‎‏در سال 62 موجود است خمس دارد یا نه؟ با توجه به استطاعت واقعی در سال 58‏‎ ‎‏مستدعی است توضیحاً جواب مرقوم فرمایید.‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر از درآمد بین سال به بانک داده اید، در فرض مسأله خمس‎‎ندارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : مُتقاضیان حج که معمولاً برای قبولی تقاضایشان مبلغی به بانک می ریزند و‏‎ ‎‏نوبتشان هم در سال های بعد می رسد، آیا همان مبلغ، از مخارج سال تقاضا محسوب‏‎ ‎‏می شود و یا داخل پس انداز و زاید بر مؤونه محسوب می شود و باید خمس آن را هم‏‎ ‎‏بدهد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر قبلاً حج بر او مستقر نشده، در فرض مسأله، پس انداز‎‎محسوب است و باید تخمیس شود .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : ودیعۀ سفر حج که سال گذشته در بانک گذاشته شده است آیا از مؤونه حساب‏‎ ‎‏می شود یا خمس آن باید اخراج شود؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر طوری است که تا این پول را ندهد، نمی تواند به حج برود‎‎و حج بر او واجب است، از مؤونه محسوب است .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : شخصی سال 60 مُستطیع شد و پول به حساب حج ریخته و نامش سال 61‏‎ ‎‏برای حج بیرون آمده. با فرا رسیدن سال آیا خمس آن مبلغ باید داده شود یا خیر؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر قبلاً مُستطیع نبوده، باید خمس آن را بدهد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : آیا پولی که به بانک واریز گردیده جهت تشرّف به حج، آیا خمس تعلق‏‎ ‎‏می گیرد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر قبلاً مستطیع بوده و رفتن به حج واجب منوط به‎‎باقی ماندن پول در بانک است خمس ندارد وگرنه خمس دارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : افرادی پول برای رفتن به سفر حج در حساب ریخته اند که در سال های آینده‏‎ ‎‏مُشرَّف شوند، آیا بر این وجه اگر خمس نداده باشند، خمس تعلق می گیرد یا جزو‏‎ ‎‏مؤونۀ سال جاری که در حساب ریخته اند محسوب می شود؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر قبلاً حج بر آن ها مستقر نشده، باید خمس آن را بدهند .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : چون قرار است سال آینده ـ به حول و قوّۀ الهی ـ به خانۀ خدا مشرّف شویم (به‏‎ ‎‏همراه همسرم) مقداری پول به حساب مربوطه واریز کرده ام ولی خمس آن را‏‎ ‎‏نپرداخته ام، آیا پرداخت خمس، امسال باید انجام شود یا سال آینده؟ در ثانی آیا‏‎ ‎‏مقداری هم که سهم همسرم می باشد خمس به آن تعلق می گیرد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر از سال های قبل مُستطیع بوده اید و پولی که در بانک‎‎گذاشته اید از رِبح بین سال بوده، خمس واجب نیست و الاّ باید خمس آن‎‎را همین امسال بپردازید. و حکم خمس در بارۀ همسر شما نیز همین است . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : کسانی که پول جهت تشرّف به حج در سال های آینده پرداخته اند آیا در سر‏‎ ‎‏سال خمسی، مبلغ مذکور را باید جزء موجودی سال خود حساب نمایند؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر سال اول استطاعتشان پول را داده اند خمس دارد . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : مبلغ 000 / 380 ریال بابت ثبت نام خود و همسرم به منظور تشرّف به خانۀ خدا‏‎ ‎‏به حساب بانکی واریز نموده ام که تا سال 1365 سعادت زیارت نداریم؛ بایستی‏‎ ‎‏خمس آن را پرداخت نمایم یا خیر؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر از سال های قبل مستطیع بوده و رفتن به سفر حج واجب‏‎ ‎‏نیاز دارد که پول در بانک بماند، خمس ندارد وگرنه خمس دارد . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************

پرسش : افرادی که از درآمد همان سال برای سفر حج ثبت نام می کنند و مبلغی به بانک‏‎ ‎‏می پردازند و سال های بعد آنها را به حج می برند، آیا پس از اتمام سال به آن پول‏‎ ‎‏خمس تعلق می گیرد یا نه؟ در صورتی که اگر بخواهد از بانک مطالبه کند نامش را از‏‎ ‎‏لیست حجّاج محو می کنند؛ پس معذور است از مطالبه کردن.‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر از قبل مستطیع بوده و حج رفتن بر او واجب شده، پول‏‎ ‎‏ذکر شده خمس ندارد و اگر سال اول استطاعت است خمس دارد . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : پول حجی که واریز شده و نوبت حج، دو سال بعد می باشد، آیا با گذشتن یک‏‎ ‎‏سال، خمس به آن پول تعلق می گیرد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر از قبل مستطیع بوده و رفتن به سفر حج واجب، منوط به‎‎باقیماندن پول در حساب است، خمس ندارد وگر نه خمس دارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : آیا پولی که برای ثبت نام حج در بانک می ماند، به این پول، حق الله‌ تعلق می گیرد‏‎ ‎‏یا خیر؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر سال اول استطاعت باشد و سال بر آن بگذرد، خمس دارد . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : پولی که به بانک ریخته جهت حج یا زیارت دیگر و هنوز نوبت نرسیده سال‏‎ ‎‏خمسی رسیده، خمس دارد یا نه؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، پول زیارت در فرض، خمس دارد و همچنین پول حج در‏‎ ‎‏صورتی که در سال اول استطاعت اقدام کرده و در آن سال نوبه به او داده‏‎ ‎‏نشده .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : شخصی اهل وجوهات است و مبلغ چهل هزار تومان وسط سال به منظور‏‎ ‎‏زیارت بیت الله‌ الحرام برای خودش و همسرش به‏‎ ‎‏بانک پرداخته و اما حرکت به مکه‎ ‎‏مُعظَّمه یکی یا دو ماه بعد از گذشت سال است، آیا باید خمس پول مزبور را بپردازد یا‏‎ ‎‏خیر؟ و آیا در این مسأله، فرقی بین حج واجب یا استحبابی می باشد یا خیر؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، در صورتی که حج، قبلاً واجب شده باشد، در فرض سؤال،‎‎خمس واجب نیست .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

********************************************
پرسش : وجوهی که بابت هزینۀ حج پرداخت شده، بعد از مدتی که به آخِر سال خمس‏‎ ‎‏می رسد، آیا تنها در سال اول، اگر حج رفت خمس ندارد یا و لو قُرعه به نام او در‏‎ ‎‏سال های آینده هم اصابت کرده باشد، خمس ندارد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر قبلاً حج بر او استقرار پیدا نکرده و در همان سال، قُرعه به‎‎اسم او اصابه نکرده، باید تخمیس شود .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

********************************************

پرسش : حاجی بیست هزار تومان برای رفتن زیارت حج بیت الله‌ الحرام ـ در وقتی که‏‎ ‎‏در وسط سال حسابش می باشد ـ به دولت می دهد. اگر امسال قرعه به نام او نیفتاد و بنا‏‎ ‎‏شد سال های بعد به حج برود و پول هم نزد دولت است، آیا این بیست هزار تومان را‏‎ ‎‏سرسال حساب، باید خمسش را داد و جزو موجودی است یا آن که هر سال که بنا شد‏‎ ‎‏به مکه برود، خمس او را بدهد؟‏ دیگر آن که همین حاجی امسال مُستطیع شده و تا موقع حج فوت کرده ؛ لازم است‏‎ ‎‏برای او نایب بگیرند؟ و آیا فرق دارد اگر هم حج بر او مستقر شده باشد یا نه؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر حج بر او مستقر شده و نمی تواند به حج برود مگر این‏‎ ‎‏پول  را در این سال بپردازد، خمس ندارد؛ و اگر مستطیع نشده مگر در‏‎ ‎‏همین سال، در فرض مسأله باید خمس بدهد؛ و در صورت فوت، حج‏‎ ‎‏واجب نیست .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : مبلغی که برای رفتن به مکۀ معظمه به بانک سپرده شده و سال بر آن گذشته آیا‏‎ ‎‏خمس بر آن تعلّق می گیرد یا خیر؛ با توجه به این که فرد مستطیع می خواهد با آن پول‏‎ ‎‏به مکه برود؟‏
پاسخ : بسمه تعالی، اگر سال اول استطاعت او بوده و در بانک گذاشته، خمس دارد‎‎و اگر از سال های قبل استطاعت داشته واجب نیست .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************

پرسش : آغاز و پایان سال خمسی این جانب هر ساله ششم دی ماه سال شمسی می باشد. بر‏‎ ‎‏همین اساس در تاریخ 6 / 10 / 60 حساب سالم را رسیده و خمس سالیانه ام را داده ام و‏‎ ‎‏سپس در تاریخ 9 / 12 / 60 برای سفر حج، خود را مستطیع دانسته و ثبت نام کرده ام و‏‎ ‎‏مبلغ بیست هزار تومان جهت حج بیت الله‌ در بانک گذاشته ام. نوبت اعزامی حقیر‏‎ ‎‏برای رفتن سفر حج به سال 62 افتاده است؛ آیا در پایان سال خمسی این جانب یعنی‏‎ ‎‏در تاریخ 6 / 10 / 61 که مجدداً حساب خمسی سالیانه ام را می رسم، مبلغ بیست هزار‏‎ ‎‏تومان ذکر شدۀ فوق را که جهت سفر حج در بانک سپرده ام، باید به حساب آورده و‏‎ ‎‏خمس آن را بدهم و یا این که آن پول خمس ندارد؟ ‏

پاسخ : بسمه تعالی، چنانچه از سال های قبل مستطیع نبوده اید و در همان سال به‏‎ ‎‏حج نمی روید خمس دارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : افرادی که در سال گذشته تقاضای سفر حج نموده اند و مبلغ بیست هزار تومان‏‎ ‎‏از درآمد همان سال ، پیش از رسیدن به سال جدید شرعی حسابشان ، در اسفند 60،‏‎ ‎‏پول رد کرده اند و در خرداد یا تیرماه 61 سال حساب آن ها بوده و در قرعه هم سال‏‎ ‎‏اول قرار نگرفته اند وبرای سال های بعد (62 تا 65) قرار گرفته اند، تکلیف آنان برای‏‎ ‎‏سهمین این مبلغ چیست؛ باید بپردازند یا خیر؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر سال اولِ استطاعت او است خمس دارد .   (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : اینجانب از ماه مبارک رمضان سال 1360 مبلغ بیست هزار تومان جهت حج به‏‎ ‎‏بانک پرداخت کرده ام که قرار است در سال 1365 بروم .‏ [تکلیف شرعی بنده را بابت خمس بیان فرمایید]

پاسخ : بسمه تعالی، اگر پیش از پرداخت پول، مستطیع بودید و برای راه یافتن به سفر حج واجب، لازم بود پول در بانک بماند، خمس ندارد وگرنه خمس‎‎دارد. (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : از بابت خمس سهم امام  (عَلَیهِ السَّلامُ)  سال 1358 نیز ما در شک هستیم که مبلغ شصت هزار تومان پرداخت شده‏‎ ‎‏یا خیر؟ ناگفته نماند، بنده مبلغ صد هزار تومان نیز مالیات بر درآمد به دولت بدهکار می باشم . ‏

پاسخ : بسمه تعالی، مالیات ، بابت سهمین محسوب نیست و در مورد شک در پرداخت، باید یقین‎‎حاصل کنید که خمس واجب را ادا نموده اید . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : پس از سلام، این جانب مبلغ بیست هزار تومان قرض کردم و برای تشرّف به مکه‏‎ ‎‏به بانک سپردم، برای سَنَۀ شصت و سه قرعه به نام این جانب افتاده است. در ضمن،‏‎ ‎‏مایَملِک این جانب فقط منزل مسکونی است که مبلغ یک صد و پنجاه هزار تومان به‏‎ ‎‏بانک ملی بدهکارم و منزل، مقداری اضافه بر شأن این جانب است؛ به هر حال، مبلغ‏‎ ‎‏فوق الذکر را که قرض کرده ام، ماهانه اقساط آن را پرداخت می نمایم و تا این تاریخ‏‎ ‎‏حدود 11 ـ 12 هزار تومان آن پرداخت شده، آیا این مُبلغ متعلَّق خمس واقع می شود یا‏‎ ‎‏نه؟ (منظور، مبلغ بیست هزار تومان). ‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر از سال های قبل استطاعت داشته اید خمس ندارد و در غیر‎‎این صورت، هر مقدار از اقساط را که پرداختید باید تخمیس نمایید . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : برادران و خواهرانی که مستطیع شده اند و جهت ثبت نام، مبلغ لازم را به بانک‏‎ ‎‏ملی تحویل داده اند که برای سال های آینده (62 به بعد) نوبت اعزام آن ها معین شده،‏‎ ‎‏آیا پرداخت خمس مبلغ مذکور، لازم است؟ با توجه به این که حق برداشت پول را‏‎ ‎‏ندارد و اگر هم بردارد، نوبت او حذف می شود.‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر از سال های قبل، مُستطیع و واجِبُ الحج بوده، پول مذکور‎‎خمس ندارد؛ ولی اگر سال اول استطاعت است، در فرض سؤال، خمس‎‎دارد . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : تکلیف خمس کسانی که برای حج ثبت نام کرده اند و برای سال های آینده نوبت‏‎ ‎‏ایشان افتاده چیست؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر قبلاً حج برایشان مستقر نبوده باید خمس بدهند . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : شخصی در ماه جُمادَی الأُولَی بیست هزار تومان برای سفر حج به بانک تحویل‏‎ ‎‏داده و قصد پس گرفتن ندارد؛ اگرچه قرعه به نامش بیرون نشود. حتی حاضر است که‏‎ ‎‏اگر فوت کرد یکی از فرزندانش برود. سال حساب خمسش نیمۀ شعبان است. آیا این‏‎ ‎‏مبلغ را باید حساب کند یا این که چون تحت تصرفش نیست، مثل این که به کسی‏‎ ‎‏قرض داده باشد که هر وقت به دستش آمد خمسش را بدهد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر قرعه برای همین سال به نام او درآمد خمس ندارد و اگر‎‎برای سال های بعد درآمد باید حساب کند، مگر این که قبلاً استطاعت‎‎داشته و نتواند به حج برود مگر این که این پول را بدهد. . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************

پرسش : مبلغ بیست هزار تومان از درآمد سال را جهت عزیمت به خانۀ خدا پرداخت‏‎ ‎‏نموده ام؛ قرعه برای همین امسال به نام من اصابت نموده است و فعلاً سر سال خمسی‏‎ ‎‏این جانب است. آیا به این مبلغ خمس تعلق می گیرد یا خیر؟ ‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر مستطیع هستید و نمی توانید بروید مگر به دادن این پول‏‎ ‎‏در این سال، خمس ندارد. (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

********************************************
پرسش : کسی که از عواید اثنای سال خمسی اش، بیست هزار تومان به بانک داده و‏‎ ‎‏ثبت نام کرده و موقع حج رفتنش قرعه به پس از انقضای سال خمسی اش، یا به  سال های آینده اصابت نموده است؛ آیا در آخر سال خمسی اش، بر آن بیست هزار‏‎ ‎‏تومان هم خمس واجب می شود یا خیر؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر از سال های قبل حج بر او مستقر نشده و در این سال به‎‎حج نمی رود، باید خمس بدهد . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : اهل علم مُروِّج و مُدرِّسی که از مُجتهد جامع الشرایطی مأذون است که از سهم مبارک امام 
(عَلَیهِ السَّلامُ)  اخذ‏‎ ‎‏و در کسری مؤونه اش صرف کند، آیا می تواند سهم مبارک را در ساختمان خانه و خرید اَثاثُ البَیت‏‎ ‎‏مُحتاجُُ اِلَیها صرف کند یا خیر؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، به هر نحو اجازه دارد باید عمل کند . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : فردی که زوجه اش سیِّده است می تواند خمس به او بدهد که مطابق شأن خودش دست بند و غیره‏‎ ‎‏تهیه کند؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، بدون اجازه خصوصی از حاکم شرع نمی تواند . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : دختری کارمند اداره است یا در خانه کار می کند و از درآمدش به تدریج برای خودش ظرف چند سال‏‎ ‎‏جهیزیه تهیه می کند؛ آیا در تعلق نگرفتن خمس مثل جهیزیه ای‏‎ ‎‏می باشد که پدر تهیه می کند؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، فرق نمی کند . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : پسری کارگر از درآمد کسب، لوازم زندگی برای زمان ازدواج تهیه می کند؛ آیا با سالگرد شدنِ لوازم‏‎ ،  ‎‏خمس تعلق می گیرد یا خیر چون در آینده لازم می شود خمس ندارد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر مورد نیاز او است که تهیه آن فعلاً از مؤونه محسوب شود، خمس ندارد . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************

پرسش : اینجانب دبیر دبیرستان های تبریز هستم. هر سال آخِر ماه شعبان بدهی خود را از‏بابت خمس حساب کرده و پرداخت می نمایم. امسال، ان شاء الله‌ تعالی، قصد تشرُّف‏‎ ‎‏به بیت خدا را دارم. مبلغی معادل سی و هشت هزار تومان به ادارۀ ارشاد اسلامی از این‏‎ ‎‏بابت پرداخت کرده ام. با توجه به این که سفر حج بعد از ماه مبارک رمضان انجام‏‎ ‎‏خواهد گرفت و وجه مذکور در عرض سال پرداخت شده است؛ آیا برای این مبلغ هم‏‎ ‎‏خمس تعلق می گیرد یا جزو مؤونه می باشد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، در فرض مذکور خمس ندارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : اگر شخصی در اولین سال استطاعت، برای حج ثبت نام کند، آیا به مبلغ واریز شده‏‎ ‎‏برای حج، خمس تعلق می گیرد؛ چه در همان سال مشرف شود یا سال های بعدی؟ ‏

پاسخ : بسمه تعالی، در فرض مرقوم، چنانچه در همان سال به حج نرود خمس‎‎دارد . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : اشخاصی هستند که سال گذشته برای مکه پول دادند؛ ولی نرفتند و پول آن ها در‏‎ ‎‏اوقاف ماند که امسال ان شاء الله‌ بروند ـ البته اگر پول را از اوقاف مطالبه کنند‏‎ ‎‏می دهند.  ولی بعد از گرفتن پول معلوم نیست که آن ها را در سال آینده مکه ببرند ـ در‏‎ ‎‏این صورت این پول جزء مؤونه است یا این که خمس دارد؟ بر فرض عدم وجوب‏‎ ‎‏خمس، اگر سال گذشته پول سپردند، ولی اسم آن ها درنیامد و به آن ها گفته شد که‏‎ ‎‏اگر  پول خود را نگیرید سال آینده ممکن است که با قرعه اسم شما بیرون بیاید و‏‎ ‎‏بروید مکه. البته احتمال دارد که در سال آینده هم اسامی آن ها بیرون نیاید. در‏‎ ‎‏این  صورت هم خمس واجب نیست و آن پول جزء مؤونه است یا این که خمس‏‎ ‎‏باید  بدهد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، بنابر احتیاط خمس بدهند .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : پولی که در بانک ها داده اند برای زیارت حج، ولی مشخص نیست که‏‎ ‎‏امسال‏‎ ‎‏می روند یا سال بعد، بفرمایید خمس دارد یا خیر؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر بدون این که امسال پول بدهد نمی تواند به حج برود خمس‏‎ ‎‏ندارد . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : حجّاج در بین سال از اَرباح مکاسب ،  پول به کاروان می دهند؛ اما حرکت برای‏‎ ‎‏حج پس از سال آنها واقع می شود. به این پول خمس تعلق می گیرد یا خیر؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، مبالغی را که بر حسب قرارداد و تَعارُف لازم است از قبل‏‎ ‎‏بپردازند، جزء مؤونه سالِ پرداخت محسوب است و خمس ندارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : شخصی می خواهد امسال به حج برود و برای مخارج ضروری ـ مانند پول‏‎ ‎‏گوسفند قربانی و غیره ـ طبق قاعده و قرار دولت، مبلغی معین به عنوان خرید ارز به‏‎ ‎‏بانک سپرده است، آیا می تواند آن وجه پرداختی را هم جزء مخارج کلی حج خود‏‎ ‎‏محسوب نماید؟ در غیر این صورت، اگر قبل از عزیمت به حج، سال خمسی او‏‎ ‎‏رسیده باشد آن پول را می تواند جزء مؤونۀ این سال خود حساب کند یا باید جزء‏‎ ‎‏مؤونۀ سال آتی خود محسوب نماید؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، پول پرداختی بابت ارز، خمس دارد و اگر بعد از سال وصول‎‎کرد باید پیش از مصرف کردن، خمس آن را بدهد . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************

پرسش : خرج حج واجب عیال که شخصاً مستطیع است اما نقداً ندارد که مخارج خود را بپردازد، اگر‏‎ ‎‏شوهرش بپردازد جزء مؤونه حساب است؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، تحمل مصارف حج زوجه، اگر مطابق شأن زوج باشد، جزء مؤونه محسوب ‏‎ ‎‏است . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : شخصی که حساب سال نگه نداشته و اموالی را ـ اعم از منقول و غیر منقول ـ خریده و از بابت‏‎ ‎‏خرید آن ها مبالغی هم بدهکار شده است، در حال حاضر تکلیفش چیست؟ آیا می تواند بدهکاری خود‏‎ ‎‏را جزء مؤونه حساب کند؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، بدهی اگر برای خود آن اموال است از آن کسر می شود . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : شخصی قبل از فروش خانۀ مسکونی خود، خانه ای دیگر خریده و قیمت آن را عمدتاً به اعتبار‏‎ ‎‏فروش خانۀ اولیه اش نسیه گذارده است، اگر پس از فروش خانۀ اولیه باز هم مبلغی کسر بیاورد و‏‎ ‎‏مجبور گردد مبلغی وام بگیرد آیا بر قیمت فروش خانۀ اولیه خمس تعلق می گیرد؟ آیا بر پولی که از‏‎ ‎‏بانک قرض گرفته خمس تعلق می گیرد؟ اگر تمام یا قسمتی از وام دریافتی تا سر سال خمسی او‏‎ ‎‏موجود باشد مشمول خمس می باشد؟ آیا می تواند کل مبلغ وام را به حساب مؤونۀ این سال خود‏‎ ‎‏محسوب نماید؛ هر چند قسمتی مهم از اقساط آن مربوط به سال های آتیه باشد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر خانۀ فروخته شده را از درآمد کسب بدون دادن خمس تهیه کرده، پول فروش‏‎ ‎‏آن خمس دارد و وام خمس ندارد و هر مقدار از اقساط آن که بین سال پرداخت شود به حساب‏‎ ‎‏مؤونۀ سال کسر می شود . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************

پرسش : زمین زراعتی و باغ و سایر اعیانی که انسان به آن تأمین معاش بنماید خمس آن‏‎ ‎‏را باید از عین پرداخت کند یا از درآمد آن ها؟ و چنانچه باید از عین آن ها باید پرداخت‏‎ ‎‏کند چون قیمت آن ها بالا است تکلیف چه می شود؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، خمس به عین تعلق می گیرد و می تواند قیمت فعلی را بپردازد . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

********************************************
پرسش : با توجه به این که حقوق کارمندان، در خارج از کشور به ارز خارجی پرداخت‏‎ ‎‏می گردد و در نتیجه، مازاد خرج و پس انداز افراد نیز به نرخ دولتی و ارز خارجی‏‎ ‎‏به جای می ماند و با در نظر گرفتن این که ارزش واقعی ارز خارجی، بیشتر از نرخ دولتی‏‎ ‎‏می باشد، آیا خمس این مال بایستی به ارز خارجی پرداخت شود یا معادل نرخ دولتی‏‎ ‎‏آن به ریال نیز قابل پرداخت می باشد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، به همان ارزی که حقوق دریافت می دارید، خمس واجب‎‎می شود . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

********************************************

پرسش : شخصی دارای مبلغی سرمایه است که خمس آن را داده، آیا می تواند با‏‎ ‎‏افراد  دیگر ـ که بعضاً خمس نداده اند ـ مشترکاً برای کار تولیدی یا تجارت‏‎ ‎‏سرمایه گذاری کنند و به نسبت سرمایه یا قراری که می گذارند در سود و زیان حاصل‏‎ ‎‏شریک باشند؟ +شرکت تولیدی یا تعاونی بزرگی است که سرمایۀ آن از تعداد زیادی سهام مُتعلِّق‏‏به اشخاص مختلف تشکیل شده است. اگر یقین باشد که در بین صاحبان سهام افرادی‏‎ ‎‏هستند که اهل نماز و خمس و سایر فرایض نیستند، آیا جایز می باشد با مالی که‏خمس  آن داده شده از سهام آن شرکت خرید و طبق مقررات شرکت، در منافع آن‏‎ ‎‏شریک شد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اصل شرکت اشکال ندارد، ولی اگر یقین دارد مال بعض شُرکاء‏‎ ‎‏غیر مُخمَّس بوده، تصرف در مال مشترک پیش از پرداخت خمس یا اجازه‏‎ ‎مرجع تقلید جایز نیست . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

********************************************

پرسش : دو نفر تاجر با هم در تجارت شریک هستند، یکی از آنان خمس نمی دهد، آیا بر‏‎ ‎‏دیگری (با علم به این که مالُ التجارۀ آن شریک مُتعلَّق خمس است و آن را پرداخت‏‎ ‎‏نمی کند) جایز است بر این شراکت باقی بماند؟ و بر فرض عدم جواز، اگر جدا شدن و‏‎ ‎‏تفکیک شرکت برای او یا مشکل است و یا موجب ضرر و خسارت می شود، در این‏‎ ‎‏صورت هم واجب است جدا شود؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، یا باید جدا شود یا از حاکم شرع اجازه بگیرد . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : سرمایه گذاری در شرکت های خصوصی و یا شرکت های تعاونی، با علم به‏‎ ‎‏این که یک یا چند نفر از سهام داران سهم امام و سادات نمی پردازند، چه صورت‏‎ ‎‏دارد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر وجوه خود را بپردازد با اجازه حاکم شرع مانع ندارد .(امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************

اَلسُّؤالُ : بِسمِ الله‌ِ الرَّحمنِ الرََّحیمِ ، ‏حَضرَةُ الإِمامِ الخُمَینِی زَعیمِ الأُمَّةِ الأِسلامِیَّةِ المُحتَرَمِ ، اَلسَّلامُ عَلَیکُم وَ رَحمَةُ الله‌‏ِ ‎‏وَ بَرَکاتُهُ، وَ بَعدُ :‏ تَوَفَّی والِدِی وَ عَلَیهِ بَعضُ الحُقُوقِ الشَّرعِیَّةِ بِقِیمَةِ الدِّینارِ العِراقِی، وَ اُریدُ ـ أَنَا‏وَصِیُّهُ ـ اُؤَدِّیها فِی إِیرانَ بِالتُّومانِ الإِیرانِی .‏ فَهَل نُقَدِّرُ الدِّینارَ حَسبَ القِیمَةِ الرَّسمِیَّةِ فِی البَنکِ أَم حَسَبَ قِیمَةِ السُّوقِ السَّوداءِ؟‏

اَلجَوابُ : بِسمِ الله‌ِ الرَّحمنِ الرََّحیمِ، لابُدَّ مِن دَفعِ عَینِ الدَّنانیرِ أَو قِیمَتِهَا الواقِعِیَّةِ بِسِعرِ‏‎ ‎‏یَومِ الأَداءِ مُراعِیاً فِی تَقویمِها مُقَرَّراتِ الدَّولَةِ الإِسلامِیَّةِ . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************

پرسش : کسی منزلی برای خودش داشت، اما منزلی خرید برای این که تا 5 سال دیگر‏‎ ‎‏پسرش را داماد کند و به قصد تجارت و خرید و فروش نبود و به خیال خودش فکر‏‎ ‎‏کرد خمس ندارد؛ ولی بعد از دو سال فهمید که آن منزل خمس دارد. حالا که‏‎ ‎‏می خواهد بدهد، خمس قیمت قدیم را باید بدهد یا جدید را؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر از درآمد کسب خریده، باید به قیمت روزِ پرداخت‏‎ ‎‏خمس، خمس بدهد . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : شخصی که حساب سال جهت تخمیس دارد و سرمایه اش مُخمَّس است، اگر‏‎ ‎‏چند سال قبل منزلی دو طبقه ساخته که یک طبقه اش مورد احتیاج او است و یک طبقه‏‎ ‎‏هم زیادی است و اجاره داده و سر سال قسمت زیادی [طبقه زیادی] را تخمیس ننموده، فعلاً فقط‏‎ ‎‏خمس قیمت خرج شده جهت احداث طبقه مزبور به عهده او است یا خمس قیمت‏‎ ‎‏روز را باید بدهد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، خمس قیمت روز را باید بپردازد . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : خانه ای در دست ساختمان است؛ آیا سهمین آن برابر پولی است که از ابتدا تا‏‎ ‎‏کنون خرج می گردد یا به قیمت فعلی محاسبه می شود؟ ‏

پاسخ : بسمه تعالی، با فرض تعلق خمس، باید به قیمت فعلی پرداخت شود . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

********************************************
پرسش : در هفت سال قبل با پولی که مقداری از آن پول مُخمَّس و مقداری غیر مُخمَّس‏‎ ‎‏بوده، خانه ای به مبلغ 000 / 450 تومان خریده ام که اینک حدود یک میلیون تومان شده؛‏‎ ‎‏اولاً بفرمایید که الحال از کدام قیمت باید آن را تخمیس کرد؟ ثانیاً اگر برای تبدیل، آن‏‎ ‎‏را فروختیم، از کدام مبلغ باید خمس داد؛ از قیمت سابق یا قیمت فعلی؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر از درآمد کسب غیر مُخمَّس که سال بر آن گذشته، در خرید‏‎ ‎‏خانه صرف شده، به نسبت همان مبلغ به قیمت فعلی خمس دارد . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

********************************************
پرسش : املاکی قبلاً خریداری شده به بهای روز، ولی فعلاً از حیث قیمت، بهای آن چندین برابر‏‎ ‎‏است؛ در مورد خمس، آیا بهای امروز باید محسوب گردد و یا این که خرید ملک؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر با درآمد کسب غیر مُخمَّس خریداری شده ، در صورت‎‎اجازۀ حاکم شرع، به قیمت فعلی خمس دارد .(امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

********************************************
پرسش : اموال و ماتَرَک مُتَوفَّی که باید تخمیس گردد، معیار پرداخت سهمین، برحسب‏‎ ‎‏قیمت روز خرید شخص مُتَوفَّی است، یا بر حسب قیمت روز فوت مُتَوفَّی است، یا بر‏‎ ‎‏حسب قیمت روز تقسیم ماتَرَک می باشد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، میزان، قیمت روز ادای خمس است . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

********************************************
پرسش : زید از رِبح در اَثنای سال که هنوز خمس به او تعلق نگرفته است و سالش نرسیده‏‎ ‎‏است، کَفَنی برای خود و عائله اش خرید می نماید؛ سر سالش که رسید، باید خمس‏‎ ‎‏قیمت آن کفن را بدهد یا خمس ندارد؟ و بر فرض داشتن خمس، به قیمتی که خریده‏‎ ‎‏است خمس بدهد یا قیمت فعلی؛ هرگاه قیمت زیاد شده باشد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، باید خمس آن را به قیمت فعلی بدهد . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

********************************************
پرسش : شخصی سال‏‎ ‎‏شرعی برای خود تعیین ننموده و می خواهد قیمت مایَملِک خود را تعیین نموده و سال‏‎ ‎‏مالی قرار دهد و یا سال دارد، می خواهد قیمت اجناس به دست آمده در بین سال را‏‎ ‎‏تعیین نماید، در حالی که تفاوت قیمت اجناس از نرخی که دولت جمهوری اسلامی و‏‎ ‎‏منصوبین دولت تعیین نموده اند، با نرخی که به صورت آزاد در بازار خرید و فروش‏ می شود، زیاده است؛ مستدعی است بیان فرمایید که اجناس باید با نرخ تعیین شده از‏‎ ‎‏طرف دولت محاسبه شود یا نرخ بازار؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، میزان، نرخ عادِله است . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

********************************************

پرسش : شخصی پس از مراجعت از حج، سر سال خمسی اش رسیده و هنوز آنچه برای‏‎ ‎‏سوغات خریده توزیع نکرده؛ بفرمایید که باید اجناسی را که به نام اشخاص خرید،‏‎ ‎‏حساب کند و خمس بدهد و در صورتی که باید حساب کند، به قیمت خرید یا به‏‎ ‎‏قیمت ایران و روز؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، باید به قیمت فعلی حساب کند . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : این جانب جهت کسب با پول وجوهات نداده، چرخ بافندگی خریداری نمودم.‏‎ ‎‏حالیه ترقّی نموده، الآن می خواهم وجوهش را بدهم قیمت خرید را حساب کنم یا‏‎ ‎‏اینکه ترقّی آن را هم باید بدهم جواب مرقوم فرمایید.‏

پاسخ : بسمه تعالی، به قیمت فعلی تخمیس شود . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : کسی که سال شرعی ندارد و پدرش هم خمس نداده، اکنون که می خواهد‏‎ ‎‏خمس میراث و اموال خود را بپردازد بفرمایید قیمت میراث از چه زمانی باید حساب‏ شود زمان حیات پدر یا زمان فوت پدر و انتقال ارث، یا زمان تعیین سال شرعی؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، میزان در حساب و پرداختِ خمس ،  قیمت فعلی است . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : شخصی کارمند دولت از فروشگاه دولتی برای‏‎ ‎‏مصرف خانه، برنج و روغن و پارچه خریده و سال از آن گذشته و مصرف نکرده‏‎ ‎‏است؛ می خواهد خمس بدهد، آیا قیمت فروشگاه یا قیمت بازار را در نظر بگیرد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، در فرض مسأله، قیمت فعلی فروشگاه کافی نیست و باید به‎‎قیمت عادلۀ بازار که منعی از فروش به آن نیست حساب کند . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : به طور کلی در حساب سال آیا قیمت جنس خریده شده ملاک حساب است یا‏‎ ‎‏قیمت روز؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر جنسی مُتعلَّق خمس باشد باید به قیمت عادله روز حساب‏‎ ‎‏شود . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : سرمایۀ اصل کسب را به قیمت خرید سابق خمس باید داد و یا به قیمت روز؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، به قیمت فعلی خمس دارد . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : زیدی از منافع کسب قطعه ای زمین خریده و می خواهد به فرزندانش ببخشد و‏‎ ‎‏نیز ماشین وانت بار هم برای وسیله زندگانی خود دارد، آیا پس از رسیدن سال خود‏‎ ‎‏باید خمس زمین و ماشین را بپردازد؟ و اگر سال معین نداشته و چند سال گذشته به‏ قیمت خرید خمس بپردازد یا به قیمت روز؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، خمس دارد و میزان قیمت فعلی است . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

********************************************
پرسش : نهال هایی جهت درخت کاری غَرس شده است و قیمت آن ها در حدود سی‏‎ ‎‏هزار ریال می باشد. در سال آینده که باغی بزرگ می شود و درخت ها بزرگ می گردند‏‎ ‎‏قیمت آن ها ده برابر می شود. خمس زیادی را چگونه باید داد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، خمس آن ها را به قیمت فعلی باید بدهد . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

********************************************
پرسش : در تخمیس مِلک، باید قیمت سند را (هنگام خرید) ملاحظه کنند و یا قیمت‏‎ ‎‏بازار را؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، قیمت عادله بازار میزان است . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

********************************************
پرسش : اجناسی که برای مایَحتاج منزل به توسط کوپن به دست می آید و قیمت آن ها با‏‎ ‎‏قیمت آزاد تفاوت دارد اگر مازاد مؤونه قرار گرفت برای خمس آیا قیمت کوپنی‏‎ ‎‏حساب کند یا خیر؟ مثلاً قند آزاد کیلویی 25 تومان یا 30 تومان است و حال آن که به‏‎ ‎‏نرخ کوپنی سه تومان می باشد. ‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر از عین جنس، خمس را ادا نمی کند، باید قیمت عادله‏‎ ‎‏بازار را مراعات نماید . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

********************************************

پرسش : شخصی از ابتدای زندگی اش چند رشته شغل داشته از قبیل خرید و فروش‏‎ ‎‏گوسفند، گندم و جو و معاملات فرش و در همۀ رشته ها شریک داشته و چند سالی‏‎ ‎‏است که با شخص دیگر کامیون باری خریده و با کامیون کار می کند. فعلاً می خواهد‏‎ ‎‏خمس مالش را بدهد. آیا قیمت کامیون که موقع خرید مثلاً پانصد هزار تومان بوده و‏‎ ‎‏بازار آزاد امروز بیشتر شده است باید قیمت سابق را حساب کند یا قیمت بازار فعلی، و‏‎ ‎‏به نحو کلی آیا اشیایی که قیمت سابقش با بازار امروز چند برابر شده موقع خمس و‏‎ ‎‏حساب آن کدام قیمت را باید حساب کرد؟ جواب را مرقوم فرمایید.‏

‏پاسخ  :  بسمه تعالی، میزان قیمت فعلی است و باید به قیمت عادله روز حساب‏‎ ‎‏شود . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : شخصی دارای خانه ای است که در روستا با خشت و گل درست کرده و در یک‏‎ ‎‏قسمت آن که معروف به حیاط خلوت است آجر به کار رفته است و تمام کارهای آن‏‎ ‎‏را  استاد بنا و عَمَله انجام داده اند. حال می خواهد حساب مالش را بکند. آیا خانه را‏‎ ‎‏هم  به قیمت فعلی باید حساب کند یا فقط قسمتی که مصالح آن آجر و غیره‏‎ ‎‏می باشد؟  و لوازم خانگی از قبیل فرش و ظروف و پارچه که مورد نیاز اوست آن ها‏را  هم باید حساب کند یا خیر؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر اعیان به کار رفته در منزل و مزد استاد و عَمَله از مال غیر‎‎مُخمَّس بعد از گذشت سال تهیه و پرداخت شده باید خانه به قیمت فعلی‎‎حساب شود و اگر سال او معلوم نیست باید با حاکم شرع مُصالَحَه نمایند و‎‎در غیر این صورت خانه ای که از مؤونه است خمس ندارد .(امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : شخصی حدود سی سال قبل پدرش فوت کرده و ارثی که به این شخص رسیده تعدادی گوسفند و‏‎ ‎‏مبلغ ده هزار تومان پول آن زمان بوده. این پول را از آن زمان به معامله زده و به مرور زمان فعلاً دارای‏‎ ‎‏دو کامیون ، گوسفند و فرش نایینی می باشد و مقداری ملک هم خریده. حال می خواهد خمس مالش را‏‎ ‎‏بدهد آیا باید به غیر از ده هزار تومان سهم ارث بقیه را حساب نماید که اضافه شده و قیمت آن بالا رفته‏‎ ‎‏است یا خیر؟ جواب را مرقوم فرمایید.‏

پاسخ : بسمه تعالی، آنچه بر مقدار ارث اضافه شده و سود برده در زاید بر مؤونه سال باید حساب‎‎شود .(امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : محترماً به عرض مبارک می رساند: افرادی که سر سال می خواهند حساب خمس‏‎ ‎‏مالشان را بکنند، آیا اشیایی که سرمایه قرار داده اند ـ مثل ماشین بارکشی، یخچال که‏‎ ‎‏داخل مغازه است و قیمت عادله و دولتی آن ها کمتر است، مثلاً ماشین به قیمت دولتی‏‎ ‎‏دویست هزار تومان است، اما قیمت بازار سیاه آن چهارصد هزار تومان است قیمت‏‎ ‎‏کدام را حساب کند؟‏

بسمه تعالی، قیمت عادله میزان است .(امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : شخصی دو عدد میش گرفته است که شیر او را به مصرف خانواده می رساند، آیا خمس دارد یا نه؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، خمس دارد .(امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : شخصی هر سال، روز اول ماه مبارک رمضان خمس سال خود را می داده است. امسال اول صبح،‏ فرشی مورد احتیاج بوده، خرید و بعد از ظهر همان روز، حساب مالش را کرده؛ آیا این فرشی که جزء‏‎ ‎‏لوازم زندگی او است باید خمس آن را بدهد یا نه؟‏

بسمه تعالی، خمس آن واجب نیست .(امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : با نهایت ادب، توضیح این که یک دستگاه کامیون از شرکت خاور خریداری‏‎ ‎‏کرده ام، که دولت قیمت آن را تعیین کرده است. با توجه به این که شخصی مستضعف‏ می باشم و به وسیلۀ آن امرار  معاش می کنم، حالیه اظهار می دارند جهت وجوهات باید‏‎ ‎‏خارج از قیمت دولت، کامیون قیمت شود، یعنی در بازار سیاه قیمت نمایند. استدعا‏‎ ‎‏دارد طبق دستور اسلام حکم آن را بیان فرمایند، که آیا به قیمت دولت ملاک است یا‏‎ ‎‏قیمت آزاد؟ از نظر شرع مطهر تکلیف روشن شود.‏

پاسخ : بسمه تعالی، کامیون اگر از درآمد کسب تهیه شده، به قیمت فعلی خمس‎‎دارد و میزان قیمت فعلی، قیمت عادلۀ بازار است .(امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************

پرسش : شخصی می خواهد سال قرار بدهد یک بنز ده تُن دارد . قیمت این ماشین به نرخ‏‎ ‎‏دولتی مبلغ چهارصد و پنجاه هزار تومان، و در بازار آزاد مبلغ یک میلیون یا زیادتر‏‎ ‎‏است. آیا این شخص به قیمتی که دولت می دهد باید حساب کند یا قیمت بازار آزاد تا‏‎ ‎‏خمس را بدهد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، به قیمتی که عادله و مطابق مقررات باشد خمس دارد .  (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

********************************************
پرسش : ماشینی مثل نیسان یا بنز خاور کرایه کش در تاریخ چهار سال پیش سال 1358 به‏‎ ‎‏مبلغ صد هزار تومان خریداری شده است و اکنون بازار سیاه چهارصد هزار تومان به‏‎ ‎‏فروش می رسد. خواهشمند است بفرمایید کدام قیمت برای خمس ملاک است؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، خمس به قیمت عادله روز حساب می شود . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

********************************************
پرسش : مقداری پارچه و لباس و دیگر مؤونه برای مصرف سالش خریده و سال بر آن‏‎ ‎‏گذشته، حال که می خواهد خمسش را بپردازد قیمت زمان خرید جنس را حساب کند‏‎ ‎‏یا قیمت سر سال خمسی اش که فرا رسیده یا این که زمانی که می خواهد مورد استفاده‏‎ ‎‏مجدد قرار دهد؟ ‏

پاسخ : بسمه تعالی، قیمتِ سَرِ سالِ خمسی .(امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************

پرسش : بِسمِهِ تَعالَی ، ‏سَلامُُ عَلَیکُم وَ رَحمَةُ الله‌ِ وَ بَرَکاتُهُ ، جناب آیت الله‌ العُظمی، نایب الأِمام و مرجع‏‎ ‎‏تقلید شیعیان جهان، حضرت امام خمینی‏  مقداری پول (000 / 300) به عنوان سپرده بانکی به مدت تقریباً یک سال و‏‎ ‎‏خرده ای در بانک بوده و خمس آن به واسطۀ ندانستن مسأله، داده نشده و با آن پول به‏‎ ‎‏اضافۀ مقدار (000 / 400 ریال) زمینی تهیه نموده و در آن مشغول به ساختمان شده ام و‏‎ ‎‏اکنون این ساختمان را به اتمام رسانده و ساکن هستم؛ مقدار 000 / 200 / 1 ریال‏‎ ‎‏بدهکارم که فعلاً مقداری از آن را نیز پرداخته ام؛ آیا تصرف و نماز خواندن اینک در آن‏‎ ‎‏ساختمان اشکال دارد یا نه؟ و اگر دارد، باید چه کار بکنیم؟ ارادتمند شما‏

پاسخ : بسمه تعالی، تا حساب خمس خود را روشن و تصفیه نکرده اید، نمی توانید‏‎ ‎‏تصرف کنید .(امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : زن و مرد کارمندی هستند که فقط یکی از آنها خمس می پردازد و هر دو‏‎ ‎‏مشترکاً وسایل خانه را خریداری می کنند؛ تکلیف خواندن نماز در خانه و استفاده از‏‎ ‎‏وسایلی مثلاً فرشی که روی آن نماز خوانده می شود چیست؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، در صورت یقین به وجود خمس در آن مال تا خمس ادا نشود‎‎نمی توانند تصرف کنند.(امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : اگر شخصی در پایان سال، حساب خمس خود را بنماید، ولی هنوز آن را پرداخت‏‎ ‎‏نکرده است، می تواند در بقیه آن تصرف کند؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، تا خمس را ادا نکرده، نمی تواند در بقیه تصرف کند . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************

پرسش : آیا تصرف در مالی که خمس آن پرداخت نشده است جایز است؟ ‏

پاسخ : بسمه تعالی، جایز نیست، مگر آن که با اجازۀ مرجع تقلید یا وکیل او باشد (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

*********************************************
پرسش : در صورتی که از مال خمس نداده، سرقفلی محل کسب پرداخت شده باشد و پس‏‎ ‎‏از گذشت چند سال بخواهند خمس آن را حساب نمایند، آیا بر مبنای قیمت پرداختی‏‎ ‎‏اوّلیّه خمس محاسبه می گردد و یا بر مبنای معاملات رایج فعلی و مشابه آن؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، مُعامَله در مقدار خمس، فضولی است؛ اگر مرجع تقلید یا‏‎ ‎‏وکیل مُجاز او معامله را امضا کند، خمس به قیمت فعلی باید ادا شود و اگر‏‎ ‎‏صلاح ندید معامله را امضا کند، خمس قیمت پرداختی باید ادا شود .(امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

*********************************************
پرسش : اگر فردی حاضر به پرداخت خمس نباشد و بگوید هر وقت خواستم به سفر‏‎ ‎‏حج بروم خمس می دهم، آیا کفایت می کند و آیا در این صورت مال او حرام نخواهد‏‎ ‎‏بود؟ ‏

پاسخ : بسمه تعالی، مالی که مُتعلَّق خمس شده تصرف در آن پیش از پرداخت‎‎خمس حکم غصب دارد.(امام خمینی)

منبع : استفتائات امام خمینی جلد 4 ص466 .

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

*********************************************
پرسش : اگر کسی از پول خمس نداده سُکنایی تهیه کند و قصد دادن خمس را هم داشته‏‎ ‎‏باشد، ولی فعلاً نتواند بدهد، نماز او در چنین جایی چه صورتی دارد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر از درآمد کسب، پس از گذشتن سال بر آن، خانه خریده،معامله در مقدار خمس، محتاج به اجازۀ حاکم شرع است؛ باید به مرجع‎‎تقلید یا وکیل مُجاز او مراجعه کند و پس از اجازۀ معامله، مقدار خمس را‎‎بپردازد و یا دستگردان نماید تا در تصرفات و نماز در آن خانه مُجاز‎‎شود .(امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 . 

*********************************************
پرسش : به استحضار مبارک می رساند: اینجانب که فردی کارگر هستم و حساب مال خود‏‎ ‎‏را رسیدم، 46500 تومان خمس آمد بر گردنم که پرداخت کردم. بعد متوجه شدم که‏‎ ‎‏6500 تومان اضافه که نمی بایست می دادم، دادم، آیا به نظر مبارکت می توانم اضافه را‏‎ ‎‏پس بگیرم یا خیر؟ و آیا می شود پای حساب سال آینده حساب کنم؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، اگر عین آنچه داده اید موجود نیست نمی توانید پس بگیرید،‎‎ولی می توانید به حساب آینده محسوب دارید . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************

پرسش : شخصی در ظرف سال به تدریج وجوهاتی بابت خمس و یا سهم امام (عَلَیهِ السَّلامُ)‎ ‎‏پرداخته است ولی در پایان سال خمسی محاسبه کرده و فهمیده که بیشتر از مبلغ‏‎ ‎‏مُتعلِّقه شرعیّه پرداخته است. آیا مبلغ مازاد را می توان به حساب بدهکاری شرعیّه‏‎ ‎‏سال بعد منظور و محسوب نمود؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، پرداختی زاید را نمی توان برای بدهی سال بعد که پیش می آید‎‎منظور نمود .(امام خمینی)

منبع : استفتائات امام خمینی جلد 4 ص467 .

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************

پرسش : اگر انسان اشتباهاً مقداری خمس و سهم امام به مرجع تقلید داد و بعد متوجه‏‎ ‎‏شد، آیا می تواند بعداً برای حقوق متعلقه به حساب بیاورد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، باید مطلب را تذکر دهد.(امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

********************************************

پرسش : آقای «الف» پولی را به عنوان هدیه، به آقای «ب» می پردازد و آقای «ب» به گمان این که آقای «الف» اهل خمس نیست، خمس آن پول را‏‎ ‎‏می پردازد. بعداً کاشف به عمل می آید که آقای «الف» اهل خمس بوده اند. حال‏‎ ‎‏بفرمایید که آیا آقای «ب» می توانند اقدام به پس گرفتن آن مقداری که به عنوان خمس‏‎ ‎‏پرداخته، نماید یا خیر؟ ‏

پاسخ : بسمه تعالی، چنانچه عین پولی که داده، باقی باشد می تواند پس بگیرد . (امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************

پرسش : اگر مَرکَب، ماشین را شامل نشود، اگر کسی سابقاً خمس ماشین‏‎ ‎‏سواری را پرداخته، می تواند مبلغ پرداختی را در سال های آتیه ـ اگر بدهی بابت خمس‏‎ ‎‏پیدا کرد ـ کسر نماید یا خیر؟ مُتمنّی است جواب را مرقوم فرموده؛ چون زیاد، مورد‏‎ ‎‏ابتلا می باشد.‏

پاسخ : بسمه تعالی، نمی تواند محسوب دارد.  .(امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .   

*********************************************
پرسش : شخصی که خمس بدهکار است مبلغی به سیّد فقیر داده است نه به قصد بدهی‏‎ ‎‏خودش، بلکه به قصد خمس از طرف شخص دیگری که از جانب وی وکیل هم‏‎ ‎‏نبوده، بلکه داده است که بعداً از آن شخص بگیرد البته مطمئن بوده که اگر به سیّد بابت‏‎ ‎‏خمس بدهد آن غیر خواهد داد، آیا می تواند شخص پرداخت کننده آن خمس را بابت‏‎ ‎‏بدهی خودش محسوب نماید؟ والسلام‏

پاسخ : بسمه تعالی، نمی تواند بابت بدهی خودش محسوب دارد و بابت بدهی‎‎دیگری که به او نگفته و او را وکیل نکرده نیز محسوب نمی شود .(امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : اگر کسی می داند که زید خمس بدهکار است و از مال زید بدون اطلاع او‏‎ ‎‏برداشت و بابت خمس به حاکم شرع داد و حاکم هم اطلاع نداشت که این عمل‏‎ ‎‏فضولی است، آیا ذمه زید بری می شود یا خیر و آیا فرق است بین این که زید بعد از‏‎ ‎‏اطلاع این عمل را امضا کند و بین این که بگوید راضی نبوده و نیستم یا خیر؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، کفایت نمی کند و فرقی بین دو صورت ذکر شده نیست بلی اگر‏‎ ‎‏عین مال موجود باشد صاحب مال می تواند فعلاً بابت خمس حساب کند .(امام خمینی)

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : در عُروةُ الوُثقی (کتابُ الخُمس، مسأله: 59): «فَإِذا لَم یَکُن لَهُ مالُُ مِن أَوَّلِ الأَمرِ‏‎ ‎‏فَاکتَسَبَ أَوِ استَفادَ مِقداراً وَ أَرادَ أَن یَجعَلَهُ رَأسَ المالِ لِلتِّجارَةِ وَ یَتَّجِرُ بِهِ ، یَجِبُ إِخراجُ‏‎ ‎‏خُمسِهِ عَلَی الأَحوَطِ ثُمَّ الأِتِّجارُ بِهِ» مراد این است که اگر شخصی در یک معامله مبلغی‏‎ ‎‏استفاده کرد (مثلاً دلالی کرد) و می خواهد آن را سرمایه قرار دهد؛ آیا باید همان وقت‏‎ ‎‏خمس آن را بدهد و بعد اِتِّجار کند یا تا آخِر سال حق دارد خمس را ندهد و بعد از‏‎ ‎‏تمام شدن سال خمس را بدهد؟‏

پاسخ : بسمه تعالی، لازم نیست فوراً خمس بدهد و می تواند تا سر سال خمسی‎‎خود، ادای خمس را تأخیر بیندازد.(امام خمینی)

* منبع :  استفتائات امام خمینی جلد 4 ص 470 .

http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************
پرسش : در عُروةُ الوُثقی دارد که اگر استفاده برد و خواست سرمایه قرار دهد یَجِبُ الخُمسُ‏‎ ‎‏ثُمَّ الأِتِّجارُ ،  آیا مراد این است که در آخر سال خمسی اش خمس سرمایه را بدهد، یا این که به مجرد سرمایه قرار دادن آن باید خمس آن را بدهد؟‏

‏‏پاسخ : بسمه تعالی، باید در ابتدا پیش از به کارگیری سرمایه خمس آن را بپردازد . (امام خمینی)
http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120783/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%85%D8%B3 .

*********************************************



** [ آیات الأَحکام - بخش خمس -  - پایگاه اطلاع رسانی آیت الله شیخ محمدجواد فاضل لنکرانی : http://fazellankarani.com/persian/lessons/1117/ ]

** [ آیات الأَحکام - بخش خمس -  - پایگاه اطلاع رسانی آیت الله شیخ محمدجواد فاضل لنکرانی : http://fazellankarani.com/persian/lessons/1117/ ]


** دانایی در احکام و مسائل شرعی یک نوع فقاهت است (آیت الله سیداصغرسعادت میرقدیم لاهیجی)